੨. ਪਦੁਮਵਗ੍ਗੋ

[੨੬੧] ੧. ਪਦੁਮਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਥਾ ਕੇਸਾ ਚ ਮਸ੍ਸੂ ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਦਬੋਧਿਮ੍ਹਿ ਮਾਲਾਪੂਜਕਾਰਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਕਾਲਿਙ੍ਗਬੋਧਿਜਾਤਕੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਨਨ੍ਦਬੋਧੀ’’ਤਿ ਜਾਤੋ. ਥੇਰੇਨ ਹਿ ਜੇਤਵਨਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਰੋਪਿਤਭਾਵੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਪਤ੍ਥਰਿ. ਅਥੇਕਚ੍ਚੇ ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਆਨਨ੍ਦਬੋਧਿਮ੍ਹਿ ਮਾਲਾਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜੇਤਵਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਲਵੀਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਲਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਮਯਂ ‘ਬੋਧਿਮ੍ਹਿ ਮਾਲਾਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਉਪ੍ਪਲਵੀਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਾਲਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਅਹਂ ਵੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਲਵੀਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਕਲਾਪੇ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮ੍ਮ ਤੇਸਂ ਦਾਪੇਸਿ, ਤੇ ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਪੂਜਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਜਾਨਪਦਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਲਵੀਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਲਂ ਨ ਲਭਿਂਸੁ, ਥੇਰੋ ਪਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਆਹਰਾਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਵਤ੍ਤੁਛੇਕਾ ਕਥਾਕੁਸਲਾ ਮਾਲਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਲਭਿਂਸੁਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਰੇ ਪਦੁਮਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਛਿਨ੍ਨਨਾਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਸਰਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੇ ਘੁਟ੍ਠੇ ਮਾਲਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਵਂ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮਾ ਤਯੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਾਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਭੂਤੇਨ ਵਣ੍ਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਾਲਂ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਦੁਮਾਨਿ ਭਞ੍ਜਨਕਾਲੇ ਸਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੧. ‘‘ਯਥਾ ਕੇਸਾ ਚ ਮਸ੍ਸੂ ਚ, ਛਿਨ੍ਨਂ ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਿਰੂਹਤਿ;

ਏਵਂ ਰੁਹਤੁ ਤੇ ਨਾਸਾ, ਪਦੁਮਂ ਦੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ’’ਤਿ.

ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਂ ਨ ਅਦਾਸਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੨. ‘‘ਯਥਾ ਸਾਰਦਿਕਂ ਬੀਜਂ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰੂਹਤਿ;

ਏਵਂ ਰੁਹਤੁ ਤੇ ਨਾਸਾ, ਪਦੁਮਂ ਦੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਦਿਕਨ੍ਤਿ ਸਰਦਸਮਯੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬੀਜਂ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਂ ਨ ਅਦਾਸਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਤਤਿਯੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੩੩. ‘‘ਉਭੋਪਿ ਪਲਪਨ੍ਤੇਤੇ, ਅਪਿ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸਤਿ;

ਵਜ੍ਜੁਂ ਵਾ ਤੇ ਨ ਵਾ ਵਜ੍ਜੁਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਨਾਸਾਯ ਰੂਹਨਾ;

ਦੇਹਿ ਸਮ੍ਮ ਪਦੁਮਾਨਿ, ਅਹਂ ਯਾਚਾਮਿ ਯਾਚਿਤੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਪਲਪਨ੍ਤੇਤੇਤਿ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਮੁਸਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਪਦ੍ਮਾਨੀਤਿ ‘‘ਅਪਿ ਨਾਮ ਨੋ ਪਦੁਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਜ੍ਜੁਂ ਵਾ ਤੇ ਨ ਵਾ ਵਜ੍ਜੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਵ ਨਾਸਾ ਰੁਹਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਵਾ ਨ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨਾਸਾਯ ਰੁਹਨਾ, ਅਹਂ ਪਨ ਤੇ ਨਾਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਾਮਿ, ਕੇਵਲਂ ਯਾਚਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਦੇਹਿ, ਸਮ੍ਮ, ਪਦੁਮਾਨਿ ਯਾਚਿਤੋਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਸਰਗੋਪਕੋ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਕਥਿਤੋ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਭਾਵੋ ਕਥਿਤੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨਿ ਪਦੁਮਾਨੀ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਦੁਮਕਲਾਪਂ ਆਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਦੁਮਸਰਮੇਵ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪਦੁਮਲਾਭੀ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਦੁਮਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.

[੨੬੨] ੨. ਮੁਦੁਪਾਣਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਾਣਿ ਚੇ ਮੁਦੁਕੋ ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਆਨੀਤਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮੇਤਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਗਮਨਤੋ ਅਰਕ੍ਖਿਯਾ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਪਿਤਰਾ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਵ ਪਿਤਰਂ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਲਾਯੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਧੀਤਰਞ੍ਚ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਪੋਸੇਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਧੀਤਾਪਿ ਮੇ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਪੁਨ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਧੀਤਰਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮ, ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਰਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਰਾਜਕੁਲੇ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਨੋ ਞਾਤਕਾ ਬਹੁਤਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ.

ਅਥ ਰਾਜਾ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਬਹਿਗੇਹਂ ਦਾਪੇਸਿ, ਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸਨਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਤੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੇਨ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਬਹਿ ਨੀਹਰਾਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਧਾਤਿਯਾ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਬਹਿ ਕਾਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਅਮ੍ਮ, ਸੀਸੇ ਤੇ ਊਕਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਨੀਚਪੀਠਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਉਚ੍ਚੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸੀਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਊਰੂਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਊਕਾ ਗਣ੍ਹਯਮਾਨਾ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਸੀਸਂ ਨਖੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿ. ਰਾਜਧੀਤਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਖੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਪਿਤੁਚ੍ਛਾਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਨਖੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੇਨ ਸਾਸਨਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਵ ਬਹਿਕਰਣੂਪਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਧੀਤਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹੋਨ੍ਤੋ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਗਾਥਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਇਮਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ.

