ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੧. ਇਤੋ ਪਰਂ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾਯ ਓਕਾਸੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਨਿਧਾਯ ਦਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਤਿਰੇਕਪਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਅਨਵਸੇਸੇਸੁ. ਭੂਤੇਸੂਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ. ਏਤ੍ਥ ਭੂਤੇਸੂਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭੂਤਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਭੂਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੯) ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ, ‘‘ਭੂਤਮਿਦਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਹਾਭੂਤਾ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮੬) ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਥਵੀਧਾਤ੍ਵਾਦਿਰੂਪੇ, ‘‘ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੨.੧੯੦) ਖੀਣਾਸਵੇ, ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭੂਤਾ ਲੋਕੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੨੦) ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੯੦) ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਕੇ, ‘‘ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩) ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਪਥਵੀਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਜਾਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਭੂਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ. ਨਿਧਾਯਾਤਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ.

ਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦਣ੍ਡਂ, ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਞ੍ਹਿ ਦਣ੍ਡਯਤੀਤਿ ਦਣ੍ਡੋ, ਬਾਧੇਤਿ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਞ੍ਚ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਞ੍ਚ. ਪਹਰਣਦਣ੍ਡੋ ਏਵ ਵਾ ਦਣ੍ਡੋ, ਤਂ ਨਿਧਾਯਾਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਵਿਹੇਠਯਨ੍ਤਿ ਅਵਿਹੇਠਯਨ੍ਤੋ. ਅਞ੍ਞਤਰਮ੍ਪੀਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਮ੍ਪਿ. ਤੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬਭੂਤਾਨਂ. ਨ ਪੁਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਰਜੋ ਖੇਤ੍ਤਜੋ ਦਿਨ੍ਨਕੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਕੁਤੋ ਸਹਾਯਨ੍ਤਿ ਸਹਾਯਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕੁਤੋ ਏਵ ਏਤਂ.

ਏਕੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੋ, ਅਦੁਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ, ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ, ਏਕਨ੍ਤਵਿਗਤਕਿਲੇਸੋਤਿ ਏਕੋ, ਏਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਕੋ. ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਮਜ੍ਝੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਗਿਹਿਸਞ੍ਞੋਜਨਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕੋ, ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੋ. ਏਕੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਕੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕੋ ਇਰਿਯਤਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਏਕੋ. ਏਵਂ ਅਦੁਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ.

‘‘ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨ ਸਂਸਰਂ;

ਇਤ੍ਥਭਾਵਞ੍ਞਥਾਭਾਵਂ, ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਏਵਮਾਦੀਨਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਤਣ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਂ;

ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ ਅਨਾਦਾਨੋ, ਸਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਬ੍ਬਜੇ’’ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ੧੫, ੧੦੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਾਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੦੭) –

ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਸ੍ਸ ਪਹੀਨਾ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਵਿਗਤਕਿਲੇਸੋਤਿ ਏਕੋ. ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂ ਸਾਮਞ੍ਞੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਵਂ ਏਕੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਕੋ.

ਚਰੇਤਿ ਯਾ ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਚਰਿਯਾਯੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਯਾ ਪਣਿਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥਚਰਿਯਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨੇਸੁ ਆਯਤਨਚਰਿਯਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰੀਨਂ ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸਤਿਚਰਿਯਾ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾ, ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ ਞਾਣਚਰਿਯਾ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਸੁ ਮਗ੍ਗਚਰਿਯਾ, ਅਧਿਗਤਫਲਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਸੁ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਚਰਿਯਾ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਦੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਚਰਿਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਚਰਿਯਾਯੋ ਯਾ ਇਰਿਯਾਪਥਚਰਿਯਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੧; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੯੭; ੩.੨੮) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਤਾਹਿ ਚਰਿਯਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾ ਇਮਾ ‘‘ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਚਰਤਿ, ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵੀਰਿਯੇਨ ਚਰਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਸਤਿਯਾ ਚਰਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿਨਾ ਚਰਤਿ, ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਰਤਿ, ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਚਰਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯਤਨਚਰਿਯਾਯ ਚਰਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਚਰਿਯਾਯ ਚਰਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੧; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੯੭; ੩.੨੯) ਏਵਂ ਅਪਰਾਪਿ ਅਟ੍ਠ ਚਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋਤਿ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣੋ ਨਾਮ ਖਗ੍ਗਮਿਗਸਿਙ੍ਗਂ.

ਕਪ੍ਪ -ਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨਵੋਹਾਰਕਾਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਵਿਕਪ੍ਪਲੇਸਸਮਨ੍ਤਭਾਵਸਦਿਸਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਓਕਪ੍ਪਨੀਯਮੇਤਂ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਤਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪੇਹਿ ਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੦) ਵੋਹਾਰੋ. ‘‘ਯੇਨ ਸੁਦਂ ਨਿਚ੍ਚਕਪ੍ਪਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਕਾਲੋ. ‘‘ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੯੮; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਕਪ੍ਪਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ੧੧੭, ਕਪ੍ਪਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੬੧) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੩੬੮) ਛੇਦਨਂ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੬) ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਪ੍ਪੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੦) ਲੇਸੋ. ‘‘ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੯੪) ਸਮਨ੍ਤਭਾਵੋ. ‘‘ਸਤ੍ਥੁਕਪ੍ਪੇਨ ਵਤ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਾਵਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ਨ ਜਾਨਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੬੦) ਸਦਿਸੋ, ਪਟਿਭਾਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋ ਪਟਿਭਾਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸਦਿਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਦਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.

ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਦਣ੍ਡੋ ਭੂਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨੋ ਅਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤੇਸੁ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨੇਸੁ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰੇਨ ਚ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਨਿਧਾਯ ਦਣ੍ਡਂ, ਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਯਥਾ ਅਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡਾ ਸਤ੍ਤਾ ਭੂਤਾਨਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਵਾ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਵਿਹੇਠਯਂ, ਅਞ੍ਞਤਰਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਇਮਂ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਾਗਮ੍ਮ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਂ ਤਞ੍ਚ ਤਦਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਤਦਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ – ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਇਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਹਿਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ? ਤਤੋ ਤੇਨ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਕਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਨਾਹਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਜਹਥ, ਨ ਇਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਆਹ – ‘‘ਨ ਪੁਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਅਹਂ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਰਜਾਦੀਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਕੁਤੋ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਂ ਸਹਾਯਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁਪਿ ਯੋ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਮਾਦਿਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ. ਅਥ ਵਾ ਤੇਹਿ ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਜਹਥ, ਨ ਇਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਨ ਪੁਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੁਤੋ ਸਹਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕਚਰਿਯਾਯ ਗੁਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਮੁਦਿਤੋ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੫).

ਤਤ੍ਥ ਤਸਾਤਿ ਵਿਪਾਸਕਿਰਿਯਾ. ਥਾਵਰਾਤਿ ਖੀਣਾਸਵਾ. ਭਯਭੇਰਵਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਾ. ਨਿਧਾਯਾਤਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਓਰੋਪਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧੋਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਸਮੋਰੋਪਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧੋਗਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਤੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਆਲਪਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿਤੋ ਲਪਨਂ. ਸਲ੍ਲਪਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਲਪਨਂ. ਉਲ੍ਲਪਨਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਪਨਂ. ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਪਨਂ.

ਇਰਿਯਾਪਥਚਰਿਯਾਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਚਰਿਯਾ, ਪਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਯਤਨਚਰਿਯਾ ਪਨ ਆਯਤਨੇਸੁ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨਂ ਚਰਿਯਾ. ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਫਲਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਪਾਪੁਣੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਤ੍ਤਲੋਕਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਅਤ੍ਥਾ ਲੋਕਤ੍ਥਾਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਾਸਂ ਚਰਿਯਾਨਂ ਭੂਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁਪਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਸਤਿਤੋ ਅਨਞ੍ਞਾਨਿ, ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੂਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਸਚ੍ਚਞਾਣੇਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਚ੍ਚਪਰਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਸੂਤਿ ਚ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਦੇਸਤੋਤਿ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾਯ ਏਕਦੇਸੇ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਹਿ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਤਾ ਏਵ ਚਰਿਯਾਯੋ ਕਾਰਕਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਣਿਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਣਿਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਰਿਯਾਪਥਾਵ ਠਿਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਕਮ੍ਪਿਤਇਰਿਯਾਪਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾਨੁਰੂਪੇਨ ਸਨ੍ਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਏਕੇਕਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਗੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾਨਂ. ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਏਵ. ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰੀਨਨ੍ਤਿ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਵਤਂ. ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਾਦਕਭਾਵੇਨ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮਾਧਿਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਅਧਿਗਤਫਲਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਫਲਕ੍ਖਣੇ. ਤਥਾਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਆਗਤਾਨਂ. ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਦੂਰਕਿਲੇਸਾਨਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਬੁਦ੍ਧਾਨਂ. ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਕਾਸਿਤੋ ਏਵ.

ਪਦੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਕਦੇਸਤੋ. ਸਾਵਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕਦੇਸਤੋ. ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਚਰਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਚਤੁਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵੀਰਿਯੇਨ ਪਦਹਨ੍ਤੋ. ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਪਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾਯ ਪਕਾਰੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਜਵਨਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵਿਞ੍ਞਾਣਚਰਿਯਾਵਸੇਨ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਾਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਚਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਭੁਸਂ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਤਨਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭੁਸਂ ਯਤਨਚਰਿਯਾਯ, ਪਵਤ੍ਤਨਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.

ਦਸ੍ਸਨਚਰਿਯਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤਾਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣੇਨ ਦਸ੍ਸਨਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤਾਯ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਵਾ ਵਾਚਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਚੀਸਂਵਰਪਰਿਗ੍ਗਹਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਕਰੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਂ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਮੇਵ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਕਾਯਸਂਵਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਜੀਵਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇਨ ਆਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਆਜੀਵੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਚਰਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਵਾਯਮਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਵਾਯਾਮੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਹਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਰਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤਾਯ ਸਰਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਵਾ ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਚਰਿਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇਨ ਸਮਾਧਿਯਨ੍ਤਿ, ਪਸਟ੍ਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਸਮਾਧੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਚਰਿਯਾ.

ਤਕ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਤੇਨ ਕਪ੍ਪੋ, ਏਵਰੂਪੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸਦਿਸੋਤਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸੋ, ‘‘ਤਸ੍ਸਦਿਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋਤਿ ਤੇਨ ਪਟਿਭਾਗੋ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ, ਏਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਦੁਰਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਲੋਣਂ ਅਤਿਲੋਣਂ. ਲੋਣਕਪ੍ਪੋਤਿ ਲੋਣਸਦਿਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਤਿਤਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਿਤ੍ਤਕਂ, ਪੁਚਿਮਨ੍ਦਾਦਿਕਪ੍ਪੋ ਤਿਤ੍ਤਕਸਦਿਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਤਿਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਖੀਰਪਾਯਾਸਾਦਿਕਂ. ਹਿਮਕਪ੍ਪੋਤਿ ਹਿਮੋਦਕਸਦਿਸੋ. ਸਤ੍ਥੁਕਪ੍ਪੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦਿਸੋ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਂ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਆਚਿਕ੍ਖਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਚ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਤੋ ਨਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪੁਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨਿ ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਚ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੁਪ੍ਪਨਤੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪੁਨ ਤਦੁਭਯਂ ‘‘ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮਂ, ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਸਮਥਯਾਨਿਕਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਿਕੋ ਪਨ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਮੁਖੇਨ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਰੁਪ੍ਪਨਤੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਨਮਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮਂ, ਇਦਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ.

ਯਥਾ ਹਿ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਰਥੋ ਇਤਿ;

ਏਵਂ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁ, ਹੋਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੧; ਕਥਾ. ੨੩੩);

ਏਵਮੇਵ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਅਹੇਤੁਵਾਦਵਿਸਮਹੇਤੁਵਾਦੇਸੁ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੋਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਆਹਾਰਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਮਾਤਾ ਵਿਯ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਿਤਾ ਵਿਯ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਨਕਂ, ਆਹਾਰੋ ਧਾਤਿ ਵਿਯ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਧਾਰਕੋਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੬੦; ਕਥਾ. ੪੬੫) ਨਯੇਨ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵਮੇਵ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਯਾ ਸਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਨ ਨੁ ਖੋ ਅਹੋਸਿਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਕਿਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਯਾਪਿ ਅਪਰਨ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਨ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਿਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਯਾਪਿ ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਂਕਥੀ ਹੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ, ਨੋ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ, ਅਯਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਆਗਤੋ, ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਗਾਮੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਛਬ੍ਬਿਧਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਹਿਯ੍ਯਤਿ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤੀਸੁ ਅਦ੍ਧਾਸੁ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਞਾਣਂ ‘‘ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿ ਲੋਕਿਯਪਰਿਞ੍ਞਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਰੂਪਂ, ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਏਵ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਪਜਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਪਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਮਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸੇਵ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਮਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸੇਵ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ. ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਰਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਮਿ. ਤਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਿਂ, ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ, ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਸਮੁਦਯਂ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਦਾਨਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਪਹਾਨਸਾਧਿਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ. ਇਤਿ ਇਮਾਸੁ ਤੀਸੁ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾ ਯੋਗਿਨਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਵ ਅਧਿਗਤਾ.

ਪੁਨ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ…ਪੇ… ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ… ਸਞ੍ਞਾ… ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ … ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੪੮; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੮) ਨਯੇਨ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ, ਤਣ੍ਹਾਕਮ੍ਮਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦). ਏਵਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ, ਤਣ੍ਹਾਕਮ੍ਮਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਦਸ੍ਸਨੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.

ਤਥਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋ, ਤਣ੍ਹਾਕਮ੍ਮਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ, ਤਣ੍ਹਾਕਮ੍ਮਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁਪਿ.

ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਸਮੁਦਯਾ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਵਸੇਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਚ ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਚ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਦਸ ਦਸ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਸ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਦਯੋ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਯੋ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚੇਵ ਖਣਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਕਰੋਤੋ ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤਿ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਞਾਣਂ ਵਿਸਦਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਚਨਵਾ, ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨੇ ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਉਦਕਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ੋ ਵਿਯ ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡਰਾਜਿ ਵਿਯ ਆਰਗ੍ਗੇ ਸਾਸਪੋ ਵਿਯ ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਯ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋ, ਮਾਯਾਮਰੀਚਿਸੁਪਿਨਾਲਾਤਚਕ੍ਕਗਨ੍ਧਬ੍ਬਨਗਰਫੇਣਕਦਲਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਅਸਾਰਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਨ ਅਨੇਨ ‘‘ਵਯਧਮ੍ਮਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵਯਂ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਪਞ੍ਞਾਯ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਪਠਮਂ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਧਿਗਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਭਾਸੋ ਞਾਣਂ ਪੀਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਸੁਖਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਿਕਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਓਭਾਸੋ ਨਾਮ ਵਿਪਸ੍ਸਨਕ੍ਖਣੇ ਞਾਣਸ੍ਸ ਬਲਵਤ੍ਤਾ ਲੋਹਿਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤੋਭਾਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲੋ ਯੋਗੀ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਮੇ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਤਮੇਵ ਓਭਾਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ. ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮੇਵ. ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ. ਪੀਤਿਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੀਤਿ ਏਵ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨੇਵ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਦਰਥੋ, ਨ ਗਾਰਵਂ, ਨ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤਾ, ਨ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ, ਨ ਗੇਲਞ੍ਞਤਾ, ਨ ਵਙ੍ਕਤਾ ਹੋਤਿ. ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਮੇਵ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਅਭਿਸਨ੍ਦਯਮਾਨਂ ਅਤਿਪਣੀਤਂ ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਵਿਪਸ੍ਸਨਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਧਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਾਦਭੂਤਾ ਬਲਵਤੀ ਸਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਅਸਿਥਿਲਂ ਅਨਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਂ ਸੁਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਸੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਦੁਵਿਧਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਗਹਣੇ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਞਾਣਂ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਚ. ਸਾ ਚ ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੂਰਾ ਤਿਖਿਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ. ਨਿਕਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਕਨ੍ਤਿ. ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਹਿ ਆਲਯਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਸੁਖੁਮਾ ਸਨ੍ਤਾਕਾਰਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਓਭਾਸਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ‘‘ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨ ਅਕੁਸਲਤ੍ਤਾ. ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਪਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁ ਚ.

ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਓਭਾਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਗ੍ਗੋ, ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਅਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ‘‘ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਂ ਨ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਵਮਞ੍ਚ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਞਾਣਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਾਨਿ ਨਾਮ. ਨਵਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਲੋਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ.

ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਆਦਿਂਕਤ੍ਵਾ ਏਤੇਸੁ ਞਾਣੇਸੁ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧; ਕਥਾ. ੨੩੩) ਪਸ੍ਸਤੋ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਞ੍ਞਥਤ੍ਤਭਾਵਾ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਜਰਾ. ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਾ ਆਕਾਰਵਿਕਾਰੋ. ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਦੇਵ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤੋ. ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਾਕਾਰੋ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ. ‘‘ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਦਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੫-੧੬) ਵਚਨਤੋ ਤਦੇਵ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੋ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿਪਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਪੁਨਪਿ ਸੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਲਹੁਂ ਲਹੁਂ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਵਾ ਠਿਤਿਂ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਖਯਵਯਨਿਰੋਧੇ ਏਵ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਦਂ ਭਙ੍ਗਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਇਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਯਂ ਯੋਗੀ ‘‘ਯਥਾ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਤੀਤੇਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਭਿਜ੍ਜਿ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਮੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਭਵਯੋਨਿ ਗਤਿਟ੍ਠਿਤਿ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਪਭੇਦਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਜਲਿਤਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਆਦਯੋ ਵਿਯ ਮਹਾਭਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਏਤਂ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਨਾਮ.

ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇ ਭਵਾਦਯੋ ਆਦਿਤ੍ਤਅਙ੍ਗਾਰਂ ਵਿਯ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਖਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਰਣਾ ਸਾਦੀਨਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਦੀਨਵਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਵਾਦੀਸੁਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਆਦੀਨਵਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਾ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਾਮ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਾਮਤਾ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਕਾਮਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਪੁਨ ਤਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਂ ਪਨ ਤੇ ਏਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਰਣਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਾਮ.

ਸੋ ਏਵਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤੇਸੁ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸੁਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਭਯਞ੍ਚ ਨਨ੍ਦਿਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਦਾਸੀਨੋ ਹੋਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ, ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ, ਇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਂ ਨਾਮ.

ਤਂ ਪਨੇਸ ਚੇ ਸਨ੍ਤਿਪਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਂ ਹੋਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ਤਿਵਿਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਞ੍ਚ ਏਤਂ ਤਿਵਿਧਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ‘‘ਤੀਣਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੇਦਬਹੁਲੋ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ, ਸੁਞ੍ਞਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਅਧਿਗਤਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਏਤਦੇਵ. ਅਸ੍ਸ ਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਰਾ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਥਿਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰੇਨ ਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ, ਤਥੇਵ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਪਠਮਂ ਜਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦੇਵ ਦੁਤਿਯਜਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਉਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਤਦੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਤਿਯਂ ਜਵਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਅਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਪਾਟਿਏਕ੍ਕਂ ਨਾਮ.

ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ‘‘ਆਸੇਵਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਪਰਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਉਪਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਅਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਮੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕੁਰੁਮਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗੋਤ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਮਾਨਂ ਅਰਿਯਗੋਤ੍ਤਂ ਓਕ੍ਕਮਮਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਠਮਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਭੂਤਂ ਅਪੁਨਰਾਵਟ੍ਟਕਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਞਾਣਂ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਨ ਭਜਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੋਤੇ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਾਕਭੂਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਵਾ ਫਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਾਨਂ, ਫਲਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵਙ੍ਗਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਵਤਾਹਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਮੇ ਅਯਂ ਆਨਿਸਂਸੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਫਲਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਨਾ’’ਤਿ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਵਜ੍ਝਕਿਲੇਸੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਅਵਸਾਨੇ ਚ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਮਯਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਇਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਫਲਾਵਸਾਨੇ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਾਵਸਾਨੇ ਅਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਫਲਞ੍ਚ. ਤਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਫਲਞ੍ਚ. ਤਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਰਾਗਾਰੂਪਰਾਗਮਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਫਲਞ੍ਚ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚੇਸ ਹੋਤਿ ਅਰਹਾ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਨਿਧਾਯ ਦਣ੍ਡਂ ਅਵਿਹੇਠਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮ੍ਪਿ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦਿਸੀਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ‘‘ਨ ਪੁਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੁਤੋ ਸਹਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵਿਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ‘‘ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਸਤ੍ਤ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਮੁਖਮਤ੍ਤਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੬੬੨, ੬੭੮, ੬੯੨, ੭੩੭, ੮੦੬ ਆਦਯੋ) ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚੇਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ –

‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ ਅਪ੍ਪਟਿਘੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋ ਇਤਰੀਤਰੇਨ;

ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਿਤਾ ਅਛਮ੍ਭੀ, ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੪੨; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੮) –

ਪਸਂਸਿਯਾਦਿਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤਂ ਉਪਸੋਭਯਮਾਨੋ ਵਿਹਾਸਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਪਠਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੨. ਦੁਤਿਯੇ ਸਂਸਗ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜਾਤਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਕਾਯਸਮੁਲ੍ਲਪਨਸਮ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਸਂਸਗ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ ਦਸ੍ਸਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਕਾਲ਼ਦੀਘਵਾਪੀਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਵਿਹਾਰਵਾਸਿਂ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਤਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਧੀਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਵਾਸਨਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾਯ ਵਤ੍ਥਧਾਰਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਂ ਨਾਲਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਹਦਯਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤੋ ਸੋ ਏਵ ਚ ਦਹਰੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਪਰੇਹਿ ਪਨ ਕਥਿਯਮਾਨਂ ਰੂਪਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਹਸਿਤਲਪਿਤਗੀਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਾਗੋ ਸਵਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਗਿਰਿਗਾਮਵਾਸੀਕਮ੍ਮਾਰਧੀਤਾਯ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕੁਮਾਰੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਦੁਮਸ੍ਸਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਲਂ ਸੀਸੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੇਨ ਗਾਯਨ੍ਤਿਯਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਝਾਨਾ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਗ੍ਗਲ਼ਲੇਣਵਾਸੀ ਤਿਸ੍ਸਦਹਰੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਧਮ੍ਮਗਾਯਨਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਕਿਰ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਜਨੇ ਆਗਤੇ ਰਾਜਾਪਿ ਅਗਮਾਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇਨ. ਤਤੋ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਞ੍ਚ ਆਗਮ੍ਮ ਬਲਵਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਦਹਰਸ੍ਸਾਪਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਆਲਿਙ੍ਗਿਸੁ. ਪੁਨ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਕਾਲਕਤੇਯੇਵ ਅਦ੍ਦਸਂਸੂਤਿ.

ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਲਪਨਸਮੁਲ੍ਲਪਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ ਪਨ ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਭੋਗਕਰਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੋ ਸਮ੍ਭੋਗਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਚ ਏਤੇਸੁ ਮਰਿਚਵਟ੍ਟਿਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਮਰਿਚਵਟ੍ਟਿਮਹਾਵਿਹਾਰਮਹੇ ਕਿਰ ਦੁਟ੍ਠਗਾਮਣਿ ਅਭਯਮਹਾਰਾਜਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਣ੍ਹਯਾਗੁਯਾ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਸਙ੍ਘਨਵਕਸਾਮਣੇਰੀ ਅਨਾਧਾਰਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਘਨਵਕਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤਵਲਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਮੁਲ੍ਲਾਪਂ ਅਕਾਸਿ, ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰਂ ਗਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮੁਲ੍ਲਾਪੇਨ ਪੁਬ੍ਬਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਜਾਤਸਿਨੇਹਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇ ਸਂਸਗ੍ਗੇ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਜਾਤਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨੇਹਾ, ਪੁਰਿਮਰਾਗਪਚ੍ਚਯਾ ਬਲਵਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਸ੍ਨੇਹਨ੍ਵਯਂ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਪਹੋਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਸ੍ਨੇਹਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਸੋਕਪਰਿਦੇਵਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਪਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਭਵਤਿ ਜਾਯਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਵੋਸਗ੍ਗੋ ਸਂਸਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਸ੍ਨੇਹੋ ਸ੍ਨੇਹਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.

ਏਵਮਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਂ ਇਮਂ ਅਡ੍ਢਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਆਹ – ‘‘ਸ੍ਵਾਹਂ ਯਮਿਦਂ ਸ੍ਨੇਹਨ੍ਵਯਂ ਸੋਕਾਦਿਦੁਕ੍ਖਂ ਪਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਖਨਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਤੋ ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਯੋ ਇਮਮ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮੋ, ਸੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਆਦੀਨਵਂ ਸ੍ਨੇਹਜਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ, ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਂ ਤਂ ‘‘ਸ੍ਨੇਹਨ੍ਵਯਂ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਦੀਨਵਂ ਸ੍ਨੇਹਜਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗਜਾਤਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨੇਹਾ, ਸ੍ਨੇਹਨ੍ਵਯਂ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਪਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਆਦੀਨਵਂ ਸ੍ਨੇਹਜਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਅਹਂ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਦੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੬).

ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਲ੍ਲੀਯਤਿ. ਅਨੁਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸ੍ਨੇਹਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਜਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤੀਣਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਾਨਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਟ੍ਠਕਵਗ੍ਗੇ (ਮਹਾਨਿ. ੧ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੩. ਤਤਿਯੇ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਵਸੇਨ ਮਿਤ੍ਤਾ. ਸੁਹਦਭਾਵੇਨ ਸੁਹਜ੍ਜਾ. ਕੇਚਿ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤਕਾਮਤਾਯ ਮਿਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੁਹਜ੍ਜਾ. ਕੇਚਿ ਗਮਨਾਗਮਨਟ੍ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਸਮੁਲ੍ਲਾਪਾਦੀਸੁ ਹਦਯਸੁਖਜਨਨੇਨ ਸੁਹਜ੍ਜਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾ. ਕੇਚਿ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਸੁਹਜ੍ਜਾ ਚੇਵ ਮਿਤ੍ਤਾ ਚ. ਤੇ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਿਯਾ ਚ ਅਨਗਾਰਿਯਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਗਾਰਿਯਾ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਉਪਕਾਰਾ ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ. ਅਨਗਾਰਿਯਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਤ੍ਥਕ੍ਖਾਯਿਨੋ. ਏਵਂ ਤੇ ਚਤੂਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਯਥਾਹ –

‘‘ਚਤੂਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਠਾਨੇਹਿ ਉਪਕਾਰੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੁਹਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਮਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਭੀਤਸ੍ਸ ਸਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣੀਯੇਸੁ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਭੋਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦੇਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੬੧).

