੧. ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਪੇਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣੋ ਅਨੇਕਕੋਟਿਧਨਸਨ੍ਨਿਚਯੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਧਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ‘‘ਮਹਾਧਨਸੇਟ੍ਠਿ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸਿ. ਏਕੋਵ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤੇਨਾਪਿ ਅਯਂ ਧਨਸਨ੍ਨਿਚਯੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਪ੍ਪੁਗ੍ਗਹਣਪਰਿਸ੍ਸਮੇਨ, ਅਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਚਿਤ੍ਤੋ ਯਥਾਸੁਖਂ ਭੋਗੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੂ’’ਤਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸੁਂ. ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਨ ਕੁਲਰੂਪਯੋਬ੍ਬਨਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਾਭਿਮੁਖਂ ਧਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਵਿਮੁਖਂ ਕਞ੍ਞਂ ਆਨੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੁਰੁਜਨੇਸੁ ਅਨਾਦਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਧੁਤ੍ਤਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਰਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੇ ਰਤੋ ਗਿਦ੍ਧੋ ਮੋਹੇਨ ਅਨ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਕਾਲਕਤੇਸੁ ਨਟਨਾਟਕਗਾਯਕਾਦੀਨਂ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਧਨਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਇਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਇਣਮ੍ਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਇਣਾਯਿਕੇਹਿ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਘਰਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ, ਕਪਾਲਹਤ੍ਥੋ ਭਿਕ੍ਖਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਅਨਾਥਸਾਲਾਯਂ ਵਸਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚੋਰਾ ਸਮਾਗਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਦੁਜ੍ਜੀਵਿਤੇਨ, ਤਰੁਣੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਥਾਮਜਵਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਵਿਕਲੋ ਵਿਯ ਅਚ੍ਛਸਿ? ਏਹਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਹ ਚੋਰਿਕਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਚੋਰਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚੋਰਾ ‘‘ਮਯਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਮ, ਕੇਵਲਂ ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਚਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਚੋਰਾ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮੁਗ੍ਗਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਨ੍ਧਿਮੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਸਚੇ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਨ੍ਧਬਾਲੋ ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਰੇਸਂ ਆਗਮਨਮੇਵ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਚੋਰਾ ਪਨ ਘਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਰਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਞਾਤਮਤ੍ਤਾਵ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਘਰਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਧਾਵਨ੍ਤਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸਨ੍ਧਿਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਹਰੇ ਦੁਟ੍ਠਚੋਰਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਮੁਗ੍ਗਰਾਦੀਹਿ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਚੋਰੋ ਸਨ੍ਧਿਸੁਖੇ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕੋ ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਵਣ੍ਣਵਿਰਲ਼ਮਾਲਾਬਨ੍ਧਕਣ੍ਠਂ ਇਟ੍ਠਕਚੁਣ੍ਣਮਕ੍ਖਿਤਸੀਸਂ ਵਜ੍ਝਪਹਟਭੇਰਿਦੇਸਿਤਮਗ੍ਗਂ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਵਿਚਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਸਾਹਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਆਘਾਤਨਾਭਿਮੁਖਂ ਨੇਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਵਿਲੁਮ੍ਪਮਾਨਕਚੋਰੋ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਸੁਲਸਾ ਨਾਮ ਨਗਰਸੋਭਿਨੀ ਪਾਸਾਦੇ ਠਿਤਾ ਵਾਤਪਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਤਂ ਤਥਾ ਨੀਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੇਨ ਕਤਪਰਿਚਯਾ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਮਹਤਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਥਂ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮੋਦਕੇ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਪੇਸੇਸਿ. ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ – ‘‘ਤਾਵ ਅਯ੍ਯੋ ਆਗਮੇਤੁ, ਯਾਵਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮੇ ਮੋਦਕੇ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਯ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਮਾਨਸੋ – ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞੋ ਕਤਪਾਪੋ, ਤੇਨਾਯਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਿ ਪਨ ਗਤੇ ਮੋਦਕੇ ਚ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਦੇਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਮੋਦਕੇਸੁ ਉਪਨੀਯਮਾਨੇਸੁ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਦਾਨੇਵ ਇਮੇਹਿ ਮਾਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮੋਦਕੇਹਿ ਖਾਦਿਤੇਹਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਰਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਥੇਯ੍ਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮੋਦਕੇ ਚ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਸਂਵਡ੍ਢਨਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮੋਦਕੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਚੋਰਘਾਤਕੇਹਿ ਆਘਾਤਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪਿਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੇ ਕਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਉਲ਼ਾਰੇ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਰਹੋਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੁਲਸਂ ਆਗਮ੍ਮ ਮਯਾ ਅਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਸੁਲਸਾਯ ਗਤੇਨ ਸਿਨੇਹੇਨ ਮਰਣਕਾਲੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੀਨਕਾਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਤਗਹਨਸਮ੍ਭੂਤੇ ਸਨ੍ਦਚ੍ਛਾਯੇ ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਚੇ ਪਠਮਵਯੇ ਕੁਲਵਂਸਟ੍ਠਪਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਅਕਰਿਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਸੇਟ੍ਠੀਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਪਚ੍ਛਿਮੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਠਮਵਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਰਹਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਅਨਾਗਾਮੀ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ. ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨਿਰਤੋ ਅਨਾਦਰਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਲਸਂ ਉਯ੍ਯਾਨਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਕਾਮਰਾਗੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਤਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਰੋਦਮਾਨਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਬ੍ਭਮਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸਾ ਗਤਿਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਅਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵੇਲ਼ੁਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਭਗਵਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਸੁਲਸਾ ਤਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਅਵੋਚ – ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਤਵ ਭਵਨੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ, ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਤਮੋ ਦਿਵਸੋ, ਮਮ ਮਾਤਾ ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਸੋਕਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਧੁ ਮਂ, ਦੇਵ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਭਗਵਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਪੇਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਰੂਪੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਤਤੋ ਮਹਾਜਨੋ ਸੁਲਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ ਸੁਲਸੇ, ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਦਿਵਸਂ ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ? ਤਵ ਮਾਤਾ ਤ੍ਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਸੋਕਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਉਮ੍ਮਾਦਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਜਾਤਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਮਹਾਜਨੇਨ ਚ ‘‘ਕਥਂ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਥਾਪਾਪਪਸੁਤੋ ਅਕਤਕੁਸਲੋ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਲਸਾ ‘‘ਮਯਾ ਦਾਪਿਤੇ ਮੋਦਕੇ ਪਾਨੀਯਞ੍ਚ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤੋ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਯੇਸੁ ਅਪ੍ਪਕੋਪਿ ਕਤੋ ਕਾਰੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਆਵਹਤੀ’’ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ –

੧. ‘‘ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਦਾਯਕਾ ਕਸ੍ਸਕੂਪਮਾ;

ਬੀਜੂਪਮਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ, ਏਤ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੇ ਫਲਂ.

੨. ‘‘ਏਤਂ ਬੀਜਂ ਕਸੀ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਪੇਤਾਨਂ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਚ;

ਤਂ ਪੇਤਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦਾਤਾ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ.

੩. ‘‘ਇਧੇਵ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪੇਤੇ ਚ ਪਟਿਪੂਜਿਯ;

ਸਗ੍ਗਞ੍ਚ ਕਮਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਭਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ. – ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

੧. ਤਤ੍ਥ ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਾਤਿ ਖਿਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਬੀਜਂ ਤਾਯਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਕਰਣੇਨ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਸਾਲਿਬੀਜਾਦੀਨਂ ਵਿਰੁਹਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਂ ਉਪਮਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਾ, ਕੇਦਾਰਸਦਿਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰਹਨ੍ਤੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵਾ. ਤੇ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਰਾਨਞ੍ਚ ਹਤਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਆਰਕਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਾ, ਪਾਪਕਰਣੇ ਰਹਾਭਾਵਾ ਚ ‘‘ਅਰਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਖੇਤਞ੍ਹਿ ਤਿਣਾਦਿਦੋਸਰਹਿਤਂ ਸ੍ਵਾਭਿਸਙ੍ਖਤਬੀਜਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਤੁਸਲਿਲਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੂਪੇਤਂ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਸਨ੍ਤਾਨੋ ਲੋਭਾਦਿਦੋਸਰਹਿਤੋ ਸ੍ਵਾਭਿਸਙ੍ਖਤੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਬੀਜੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਲਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਹਿਤੋ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸੇਖਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਖੇਤ੍ਤਭਾਵਾਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ.

ਦਾਯਕਾਤਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਦਾਤਾਰੋ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਕਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਲੋਭਾਦੀਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਕਾ ਛੇਦਨਕਾ, ਤਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸੋਧਕਾ, ਰਕ੍ਖਕਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਸਕੂਪਮਾਤਿ ਕਸ੍ਸਕਸਦਿਸਾ. ਯਥਾ ਕਸ੍ਸਕੋ ਸਾਲਿਖੇਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਾਲਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤੁਦਕਦਾਨਨੀਹਰਣਨਿਧਾਨਰਕ੍ਖਣਾਦੀਹਿ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵਿਪੁਲਞ੍ਚ ਸਸ੍ਸਫਲਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਏਵਂ ਦਾਯਕੋਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੇਸੁ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਪਾਰਿਚਰਿਯਾਯ ਚ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਉਲ਼ਾਰਂ ਵਿਪੁਲਞ੍ਚ ਦਾਨਫਲਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਾਯਕਾ ਕਸ੍ਸਕੂਪਮਾ’’ਤਿ.

ਬੀਜੂਪਮਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਬੀਜਸਦਿਸੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਦਸਵਿਧਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਨੋ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਏਤ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੇ ਫਲਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਦਾਯਕਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ਦਾਨਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚ, ਚਿਰਤਰਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾਭਿਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਨੋ ਭਾਵੋ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਬੀਜੂਪਮਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਤੇਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾਪਦੇਸੇਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਵਤ੍ਥੁਵਿਸਯਾਯ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾਯਯੇਵ ਬੀਜਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਾ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਦਿਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਚ ਫਲਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਕਾ, ਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋਤਿ.

੨. ਏਤਂ ਬੀਜਂ ਕਸੀ ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਬੀਜਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਬੀਜਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੇਤ੍ਤੇ ਵਪਨਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਾ ਕਸਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਂ ਤਯਂ ਕੇਸਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੇਤਾਨਂ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਦਾਯਕੋ ਪੇਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪੇਤਾਨਞ੍ਚ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਚ, ਯਦਿ ਨ ਪੇਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਦਾਯਕਸ੍ਸੇਵ ਏਤਂ ਬੀਜਂ ਏਸਾ ਕਸਿ ਏਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਉਪਕਾਰਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਉਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਪੇਤਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦਾਤਾ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਪੇਤਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਾਯਕੇਨ ਪੇਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਖੇਤ੍ਤਕਸਿਬੀਜਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਮੋਦਨਾਯ ਚ ਯਂ ਪੇਤਾਨਂ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਤਂ ਦਾਨਫਲਂ ਪੇਤਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਦਾਤਾ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਦਾਤਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਨਮਯਪੁਞ੍ਞਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਞ੍ਞਫਲੇਨ ਅਭਿਵਡ੍ਢਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਫਲਮ੍ਪਿ ਹਿ ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੩. ਇਧੇਵ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਪੇਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨਵਸੇਨ ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਪੇਤੇ ਚ ਪਟਿਪੂਜਿਯਾਤਿ ਪੇਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨਦੁਕ੍ਖਤੋ ਤੇ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ. ਪੇਤੇ ਹਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਦਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪੂਜਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਕਤਾ ਪੂਜਾ’’ਤਿ (ਪੇ. ਵ. ੧੮), ‘‘ਪੇਤਾਨਂ ਪੂਜਾ ਚ ਕਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ’’ਤਿ (ਪੇ. ਵ. ੨੫) ਚ. ‘‘ਪੇਤੇ ਚਾ’’ਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਪਿਯੋ ਚ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ, ਅਭਿਗਮਨੀਯੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਨੀਯੋ, ਭਾਵਨੀਯੋ ਚ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਸਂਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਨੀਯੋ ਵਿਞ੍ਞੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇ ਦਾਨਾਨਿਸਂਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਗ੍ਗਞ੍ਚ ਕਮਤਿ ਠਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਭਦ੍ਦਕਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਆਯੁਆਦੀਹਿ ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਕਤਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਕਮਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਭਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ‘‘ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਵਿਯ ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਵਸੇਨ ਦਾਨਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋਪਿ ਦਾਨਮਯਕੁਸਲਕਮ੍ਮਮੇਵਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਪੇਤਾਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੇਤਾ’’ਤਿ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ, ਬੀਜਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤੇਸਂ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਪੇਤਯੋਨਿਕਾਨਂ ਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਚ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਸੁਲਸਞ੍ਚ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਖੇਤ੍ਤੂਪਮਪੇਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.