੩੪. ‘‘ਪਾਣਿ ਚੇ ਮੁਦੁਕੋ ਚਸ੍ਸ, ਨਾਗੋ ਚਸ੍ਸ ਸੁਕਾਰਿਤੋ;

ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਚ ਵਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਨੂਨ ਤਦਾ ਸਿਯਾ’’ਤਿ.

ਸਾ ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਰਾਜਧੀਤਾ ਕਿਮਾਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਹਿਣੀ’’ਤਿ ਤਂ ਗਾਥਂ ਉਦਾਹਾਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.

ਗਾਥਾਯਤ੍ਥੋ – ਸਚੇ ਤੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਾਯ ਮਮ ਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥੋ ਮੁਦੁ ਅਸ੍ਸ, ਯਦਿ ਚ ਤੇ ਆਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਸੁਕਾਰਿਤੋ ਏਕੋ ਹਤ੍ਥੀ ਅਸ੍ਸ, ਯਦਿ ਚ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਤਿਵਿਯ ਬਹਲੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਸ੍ਸ, ਦੇਵੋ ਚ ਵਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਨੂਨ ਤਦਾ ਸਿਯਾਤਿ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਆਗਮ੍ਮ ਏਕਂਸੇਨ ਤੇ ਮਨੋਰਥਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਗਮਨਂ ਸਿਯਾਤਿ.

ਕੁਮਾਰੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਤਥਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਮੁਦੁਹਤ੍ਥਂ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਂ ਸਜ੍ਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਗੋਪਕਸ੍ਸ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ ਅਚ੍ਛਿ.

ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੁਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਘਨਕਾਲ਼ਮੇਘੋ ਵਸ੍ਸਿ. ਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਦਾਨਿ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਦਿਵਸੋ’’ਤਿ ਵਾਰਣਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਹਤ੍ਥਕਂ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਂ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਸ੍ਸ ਆਕਾਸਙ੍ਗਣਾਭਿਮੁਖੇ ਠਾਨੇ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮਹਾਭਿਤ੍ਤਿਯਂ ਅਲ੍ਲੀਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਤਪਾਨਸਮੀਪੇ ਤੇਮੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਧੀਤਰਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸਯਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਚੂਲ਼ਸਯਨੇ ਸਯਾਪੇਤਿ. ਸਾਪਿ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਕੁਮਾਰੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਪਨ੍ਨਾ ‘‘ਤਾਤ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਕਾਮਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ‘‘ਏਹਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਤਪਾਨਸਮੀਪਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ੍ਹਾਯਾਹਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾਤਪਾਨਸ੍ਸ ਬਹਿਪਸ੍ਸੇ ਪਮੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਨ੍ਹਾਯਮਾਨਾਵ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਯ ਹਤ੍ਥੇ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਮੁਖੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧੀਤੁ ਹਤ੍ਥਂ ਮੁਞ੍ਚਿ, ਸਾ ਇਤਰਸ੍ਮਾਪਿ ਹਤ੍ਥਾ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਦੁਤਿਯਹਤ੍ਥੇ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਧੀਤਾਯੇਵ ਮੇ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ਨ੍ਹਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭੇ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਲਞ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਯਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ.

ਸੋ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਤਭਾਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤੇਨਪਿ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਅਰਕ੍ਖਿਯਾ ਨਾਮਿਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੩੫. ‘‘ਅਨਲਾ ਮੁਦੁਸਮ੍ਭਾਸਾ, ਦੁਪ੍ਪੂਰਾ ਤਾ ਨਦੀਸਮਾ;

ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ.

੩੬. ‘‘ਯਂ ਏਤਾ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਸਾ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ;

ਜਾਤਵੇਦੋਵ ਸਂ ਠਾਨਂ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਅਨੁਦਹਨ੍ਤਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨਲਾ ਮੁਦੁਸਮ੍ਭਾਸਾਤਿ ਮੁਦੁਵਚਨੇਨਪਿ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ, ਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਸਣ੍ਹਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਵਾ ਏਤਾਸਂ ਨ ਅਲਨ੍ਤਿ ਅਨਲਾ. ਮੁਦੁਸਮ੍ਭਾਸਾਤਿ ਹਦਯੇ ਥਦ੍ਧੇਪਿ ਸਮ੍ਭਾਸਾਵ ਮੁਦੁ ਏਤਾਸਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁਸਮ੍ਭਾਸਾ. ਦੁਪ੍ਪੂਰਾ ਤਾ ਨਦੀਸਮਾਤਿ ਯਥਾ ਨਦੀ ਆਗਤਾਗਤਸ੍ਸ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਦਨਤੋ ਉਦਕੇਨ ਦੁਪ੍ਪੂਰਾ, ਏਵਂ ਅਨੁਭੂਤਾਨੁਭੂਤੇਹਿ ਮੇਥੁਨਾਦੀਹਿ ਅਪਰਿਤੁਸ੍ਸਨਤੋ ਦੁਪ੍ਪੂਰਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ? ਮੇਥੁਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਜਾਯਨਸ੍ਸ ਚ ਅਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੋ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.

ਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਹਾਨਿਰਯੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇਸੁ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇਤਿ ‘‘ਏਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਅਤਿਤ੍ਤਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤੇਸੁ ਨਿਰਯੇਸੁ ਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਏਤਾ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੀਦਮਾਨਾ ਕਸ੍ਸਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦੂਰਤੋਵ ਤਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਛਨ੍ਦਸਾ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਛਨ੍ਦੇਨ ਰੁਚਿਯਾ ਪੇਮੇਨ, ਭਤਿਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਧਨੇਨ ਵਾ ਯਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਵੇਦੋਤਿ ਅਗ੍ਗਿ. ਸੋ ਹਿ ਜਾਤਮਤ੍ਤੋਵ ਵੇਦਿਯਤਿ, ਵਿਦਿਤੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ. ਸੋ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਓਕਾਸਂ ਅਨੁਦਹਤਿ, ਏਵਮੇਤਾਪਿ ਯਂ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਧਨਯਸਸੀਲਪਞ੍ਞਾਸਮਨ੍ਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧਨਾਦੀਨਂ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਪੁਨ ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਅਨੁਦਹਨ੍ਤਿ ਝਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਥਾਮਵਨ੍ਤੋਪਿ ਹਾਯਰੇ;

ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਅਨ੍ਧਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤੁਗਾਮਵਸਂ ਗਤਾ.