ਤਥਾ –

‘‘ਚਤੂਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਠਾਨੇਹਿ ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੁਹਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਗੁਯ੍ਹਮਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਗੁਯ੍ਹਮਸ੍ਸ ਪਰਿਗੂਹਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ ਨ ਵਿਜਹਤਿ, ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੬੨).

ਤਥਾ –

‘‘ਚਤੂਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਠਾਨੇਹਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੁਹਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਭਵੇਨਸ੍ਸ ਨ ਨਨ੍ਦਤਿ, ਭਵੇਨਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦਤਿ, ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਣਮਾਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਮਾਨਂ ਪਸਂਸਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੬੪).

ਤਥਾ –

‘‘ਚਤੂਹਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤ, ਠਾਨੇਹਿ ਅਤ੍ਥਕ੍ਖਾਯੀ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸੁਹਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਪਾ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਨਿਵੇਸੇਤਿ, ਅਸ੍ਸੁਤਂ ਸਾਵੇਤਿ, ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੬੩).

ਤੇਸੁ ਇਧ ਅਗਾਰਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਮਿਤ੍ਤੇ ਸੁਹਜ੍ਜੇ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋਤਿ ਅਨੁਦਯਮਾਨੋ, ਤੇਸਂ ਸੁਖਂ ਉਪਸਂਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪਹਰਿਤੁਕਾਮੋ.

ਹਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ, ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਪਰਤ੍ਥਉਭਯਤ੍ਥਵਸੇਨਾਪਿ ਤਿਵਿਧਂ ਅਤ੍ਥਂ ਲਦ੍ਧਵਿਨਾਸਨੇਨ ਅਲਦ੍ਧਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਹਾਪੇਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਵਿਨਾ ਨ ਜੀਵਾਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਗਤਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨੀਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਵਿਨਾ ਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਗਤਿ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਏਵਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਏਤਂ ਭਯਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਤ੍ਥਹਾਪਨਭਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਹਾਨਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਣਤਿ. ਸਨ੍ਥਵੇਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਸਨ੍ਥਵੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਥਵੋ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਪ੍ਪਭੇਦਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਥਵੋ, ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਮਿਤ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪਨਾ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੋ. ਸੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨ ਹਿਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤਂ ਭਯਂ ਸਨ੍ਥਵੇ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੭; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੯੩-੯੪).

ਤਤਿਯਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਵਂਸੋਤਿ ਵੇਲ਼ੁ. ਵਿਸਾਲੋਤਿ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣੋ. ਵ-ਕਾਰੋ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ, ਏਵਕਾਰੋ ਵਾ ਅਯਂ. ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਏ-ਕਾਰੋ ਨਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮ. ਯਥਾਤਿ ਪਟਿਭਾਗੇ. ਵਿਸਤ੍ਤੋਤਿ ਲਗ੍ਗੋ ਜਟਿਤੋ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤੋ. ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਾਰੇਸੁ ਚਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਭਰਿਯਾਸੁ. ਯਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਯਾ ਤਣ੍ਹਾ ਯੋ ਸ੍ਨੇਹੋ. ਵਂਸਕ੍ਕਲ਼ੀਰੋਵ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਵਂਸਕਲ਼ੀਰੋ ਵਿਯ ਅਲਗ੍ਗਮਾਨੋ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਥਾ ਵਂਸੋ ਵਿਸਾਲੋ ਵਿਸਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਦਾਰੇਸੁ ਚ ਯਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਾਪਿ ਏਵਂ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਾਯ ਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਪੇਕ੍ਖਵਾ ਵਿਸਾਲੋ ਵਂਸੋ ਵਿਯ ਵਿਸਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਵਂਸਕਲ਼ੀਰੋਵ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਵਾ ਲਾਭਾਦੀਸੁ ਵਾ ਕਾਮਭਵਾਦੀਸੁ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਾਯਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਤਿਰੇਕਂ ਨਤ੍ਥਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੮).

ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਮਿਗੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਏਵ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਧ ਪਨ ਪਸਦਮਿਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਰਞ੍ਞਮ੍ਹੀਤਿ ਗਾਮਞ੍ਚ ਗਾਮੂਪਚਾਰਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਇਧ ਪਨ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਯ੍ਯਾਨਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਤਿ ਪਟਿਭਾਗੇ. ਅਬਦ੍ਧੋਤਿ ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਬਦ੍ਧੋ. ਏਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਰਿਯਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਗੋਚਰਾਯਾਤਿ ਯੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਗੋਚਰਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਤਕਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਖਾਦਿਤੁਂ, ਤਂ ਖਾਦਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਵਿਞ੍ਞੂ ਨਰੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ. ਸੇਰਿਤਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਅਪਰਾਯਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ. ਅਥ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸੇਰਿਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸੇਰਿਤਞ੍ਚ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਵਸਂ ਅਗਮਨਤੋ ਸੇਰਿਨੋ ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸੇਰਿਤਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋਤਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਮਿਗੋ ਅਰਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਯਥਾ ਅਬਦ੍ਧੋ, ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਗੋਚਰਾਯ. ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਣ੍ਹਾਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਹਿ ਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਗਮਨਾਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਗਮਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਅਗਮਿਂ. ਤਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਨਰੋ ਸੇਰਿਤਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ, ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੯ ਆਦਯੋ).

ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਯਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਸਹਾਯਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਾਸੇ ਚ ਮਹਾਉਪਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਠਾਨੇ ਚ ਉਯ੍ਯਾਨਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਗਮਨੇ ਚ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਚਾਰਿਕਾਯ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਸੁਣ, ਇਦਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਆਮਨ੍ਤਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਯਂ ਅਰਿਯਜਨਸੇਵਿਤਾ ਅਨੇਕਾਨਿਸਂਸਾ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਲੋਭਾਭਿਭੂਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਕਾਪੁਰਿਸੇਹਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਿਤਾ ਅਪਤ੍ਥਿਤਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਤਂ ਅਨਭਿਜ੍ਝਿਤਂ ਪਰੇਸਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨੇਨ ਭਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਚ ਸੇਰਿਤਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੯-੪੨).

ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਖਿਡ੍ਡਾਤਿ ਕੀਲ਼ਨਾ. ਸਾ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਤਿ ਕਾਯਿਕਾ ਚ ਵਾਚਸਿਕਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਿਕਾ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥੀਹਿਪਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਅਸ੍ਸੇਹਿਪਿ ਰਥੇਹਿਪਿ ਧਨੂਹਿਪਿ ਥਰੂਹਿਪੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਵਾਚਸਿਕਾ ਨਾਮ ਗੀਤਂ ਸਿਲੋਕਭਣਨਂ ਮੁਖਭੇਰਿਕਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਰਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਰਤਿ. ਵਿਪੁਲਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਾਨੇਨ ਸਕਲਤ੍ਤਭਾਵਬ੍ਯਾਪਕਂ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯੋਜਨਾਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਂਸਗ੍ਗਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੧).

ਸਤ੍ਤਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋਤਿ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਯਥਾਸੁਖਵਿਹਾਰੀ, ‘‘ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੫੫੬; ੩.੩੦੮; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੫; ਵਿਭ. ੬੪੩; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੮) ਵਾ ਨਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾਫਰਿਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ ਅਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ. ਤਾਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਤ੍ਤੇ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਾ ਭਯੇਨ ਨ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਘੋ. ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਕੋ. ਇਤਰੀਤਰੇਨਾਤਿ ਉਚ੍ਚਾਵਚੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ. ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਿਤਾ ਅਛਮ੍ਭੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਰਿਹਾਪੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਤਾਨਿ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾ, ਬਾਹਿਰਾਨਂ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦੀਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾਨਞ੍ਚ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੁਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯੇ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵੀਰਿਯਾਦੀਹਿ ਚ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਹਤੀਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਿਤਾ. ਥਦ੍ਧਭਾਵਕਰਭਯਾਭਾਵੇਨ ਅਛਮ੍ਭੀ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਥਾ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮਣਾ, ਏਵਂ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਦਟ੍ਠਾਨੇ ਸਨ੍ਤੋਸੇ ਠਿਤੋ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਨਾਯ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ, ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਪਟਿਹਨਨਕਰਭਯਾਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਘੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਿਤਾ, ਅਪ੍ਪਟਿਘਤ੍ਤਾ ਅਛਮ੍ਭੀ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗੁਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਤੇ ਸਮਣਾ ਵਿਯ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਮਾਨੋ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਈਦਿਸਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਤਾਯ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਿਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਘਤਾਯ ਚ ਅਛਮ੍ਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੨).

ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮੇਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਾਵ ਮਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਸਿਨੇਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਏਸਾ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਏਕਂ ਦਿਸਨ੍ਤਿ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਪਠਮਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸਤ੍ਤਫਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦੀਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥੇਵ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਚ ਨਯੇਨ ਉਪਰਿਮਂ ਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧੋਦਿਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਸਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਧੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ. ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਦਿਸਾ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਅਸ੍ਸਮਣ੍ਡਲੇ ਅਸ੍ਸਮਿਵ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਾਰੇਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਤਿਪੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਕਮੇਕਂ ਦਿਸਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਓਧਿਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿਆਦਿ ਪਨ ਅਨੋਧਿਸੋ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਉਕ੍ਕਟ੍ਠਮਿਤ੍ਤਸਪਤ੍ਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਿਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਅਤ੍ਤਤਾਯ, ‘‘ਅਯਂ ਪਰਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਸਮਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ, ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਬਹਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਪਮਾਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ. ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪੁਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਓਧਿਸੋ ਫਰਣੇ ਵਿਯ ਪੁਨ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਫਰਣਵਸੇਨ ਵਿਪੁਲਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂ ਮਹਗ੍ਗਤਂ. ਪਗੁਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵੇਰਂ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ. ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੫੪). ਕਰੁਣਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ, ਸਯਂ ਵਾ ਮੋਦਤਿ, ਮੋਦਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਸਾਤਿ ਮੁਦਿਤਾ. ‘‘ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਬ੍ਯਾਪਾਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ.

ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਹਿਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਰਸਾ, ਆਘਾਤਵਿਨਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੂਪਸਮੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਿਨੇਹਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਕਰੁਣਾ, ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਸਹਨਰਸਾ, ਅਵਿਹਿਂਸਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਭੂਤਾਨਂ ਅਨਾਥਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਵਿਹਿਂਸੂਪਸਮੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸੋਕਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਪਮੋਦਲਕ੍ਖਣਾ ਮੁਦਿਤਾ, ਅਨਿਸ੍ਸਾਯਨਰਸਾ, ਅਰਤਿਵਿਘਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਅਰਤਿਵੂਪਸਮੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਪਹਾਨਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮਭਾਵਦਸ੍ਸਨਰਸਾ, ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵੂਪਸਮਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਕਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵੂਪਸਮੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾਯ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਚੀਵਰੇਨਾਤਿ ਨ ਥੂਲਸੁਖੁਮਲੂਖਪਣੀਤਥਿਰਜਿਣ੍ਣਾਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਚੀਵਰੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਨਂ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੀਵਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਤਯੋ ਸਨ੍ਤੋਸਾ – ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ, ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ, ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਸਨ੍ਤੋਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਚੀਵਰੇਨ. ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਚੀਵਰੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਚੀਵਰਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਚੀਵਰਖੇਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਚੀਵਰਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖੋਮਾਦੀਨਿ ਛ ਚੀਵਰਾਨਿ ਦੁਕੂਲਾਦੀਨਿ ਛ ਅਨੁਲੋਮਚੀਵਰਾਨਿਪਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਾਨਿ. ਕੁਸਚੀਰਂ ਵਾਕਚੀਰਂ ਫਲਕਚੀਰਂ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਂ ਵਾਲ਼ਕਮ੍ਬਲਂ ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਚਮ੍ਮਂ ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖਦੁਸ੍ਸਂ ਲਤਾਦੁਸ੍ਸਂ ਏਰਕਦੁਸ੍ਸਂ ਕਦਲਿਦੁਸ੍ਸਂ ਵੇਲ਼ੁਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਪਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਾਨਿ.

ਚੀਵਰਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਤੋ ਵਾ ਗਣਤੋ ਵਾ ਞਾਤਿਤੋ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਧਨੇਨ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਛ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਾਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਪਂਸੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਸੋਸਾਨਿਕਂ ਪਾਪਣਿਕਂ ਰਥਿਯਂ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਂ ਸੋਤ੍ਥਿਯਂ ਸਿਨਾਨਂ ਤਿਤ੍ਥਂ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਂ ਅਗ੍ਗਿਡਡ੍ਢਂ ਗੋਖਾਯਿਤਂ ਉਪਚਿਕਾਖਾਯਿਤਂ ਉਨ੍ਦੂਰਖਾਯਿਤਂ ਅਨ੍ਤਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਦਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਧਜਾਹਟਂ ਥੂਪਂ ਸਮਣਚੀਵਰਂ ਸਾਮੁਦ੍ਦਿਯਂ ਆਭਿਸੇਕਿਯਂ ਪਨ੍ਥਿਕਂ ਵਾਤਾਹਟਂ ਇਦ੍ਧਿਮਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੋਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਗਬ੍ਭਮਲਹਰਣਂ. ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਨ੍ਤਿ ਮਤਕਸਰੀਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਆਨੀਤਚੀਵਰਂ. ਧਜਾਹਟਨ੍ਤਿ ਧਜਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਆਨੀਤਂ. ਥੂਪਨ੍ਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੇ ਪੂਜਿਤਚੀਵਰਂ. ਸਾਮੁਦ੍ਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਵੀਚੀਹਿ ਥਲਂ ਪਾਪਿਤਂ. ਪਨ੍ਥਿਕਨ੍ਤਿ ਪਨ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਚੋਰਭਯੇਨ ਪਾਸਾਣੇਹਿ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰੁਤਚੀਵਰਂ. ਇਦ੍ਧਿਮਯਨ੍ਤਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਚੀਵਰਂ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ ਵੀਸਤਿ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸਾ – ਚੀਵਰੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਤੋਸੋ ਗਮਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਯੇਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਟਿਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਮਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਲੋਲੁਪ੍ਪਵਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ ਉਦਕਸਨ੍ਤੋਸੋ ਧੋਵਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਕਰਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਮਾਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਸੁਤ੍ਤਸਨ੍ਤੋਸੋ ਸਿਬ੍ਬਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਰਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਕਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਭੋਗਸਨ੍ਤੋਸੋ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਰਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਦਕਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤੇਮਾਸਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਮਾਸੇ ਚੀਵਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਅਦ੍ਧਮਾਸੇਨੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਂ ਮਾਸਦ੍ਧਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਤੋਸੋ. ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵ ਗਮਨਂ ਗਮਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਿਂ ਪੇਸਲਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਹਰਿਯਮਾਨਂ ਚੀਵਰਂ ਦੂਰਤੋਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਨਾਪਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤਂ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਥੂਲਸੁਖੁਮਾਦੀਸੁ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਪਟ੍ਟਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਏਕਪਟ੍ਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਹੋਨਕਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਨਂ ਮਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਮਨਾਪਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚਰਣਂ ਲੋਲੁਪ੍ਪਵਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਲੂਖਪਣੀਤੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨੇਵ ਯਾਪਨਂ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤੇਨ ਯਾਪਨਂ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਮਨਾਪਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਯਾਪਨਂ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਮਨਾਪਂ, ਕਤ੍ਥ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਧੋਵਨੁਪਗੇਨ ਉਦਕੇਨ ਧੋਵਨਂ ਉਦਕਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਪਣ੍ਡੁਮਤ੍ਤਿਕਗੇਰੁਕਪੂਤਿਪਣ੍ਣਰਸਕਿਲਿਟ੍ਠਾਨਿ ਪਨ ਉਦਕਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਧੋਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮੁਗ੍ਗਰਾਦੀਹਿ ਅਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਨਂ ਧੋਵਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਅਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਿਤਉਦਕੇਨਾਪਿ ਧੋਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਂ ਥੂਲਂ, ਇਦਂ ਸੁਖੁਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਪਹੋਨਕਨੀਹਾਰੇਨੇਵ ਕਰਣਂ ਕਰਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਤਿਮਣ੍ਡਲਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਰਣਂ ਪਰਿਮਾਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਚੀਵਰਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਪਨ ‘‘ਮਨਾਪਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਥਿਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਦੇਵਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਤਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਕੁਸਿਬਨ੍ਧਨਕਾਲੇ ਪਨ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਵਾਰੇ ਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਹਾਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਿਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਵਾਰੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨਾਪਿ ਸਹਾਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਭੇਦੋ. ਅਯਂ ਸਿਬ੍ਬਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਰਜਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਕਾਲ਼ਕਚ੍ਛਕਾਦੀਨਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੇਨ ਨ ਰਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੋਮਵਕ੍ਕਲਾਦੀਸੁ ਯਂ ਲਭਤਿ, ਤੇਨ ਰਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਰਜਨਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਕਸਟਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਰਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਨੀਲਕਦ੍ਦਮਕਾਲ਼ਸਾਮੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਕਪ੍ਪਕਰਣਂ ਕਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਂ ਪਰਿਭੋਗਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਦੁਸ੍ਸਂ ਪਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸੂਚਿਂ ਵਾ ਕਾਰਕਂ ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਲਭਨ੍ਤੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਤਮ੍ਪਿ ਚੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਦੀਨਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਚ ਅਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾ, ਯਾਵ ਆਗਮਨਾ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਆਗਤਮਤ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰੇ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਨਿਧਿ ਹੋਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ. ਅਯਂ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਰਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਚੀਵਰਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਨਾਮ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਞ੍ਚੇਵ ਤੇਚੀਵਰਿਕਙ੍ਗਞ੍ਚ. ਇਤਿ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਗੋਪੇਤਿ, ਇਮਾਨਿ ਗੋਪੇਨ੍ਤੋ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ.

