੧੩. ਉਦਯਮਾਣਵਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੭੪. ਤੇਰਸਮੇ ਉਦਯਸੁਤ੍ਤੇ – ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.

ਪਠਮੇਨਪਿ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯੀਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪੀਤਿਸੁਖਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇਨ ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਯੀ. ਦੁਤਿਯੇਨਾਤਿ ਪੀਤਿਸੁਖਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਤਤਿਯੇਨਾਤਿ ਸੁਖਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਚਤੁਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੇਨਪਿ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯੀਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਪਞ੍ਚਕਨਯੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇਨ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੇਨਪਿ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਯੀ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਦੁਤਿਯੇਨ ਝਾਨੇਨ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰੇਨਾਤਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਦਿਅਵਸੇਸਝਾਨੇਨ. ਸਪ੍ਪੀਤਿਕੇਨਾਤਿ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਦੁਕਤਿਕਝਾਨੇਨ. ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੇਨਾਤਿ ਪੀਤਿਵਿਰਹਿਤੇਨ ਤਦਵਸੇਸਝਾਨੇਨ. ਸਾਤਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਸੁਖਸਹਗਤੇਨ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਝਾਨੇਨ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕੇਨ. ਸੁਞ੍ਞਤੇਨਪੀਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਪੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਧੁਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਝਾਨੇਨ ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਯੀ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੇਨਪੀਤਿ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਵਸੇਨ ਪਣਿਧਿਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੇਨਪਿ. ਲੋਕਿਯੇਨਪੀਤਿ ਲੋਕਿਯੇਨ ਪਠਮਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਨ.

ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਨਪੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਝਾਨਰਤੋਤਿ ਝਾਨੇਸੁ ਅਭਿਰਤੋ. ਏਕਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕੀਭਾਵਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਦਤ੍ਥਗਰੁਕੋਤਿ ਸਕਤ੍ਥਗਰੁਕੋ, ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸਾਯਂ ਦ-ਕਾਰੋ ਕਤੋ. ਸਦਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤੂਪਨਿਬਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਜਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਮਤ੍ਥਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਸਕਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਸਕਤ੍ਥਗਰੁਕੋ, ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਰੁਕੋ’’ਤਿ ਏਕੇ. ਅਰਜੋਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ. ਵਿਰਜੋਤਿ ਵਿਗਤਕਿਲੇਸੋ. ਨਿਰਜੋਤਿ ਅਪਨੀਤਕਿਲੇਸੋ, ‘‘ਵਿਤਰਜੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋਯੇਵਤ੍ਥੋ. ਰਜਾਪਗਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਦੂਰੀਭੂਤੋ. ਰਜਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋਤਿ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹੀਨੋ. ਰਜਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ.

ਪਾਸਾਣਕੇ ਚੇਤਿਯੇਤਿ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇ ਪਾਰਾਯਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਸਬ੍ਬੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਿਲੇਸਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਨਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਆਸੀਨੋ.

ਕਿਚ੍ਚਾਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਰਣੀਯਾਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨ ਅਵਸ੍ਸਂ ਇਦਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਇਦਂ ਨ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਰਣੀਯਾਕਰਣੀਯਂ. ਪਹੀਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਪਗੁਣਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ.

੭੫. ਅਥ ਭਗਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਉਦਯੋ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਪਟਿਲਦ੍ਧਝਾਨਵਸੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰੂਪਰਿਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਹਾਨਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਪਹਾਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਰੂਮਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦਾਨਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਯਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਭਾਵੋ. ਗਿਲਾਨੋ ਹਿ ਅਕਲ੍ਲਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਨਯੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਲ੍ਲਕੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੫੧). ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਗੇਲਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤੋਵ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਕਾਰੋ. ਓਲੀਯਨਾਤਿ ਓਲੀਯਨਾਕਾਰੋ. ਇਰਿਯਾਪਥਿਕਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਵਗ੍ਗੁਲਿ ਵਿਯ ਖੀਲੇ ਲਗ੍ਗਿਤਫਾਣਿਤਵਾਰਕੋ ਵਿਯ ਚ ਓਲੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਓਲੀਯਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਲੀਨਾਤਿ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਪਟਿਕੁਟਿਤਂ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਆਕਾਰਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਥਿਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਿਪਿਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਯ ਘਨਭਾਵੇਨ ਠਿਤਂ. ਥਿਯਨਾਤਿ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਥਿਯਿਤਭਾਵੋ ਥਿਯਿਤਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਵਸੇਨੇਵ ਥਦ੍ਧਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬੨).

੭੬. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਸਂਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤੀਹਿ ਸਂਸੁਦ੍ਧਂ. ਧਮ੍ਮਤਕ੍ਕਪੁਰੇਜਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਵਦਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਭੇਦੋ ਧਮ੍ਮਤਕ੍ਕੋ ਪੁਰੇਜਵੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਕ੍ਕਪੁਰੇਜਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਭੇਦਨਨ੍ਤਿ ਏਤਮੇਵ ਚ ਅਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਭੇਦਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਕਾਰਣੋਪਚਾਰੇਨ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਭੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀਤਿ.

ਯਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਝਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਪਕ੍ਖਪਤਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਨਾਤਿ ਆਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਸਮਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਭਾਵੋ. ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਊਨਾਤਿਰਿਤ੍ਤਵਜ੍ਜਿਤਭਾਵੋ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤਭਾਵੋ.

੭੭. ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਭੇਦਵਚਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂਸੁ ਸਂਯੋਜਨੋ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਂਸੁ ਸਂਯੋਜਨੋਤਿ ਕਿਂਸਂਯੋਜਨੋ. ਵਿਚਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰਣਕਾਰਣਂ. ਕਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਕਿਂਨਾਮਕਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨ.

੭੮. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨ੍ਦਿਸਂਯੋਜਨੋ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਸ੍ਸ.

੭੯. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥਂ ਸਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਂ.

੮੦. ਅਥਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਸਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਦੇਸੇਸਿ, ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸੋਵ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਜ੍ਜੋਤਿਕਾਯ ਚੂਲ਼ਨਿਦ੍ਦੇਸ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਉਦਯਮਾਣਵਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.