‘‘ਗੁਣਵਨ੍ਤੋ ਨਿਗ੍ਗੁਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋਪਿ ਹਾਯਰੇ;

ਪਮਤ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧਨੇ ਸੇਨ੍ਤਿ, ਮਾਤੁਗਾਮਵਸਂ ਗਤਾ.

‘‘ਅਜ੍ਝੇਨਞ੍ਚ ਤਪਂ ਸੀਲਂ, ਸਚ੍ਚਂ ਚਾਗਂ ਸਤਿਂ ਮਤਿਂ;

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਨ੍ਥਦੂਭੀਵ ਤਕ੍ਕਰਾ.

‘‘ਯਸਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਧਿਤਿਂ ਸੂਰਂ, ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਪਜਾਨਨਂ;

ਖੇਪਯਨ੍ਤਿ ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਟ੍ਠਪੁਞ੍ਜਂਵ ਪਾਵਕੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਪਿ ਮਯਾਵ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਧੀਤਰਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਓਪਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਮਾਤੁਲਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸੇਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮੁਦੁਪਾਣਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.

[੨੬੩] ੩. ਚੂਲ਼ਪਲੋਭਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਵਾਰਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਆਨੀਤਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮੇਤਾ ਪੋਰਾਣਕੇ ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤੇਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਅਪੁਤ੍ਤਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਪਤ੍ਥਨਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਗਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਂ ਜਾਤਮਤ੍ਤਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥਞ੍ਞਪਾਯਨਤ੍ਥਾਯ ਧਾਤਿਯਾ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਪਾਯਮਾਨੋ ਰੋਦਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਅਦਂਸੁ. ਮਾਤੁਗਾਮਹਤ੍ਥਗਤੋ ਨੇਵ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲਿਕਸ੍ਸ ਅਦਂਸੁ, ਤੇਨ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਰਿਸਾਵ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਥਞ੍ਞਂ ਪਾਯੇਨ੍ਤਾ ਦੁਹਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਾਯੇਨ੍ਤਿ, ਸਾਣਿਅਨ੍ਤਰੇਨ ਵਾ ਥਨਂ ਮੁਖੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਨਿਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧਕੁਮਾਰੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਂ ਵਦ੍ਧਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਝਾਨਾਗਾਰਞ੍ਚ ਕਾਰੇਸਿ.

ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਕੁਮਾਰੋ ਕਾਮੇ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਰਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧੋ ਵਤ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਾ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਕੁਸਲਾ ਪੁਰਿਸੇ ਪਰਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਾਤੁਂ ਪਟਿਬਲਾ ਤਰੁਣਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਕਿਂ ਨੁ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਰਾਜਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ‘‘ਹੋਤੁ, ਦੇਵ, ਅਹਂ ਤਂ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਸਂ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨਿਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧਕੁਮਾਰਂ ਪਲੋਭੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਿਸ੍ਸਸਿ, ਸੋ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਮਮੇਸੋ ਭਾਰੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਯਨਟ੍ਠਾਨੇ ਬਹਿਝਾਨਾਗਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਥ, ਅਹਂ ਅਪਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਚੇ ਸੁਣਾਤਿ, ਵਣ੍ਣਂ ਮੇ ਕਥੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ.

ਸਾਪਿ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸਰੇਨ ਗੀਤਸ੍ਸਰਂ, ਗੀਤਸ੍ਸਰੇਨ ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸਰਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਾਯਿ, ਕੁਮਾਰੋ ਸੁਣਨ੍ਤੋਵ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਚ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗਾਯਿਤੁਂ ਆਣਾਪੇਸਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਝਾਨਾਗਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਗਾਯਿਤੁਂ ਆਣਾਪੇਸਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਤਣ੍ਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਧਮ੍ਮਂ ਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਸੇ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗਰਾ ਨੀਹਰਾਪੇਸਿ. ਉਭੋਪਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਧੋਗਙ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਗਙ੍ਗਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰੇ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪਯਿਂਸੁ. ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਮੂਲਾਦੀਨਿ ਪਚਤਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਫਲਾਫਲਂ ਆਹਰਤਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇ ਸਮੁਦ੍ਦਦੀਪਕਾ ਏਕੋ ਤਾਪਸੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਤ੍ਥਾਯ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਧੂਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਮਪਦੇ ਓਤਰਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ‘‘ਨਿਸੀਦ, ਯਾਵ ਪਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਕੁਤ੍ਤੇਨ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਾ ਚਾਵੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਪਕ੍ਖਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਦਿਵਸਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦਾਭਿਮੁਖੋ ਪਲਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ‘‘ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋ ਮੇ ਅਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਤਾਪਸੋ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਸ ਤਾਪਸੋ ਆਕਾਸੇਨਾਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿਤੋ, ਮਯਾ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਯੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੩੭. ‘‘ਅਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਵਾਰਿਸ੍ਮਿਂ, ਸਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਇਦ੍ਧਿਯਾ;

ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਿਤ੍ਥਿਯਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸਂਸੀਦਸਿ ਮਹਣ੍ਣਵੇ.

੩੮. ‘‘ਆਵਟ੍ਟਨੀ ਮਹਾਮਾਯਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਿਕੋਪਨਾ;

ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ.

੩੯. ‘‘ਯਂ ਏਤਾ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਸਾ ਵਾ ਧਨੇਨ ਵਾ;

ਜਾਤਵੇਦੋਵ ਸਂ ਠਾਨਂ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਅਨੁਦਹਨ੍ਤਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਵਾਰਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਦਕੇ ਅਚਲਮਾਨੇ ਅਕਮ੍ਪਮਾਨੇ ਉਦਕਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਆਕਾਸੇਨੇਵ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਿਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਂ. ਆਵਟ੍ਟਨੀ ਮਹਾਮਾਯਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮੇਤਾ ਕਾਮਾਵਟ੍ਟੇਨ ਆਵਟ੍ਟਨਤੋ ਆਵਟ੍ਟਨੀ, ਅਨਨ੍ਤਾਹਿ ਇਤ੍ਥਿਮਾਯਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਮਾਯਾ ਚੇਤਾ ਮਰੀਚੀ ਚ, ਸੋਕੋ ਰੋਗੋ ਚੁਪਦ੍ਦਵੋ;