ਵਣ੍ਣਵਾਦੀਤਿ ਏਕੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਨ ਕਥੇਤਿ. ਏਕੋ ਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਏਕੋ ਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਏਕੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸ ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਤਥਾਰੂਪੋ ਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਤਰੀਤਰਚੀਵਰਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨੇਸਨਨ੍ਤਿ ਦੂਤੇਯ੍ਯਪਹਿਣਗਮਨਾਨੁਯੋਗਪ੍ਪਭੇਦਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਨੇਸਨਂ. ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਲਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਯਥਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਚੀਵਰਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੋਹਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਸਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ, ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਏਵਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਚ ਚੀਵਰਂ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਲਦ੍ਧਾ ਚਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਵਿਗਤਲੋਭਗਿਦ੍ਧੋ. ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾਯ ਮੁਚ੍ਛਨਂ ਅਨਾਪਨ੍ਨੋ. ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨੋਤ੍ਥਟੋ ਅਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ. ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਅਨੇਸਨਾਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਗਧਿਤਪਰਿਭੋਗੇ ਚ ਆਦੀਨਵਂ ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋਤਿ ‘‘ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮) ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਮੇਵ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ.

ਇਤਰੀਤਰਚੀਵਰਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਚੀਵਰੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ. ਨੇਵਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤੀਤਿ ਯਥਾ ਪਨਿਧੇਕਚ੍ਚੋ ‘‘ਅਹਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ, ਮਯਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਮਾਲ਼ੇਯੇਵ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਂ ਗਹਿਤਂ, ਕੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤੀਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਤਿ ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਪਰਂ ਨ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖੋਤਿ ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸੇ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਤਾਸੁ ਵਾ ਦਕ੍ਖੋ ਛੇਕੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ. ਅਨਲਸੋਤਿ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਆਲਸਿਯਵਿਰਹਿਤੋ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਪਞ੍ਞਾਯ ਚੇਵ ਸਤਿਯਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਰਿਯਵਂਸੇ ਠਿਤੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ. ਏਤ੍ਥਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਖੇਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋਤਿ ਓਦਨੋ ਕੁਮ੍ਮਾਸੋ ਸਤ੍ਤੁ ਮਚ੍ਛੋ ਮਂਸਂ ਖੀਰਂ ਦਧਿ ਸਪ੍ਪਿ ਨਵਨੀਤਂ ਤੇਲਂ ਮਧੁ ਫਾਣਿਤਂ ਯਾਗੁ ਖਾਦਨੀਯਂ ਸਾਯਨੀਯਂ ਲੇਹਨੀਯਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦੇਸਭਤ੍ਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਕਂ ਉਪੋਸਥਿਕਂ ਪਾਟਿਪਦਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਂ ਗਮਿਕਭਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨਭਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਭਤ੍ਤਂ ਧੁਰਭਤ੍ਤਂ ਕੁਟਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾਰਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਨ੍ਨਰਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਖੇਤ੍ਤਾਨਿ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਤੋਸੋ ਗਮਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਯੇਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਟਿਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਮਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਲੋਲੁਪ੍ਪਵਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਬਲਸਨ੍ਤੋਸੋ ਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੋ ਉਪਕਾਰਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਮਾਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਰਿਭੋਗਸਨ੍ਤੋਸੋ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਰਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ ਪਨ੍ਨਰਸ ਸਨ੍ਤੋਸਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਦਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੇਨ ਪਨ ਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਤਾ ਸਾਯਂ ਥੇਰੁਪਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਕਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕਗਾਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਚਾਰਿਕੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਮਾਲ਼ਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਅਰਿਯਵਂਸਾ ਚੁਤੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ. ਅਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਗਮਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੇਨ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਿਂ ਪੇਸਲਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਰਿਯੇਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਦੂਰਤੋਵ ਆਹਰਿਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਨਾਪਂ, ਏਤਂ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ‘‘ਇਦਂ ਮਨਾਪਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਅਮਨਾਪਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁ, ਦਾਯਕੋ ਅਪ੍ਪਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਅਪ੍ਪਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁ, ਦਾਯਕੋਪਿ ਬਹੁਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਨ ਬਹੁ, ਦਾਯਕੋਪਿ ਅਪ੍ਪਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਅਪ੍ਪਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨ ਬਹੁ, ਦਾਯਕੋ ਪਨ ਬਹੁਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਪਮਾਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਮਤ੍ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਸਾਦਂ ਮਕ੍ਖੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤਿ, ਸਾਸਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਵਿਜਾਤਮਾਤੁਯਾਪਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਇਤਿ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਮਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਅਡ੍ਢਕੁਲਾਨਿਯੇਵ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਲੋਲੁਪ੍ਪਵਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸਾਦਯੋ ਚੀਵਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਪਾਲੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪਕਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਂ ਉਪਕਾਰਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਆਨੀਤਂ ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਤੇਨ ਗਾਹਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਸਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਮਾਣਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਰਿਮਾਣਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਪਟਿਵਿਨੋਦਨਂ ‘‘ਨ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਂ ਪਰਿਭੋਗਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਸਨ੍ਨਿਧਿਪਰਿਵਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ. ਮੁਖਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨਾਮ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਕਙ੍ਗਂ ਏਕਾਸਨਿਕਙ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਙ੍ਗਂ ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਙ੍ਗਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਗੋਪੇਤਿ, ਇਮਾਨਿ ਗੋਪੇਨ੍ਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਵਣ੍ਣਵਾਦੀਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਸੇਨਾਸਨਾਨੀਤਿ ਇਧ ਸੇਨਾਸਨਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੇਨਾਸਨਖੇਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਧੁਤਙ੍ਗਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਚੋ ਪੀਠਂ ਭਿਸਿ ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ ਵਿਹਾਰੋ ਅਡ੍ਢਯੋਗੋ ਪਾਸਾਦੋ ਹਮ੍ਮਿਯਂ ਗੁਹਾ ਲੇਣਂ ਅਟ੍ਟੋ ਮਾਲ਼ੋ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨ੍ਨਰਸ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ.

ਸੇਨਾਸਨਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਤੋ ਵਾ ਗਣਤੋ ਵਾ ਞਾਤਿਤੋ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਧਨੇਨ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਵਾਤਿ ਛ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ.

ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋਤਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਤੋਸਾਦਯੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਸਨ੍ਤੋਸਾ. ਤੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਙ੍ਗਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਙ੍ਗਂ ਸੋਸਾਨਿਕਙ੍ਗਂ ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕਙ੍ਗਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸਂ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਗੋਪੇਤਿ, ਇਮਾਨਿ ਗੋਪੇਨ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ.

ਇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਥਵਿਂ ਪਤ੍ਥਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਸਾਗਰਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਆਕਾਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਚ ਪਠਮਂ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯਂ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਦੁਤਿਯਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਤਿਯਂ ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਰਿਯਵਂਸਂ ਕਥੇਤੁਂ ‘‘ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਗਤਿਕਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਲਾਭਯਥਾਬਲਯਥਾਸਾਰੁਪ੍ਪਸਨ੍ਤੋਸੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਵਨਾਰਾਮਅਰਿਯਵਂਸੋ ਪਨ ਇਧ ਅਨਾਗਤੋ, ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਙ੍ਗਂ ਭਾਵਨਾਰਾਮਅਰਿਯਵਂਸਂ ਭਜਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੯; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪.੨੮). ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਪਞ੍ਚ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਞ੍ਚ ਆਹਾਰਨਿਸ੍ਸਿਤਾ;

ਏਕੋ ਵੀਰਿਯਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਚੀਵਰਨਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੩੦੯; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪.੨੮);