ਖਰਾ ਚ ਬਨ੍ਧਨਾ ਚੇਤਾ, ਮਚ੍ਚੁਪਾਸੋ ਗੁਹਾਸਯੋ;

ਤਾਸੁ ਯੋ ਵਿਸ੍ਸਸੇ ਪੋਸੋ, ਸੋ ਨਰੇਸੁ ਨਰਾਧਮੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੧.੧੧੮);

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਿਕੋਪਨਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਸ੍ਸ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਕੋਪਨਾ. ਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮੇਤਾ ਇਸੀਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਿਕੋਪਨੇਨ ਅਪਾਯੇਸੁ ਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤਂ ਪਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸੋ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋਯੇਵ ਨਟ੍ਠਜ੍ਝਾਨਂ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਤਾਪਸੋ ਏਵਂ ਭਾਰਿਕੋ ਸਮਾਨੋ ਸਿਮ੍ਬਲਿਤੂਲਂ ਵਿਯ ਆਕਾਸੇਨ ਗਤੋ, ਮਯਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਯ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਚਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਸ੍ਸਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਞ੍ਞੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਅਨਿਤ੍ਥਿਗਨ੍ਧਕੁਮਾਰੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਚੂਲ਼ਪਲੋਭਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.

[੨੬੪] ੪. ਮਹਾਪਨਾਦਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਸੋ ਰਾਜਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦਜਿਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਯਾਵਨੇ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਵਸਿ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ. ਭਦ੍ਦਜਿਕੁਮਾਰੋ ਮਹਾਯਸੋ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਵਿਭਵਸ੍ਸ ਭਦ੍ਦਿਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਿਣ੍ਣਂ ਉਤੂਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਤਯੋ ਪਾਸਾਦਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਵਸਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਨਾਟਕਪਰਿਵੁਤੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਯਸੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਾਸਾਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ‘‘ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਯਸਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਿ, ਪਾਸਾਦਨ੍ਤਰੇ ਚਕ੍ਕਾਤਿਚਕ੍ਕਾਨਿ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਨਗਰਵਾਸੀਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਨਾਗਰਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸ੍ਵੇ ਗਮਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਭਦ੍ਦਜਿਕੁਮਾਰੋਪਿ ਪਾਸਾਦਤੋ ਪਾਸਾਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਨ ਕੋਚਿ ਅਗਮਾਸਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਵ ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਯਿ ਪਾਸਾਦਤੋ ਪਾਸਾਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਤਿ, ਚਕ੍ਕਾਤਿਚਕ੍ਕਾਨਿ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਮਂ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਕਲਨਗਰਵਾਸਿਨੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਥ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋਵ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਠਿਤੋਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਭਦ੍ਦਿਯਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੋਵ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਜੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤੁਂ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਨਂ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਥਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਕੋਟਿਗਾਮਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਕੋਟਿਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਆਰਭਿ. ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਮੋਦਨਕਰਣਕਾਲੇ ਬਹਿਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਆਗਤਕਾਲੇਯੇਵ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਤਿਤ੍ਥਸਮੀਪੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰੇਸੁ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਨੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਗਤਕਾਲੇਯੇਵ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ ਪੁਰੇ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਥੇਰੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਂਸੁ.

ਕੋਟਿਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਵਾਸਙ੍ਘਾਤੇ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਾਵਾਸਙ੍ਘਾਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ, ਭਦ੍ਦਜੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਏਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਹਿ, ਭਦ੍ਦਜਿ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕਨਾਵਾਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਮਜ੍ਝਂ ਗਤਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦਜਿ, ਤਯਾ ਮਹਾਪਨਾਦਰਾਜਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਪਾਸਾਦੋ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਦ੍ਦਜਿ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਕਙ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਥੂਪਿਕਂ ਪਾਦਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯੋਜਨਂ ਪਾਸਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿ. ਉਪ੍ਪਤਿਤੋ ਚ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਠਿਤਾਨਂ ਪਾਸਾਦਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸੋ ਏਕਯੋਜਨਂ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਂ ਤਿਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਵੀਸਤਿਯੋਜਨਾ ਉਦਕਤੋ ਪਾਸਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਞਾਤਕਾ ਪਾਸਾਦਲੋਭੇਨ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਨਾਗਮਣ੍ਡੂਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਾਸਾਦੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਾਸਾਦੇ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਯੇਵ ਪਤਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਪਤਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਞਾਤਕਾ ਤੇ, ਭਦ੍ਦਜਿ, ਕਿਲਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਪਾਸਾਦੋ ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਪਾਰਗਙ੍ਗਂ ਗਤੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇਯੇਵ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਯਿਂਸੁ, ਸੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਤਰੁਣਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਪਾਸਾਦੋ ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਹਾਪਨਾਦਰਾਜਕਾਲੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਵਿਦੇਹਰਟ੍ਠੇ ਮਿਥਿਲਾਯਂ ਸੁਰੁਚਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸੁਰੁਚਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਤੇ ਇਮਂ ਪਾਸਾਦਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ. ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ – ਦ੍ਵੇ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਤਾ ਨਲ਼ੇਹਿ ਚ ਉਦੁਮ੍ਬਰਦਾਰੂਹਿ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਸਨਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਕੇ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤੀਤਵਤ੍ਥੁ ਪਕਿਣ੍ਣਕਨਿਪਾਤੇ ਸੁਰੁਚਿਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੪.੧੦੨ ਆਦਯੋ) ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –

੪੦. ‘‘ਪਨਾਦੋ ਨਾਮ ਸੋ ਰਾਜਾ, ਯਸ੍ਸ ਯੂਪੋ ਸੁਵਣ੍ਣਯੋ;

ਤਿਰਿਯਂ ਸੋਲ਼ਸੁਬ੍ਬੇਧੋ, ਉਦ੍ਧਮਾਹੁ ਸਹਸ੍ਸਧਾ.

੪੧. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡੋ ਸਤਗੇਣ੍ਡੁ, ਧਜਾਲੁ ਹਰਿਤਾਮਯੋ;

ਅਨਚ੍ਚੁਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾ, ਛ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਧਾ.

੪੨. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਤਦਾ ਆਸਿ, ਯਥਾ ਭਾਸਸਿ ਭਦ੍ਦਜਿ;

ਸਕ੍ਕੋ ਅਹਂ ਤਦਾ ਆਸਿਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰੋ ਤਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੂਪੋਤਿ ਪਾਸਾਦੋ. ਤਿਰਿਯਂ ਸੋਲ਼ਸੁਬ੍ਬੇਧੋਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਸੋਲ਼ਸਕਣ੍ਡਪਾਤਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਉਦ੍ਧਮਾਹੁ ਸਹਸ੍ਸਧਾਤਿ ਉਬ੍ਬੇਧੇਨ ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡਗਮਨਮਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਚੋ ਅਹੁ, ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡਗਮਨਗਣਨਾਯ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਮਤ੍ਤੋ.

ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡੋ ਸਤਗੇਣ੍ਡੂਤਿ ਸੋ ਪਨੇਸ ਸਹਸ੍ਸਕਣ੍ਡੁਬ੍ਬੇਧੋ ਪਾਸਾਦੋ ਸਤਭੂਮਿਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਧਜਾਲੂਤਿ ਧਜਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਹਰਿਤਾਮਯੋਤਿ ਹਰਿਤਮਣਿਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਮਾਲੁਹਰਿਤਾਮਯੋ’’ਤਿ ਪਾਠੋ, ਹਰਿਤਮਣਿਮਯੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਵਾਤਪਾਨੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਲੂਤਿ ਕਿਰ ਦ੍ਵਾਰਕਵਾਟਵਾਤਪਾਨਾਨਂ ਨਾਮਂ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਤਿ ਨਟਾ, ਛ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਧਾਤਿ ਛ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰਞ੍ਞੋ ਰਤਿਜਨਨਤ੍ਥਾਯ ਨਚ੍ਚਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਏਵਂ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਾਪਿ ਰਾਜਾਨਂ ਹਾਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਦੇਵਨਟਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਦਾ ਮਹਾਪਨਾਦੋ ਹਸਿ.

ਯਥਾ ਭਾਸਸਿ, ਭਦ੍ਦਜੀਤਿ ਭਦ੍ਦਜਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ਹਿ ‘‘ਭਦ੍ਦਜਿ, ਤਯਾ ਮਹਾਪਨਾਦਰਾਜਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਪਾਸਾਦੋ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਤਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵੋ ਚ ਮਹਾਪਨਾਦਰਾਜਭਾਵੋ ਚ ਭਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ, ਭਦ੍ਦਜਿ, ਭਾਸਸਿ, ਤਦਾ ਏਤਂ ਤਥੇਵ ਅਹੋਸਿ, ਅਹਂ ਤਦਾ ਤਵ ਕਾਯਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਅਹੇਸੁਂ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਹਾਪਨਾਦੋ ਰਾਜਾ ਭਦ੍ਦਜਿ ਅਹੋਸਿ, ਸਕ੍ਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਪਨਾਦਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.

[੨੬੫] ੫. ਖੁਰਪ੍ਪਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਦਿਸ੍ਵਾ ਖੁਰਪ੍ਪੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ ਓਸ੍ਸਜਿ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਵੀਰਿਯਂ ਕਰਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਟਵਿਆਰਕ੍ਖਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਪੁਰਿਸਸਤਪਰਿਵਾਰੋ ਅਟਵਿਆਰਕ੍ਖਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟਵਿਮੁਖੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਭਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਟਵਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕੋ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਟਵਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਭਤਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਅਟਵਿਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਅਟਵਿਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਚੋਰਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਸੇਸਪੁਰਿਸਾ ਉਰੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਆਰਕ੍ਖਕਜੇਟ੍ਠਕੋ ਏਕੋਵ ਨਦਨ੍ਤੋ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇਪਿ ਚੋਰੇ ਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤਂ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਤਾਰੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤੋ ਪਰਕਨ੍ਤਾਰੇ ਸਤ੍ਥਂ ਨਿਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਕਜੇਟ੍ਠਕਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਸੁਖਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਤਥਾਦਾਰੁਣਾਨਂ ਚੋਰਾਨਂ ਆਵੁਧਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਤ੍ਥਰਣਕਾਲੇ ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਤੇ ਕਾਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੪੩. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਖੁਰਪ੍ਪੇ ਧਨੁਵੇਗਨੁਨ੍ਨੇ, ਖਗ੍ਗੇ ਗਹੀਤੇ ਤਿਖਿਣੇ ਤੇਲਧੋਤੇ;

ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਯਸ੍ਮਿਂ ਮਰਣੇ ਵਿਯੂਲ਼੍ਹੇ, ਕਸ੍ਮਾ ਨੁ ਤੇ ਨਾਹੁ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਨੁਵੇਗਨੁਨ੍ਨੇਤਿ ਧਨੁਵੇਗੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇ. ਖਗ੍ਗੇ ਗਹੀਤੇਤਿ ਥਰੁਦਣ੍ਡੇਹਿ ਸੁਗਹਿਤੇ ਖਗ੍ਗੇ. ਮਰਣੇ ਵਿਯੂਲ਼੍ਹੇਤਿ ਮਰਣੇ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੇ. ਕਸ੍ਮਾ ਨੁ ਤੇ ਨਾਹੂਤਿ ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਨਾਹੋਸਿ. ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਚਲਨਂ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਕਜੇਟ੍ਠਕੋ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੪੪. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਖੁਰਪ੍ਪੇ ਧਨੁਵੇਗਨੁਨ੍ਨੇ, ਖਗ੍ਗੇ ਗਹੀਤੇ ਤਿਖਿਣੇ ਤੇਲਧੋਤੇ;

ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਯਸ੍ਮਿਂ ਮਰਣੇ ਵਿਯੂਲ਼੍ਹੇ, ਵੇਦਂ ਅਲਤ੍ਥਂ ਵਿਪੁਲਂ ਉਲ਼ਾਰਂ.