ਪੋਰਾਣੇ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ ਅਰਿਯਵਂਸੇ ਠਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੋਰਾਣੇਤਿ ਨ ਅਧੁਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੇ. ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਤਿ ਅਗ੍ਗੇਹਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੇ. ਅਰਿਯਵਂਸੇਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਂਸੇ. ਯਥਾ ਹਿ ਖਤ੍ਤਿਯਵਂਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਂਸੋ ਵੇਸ੍ਸਵਂਸੋ ਸੁਦ੍ਦਵਂਸੋ ਸਮਣਵਂਸੋ ਕੁਲਵਂਸੋ ਰਾਜਵਂਸੋ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਮੋ ਅਰਿਯਵਂਸੋ, ਅਰਿਯਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਪਵੇਣਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਵਂਸੋ ਇਮੇਸਂ ਵਂਸਾਨਂ ਮੂਲਗਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਕਾਲਾਨੁਸਾਰਿਗਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ ਅਰਿਯਾ, ਯੇਸਂ ਏਸੋ ਵਂਸੋਤਿ? ਅਰਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਾ ਚ, ਏਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਂਸੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸੋ. ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਤਣ੍ਹਙ੍ਕਰੋ ਮੇਧਙ੍ਕਰੋ ਸਰਣਙ੍ਕਰੋ ਦੀਪਙ੍ਕਰੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਅਰਿਯਾ, ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਂਸੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸੋ. ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ…ਪੇ… ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਗੋਤਮੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਂਸੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸੋ. ਅਪਿ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਂਸੋਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਵਂਸੇ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪.੨੮). ਠਿਤੋਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਟ੍ਠਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੨੯. ਨਵਮੇ ਅਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਪਿ ਏਕੇ, ਯੇ ਅਸਨ੍ਤੋਸਾਭਿਭੂਤਾ, ਤਥਾਵਿਧਾ ਏਵ ਚ ਅਥੋ ਗਹਟ੍ਠਾ ਘਰਮਾਵਸਨ੍ਤਾ. ਏਤਮਹਂ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹਭਾਵਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਨਸ੍ਸਵਾਤਿ ਵਚਨਂ ਅਸ੍ਸਵਨਕਾ. ਅਵਚਨਕਰਾਤਿ ਦੁਬ੍ਬਚਾ. ਪਟਿਲੋਮਵੁਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਕਥਨਸੀਲਾ, ਪਟਿਮਲ੍ਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਮੁਖਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਓਵਾਦਦਾਯਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਦਿਸਾਭਾਗਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਿ. ਅਬ੍ਯਾਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਾਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਲ੍ਲੀਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਨਵਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੩੦. ਦਸਮੇ ਓਰੋਪਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਗਿਹਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੀਤਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਓਦਾਤਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਇਤ੍ਥਿਪੁਤ੍ਤਦਾਸਿਦਾਸਾਦੀਨਿ. ਏਤਾਨਿ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਿਹਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਪਤ੍ਤੋਤਿ ਪਤਿਤਪਤ੍ਤੋ. ਛੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਵੀਰੋਤਿ ਮਗ੍ਗਵੀਰਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਗਿਹਿਬਨ੍ਧਨਾਨੀਤਿ ਕਾਮਬਨ੍ਧਨਾਨਿ. ਕਾਮਾ ਹਿ ਗਿਹੀਨਂ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਦਤ੍ਥੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਓਰੋਪਯਿਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਪਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਞ੍ਹਿ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੪). ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਾਰਾਸਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਾਰਂ ਆਸਨਂ. ਛਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਗਲ਼ਿਤਾਨਿ. ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਨਿਪਣ੍ਣਾਨਿ. ਪਤਿਤਾਨੀਤਿ ਵਣ੍ਟਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਰਿਪਤਿਤਾਨੀਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤਾਨਿ.

ਦਸਮਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੧-੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਦ੍ਵਯੇ ਨਿਪਕਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਨਿਪੁਣਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਕੁਸਲਂ. ਸਾਧੁਵਿਹਾਰਿਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵਿਹਾਰੇਨ ਵਾ ਉਪਚਾਰੇਨ ਵਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਧੀਰਨ੍ਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਪਕਤ੍ਤੇਨ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਧ ਪਨ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਿਤਿ ਨਾਮ ਅਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਤਾ, ‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੪; ਅ. ਨਿ. ੨.੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੬) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਪਿ ਚ ਧਿਕ੍ਕਤਪਾਪੋਤਿਪਿ ਧੀਰੋ. ਰਾਜਾਵ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਜਿਤਂ ਪਹਾਯਾਤਿ ਯਥਾ ਪਟਿਰਾਜਾ ‘‘ਵਿਜਿਤਂ ਰਟ੍ਠਂ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਏਕੋ ਚਰਤਿ ਏਵਂ ਬਾਲਸਹਾਯਂ ਪਹਾਯ ਏਕੋ ਚਰੇ. ਅਥ ਵਾ ਰਾਜਾਵ ਰਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸੁਤਸੋਮੋ ਰਾਜਾ ਵਿਜਿਤਂ ਰਟ੍ਠਂ ਪਹਾਯ ਏਕੋ ਚਰਿ, ਯਥਾ ਚ ਮਹਾਜਨਕੋ ਏਵਂ ਏਕੋਵ ਚਰੇਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੫-੪੬). ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਪਠਮਦ੍ਵਯਂ.

੧੩੩. ਤਤਿਯਗਾਥਾ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨਾ ਏਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਪਨ ਸਹਾਯਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸੇਕ੍ਖੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਹਾਯਾ ਏਵ ‘‘ਸਹਾਯਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ – ਯਾ ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਸਮ੍ਪਦਾ, ਤਂ ਸਹਾਯਸਮ੍ਪਦਂ ਅਦ੍ਧਾ ਪਸਂਸਾਮ, ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਥੋਮੇਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਸੇਟ੍ਠਾ ਸਮਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸਹਾਯਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸੇਟ੍ਠੇ ਸੇਵਮਾਨਸ੍ਸ ਸੀਲਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਸਮੇ ਸੇਵਮਾਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮਧਾਰਣੇਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਨੋਦਨੇਨ ਚ ਲਦ੍ਧਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਤੇ ਪਨ ਸਹਾਯਕੇ ਸੇਟ੍ਠੇ ਚ ਸਮੇ ਚ ਅਲਦ੍ਧਾ ਕੁਹਨਾਦਿਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਨਵਜ੍ਜਭੋਜੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕੋ ਚਰੇ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪੋ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿ ਏਵਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੭). ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ.

ਤਤਿਯਂ.

੧੩੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸਾਤਿ ਕਞ੍ਚਨਸ੍ਸ. ‘‘ਵਲਯਾਨੀ’’ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਸਾਵਸੇਸਪਾਠੋ ਹਿ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਭਸ੍ਸਰਾਨੀਤਿ ਪਭਾਸਨਸੀਲਾਨਿ, ਜੁਤਿਮਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਤ੍ਥਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਯੋਜਨਾ – ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੁਜਸ੍ਮਿਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਲਯਾਨਿ ‘‘ਗਣਵਾਸੇ ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਾ, ਏਕਵਾਸੇ ਸਤਿ ਅਘਟ੍ਟਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੮). ਨੂਪੁਰਾਨੀਤਿ ਵਲਯਾਨਿ. ‘‘ਨਿਯੁਰਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਹਨਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੧੩੫. ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨਾ ਏਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਏਤੇਨ ਦੁਤੀਯੇਨ ਕੁਮਾਰੇਨ ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦੀਨਿ ਨਿਵੇਦੇਨ੍ਤੇਨ ਸਹਵਾਸੇਨ ਤਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਮ ਵਾਚਾਭਿਲਾਪੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਅਭਿਸਜ੍ਜਨਾ ਵਾ ਜਾਤਾ. ਸਚੇ ਅਹਂ ਇਮਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਾਮਿ, ਤਤੋ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਹੇਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਇਦਾਨਿ, ਏਵਂ ਦੁਤੀਯੇਨ ਸਹ ਮਮਸ੍ਸ, ਵਾਚਾਭਿਲਾਪੋ ਅਭਿਸਜ੍ਜਨਾ ਵਾ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਂ ਭਯਂ ਆਯਤਿਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਤੋਮ੍ਹੀਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੯). ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਪਞ੍ਚਮਂ.

੧੩੬. ਛਟ੍ਠੇ ਕਾਮਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕਾਮਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਮਨਾਪਿਯਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ, ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਰਾਗਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਇਧ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਰੂਪਾਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਰਾ. ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਮਧੁਰਾ. ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਮਨਂ ਰਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾ. ਵਿਰੂਪਰੂਪੇਨਾਤਿ ਵਿਰੂਪੇਨ ਰੂਪੇਨ, ਅਨੇਕਵਿਧੇਨ ਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਰਾ, ਰੂਪਾਦੀਸੁਪਿ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਵਿਧਰੂਪਾ. ਏਵਂ ਤੇਨ ਵਿਰੂਪਰੂਪੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਭਿਰਮਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਨਿਗਮਨਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤੀਹਿ ਵਾ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੦).

ਕਾਮਗੁਣਾਤਿ ਕਾਮਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ. ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਗੁਣਾ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਿਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੮) ਏਤ੍ਥ ਪਟਲਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ‘‘ਅਚ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਕਾਲਾ ਤਰਯਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯੋ, ਵਯੋਗੁਣਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪) ਏਤ੍ਥ ਰਾਸਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ‘‘ਸਤਗੁਣਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੯) ਏਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੦; ਖੁ. ਪਾ. ੩.ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰ), ਕਯਿਰਾ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਬਹੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋ ਗੁਣਟ੍ਠੋ. ਇਧਾਪਿ ਏਸੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਗੁਣਾ’’ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਟ੍ਠਾਤਿ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਵਾ, ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਕਾਮਨੀਯਾ. ਮਨਾਪਾਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾ. ਪਿਯਰੂਪਾਤਿ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ. ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਕਾਮੇਨ ਉਪਸਂਹਿਤਾ. ਰਜਨੀਯਾਤਿ ਰਜ੍ਜਨਿਯਾ, ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਦਿ ਮੁਦ੍ਦਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਮੁਦ੍ਦਾਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਬ੍ਬੇਸੁ ਸਞ੍ਞਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾ. ਗਣਨਾਤਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਗਣਨਾ. ਸਙ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਗਣਨਾ. ਯਾਯ ਖੇਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਏਤ੍ਤਕਾ ਵੀਹੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ’’, ਰੁਕ੍ਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਧ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ’’, ਆਕਾਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਆਕਾਸੇ ਸਕੁਣਾ ਏਤ੍ਤਕਾ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਕਸੀਤਿ ਕਸਿਕਮ੍ਮਂ. ਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਜਙ੍ਘਵਣਿਜ੍ਜਥਲਵਣਿਜ੍ਜਾਦਿਵਣਿਪ੍ਪਥੋ. ਗੋਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਗਾਵੋ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਗੋਰਸਵਿਕ੍ਕਯੇਨ ਜੀਵਨਕਮ੍ਮਂ. ਇਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਵੁਧਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਂ. ਰਾਜਪੋਰਿਸਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾ ਆਵੁਧੇਨ ਰਾਜਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜੁਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਿਪ੍ਪਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਾਵਸੇਸਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਸਿਪ੍ਪਾਦਿ.

ਸੀਤਸ੍ਸ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋਤਿ ਲਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਸਰਸ੍ਸ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤੋ, ਸੀਤੇਨ ਬਾਧਿਯਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਣ੍ਹੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਡਂਸਾਦੀਸੁ ਡਂਸਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾ. ਮਕਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਮਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਰੀਸਪਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਰਿਸ੍ਸਮਾਨੋਤਿ ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਰੁਪ੍ਪਮਾਨੋ ਘਟ੍ਟਿਯਮਾਨੋ. ਮੀਯਮਾਨੋਤਿ ਮਰਮਾਨੋ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਮੁਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਜੀਵਿਕਕਪ੍ਪਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸੀਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਆਬਾਧੋ. ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵੋਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਉਪਦ੍ਦਵੋ, ਉਪਸਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਸਾਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਰਾਸਿ. ਕਾਮਹੇਤੂਤਿਆਦੀਸੁ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ ਅਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਕਾਮਹੇਤੁ. ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ ਨਿਦਾਨਮਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਨਿਦਾਨੋ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਕਾਮਨਿਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਾਧਿਕਰਣੋ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨੇਵ ਪਨ ‘‘ਕਾਮਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਾਨਮੇਵ ਹੇਤੂਤਿ ਇਦਂ ਨਿਯਮਵਚਨਂ ਕਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਟ੍ਠਹਤੋਤਿ ਆਜੀਵਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਵੀਰਿਯੇਨ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਘਟਤੋਤਿ ਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਘਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਾਯਮਤੋਤਿ ਵਾਯਾਮਂ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਪਯੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਨਾਭਿਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਂ ਨਾਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ. ਸੋਚਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਸੋਕੇਨ ਸੋਚਤਿ. ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਕਾਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਿਲਮਤਿ. ਪਰਿਦੇਵਤੀਤਿ ਵਾਚਾਯ ਪਰਿਦੇਵਤਿ. ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਨ੍ਤਿ ਉਰਂ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ. ਕਨ੍ਦਤੀਤਿ ਰੋਦਤਿ. ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਵਿਯ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਹੋਤਿ. ਮੋਘਨ੍ਤਿ ਤੁਚ੍ਛਂ. ਅਫਲੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਲੋ.

ਆਰਕ੍ਖਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਰਕ੍ਖਕਾਰਣਾ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇਤਿ ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਉਪਾਯੇਨ. ਯਮ੍ਪਿ ਮੇਤਿ ਯਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਕਸਿਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਧਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਨੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਦਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਹੇਤੂਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਵ ਆਦੀਨਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਹੇਤੂਤਿ ਕਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਰਾਜਾਨੋਪਿ ਰਾਜੂਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ, ਕਾਮੇ ਨਿਦਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਮੇਵ, ਕਾਮੇ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਮਾਨਮੇਵ ਹੇਤੂਤਿ ਗਾਮਨਿਗਮਸੇਨਾਪਤਿਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਦੀਨਂ ਕਾਮਾਨਂਯੇਵ ਹੇਤੁ ਵਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਪਹਰਨ੍ਤਿ.

ਅਸਿਚਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਸਿਞ੍ਚੇਵ ਖੇਟਕਫਲਕਾਦੀਨਿ ਚ.

ਧਨੁਕਲਾਪਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਧਨੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਰਕਲਾਪਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ. ਉਭਤੋਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਉਭਤੋਰਾਸਿਭੂਤਂ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਉਸੂਸੂਤਿ ਕਣ੍ਡੇਸੁ. ਵਿਜ੍ਜੋਤਲਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ. ਤੇ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇ.

ਅਦ੍ਦਾਵਲੇਪਨਾ ਉਪਕਾਰਿਯੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਾਕਾਰਪਾਦਂ ਅਸ੍ਸਖੁਰਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਸੁਧਾਯ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤਪਾਕਾਰਪਾਦਾ ‘‘ਉਪਕਾਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਤਿਨ੍ਤੇਨ ਕਲਲੇਨ ਸਿਤ੍ਤਾ ਅਦ੍ਦਾਵਲੇਪਨਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਿਖਿਣਅਯਸੂਲਰੁਕ੍ਖਸੂਲਾਦੀਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨਾ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਪਿਚ੍ਛਿਲ੍ਲਭਾਵੇਨ ਆਰੋਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਉਪਧਾਵਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਛਕਣਕਾਯਾਤਿ ਕੁਥਿਤਗੋਮਯੇਨ. ਅਭਿਵਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਸਤਦਨ੍ਤੇਨ. ਤਂ ਅਟ੍ਠਦਨ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਤੇ ਉਪਰਿਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਾ ਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਯੋਤ੍ਤਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਭਿਵਗ੍ਗੇਨ ਓਮਦ੍ਦਨ੍ਤਿ.

ਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਘਰਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ. ਨਿਲ੍ਲੋਪਨ੍ਤਿ ਗਾਮੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਲੋਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਕਾਗਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਾਸਮਤ੍ਤਾਪਿ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਪਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਆਹਰਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ੍ਥਦੂਹਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਡ੍ਢਦਣ੍ਡਕੇਹੀਤਿ ਮੁਗ੍ਗਰੇਹਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੬੯). ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਛਟ੍ਠਂ.

੧੩੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਏਤੀਤਿ ਈਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਭਾਗਿਯਾਨਂ ਬ੍ਯਸਨਹੇਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਗੁਣਾਪਿ ਏਤੇ ਅਨੇਕਬ੍ਯਸਨਾਵਹਟ੍ਠੇਨ ਦਲ਼੍ਹਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠੇਨ ਚ ਈਤਿ. ਗਣ੍ਡੋਪਿ ਅਸੁਚਿਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਪਰਿਪਕ੍ਕਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗੇਹਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਪਰਿਪਕ੍ਕਪਰਿਭਿਨ੍ਨਭਾਵਤੋ ਚ ਗਣ੍ਡੋ. ਉਪਦ੍ਦਵਤੀਤਿ ਉਪਦ੍ਦਵੋ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਅਭਿਭਵਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਰਾਗਗਣ੍ਡਾਦੀਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਗੁਣਾਪੇਤੇ ਅਵਿਦਿਤਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਵਹਹੇਤੁਤਾਯ ਸਬ੍ਬੁਪਦ੍ਦਵਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਉਪਦ੍ਦਵੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਕਿਲੇਸਾਤੁਰਭਾਵਂ ਜਨੇਨ੍ਤਾ ਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਲੋਲੁਪ੍ਪਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ ਪਾਕਤਿਕਮੇਵ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਆਰੋਗ੍ਯਵਿਲੁਮ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ ਰੋਗੋ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਨੁਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਲ੍ਲਂ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਭਯਾਵਹਨਤੋ ਭਯਂ. ਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਨਿਗਮਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੧).

ਕਾਮਰਾਗਰਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤੋ ਅਯਂ. ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਬਦ੍ਧੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਪਿ ਗਬ੍ਭਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਲ਼ਾਯਤਨਗਬ੍ਭਾ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਪਿ ਗਬ੍ਭਾਤਿ ਪਰਲੋਕੇਪਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਗਬ੍ਭਾ. ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਸਾਤਰੂਪੇਨਾਤਿ ਮਧੁਰਸਭਾਵੇਨ ਰਾਗੇਨ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਓਗਾਹਿਤੋ. ਪਲਿਪਥਨ੍ਤਿ ਕਾਮਕਲਲਮਗ੍ਗਂ. ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਮਂ.

ਸਤ੍ਤਮਂ.

੧੩੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਸੀਤਂ ਦੁਬ੍ਬਿਧਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਬਾਹਿਰਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ. ਤਥਾ ਉਣ੍ਹਂ. ਤਤ੍ਥ ਡਂਸਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਰੀਸਪੇਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਦੀਘਜਾਤਿਕਾ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਨਿਗਮਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਟ੍ਠਮਂ.