੪੫. ‘‘ਸੋ ਵੇਦਜਾਤੋ ਅਜ੍ਝਭਵਿਂ ਅਮਿਤ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇ ਜੀਵਿਤਮਾਸਿ ਚਤ੍ਤਂ;

ਨ ਹਿ ਜੀਵਿਤੇ ਆਲਯਂ ਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋ, ਸੂਰੋ ਕਯਿਰਾ ਸੂਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਦਾਚੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਂ ਅਲਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਿਞ੍ਚੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਿਂ. ਵਿਪੁਲਨ੍ਤਿ ਬਹੁਂ. ਉਲ਼ਾਰਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਅਜ੍ਝਭਵਿਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਮੇ ਜੀਵਿਤਮਾਸਿ ਚਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਤਵ ਹਤ੍ਥਤੋ ਭਤਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨੇਵ ਜੀਵਿਤਂ ਚਤ੍ਤਮਾਸਿ. ਨ ਹਿ ਜੀਵਿਤੇ ਆਲਯਂ ਕੁਬ੍ਬਮਾਨੋਤਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਪੁਰਿਸਕਿਚ੍ਚਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ.

ਏਵਂ ਸੋ ਸਰਵਸ੍ਸੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੂਰਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵਂ ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਕਗਾਮਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਆਰਕ੍ਖਕਜੇਟ੍ਠਕੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਖੁਰਪ੍ਪਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.

[੨੬੬] ੬. ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੇਨਾਸਿ ਕਿਸਿਯਾ ਪਣ੍ਡੂਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਇਤ੍ਥੀ ਏਕਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਝਾਯਮਾਨੋ ਵਿਯਸ੍ਸਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕਿਲੇਸਗ੍ਗਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸਾ ਨੇਵ ਕਾਯਸ੍ਸਾਦਂ ਲਭਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਂ, ਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸਾ ਨ ਰੁਚ੍ਚਿ, ਕੇਵਲਂ ਮਞ੍ਚਕਅਟਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਚ ਸਹਾਯਿਕਾ ਚ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਕਮ੍ਪਮਾਨਚਿਤ੍ਤਾ ਅਟਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਾ, ਕਿਂ ਤੇ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਤਾ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਮਯਂ ਤਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਸੁਂ, ਸੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਤਾ ‘‘ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਅਸੁਕਵੇਲਾਯਂ ਆਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਯਨਗਬ੍ਭਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨਪਿਟ੍ਠੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਨੇਕਦੇਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਗਰੁਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨੇਵ ਓਕਾਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਮੇ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਗਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਓਕਾਸਕਰਣਂ ਨਾਮ ਅਕਾਰਣਂ, ਅਜ੍ਜ ਨ ਮਙ੍ਕੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਓਕਾਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਹਤ੍ਥਗਹਣਾਦਿਵਸੇਨ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪੇਹਿ ਅਪੇਹਿ, ਨ ਮੇ ਤਯਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਭਚ੍ਛੇਸਿ. ਸੋ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਮੇਵ ਗਤੋ.

ਇਤਰਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਤਾਯ ਤਥਾ ਕਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਅਥ ਨਂ ਮਯਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਆਨਯਿਮ੍ਹ, ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਮਾ ਓਕਾਸਂ ਨ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਇਤਰਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਮਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਆਦਾਯ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਉਪਾਸਕ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਲਜ੍ਜਾਯ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਉਪਾਸਕ, ਇਦਾਨੇਵੇਸਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਕਾਲੇ ਤਂ ਓਕਾਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਾਪੇਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਸੁ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਕਾਲੇ ਓਕਾਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾਵ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਿਨ੍ਧਵਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵੋ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਅਸ੍ਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਸ੍ਸਗੋਪਕਾ ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਦ੍ਦਲੀ ਨਾਮ ਗਦ੍ਰਭੀ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਨੇਵ ਤਿਣਂ ਖਾਦਿ, ਨ ਉਦਕਂ ਪਿਵਿ, ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਿਸਾ ਅਟ੍ਠਿਚਮ੍ਮਮਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਗਦ੍ਰਭਪੋਤਕੋ ਮਾਤਰਂ ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਮ, ਨੇਵ ਤਿਣਂ ਖਾਦਸਿ, ਨ ਉਦਕਂ ਪਿਵਸਿ, ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਨਿਪਜ੍ਜਸਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵਸ੍ਸ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤਾ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਜੀਵਿਤਦਾਨਮਸ੍ਸਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤ, ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਸ੍ਸਗੋਪਕਾ ਮਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਵਿਚਰਣਤ੍ਥਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਾਤਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਏਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਅਸ੍ਸਗੋਪਕਾਪਿ ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਂ ਗਦ੍ਰਭਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਸਾ ਗਦ੍ਰਭੀ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਮਾਨੇ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਗਰੁਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਯਸੋ ਚ ਇਸ੍ਸਰਿਯਞ੍ਚ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਯ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਿਨ੍ਧਵਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਹਨੁਕੇ ਪਾਦੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ, ਦਨ੍ਤਮੂਲਮਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵੋ ‘‘ਕੋ ਮੇ ਏਤਾਯ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਲਜ੍ਜਿਤੋ ਤਤੋਵ ਪਲਾਯਿ. ਸਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸੋਚਮਾਨਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ.

ਅਥ ਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੪੬. ‘‘ਯੇਨਾਸਿ ਕਿਸਿਯਾ ਪਣ੍ਡੁ, ਯੇਨ ਭਤ੍ਤਂ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ;

ਅਯਂ ਸੋ ਆਗਤੋ ਭਤ੍ਤਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਦਾਨਿ ਪਲਾਯਸੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਯੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ.

ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਦ੍ਰਭੀ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੪੭. ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾਦਿਕੇਨੇਵ, ਸਨ੍ਥਵੋ ਨਾਮ ਜਾਯਤਿ;

ਯਸੋ ਹਾਯਤਿ ਇਤ੍ਥੀਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਤ ਪਲਾਯਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਕੇਨੇਵਾਤਿਆਦਿਤੋਵ ਪਠਮਮੇਵ. ਸਨ੍ਥਵੋਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੋ. ਯਸੋ ਹਾਯਤਿ ਇਤ੍ਥੀਨਨ੍ਤਿ, ਤਾਤ, ਇਤ੍ਥੀਨਞ੍ਹਿ ਗਰੁਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋਵ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾਨਂ ਯਸੋ ਹਾਯਤਿ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਗਬ੍ਬਿਤਭਾਵੋ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਸਭਾਵਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ.

ਤਤਿਯਗਾਥਂ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹ –

੪੮. ‘‘ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤਂ, ਆਗਤਂ ਯਾ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ;

ਸੋਚਤਿ ਚਿਰਰਤ੍ਤਾਯ, ਵਾਤਗ੍ਗਮਿਵ ਭਦ੍ਦਲੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਸਸ੍ਸਿਨਨ੍ਤਿ ਯਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਯਾ ਨ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪੁਰਿਸਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਚਿਰਰਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ, ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਗਦ੍ਰਭੀ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਾਤਗ੍ਗਸਿਨ੍ਧਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.

[੨੬੭] ੭. ਕਕ੍ਕਟਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਿਙ੍ਗੀ ਮਿਗੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਾਰਸੋਧਨਤ੍ਥਾਯ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਾਰਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੇਹਿ ਗਹਿਤੋ. ਭਰਿਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਭਿਰੂਪਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ, ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਿਨੇਹੇਨ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸਾ ਪਨ ਇਤ੍ਥੀ ਸੀਲਵਤੀ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਤਿਦੇਵਤਾ, ਸਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਸਚੇ ਮਯਿ ਸਿਨੇਹੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਮਿਕਂ ਮਾਰੇਹਿ. ਸਚੇ ਮਾਰੇਸਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਨਾਸਵਾਤਂ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਯਾ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਮੇ ਅਕਾਰਣੇਨ ਸਾਮਿਕਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ‘‘ਕਹਂ ਗਤਤ੍ਥ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਉਦ੍ਧਾਰਸੋਧਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਆਰੋਗ੍ਯੇਨ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਆਹ – ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੋਰਾ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ, ਤਤ੍ਰੇਸਾ ਮਂ ਮਾਰਿਯਮਾਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਮੋਚੇਸਿ, ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਉਪਾਸਕ, ਇਦਾਨੇਵੇਤਾਯ ਏਵਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਅਦਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਮਹਾਉਦਕਰਹਦੋ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸੁਵਣ੍ਣਕਕ੍ਕਟਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵਾਸਭਾਵੇਨ ‘‘ਕੁਲ਼ੀਰਦਹੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਕਕ੍ਕਟਕੋ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ ਖਲਮਣ੍ਡਲਪ੍ਪਮਾਣੋ, ਹਤ੍ਥੀ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ. ਹਤ੍ਥੀ ਤਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੁਲ਼ੀਰਦਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਮਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਯੂਥਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਰੇਣੁਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ‘‘ਗਬ੍ਭਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਪਬ੍ਬਤਪ੍ਪਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸਰੀਰੋ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਜਨਪਬ੍ਬਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਾਯ ਕਰੇਣੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਕ੍ਕਟਕਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਮਾਤਰਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਯੂਥਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਅਹਂ ਕਕ੍ਕਟਕਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਪਿਤਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਦਨ੍ਤਂ ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਸੋ ਕੁਲ਼ੀਰਦਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਵਾਰਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਹਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਸੋ ਕਕ੍ਕਟਕੋ ਓਤਰਣਕਾਲੇ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਗੋਚਰਂ ਗਣ੍ਹਨਕਾਲੇ, ਉਦਾਹੁ ਉਤ੍ਤਰਣਕਾਲੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਣਕਾਲੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕੁਲ਼ੀਰਦਹਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਗੋਚਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਉਤ੍ਤਰਥ, ਅਹਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਾਰਣਾ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ. ਕੁਲ਼ੀਰੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਮਹਾਸਣ੍ਡਾਸੇਨ ਕਮ੍ਮਾਰੋ ਲੋਹਸਲਾਕਂ ਵਿਯ ਅਲ਼ਦ੍ਵਯੇਨ ਪਾਦੇ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਕਰੇਣੁਕਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮੀਪੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਕੁਲ਼ੀਰਂ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਕੁਲ਼ੀਰੋ ਪਨ ਤਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਿਮੁਖਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਬਦ੍ਧਰਵਂ ਰਵਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਵਾਰਣਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਕੋਞ੍ਚਨਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਂ ਚਜਮਾਨਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ, ਕਰੇਣੁਕਾਪਿਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਭਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਦ੍ਧਭਾਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਪਲਾਯਨਤ੍ਥਂ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੪੯. ਤਤ੍ਥ ਸਿਙ੍ਗੀ ਮਿਗੋਤਿ ਸਿਙ੍ਗੀ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਮਿਗੋ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਲ਼ੇਹਿ ਸਿਙ੍ਗਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਿਙ੍ਗੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਗੋਤਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਪਾਣਸਙ੍ਗਾਹਕਵਸੇਨ ਇਧ ਕੁਲ਼ੀਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਆਯਤਚਕ੍ਖੁਨੇਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੁ, ਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਨੇਤ੍ਤਂ, ਆਯਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਨੇਤ੍ਤਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯਤਚਕ੍ਖੁਨੇਤ੍ਤੋ, ਦੀਘਅਕ੍ਖੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਿਮੇਵਸ੍ਸ ਤਚਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਿਤ੍ਤਚੋ. ਤੇਨਾਭਿਭੂਤੋਤਿ ਤੇਨ ਮਿਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਤੋ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਗਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਪਣਂ ਰੁਦਾਮੀਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰੁਦਾਮਿ ਵਿਰਵਾਮਿ. ਮਾ ਹੇਵ ਮਨ੍ਤਿ ਮਂ ਏਵਰੂਪਂ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਣਸਮਂ ਪਿਯਸਾਮਿਕਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਹੇਵ ਜਹੀਤਿ.

ਅਥ ਸਾ ਕਰੇਣੁਕਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਯਮਾਨਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੫੦. ‘‘ਅਯ੍ਯ ਨ ਤਂ ਜਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਞ੍ਜਰਂ ਸਟ੍ਠਿਹਾਯਨਂ;

ਪਥਬ੍ਯਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤਾਯ, ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਹੋਸਿ ਮੇ ਤੁਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਟ੍ਠਿਹਾਯਨਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਕਾਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕੁਞ੍ਜਰਾ ਥਾਮੇਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਅਹਂ ਏਵਂ ਥਾਮਹੀਨਂ ਇਮਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਤਂ ਨ ਜਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਭਾਯਿ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਹਿ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਯ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਤ੍ਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਿਯੋਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯ੍ਯ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਕੁਲ਼ੀਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਥੋਕਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਲਭਮਾਨਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕੁਲ਼ੀਰਂ ਯਾਚਮਾਨਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੫੧. ‘‘ਯੇ ਕੁਲ਼ੀਰਾ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਮਿਂ, ਗਙ੍ਗਾਯ ਯਮੁਨਾਯ ਚ;

ਤੇਸਂ ਤ੍ਵਂ ਵਾਰਿਜੋ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਮੁਞ੍ਚ ਰੋਦਨ੍ਤਿਯਾ ਪਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਵਾ ਯਮੁਨਾਯ ਵਾ ਕੁਲ਼ੀਰਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤੇਨ ਚ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋ. ਤੇਨ ਤਂ ਯਾਚਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਰੋਦਮਾਨਾਯ ਸਾਮਿਕਂ ਮੁਞ੍ਚਾਤਿ.

ਕੁਲ਼ੀਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਯਮਾਨਾਯ ਇਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਾਰਣਸ੍ਸ ਪਾਦਤੋ ਅਲ਼ੇ ਵਿਨਿਵੇਠੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਾਰਣੋ ਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਅਕ੍ਕਮਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਵਾਰਣੋ ਤੁਟ੍ਠਰਵਂ ਰਵਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਵਾਰਣਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲ਼ੀਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹੀਤਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਮਕਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਅਲ਼ਾ ਸਰੀਰਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਪਤਿਂਸੁ. ਸੋ ਚ ਕੁਲ਼ੀਰਦਹੋ ਗਙ੍ਗਾਯ ਏਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਗਙ੍ਗਾਯ ਪੂਰਣਕਾਲੇ ਗਙ੍ਗੋਦਕੇਨ ਪੂਰਤਿ, ਉਦਕੇ ਮਨ੍ਦੀਭੂਤੇ ਦਹਤੋ ਉਦਕਂ ਗਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤਿ. ਅਥ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤੇ ਅਲ਼ਾ ਉਪ੍ਲਵਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਵੁਯ੍ਹਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਏਕਂ ਦਸਭਾਤਿਕਰਾਜਾਨੋ ਉਦਕੇ ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਿਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਮੁਦਿਙ੍ਗਂ ਅਕਂਸੁ. ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਨ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਅਸੁਰਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਲਮ੍ਬਰਂ ਨਾਮ ਭੇਰਿਂ ਕਾਰੇਸੁਂ. ਤੇ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਕ੍ਕੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਪਰਾਜਿਤਾ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ, ਅਥ ਨਂ ਸਕ੍ਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ. ‘‘ਆਲਮ੍ਬਰਮੇਘੋ ਵਿਯ ਥਨਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਭੋ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ‘‘ਤਦਾ ਕਰੇਣੁਕਾ ਅਯਂ ਉਪਾਸਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਰਣੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕਕ੍ਕਟਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.

[੨੬੮] ੮. ਆਰਾਮਦੂਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੋ ਵੇ ਸਬ੍ਬਸਮੇਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਗਿਰਿਜਨਪਦੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸੋ ਜੇਤਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਗਿਰਿਜਨਪਦੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿ. ਅਥੇਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕੇਹਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯ੍ਯਾ, ਉਯ੍ਯਾਨਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤੁਕਾਮਾ ਇਮਿਨਾ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਦਦੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਚਰਮਾਨਾ ਏਕਂ ਛਿਦ੍ਦਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਵਿਰਲ਼ਰੁਕ੍ਖਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿ – ‘‘ਏਕੋ ਕਿਰ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਰੋਪਕੇਸੁ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ‘ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਆਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿ, ਤੇਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੋ ਕੁਮਾਰਕੋ ਆਰਾਮਦੂਸਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਸੇਨੇ ਨਾਮ ਰਞ੍ਞੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਉਸ੍ਸਵੇ ਘੁਟ੍ਠੇ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ‘‘ਉਸ੍ਸਵਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਵਾਸਿਨੋ ਮਕ੍ਕਟੇ ਆਹ – ‘‘ਇਦਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ, ਅਹਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਉਸ੍ਸਵਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਉਪਰੋਪਕੇਸੁ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਚਮ੍ਮਘਟਕੇ ਦਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਮਕ੍ਕਟਾ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਾ ਉਪਰੋਪਕੇਸੁ ਆਸਿਞ੍ਚਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਮਕ੍ਕਟਜੇਟ੍ਠਕੋ ਆਹ – ‘‘ਆਗਮੇਥ ਤਾਵ, ਉਦਕਂ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਉਪਰੋਪਕੇ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦੀਘਮੂਲਕੇਸੁ ਬਹੁਂ, ਰਸ੍ਸਮੂਲਕੇਸੁ ਅਪ੍ਪਂ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਉਪਰੋਪਕੇ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਤੇ ਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਏਕਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਕ੍ਕਟੇ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਤਾਵ ਵੋ ਅਯਂ ਪਞ੍ਞਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਕੀਦਿਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੫੨. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਸਬ੍ਬਸਮੇਤਾਨਂ, ਅਹੁਵਾ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤੋ;

ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਏਦਿਸੀ ਪਞ੍ਞਾ, ਕਿਮੇਵ ਇਤਰਾ ਪਜਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਮੇਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਾਨਜਾਤੀਨਂ. ਅਹੁਵਾਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਕਿਮੇਵ ਇਤਰਾ ਪਜਾਤਿ ਯਾ ਇਤਰਾ ਏਤੇਸੁ ਲਾਮਿਕਾ ਪਜਾ, ਕੀਦਿਸਾ ਨੁ ਖੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹਂਸੁ –

੫੩. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਤੁਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਅਨਞ੍ਞਾਯ ਵਿਨਿਨ੍ਦਸਿ;

ਕਥਂ ਮੂਲਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਨ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਜਞ੍ਞਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਆਲਪਨਮਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਤ੍ਵਂ, ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮੇਵ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਨਿਨ੍ਦਸਿ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵਾ ਏਸ, ਨ ਵਾ’’ਤਿ ਮੂਲਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਞਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤੇਨ ਮਯਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਾਮਾਤਿ.