੧. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਗ੍ਗੋ
[੨੫੧] ੧. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗਧੋਤੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਵਾਸੀ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਸਨੇ ਉਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਮਰਾਗੋ ਅਨਭਿਰਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਤਮੇਨਂ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਦਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਭਿਰਤਿਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁਕਾਮਭਾਵਮਸ੍ਸ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਪੀਲ਼ਿਤਾਨਂ ਕਿਲੇਸੇ ਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਦੇਤਿ, ਏਹਿ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਦਾਯ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਕਞ੍ਞੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮੇਤਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਝਾਨਬਲੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਤੁਚ੍ਛਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਨ ਸਂਕਿਲੇਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਤ੍ਤਮਯਸਸਮਙ੍ਗਿਨੋਪਿ ਆਯਸਕ੍ਯਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ. ਸਿਨੇਰੁਕਮ੍ਪਨਕਵਾਤੋ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਕਸਟਂ ਕਿਂ ਨ ਕਮ੍ਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਬੋਧਿਤਲੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤਂ ਅਯਂ ਕਿਲੇਸੋ ਆਲੋਲ਼ੇਸਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਕਿਂ ਨ ਆਲੋਲ਼ੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਵਿਭਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਦਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤੇਸਂ ਮਤਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਹਿਰਞ੍ਞੋਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਧਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਯੇਹਿ ਪਨੇਤਂ ਸਮ੍ਭਤਂ, ਤੇ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਰੀਰਾ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ. ਸੋ ਘਰਾਵਾਸੇ ਚਿਰਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਂ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਰਮਣੀਯੇ ਪਦੇਸੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯ ਵਨਮੂਲਫਲਾਦੀਹਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਂ ਉਪਸੇਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਸਰੀਰਞ੍ਚੇਵ ਥਿਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਜਙ੍ਘਵਿਹਾਰੋ ਚ ਕਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯੇ ਚ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਗ੍ਗਪੁਰਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਏਤ੍ਥ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੇ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਕਤਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਜਟਾਜਿਨਵਕ੍ਕਲਾਨਿ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਆਦਾਯ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸੋ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯੁਗਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਸਿਰਿਯਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਲੋਚਨਾਨਿ ਆਕਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਰਾਜਾ ਮਹਾਤਲੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਵਾਤਪਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸਨ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਂ ਤਾਪਸਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਪੁਞ੍ਞ, ਅਮ੍ਹੇ ਰਾਜਾ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਾਵਾਹਂ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਾਵ ਇਧੇਵ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੂਪਕਤਾਪਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਗਚ੍ਛ, ਨਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤੋ ਏਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤਲਂ ਅਭਿਰੁਹਿ.
ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇਹਿ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਭਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਤ੍ਥਵਾਸਿਕਾ, ਕੁਤੋ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਵਾਸਿਕਾ ਮਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਤੋ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਨ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਰਤ੍ਤਕਾਲੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸੋ ਨਾਮ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਥ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਥ, ਅਹਞ੍ਚ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿਪਿ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਖੇਨ ਵਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਦੇਵਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤਯਾ ਨਗਰੇ ਓਹੀਯਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਥੇਥ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਤਾਪਸਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਨਾਹਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਮਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਮਮ ਭਾਰੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਦੇਵੀਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਤਥੇਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਗਤਕਾਲੇ ਨਿਬਦ੍ਧਵੇਲਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਤਾਯ ਵੇਲਾਯ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਅਤਿਚਿਰਾਯਨ੍ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਬ੍ਬਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨੀਚਮਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਮਟ੍ਠਸਾਟਕਂ ਸਿਥਿਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਵੇਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਆਦਾਯ ਆਕਾਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਤਪਾਨਦ੍ਵਾਰਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਕ੍ਕਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਉਟ੍ਠਹਮਾਨਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਸਰੀਰਾ ਮਟ੍ਠਸਾਟਕੋ ਭਸ੍ਸਿਤ੍ਥ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਵਿਸਭਾਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਭਵਸੇਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਝਾਨਬਲੇਨ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਆਸੀਵਿਸੋ ਵਿਯ ਫਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿ, ਖੀਰਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾਸਿਯਾ ਆਕੋਟਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸਹੇਵ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਹਾਯਿਂਸੁ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਸਯਂ ਪਕ੍ਖਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਕੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਨਿਸੀਦਾਪਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਦੇਵੀ ਸਬ੍ਬਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨੇਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਯਥਾ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਭਤ੍ਤਂ ਪਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਿਸ੍ਸੇਣਿਯਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਦੇਵੀਪਿ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਸੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵਿਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਹਤ੍ਥਸੋਭਾ ਪਾਦਸੋਭਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਟਿਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਏਵਰੂਪਂ ਊਰੁਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਭਤ੍ਤਂ ਪੂਤਿਕਂ ਅਹੋਸਿ ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਾਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ.
ਅਥ ਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਤੋ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਲਾਪਂ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠੋ ਤਂ ਨਿਪਨ੍ਨਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨਚਿ ਅਫਾਸੁਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੂਤਿਭਤ੍ਤਂ ਛਡ੍ਡਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਤੇ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਵਿਦ੍ਧੋਸ੍ਮਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਮ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਮਯਿ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਹਿ ‘ਮਮਾਯਨਟ੍ਠਾਨਮਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਸ ਵਿਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਵਿਦ੍ਧੋਸਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਹਦਯੇ ਵਿਜ੍ਝਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧. ‘‘ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗਧੋਤੇਨ, ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਸਿਤੇਨ ਚ;
ਨਾਲਙ੍ਕਤੇਨ ਭਦ੍ਰੇਨ, ਉਸੁਕਾਰਾਕਤੇਨ ਚ.
੨. ‘‘ਨ ਕਣ੍ਣਾਯਤਮੁਤ੍ਤੇਨ, ਨਾਪਿ ਮੋਰੂਪਸੇਵਿਨਾ;
ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਹਦਯੇ ਵਿਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਰਿਦਾਹਿਨਾ.
੩. ‘‘ਆਵੇਧਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਤੋ ਰੁਹਿਰਮਸ੍ਸਵੇ;
ਯਾਵ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਯਂ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਮਾਭਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗਧੋਤੇਨਾਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਰਾਗਧੋਤੇਨ. ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਸਿਤੇਨ ਚਾਤਿ ਤੇਨੇਵ ਰਾਗੋਦਕੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਪਾਸਾਣੇ ਨਿਸਿਤੇਨ. ਨਾਲਙ੍ਕਤੇਨ ਭਦ੍ਰੇਨਾਤਿ ਨੇਵ ਅਲਙ੍ਕਤੇਨ ਭਦ੍ਰੇਨ, ਅਨਲਙ੍ਕਤੇਨ ਬੀਭਚ੍ਛੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਸੁਕਾਰਾਕਤੇਨ ਚਾਤਿ ਉਸੁਕਾਰੇਹਿਪਿ ਅਕਤੇਨ. ਨ ਕਣ੍ਣਾਯਤਮੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯਾਵ ਦਕ੍ਖਿਣਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਕਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਅਮੁਤ੍ਤਕੇਨ. ਨਾਪਿ ਮੋਰੂਪਸੇਵਿਨਾਤਿ ਮੋਰਪਤ੍ਤਗਿਜ੍ਝਪਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਅਕਤੂਪਸੇਵਨੇਨ. ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਹਦਯੇ ਵਿਦ੍ਧੋਤਿ ਤੇਨ ਕਿਲੇਸਕਣ੍ਡੇਨਾਹਂ ਹਦਯੇ ਵਿਦ੍ਧੋ ਅਮ੍ਹਿ. ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਰਿਦਾਹਿਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਦਹਨਸਮਤ੍ਥੇਨ. ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਹਿ ਕਿਲੇਸਕਣ੍ਡੇਨ ਹਦਯੇ ਵਿਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਮ ਅਗ੍ਗਿ ਪਦਿਤ੍ਤਾਨਿਵ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਡਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਆਵੇਧਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨੇ ਵਣਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਤੋ ਰੁਹਿਰਮਸ੍ਸਵੇਤਿ ਯਤੋ ਮੇ ਆਵੇਧਤੋ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾਵਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਅਤਿਵਿਯ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਯਂ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਮਾਭਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਮਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਨੀਤਨ੍ਤਿ.
ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਾਹਿ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਤੋ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਟ੍ਠਂ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਰਾਜਾਨਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਾ ਇਧ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਏਵਰੂਪੋ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੋ ਪਤ੍ਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਧ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਯਾਚਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਕੇਚਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਕੇਚਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ. ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਰਾਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੨੫੨] ੨. ਤਿਲਮੁਟ੍ਠਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੇ ਤਂ ਮਨਸੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕੋਧਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੋਧਨੋ ਅਹੋਸਿ ਉਪਾਯਾਸਬਹੁਲੋ, ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਕੁਪ੍ਪਿ ਅਭਿਸਜ੍ਜਿ, ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਉਪਾਯਾਸਬਹੁਲੋ ਉਦ੍ਧਨੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲੋਣਂ ਵਿਯ ਤਟਤਟਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਏਵਰੂਪੇ ਨਿਕ੍ਕੋਧਨੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਕੋਧਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੋਧਨੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਯਂ ਕੋਧਨੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਪੋਰਾਣਕਰਾਜਾਨੋ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਏਵਂ ਏਤੇ ਨਿਹਤਮਾਨਦਪ੍ਪਾ ਸੀਤੁਣ੍ਹਕ੍ਖਮਾ ਲੋਕਚਾਰਿਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰੇ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਆਚਰਿਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਸਿਪ੍ਪੁਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਦੂਰੇ ਤਿਰੋਰਟ੍ਠਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਰਾਜਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਪਟਲਿਕਉਪਾਹਨਾ ਚ ਪਣ੍ਣਚ੍ਛਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੇ ਮਾਣਵਕਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ ਆਚਰਿਯਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪਾਹਨਾ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਿਲਨ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਭੁਤ੍ਤਭੋਜਨੋ ਥੋਕਂ ਵਿਸ੍ਸਮਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨਤ੍ਥੇਨਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਆਚਰਿਯਭਾਗੋ ਆਭਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਹੋਤੁਕਾਮੋਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ‘‘ਆਚਰਿਯਭਾਗੋ ਮੇ ਆਭਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ.
ਧਮ੍ਮਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਦਿਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਆਚਰਿਯਭਾਗਦਾਯਕਾ ਗੇਹੇ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਮੇਵ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਆਚਰਿਯੋ ਸਲ੍ਲਹੁਕੇਨ ਸੁਭਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਿਪ੍ਪਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਕੁਮਾਰੋਪਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥੇਕਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤਿਲਾਨਿ ਸੇਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਸੇਤਤਿਲੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਤਿਲਮੁਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿ, ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਲੁਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਤਾਯ ਵੇਲਾਯ ਤਥੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਸਾਪਿ ਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹ. ਇਤਰੋ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਤਥੇਵਾਕਾਸਿ, ਤਦਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ‘‘ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਮਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਤੇ ਮਯਾ ਕਤਾਨਂ ਸੇਤਤਿਲਾਨਂ ਅਜ੍ਜੇਕਂ ਮੁਟ੍ਠਿਂ ਖਾਦਿ, ਹਿਯ੍ਯੋ ਏਕਂ, ਪਰੇ ਏਕਂ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਾ ਰੋਦਿ, ਮੂਲਂ ਤੇ ਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮੇ, ਸਾਮਿ, ਮੂਲੇਨਤ੍ਥੋ, ਯਥਾ ਪਨੇਸ ਕੁਮਾਰੋ ਪੁਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਥਾ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਸ੍ਸ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਮਾਣਵੇਹਿ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਮਾ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪਹਰਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਯਾਵ ਕੇਸਮਤ੍ਥਕਾ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸੋਪਿਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਿਤਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨੁਯੋਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਰਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਏਸ ਮਯਾ’’ਤਿ ਤੇਨ ਕਤਦੋਸਂ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਆਚਰਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਦਾਹਂ, ਆਚਰਿਯ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਦਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਸਸਿਨੇਹੋ ਵਿਯ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਜੀਵਮਾਨੇਨ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਜੀਵਮਾਨੋਵਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਕਤਦੋਸਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੋਧੋ ‘‘ਮਾਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਤਰੁਣਕਾਲੇ ਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਕਾਲੇ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਚਰਿਯੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਕੋਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ, ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੇ ਆਚਰਿਯੇਨ ਪਹਟਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਜ੍ਜਤਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਨਲਾਟੇਨ ਮਚ੍ਚੁਂ ਆਦਾਯ ‘ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਤੋ, ਅਜ੍ਜਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੪. ‘‘ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੇ ਤਂ ਮਨਸਿ, ਯਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਤਿਲਮੁਟ੍ਠਿਯਾ;
ਬਾਹਾਯ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਲਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੁਤਾਲ਼ਯਿ.
੫. ‘‘ਨਨੁ ਜੀਵਿਤੇ ਨ ਰਮਸਿ, ਯੇਨਾਸਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਗਤੋ;
ਯਂ ਮਂ ਬਾਹਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਤਾਲ਼ਯੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਮਂ ਬਾਹਾਯ ਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਅਨੁਤਾਲ਼ਨਗਹਣਾਪੇਕ੍ਖਂ. ਯਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਤਿਲਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਕਾਰਣਾ ਅਨੁਤਾਲ਼ਯਿ, ਅਨੁਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਚ ਮਂ ਬਾਹਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤਾਲ਼ਯਿ, ਤਂ ਅਨੁਤਾਲ਼ਨਂ ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੇ ਮਨਸੀਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਜੀਵਿਤੇ ਨ ਰਮਸੀਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਮ੍ਹਿ ਨਾਭਿਰਮਸਿ. ਯੇਨਾਸਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਗਤੋਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਇਧ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤੋਸਿ. ਯਂ ਮਂ ਬਾਹਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਯਂ ਮਮ ਬਾਹਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਯਂ ਮਂ ਬਾਹਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਤਾਲ਼ਯੀਤਿ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਵੇਲ਼ੁਲਟ੍ਠਿਯਾ ਤਾਲ਼ੇਸਿ, ਅਜ੍ਜ ਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲਂ ਵਿਨ੍ਦਾਹੀਤਿ ਨਂ ਮਰਣੇਨ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੬. ‘‘ਅਰਿਯੋ ਅਨਰਿਯਂ ਕੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ, ਯੋ ਦਣ੍ਡੇਨ ਨਿਸੇਧਤਿ;
ਸਾਸਨਂ ਤਂ ਨ ਤਂ ਵੇਰਂ, ਇਤਿ ਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਦੂ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਸੋ ਪਨ ਅਰਿਯੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ ਆਚਾਰਅਰਿਯੋ ਦਸ੍ਸਨਅਰਿਯੋ ਲਿਙ੍ਗਅਰਿਯੋ ਪਟਿਵੇਧਅਰਿਯੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੋ ਵਾ, ਅਰਿਯਾਚਾਰੇ ਠਿਤੋ ਆਚਾਰਅਰਿਯੋ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਅਰਿਯਵਤ੍ਤਸਿ ਵਕ੍ਕਙ੍ਗ, ਯੋ ਪਿਣ੍ਡਮਪਚਾਯਤਿ;
ਚਜਾਮਿ ਤੇ ਤਂ ਭਤ੍ਤਾਰਂ, ਗਚ੍ਛਥੂਭੋ ਯਥਾਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੨੧.੧੦੬);
ਰੂਪੇਨ ਪਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਚ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਦਸ੍ਸਨੀਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸਨਅਰਿਯੋ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਅਰਿਯਾਵਕਾਸੋਸਿ ਪਸਨ੍ਨਨੇਤ੍ਤੋ, ਮਞ੍ਞੇ ਭਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕੁਲਮ੍ਹਾ;
ਕਥਂ ਨੁ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹਾਯ ਭੋਗੇ, ਪਬ੍ਬਜਿ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਘਰਾ ਸਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੧੪੩);
ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਲਿਙ੍ਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਸਮਣਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋਪਿ ਲਿਙ੍ਗਅਰਿਯੋ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਛਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਸੁਬ੍ਬਤਾਨਂ, ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੀ ਕੁਲਦੂਸਕੋ ਪਗਬ੍ਭੋ;
ਮਾਯਾਵੀ ਅਸਞ੍ਞਤੋ ਪਲਾਪੋ, ਪਤਿਰੂਪੇਨ ਚਰਂ ਸ ਮਗ੍ਗਦੂਸੀ’’ਤਿ.
ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਪਨ ਪਟਿਵੇਧਅਰਿਯਾ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਰਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਆਚਾਰਅਰਿਯੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
ਅਨਰਿਯਨ੍ਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਂ. ਕੁਬ੍ਬਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ, ਏਕਮੇਵ ਵਾ ਏਤਂ ਅਤ੍ਥਪਦਂ, ਅਨਰਿਯਂ ਹੀਨਂ ਲਾਮਕਂ ਪਞ੍ਚਵੇਰਭਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਯੋਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਦਣ੍ਡੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਹਰਣਕੇਨ. ਨਿਸੇਧਤੀਤਿ ‘‘ਮਾ ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਕਰੀ’’ਤਿ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਨਿਵਾਰੇਤਿ. ਸਾਸਨਂ ਤਂ ਨ ਤਂ ਵੇਰਨ੍ਤਿ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਵਾ ਏਵਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੇਧਨਂ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਸਾਸਨਂ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿ ਓਵਾਦੋ, ਨ ਵੇਰਂ. ਇਤਿ ਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਦੂਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਜਾਨ, ਨ ਏਵਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਵੇਰਂ ਕਾਤੁਂ ਅਰਹਸਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਾ ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਪੂਵਸਕ੍ਖਲਿਆਦੀਨਿ ਚੇਵ ਫਲਾਫਲਾਦੀਨਿ ਚ ਹਰਨ੍ਤੋ ਚੋਰਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਲੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦਨਪਨ੍ਥਦੂਹਨਗਾਮਘਾਤਕਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਪਰਾਧਿਕੋ ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਸਹੋਡ੍ਢਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ‘‘ਗਚ੍ਛਥਸ੍ਸ ਦੋਸਾਨੁਰੂਪਂ ਦਣ੍ਡਂ ਉਪਨੇਥਾ’’ਤਿ ਦਣ੍ਡਭਯਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸ, ਕੁਤੋ ਤੇ ਏਵਰੂਪਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨਨੁ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਤਯਾ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਚਰਿਯੋ ਰਾਜਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਅਮਚ੍ਚਾਪਿਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇਵ, ਇਦਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਰਾਜਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਿਸ੍ਸਰਿਯਂ ਤੇ, ਆਚਰਿਯ, ਦਮ੍ਮਿ, ਰਜ੍ਜਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਨ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਜ੍ਜੇਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਰਾਜਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੋਵਾਦੇ ਠਿਤੋ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੋਧਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਬਹੂ ਜਨਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ. ‘‘ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਕੋਧਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਿਲਮੁਟ੍ਠਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੨੫੩] ੩. ਮਣਿਕਣ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਮਨ੍ਨਪਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਲ਼ਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੁਟਿਕਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ (ਪਾਰਾ. ੩੪੨) ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਆਲ਼ਵਕਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਯੋ ਕਾਰਯਮਾਨਾ ਯਾਚਨਬਹੁਲਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਹੁਲਾ ਵਿਹਰਿਂਸੁ ‘‘ਪੁਰਿਸਂ ਦੇਥ, ਪੁਰਿਸਤ੍ਥਕਰਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਯਾਚਨਾਯ ਉਪਦ੍ਦੁਤਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਿਂਸੁਪਿ ਉਤ੍ਤਸਿਂਸੁਪਿ ਪਲਾਯਿਂਸੁਪਿ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋ ਆਲ਼ਵਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੇਰਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਲ਼ਵੀ ਸੁਲਭਪਿਣ੍ਡਾ, ਇਦਾਨਿ ਕਸ੍ਮਾ ਦੁਲ੍ਲਭਪਿਣ੍ਡਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਿ ਆਲ਼ਵਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਵਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਞ੍ਞਾਚਿਕਾਯ ਕੁਟਿਯੋ ਕਾਰੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਚਨਾ ਨਾਮੇਸਾ ਸਤ੍ਤਰਤਨਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਨਾਗਭਵਨੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਨਾਗਾਨਮ੍ਪਿ ਅਮਨਾਪਾ, ਪਗੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਯੇਸਂ ਏਕਂ ਕਹਾਪਣਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਸਾਣਤੋ ਮਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਟਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਭਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਪੁਞ੍ਞਵਾ ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਭਾਤਰੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਪਰਿਗਙ੍ਗਾਯ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਅਹੋਸਿ, ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਧੋਗਙ੍ਗਾਯ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਮਣਿਕਣ੍ਠੋ ਨਾਮ ਨਾਗਰਾਜਾ ਨਾਗਭਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਮਾਣਵਕਵੇਸੇਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਮਣਿਕਣ੍ਠੋ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਕਨਿਟ੍ਠਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਤਾਪਸੇ ਸਿਨੇਹੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇਹਿ ਤਾਪਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਪਰਿਸ੍ਸਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਮੁਦ੍ਧਨਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਫਣਂ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਿਨੇਹਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਤਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਕਿਸੋ ਅਹੋਸਿ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋ.
ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ, ਤ੍ਵਂ ਭੋ, ਕਿਸੋ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਤ੍ਵਂ ਭੋ, ਤਸ੍ਸ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਨ ਇਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨ ਇਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਪਨ ਨਾਗਰਾਜਾ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਿਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਣਿਰਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਾਗਰਾਜੇ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਿਸਿਨ੍ਨੇਯੇਵ ‘‘ਮਣਿਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚ, ਏਵਂ ਸੋ ਨਾਗੋ ਤਂ ਭੋਗੇਹਿ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਸ੍ਸਮਪਦਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਯਾਚੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਦਕਾ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਯਾਚੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਂ ਸੋ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੁਨ ਨ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਤਾਪਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਾਗਰਾਜਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ‘‘ਏਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਮਣਿਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿ, ਸੋ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਅਸ੍ਸਮਪਦਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ‘‘ਹਿਯ੍ਯੋ ਮੇ ਮਣਿਰਤਨਂ ਨਾਦਾਸਿ, ਅਜ੍ਜ ਦਾਨਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਾਗੋ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਅਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿ. ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਉਦਕਤੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਤਤਿਯੋ ਦਿਵਸੋ ਯਾਚਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਦੇਹਿ ਦਾਨਿ ਮੇ ਏਤਂ ਮਣਿਰਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਨਾਗਰਾਜਾ ਉਦਕੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਤਾਪਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਆਹ –
੭. ‘‘ਮਮਨ੍ਨਪਾਨਂ ਵਿਪੁਲਂ ਉਲ਼ਾਰਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਮਸ੍ਸ ਮਣਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ;
ਤਂ ਤੇ ਨ ਦਸ੍ਸਂ ਅਤਿਯਾਚਕੋਸਿ, ਨ ਚਾਪਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸਮਮਾਗਮਿਸ੍ਸਂ.
੮. ‘‘ਸੁਸੂ ਯਥਾ ਸਕ੍ਖਰਧੋਤਪਾਣੀ, ਤਾਸੇਸਿਮਂ ਸੇਲਂ ਯਾਚਮਾਨੋ;
ਤਂ ਤੇ ਨ ਦਸ੍ਸਂ ਅਤਿਯਾਚਕੋਸਿ, ਨ ਚਾਪਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸਮਮਾਗਮਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਮਨ੍ਨਪਾਨਨ੍ਤਿ ਮਮ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦਿਦਿਬ੍ਬਭੋਜਨਂ ਅਟ੍ਠਪਾਨਕਭੇਦਞ੍ਚ ਦਿਬ੍ਬਪਾਨਂ. ਵਿਪੁਲਨ੍ਤਿ ਬਹੁ. ਉਲ਼ਾਰਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਂ ਪਣੀਤਂ. ਤਂ ਤੇਤਿ ਤਂ ਮਣਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ. ਅਤਿਯਾਚਕੋਸੀਤਿ ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਮਾਣਞ੍ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਤੀਣਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਯਂ ਮਨਾਪਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਯਾਚਮਾਨੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਯਾਚਕੋਸਿ. ਨ ਚਾਪਿ ਤੇਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨ ਦਸ੍ਸਂ, ਅਸ੍ਸਮਮ੍ਪਿ ਤੇ ਨਾਗਮਿਸ੍ਸਂ. ਸੁਸੂ ਯਥਾਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਯੁਵਾ ਤਰੁਣਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਸਕ੍ਖਰਧੋਤਪਾਣੀਤਿ ਸਕ੍ਖਰਾਯ ਧੋਤਪਾਣਿ, ਤੇਲੇਨ ਪਾਸਾਣੇ ਧੋਤਅਸਿਹਤ੍ਥੋ. ਤਾਸੇਸਿਮਂ ਸੇਲਂ ਯਾਚਮਾਨੋਤਿ ਇਮਂ ਮਣਿਂ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਤ੍ਵਂ ਕਞ੍ਚਨਥਰੁਖਗ੍ਗਂ ਅਬ੍ਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਸਂ ਤੇ ਛਿਨ੍ਦਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਤਰੁਣਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਮਂ ਤਾਸੇਸਿ.
ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੋ ਨਾਗਰਾਜਾ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਗਭਵਨਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਚ੍ਚਾਗਞ੍ਛਿ. ਅਥ ਸੋ ਤਾਪਸੋ ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੀਯਸ੍ਸ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਕਿਸੋ ਅਹੋਸਿ ਲੂਖੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੁਪ੍ਪਣ੍ਡੁਕਜਾਤੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤਗਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਜੇਟ੍ਠਤਾਪਸੋ ‘‘ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਣ੍ਡੁਰੋਗਿਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ, ਤ੍ਵਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਪਣ੍ਡੁਰੋਗੀ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੀਯਸ੍ਸ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਾਪਸੋ ਨਾਗਰਾਜਾਨਂ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯. ‘‘ਨ ਤਂ ਯਾਚੇ ਯਸ੍ਸ ਪਿਯਂ ਜਿਗੀਸੇ, ਦੇਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ ਅਤਿਯਾਚਨਾਯ;
ਨਾਗੋ ਮਣਿਂ ਯਾਚਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ, ਅਦਸ੍ਸਨਂਯੇਵ ਤਦਜ੍ਝਗਮਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਂ ਯਾਚੇਤਿ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਨ ਯਾਚੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਸ ਪਿਯਂ ਜਿਗੀਸੇਤਿ ਯਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ. ਦੇਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਤਿਯਾਚਨਾਯਾਤਿ ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਰਭਣ੍ਡਂ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਤਾਯ ਅਤਿਯਾਚਨਾਯ. ਅਦਸ੍ਸਨਂਯੇਵ ਤਦਜ੍ਝਗਮਾਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਗਤੋਤਿ.
ਏਵਂ ਪਨ ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾ ਸੋਚੀ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਸ੍ਸਮਮੇਵ ਗਤੋ. ਅਥਾਪਰਭਾਗੇ ਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਭਾਤਰੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਰਤਨਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਨਾਗਭਵਨੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਨਾਗਾਨਮ੍ਪਿ ਯਾਚਨਾ ਨਾਮ ਅਮਨਾਪਾ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਜੇਟ੍ਠੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਣਿਕਣ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੨੫੪] ੪. ਕੁਣ੍ਡਕਕੁਚ੍ਛਿਸਿਨ੍ਧਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਭੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਪਰਿਘਾਸਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਾਗਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਹਾਰੇ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਘੋਸਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਸੁਂ, ਸੋ ਯੇ ਯੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਤਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ.
ਅਥੇਕਾ ਦੁਗ੍ਗਤਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਏਕਮੇਵ ਪਟਿਵੀਸਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਸੁ ਉਸ੍ਸੂਰੇ ਧਮ੍ਮਘੋਸਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਮਯਾ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ, ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਜੇਤਵਨਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਗਤਕਾਲੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ. ‘‘ਏਕਾਯ ਕਿਰ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਯ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰੇ ਨਿਸੀਦਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਬਹੂਨਿ ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਰਾਜਾ ਪਸ੍ਸੇਨਦੀ ਕੋਸਲੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਟਕੇਨ ਚੇਵ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਾਯ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਤ੍ਤਭਾਜਨਾਨਿ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯਂ ਪਰਿਵਿਸਮਾਨਾ ਇਮਂ ਸਾਟਕਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਕਹਾਪਣੇ ਵਲ਼ਞ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਰਿਵਿਸਤੂ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਰਾਜਾ, ਏਵਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਵਿਸਾਖਾ ਚ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ ਪਹਿਣਿ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਪਨ ਕੁਲਾਨਿ ਏਕਸਤਦ੍ਵਿਸਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਾਨੁਰੂਪੇਨ ਕਹਾਪਣੇ ਪਹਿਣਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਏਕਾਹੇਨੇਵ ਸਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਂ ਲਭਿ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਯਾਗੁਮੇਵ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਕਤਖਜ੍ਜਕਮੇਵ ਪਕ੍ਕਭਤ੍ਤਮੇਵ ਚ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਹਲ੍ਲਿਕਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਮਹਲ੍ਲਿਕਗਹਪਤਾਨਿਂ ਦੁਗ੍ਗਤਭਾਵਤੋ ਮੋਚੇਸਿ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਮਾਹਾਰਂ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਯ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਜਾਤੋ, ਨ ਚ ਇਦਾਨੇਵ ਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਆਹਾਰਂ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਾਪਥੇ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਾਪਥਜਨਪਦਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜਾ ਅਸ੍ਸੇ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜੋ ਪਞ੍ਚਅਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕੋ ਨਿਗਮਗਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਵਿਭਵੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਨਿਵੇਸਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਕੁਲਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਤਂ, ਏਕਾਵ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ, ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਵੇਸਨੇ ਵਸਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜੋ ਤਂ ਨਿਗਮਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਤਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਵਾਸਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੇ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਂਦਿਵਸਮੇਵਸ੍ਸ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਆਜਾਨੀਯਾਵਲ਼ਵਾਯ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਦਿਵਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੇ ਬਲਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਸ੍ਸੇ ਆਦਾਯ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ‘‘ਗੇਹਵੇਤਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਮ੍ਮ, ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਾਤ, ਵੇਤਨਂ ਮੇ ਦਦਮਾਨੋ ਇਮਮ੍ਪਿ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਂ ਵੇਤਨਤੋ ਖਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਾਣਿਜੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕੇ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸ੍ਸਾਵਨਝਾਮਕਭਤ੍ਤਵਿਘਾਸਤਿਣਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ.
ਅਥਾਪਰਭਾਗੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਨਿਵਾਸਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਕੁਣ੍ਡਕਖਾਦਕਸ੍ਸ ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਸ੍ਸ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਏਕਅਸ੍ਸੋਪਿ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਲ੍ਲਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਕਚ੍ਚਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਅਸ੍ਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਪੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਮਿ, ਸੋ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਸੋ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਚਰਿਤੁਂ ਗਤੋ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਾਯ ਵੇਲਾਯ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹੇ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਪਟਿਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸੇ ਬਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕੋਪਿ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਯੇਵ ਆਗਮਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੁਣ੍ਡਕਕੁਚ੍ਛਿਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਿਨ੍ਧਵੋ ਅਨਗ੍ਘੋ, ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਯ ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕੋਪਿ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਠਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤੇ ਅਸ੍ਸਾ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਂਸੁ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੇ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਇਮਂ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਂ ਮੂਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਾਤ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਕਿਂ ਖਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਓਦਨਕਞ੍ਜਿਕਞ੍ਚ ਝਾਮਕਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਘਾਸਤਿਣਞ੍ਚ ਖਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਕਯਾਗੁਞ੍ਚ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਅਹਂ ਏਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਰਸਭੋਜਨਂ ਭੋਜੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਚੇਲਵਿਤਾਨਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਰਣਪਿਟ੍ਠੇ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਤੁ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਦਾਨਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮੁਖਸ੍ਸ ਚ ਮੂਲਂ ਏਕੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਛ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਾਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਂ ਨਵਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਸਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਤਪੋਸਾਵਨਿਕਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ, ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ, ਤਦਾ ਸੋ ਅਗਮਾਸਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਰਸਭੋਜਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਾਵ ਨਂ, ਜਾਨਾਤਿ ਨੁ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਂ, ਉਦਾਹੁ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਦੋਣਿਯਂ ਕੁਣ੍ਡਕਯਾਗੁਂ ਆਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਯਾਗੁਂ ਪਾਯਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਨਵਸੇਨ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦. ‘‘ਭੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਪਰਿਘਾਸਂ, ਭੁਤ੍ਵਾ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ;
ਏਤਂ ਤੇ ਭੋਜਨਂ ਆਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਦਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਭੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣਪਰਿਘਾਸਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਖਾਦਿਤਾਵਸੇਸਂ ਵਿਘਾਸਤਿਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਰਿਘਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤੋ. ਭੁਤ੍ਵਾ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਚਾਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਓਦਨਾਵਸੇਸਂ. ਕੁਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਕੁਣ੍ਡਕਮੇਵ. ਏਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤੋਸੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਤਂ ਤੇਤਿ ਏਤਂ ਤਵ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭੋਜਨਂ ਆਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਦਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀਤਿ ਮਯਾਪਿ ਤੇ ਤਮੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਕਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਸੀਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕੋ ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੧. ‘‘ਯਤ੍ਥ ਪੋਸਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਨਯੇਨ ਵਾ;
ਬਹੁ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਅਪਿ ਆਚਾਮਕੁਣ੍ਡਕਂ.
੧੨. ‘‘ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਖੋਮਂ ਪਜਾਨਾਸਿ, ਯਾਦਿਸਾਯਂ ਹਯੁਤ੍ਤਮੋ;
ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਮਾਗਮ੍ਮ, ਨ ਤੇ ਭਕ੍ਖਾਮਿ ਕੁਣ੍ਡਕ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ. ਪੋਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਂ. ਜਾਤਿਯਾ ਵਿਨਯੇਨ ਵਾਤਿ ‘‘ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਏਸੋ, ਨ ਵਾ, ਆਚਾਰਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ, ਨ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਗਰੁਕਾਲਪਨੇਨ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਯਾਦਿਸਾਯਨ੍ਤਿ ਯਾਦਿਸੋ ਅਯਂ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਮਾਗਮ੍ਮਾਤਿ ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਕਿਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਭੋਜਾਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਛ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਮਂ ਗਣ੍ਹੀਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਮਾ ਕੁਜ੍ਝੀ’’ਤਿ ਤਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਰਾਜਙ੍ਗਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਪਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਸ੍ਸੇ ਵਿਚਿਤ੍ਤਸਾਣਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਤ੍ਥਰਣਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਚੇਲਵਿਤਾਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਂ ਠਪੇਸਿ.
ਰਾਜਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਅਸ੍ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਠਪਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਸਿਨ੍ਧਵੋ ਇਮੇ ਅਸ੍ਸੇ ਵਿਸੁਂ ਅਕਤੋ ਮੋਚੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਭਨੋ, ਭੋ, ਸਿਨ੍ਧਵੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿਸ੍ਸ ਜਵਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਅਸ੍ਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਅਸ੍ਸਂ ਪਾਹੇਸਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਰਾਜਙ੍ਗਣਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਸ੍ਸਪਨ੍ਤੀਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਿਵਾਹੋਸਿ. ਪੁਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਸ੍ਸ ਵੇਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਏਕਪੁਰਿਸੋਪਿ ਨਂ ਨ ਅਦ੍ਦਸ. ਪੁਨ ਰਤ੍ਥਪਟਂ ਉਦਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਰਤ੍ਤਪਟਮੇਵ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਉਯ੍ਯਾਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਧਾਵਤੋ ਖੁਰਗ੍ਗਾਨਿਪਿ ਨ ਤੇਮਿਂਸੁ. ਪੁਨਵਾਰਂ ਪਦੁਮਿਨਿਪਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰਿ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਏਕਪਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਨ ਉਦਕੇ ਓਸੀਦਾਪੇਸਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਜਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਪਾਣਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲਂ ਉਪਨਾਮੇਸਿ, ਅਸ੍ਸੋ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਆਹ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵੇਗੇ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨੇ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਡ੍ਢਰਜ੍ਜਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਿਨ੍ਧਵਪੋਤਕਮ੍ਪਿ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਅਸ੍ਸਂ ਅਕਾਸਿ.
ਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਿਯੋ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪੋ, ਸਕ੍ਕਾਰੋਪਿਸ੍ਸ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੋ ਵਾਸਘਰਗਬ੍ਭੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ, ਚਤੁਜਾਤਿਗਨ੍ਧੇਹਿ ਭੂਮਿਲੇਪਨਂ ਅਕਂਸੁ, ਗਨ੍ਧਦਾਮਮਾਲਾਦਾਮਾਨਿ ਓਸਾਰਯਿਂਸੁ, ਉਪਰਿ ਸੁਵਣ੍ਣਤਾਰਕਖਚਿਤਂ ਚੇਲਵਿਤਾਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਰਸਾਣਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਗਨ੍ਧਤੇਲਪਦੀਪਾ ਝਾਯਿਂਸੁ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਟ੍ਠਾਨੇਪਿਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਕਟਾਹਂ ਠਪਯਿਂਸੁ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਰਾਜਾਰਹਭੋਜਨਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਜ੍ਜਂ ਹਤ੍ਥਗਤਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਚ ਅਹੇਸੁਂ. ‘‘ਤਦਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਅਯਮੇਵ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਸਿਨ੍ਧਵੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਅਸ੍ਸਵਾਣਿਜ੍ਜੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੁਣ੍ਡਕਕੁਚ੍ਛਿਸਿਨ੍ਧਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੨੫੫] ੫. ਸੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਾਵ ਸੋ ਮਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਤਿਬਹੁਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਜੀਰਣੇਨ ਕਾਲਕਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਏਵਂ ਕਾਲਕਤੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਅਗੁਣਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਚ੍ਛਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਬਹੁਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਰਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਕਾਲਕਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਅਤਿਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਮਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਸੁਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਂ ਸੁਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਸਮੁਦ੍ਦਾਨੁਗਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸੇਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਚਕ੍ਖੁਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੁਕਾਨਂ ਕਿਰ ਸੀਘੋ ਵੇਗੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਪਠਮਂ ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਹੋਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਕੁਲਾਵਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗੋਚਰਭੂਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਦੀਪਕਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਮਧੁਰਫਲਂ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਗੋਚਰਵੇਲਾਯ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਰਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਰਸਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਨਨੁ ਇਮਂ ਅਸੁਕਦੀਪਕੇ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਾਤ, ਏਤਂ ਦੀਪਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਸੁਕਾ ਦੀਘਮਾਯੁਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨ ਤਂ ਦੀਪਕਂ ਅਗਮਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿਯੇਵ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬਹੁਂ ਅਮ੍ਬਰਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਆਦਾਯ ਸਮੁਦ੍ਦਮਤ੍ਥਕੇਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤਿਧਾਤਤਾਯ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਾਭਿਭੂਤੋ, ਸੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋਪਿ ਆਗਚ੍ਛਤੇਵ, ਤੁਣ੍ਡੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਗਹਿਤਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਪਤਿ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਆਗਮਨਵੀਥਿਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਓਸੀਦਨ੍ਤੋ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਦਕੇ ਪਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕੋ ਮਚ੍ਛੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਮਨਵੇਲਾਯ ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਯੇਵ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਆਹਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੩. ‘‘ਯਾਵ ਸੋ ਮਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਸਿ, ਭੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮੋ;
ਤਾਵ ਅਦ੍ਧਾਨਮਾਪਾਦਿ, ਮਾਤਰਞ੍ਚ ਅਪੋਸਯਿ.
੧੪. ‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਬਹੁਤਰਂ, ਭੋਜਨਂ ਅਜ੍ਝਵਾਹਰਿ;
ਤਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸੀਦਿ, ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਹਿ ਸੋ ਅਹੁ.
੧੫. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਸਾਧੁ, ਭੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਅਗਿਦ੍ਧਤਾ;
ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਹਿ ਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਨ ਸੀਦਰੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਾਵ ਸੋਤਿ ਯਾਵ ਸੋ ਵਿਹਙ੍ਗਮੋ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਸਿ. ਤਾਵ ਅਦ੍ਧਾਨਮਾਪਾਦੀਤਿ ਤਤ੍ਥਕਂ ਕਾਲਂ ਜੀਵਿਤਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਪਾਦਿ, ਆਯੁਂ ਵਿਨ੍ਦਿ. ਮਾਤਰਞ੍ਚਾਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮੇਤਂ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਅਪੋਸਯੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤੋ ਚ ਖੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਖੋ ਕਾਲੇ. ਭੋਜਨਂ ਅਜ੍ਝਵਾਹਰੀਤਿ ਅਮ੍ਬਰਸਂ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿ. ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸੀਦੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮੁਦ੍ਦੇਯੇਵ ਓਸੀਦਿ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿ, ਮਚ੍ਛਭੋਜਨਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿ.
ਤਸ੍ਮਾ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਸਾਧੂਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਭੋਜਨੇ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਸੁਕੋ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਓਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਅਗਿਦ੍ਧਿਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਭਾਵੋ ਸਾਧੁ, ਪਮਾਣਜਾਨਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਨੇਵ ਦਵਾਯ ਨ ਮਦਾਯ…ਪੇ… ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਲ੍ਲਂ ਸੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਨ ਬਾਲ਼੍ਹਂ ਸੁਹਿਤੋ ਸਿਯਾ;
ਊਨੁਦਰੋ ਮਿਤਾਹਾਰੋ, ਸਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਬ੍ਬਜੇ.
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ, ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇ;
ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੨-੯੮੩);
‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋ, ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਭੋਜਨੇ;
ਤਨੂ ਤਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾ, ਸਣਿਕਂ ਜੀਰਤਿ ਆਯੁਂ ਪਾਲਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੪) –
ਏਵਂ ਵਣ੍ਣਿਤਾ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਪਿ ਸਾਧੁ.
‘‘ਕਨ੍ਤਾਰੇ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂਵ, ਅਕ੍ਖਸ੍ਸਬ੍ਭਞ੍ਜਨਂ ਯਥਾ;
ਏਵਂ ਆਹਰਿ ਆਹਰਂ, ਯਾਪਨਤ੍ਥਮਮੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੯) –
ਏਵਂ ਵਣ੍ਣਿਤਾ ਅਗਿਦ੍ਧਿਤਾਪਿ ਸਾਧੁ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਗਿਦ੍ਧਿਮਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਤੋ ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋਵ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋ. ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਹਿ ਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਹਿ ਰਸਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚ ਨ ਸੀਦਰੇਤਿ ਯੇ ਪਨ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇਪਿ ਨ ਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋਪਿ ਅਹੇਸੁਂ. ‘‘ਤਦਾ ਸੁਕਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ਭੋਜਨੇ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਸੁਕਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੨੫੬] ੬. ਜਰੂਦਪਾਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਜਰੂਦਪਾਨਂ ਖਣਮਾਨਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਵਾਣਿਜੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ਤਥਾਗਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਦੀਘਮਗ੍ਗਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇ ਕਨ੍ਤਾਰਮਗ੍ਗੇ ਪੁਰਾਣਉਦਪਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਦਪਾਨੇ ਪਾਨੀਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਯਞ੍ਚ ਪਿਪਾਸਿਤਾ, ਖਣਿਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਖਣਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਬਹੁਂ ਅਯਂ…ਪੇ… ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਂ ਲਭਿਂਸੁ. ਤੇ ਤੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਰਤਨਾਨਂ ਸਕਟਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿਂਸੁ. ਤੇ ਆਭਤਂ ਧਨਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਮਯਂ ‘‘ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਭਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਥਾਗਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਾਕਾਰਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਖੋ ਉਪਾਸਕਾ ਤੇਨ ਧਨੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਞ੍ਞੁਤਾਯ ਧਨਞ੍ਚ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ ਅਲਭਿਤ੍ਥ, ਪੋਰਾਣਕਾ ਪਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਵਾਣਿਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਵਾਹਜੇਟ੍ਠਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਵਾਣਿਜੇ ਆਦਾਯ ਤਮੇਵ ਕਨ੍ਤਾਰਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਤਮੇਵ ਉਦਪਾਨਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਵਾਣਿਜਾ ‘‘ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਉਦਪਾਨਂ ਖਣਨ੍ਤਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਬਹੂਨਿ ਅਯਾਦੀਨਿ ਲਭਿਂਸੁ. ਤੇ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਰਤਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਤਂ ਖਣਿਂਸੁਯੇਵ. ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇ ਆਹ – ‘‘ਭੋ ਵਾਣਿਜਾ, ਲੋਭੋ ਨਾਮੇਸ ਵਿਨਾਸਮੂਲਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਬਹੁ ਧਨਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਹੋਥ, ਮਾ ਅਤਿਖਣਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤੇਨ ਨਿਵਾਰਿਯਮਾਨਾਪਿ ਖਣਿਂਸੁਯੇਵ. ਸੋ ਚ ਉਦਪਾਨੋ ਨਾਗਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਥਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਸਨਕਨਾਗਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮਾਨੇ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਲੇਡ੍ਡੂਸੂ ਚ ਪਂਸੂਸੁ ਚ ਪਤਮਾਨੇਸੁ ਕੁਦ੍ਧੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਅਵਸੇਸੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਨਾਸਿਕਵਾਤੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਗਭਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਸਕਟਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤਨਾਨਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਸੁਖਯਾਨਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਗਮਾਣਵਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਕਟਾਨਿ ਯੋਜਾਪੇਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਗਭਵਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਧਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਉਨ੍ਨਙ੍ਗਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਗ੍ਗਪੁਰਂ ਪੂਰੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੬. ‘‘ਜਰੂਦਪਾਨਂ ਖਣਮਾਨਾ, ਵਾਣਿਜਾ ਉਦਕਤ੍ਥਿਕਾ;
ਅਜ੍ਝਗਮੁਂ ਅਯਸਂ ਲੋਹਂ, ਤਿਪੁਸੀਸਞ੍ਚ ਵਾਣਿਜਾ;
ਰਜਤਂ ਜਾਤਰੂਪਞ੍ਚ, ਮੁਤ੍ਤਾ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾ ਬਹੂ.
੧੭. ‘‘ਤੇ ਚ ਤੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਖਾਣਿਸੁਂ;
ਤੇ ਤਤ੍ਥਾਸੀਵਿਸੋ ਘੋਰੋ, ਤੇਜਸ੍ਸੀ ਤੇਜਸਾ ਹਨਿ.
੧੮. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਖਣੇ ਨਾਤਿਖਣੇ, ਅਤਿਖਾਤਞ੍ਹਿ ਪਾਪਕਂ;
ਖਾਤੇਨ ਚ ਧਨਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਅਤਿਖਾਤੇਨ ਨਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਯਸਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਲੋਹਂ. ਲੋਹਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਬਲੋਹਂ. ਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਯੋ. ਤੇ ਚ ਤੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾਤਿ ਤੇ ਚ ਵਾਣਿਜਾ ਤੇਨ ਧਨੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ. ਤੇ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇ ਵਾਣਿਜਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਦਪਾਨੇ. ਤੇਜਸ੍ਸੀਤਿ ਵਿਸਤੇਜੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤੇਜਸਾ ਹਨੀਤਿ ਵਿਸਤੇਜੇਨ ਘਾਤੇਸਿ. ਅਤਿਖਾਤੇਨ ਨਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਖਣੇਨ ਤਞ੍ਚ ਧਨਂ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ ਨਾਸਿਤਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਨਾਗਰਾਜਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਤ੍ਥਵਾਹਜੇਟ੍ਠਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਜਰੂਦਪਾਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੨੫੭] ੭. ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਾਯਂ ਘਰਾਨਂ ਕੁਸਲੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਸਂਸਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਥਾਗਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਪੁਥੁਪਞ੍ਞੋ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞੋ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਜਨਸਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਸੁਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤਕਞ੍ਚਨਾਦਾਸਤਲਂ ਵਿਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਹੋਸਿ ਅਤਿਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ‘‘ਆਦਾਸਮੁਖਮਾਰੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਂ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਯੇਵ ਪਨ ਪਿਤਾ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਤਕਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਮਾਰੋ ਅਤਿਦਹਰੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ, ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਨਂ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨਗਰਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੇਵ, ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿ.
ਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਏਕਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਵਿਚਰਣਮਕ੍ਕਟਂ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਚਰਿਯਵੇਸਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਪਿਤੁ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਚਰਿਯੋ ਪਗੁਣਵਿਜ੍ਜੋ ਅਨ੍ਤੋਭੂਮਿਯਂ ਸਤ੍ਤਰਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਗੁਣਦੋਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਤੇਨੇਵ ਗਹਿਤਂ ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ ਗੇਹਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਂ ਦੇਵੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਤੂ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿਚ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਕ੍ਕਟਾ ਨਾਮ ਕਤਂ ਕਤਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੁਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਕਤਂ ਪਨ ਕਾਤੁਂ ਵਾ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯. ‘‘ਨਾਯਂ ਘਰਾਨਂ ਕੁਸਲੋ, ਲੋਲੋ ਅਯਂ ਵਲੀਮੁਖੋ;
ਕਤਂ ਕਤਂ ਖੋ ਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਮਿਦਂ ਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਯਂ ਘਰਾਨਂ ਕੁਸਲੋਤਿ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਨ ਘਰਾਨਂ ਕੁਸਲੋ, ਘਰਾਨਿ ਵਿਚਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਵਾ ਛੇਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਲੋਲੋਤਿ ਲੋਲਜਾਤਿਕੋ. ਵਲੀਮੁਖੋਤਿ ਵਲਿਯੋ ਮੁਖੇ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਲੀਮੁਖੋ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਮਿਦਂਕੁਲਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਮਕ੍ਕਟਕੁਲਂ ਨਾਮ ਕਤਂ ਕਤਂ ਦੂਸੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਨਾਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਭਾਵਨ੍ਤਿ.
ਅਥਾਮਚ੍ਚਾ ‘‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਨ ਤਮੇਵ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪਿਤੁ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਮਚ੍ਚੋ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸੁਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਸੁਪਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਇਮਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਰੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਲੋਮਂ ਨਾਮ ਏਵਰੂਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਨਿਚਿਤ੍ਤਕੋ ਵਾਨਰੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੨੦. ‘‘ਨਯਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਵਤੋ ਲੋਮਂ, ਨਾਯਂ ਅਸ੍ਸਾਸਿਕੋ ਮਿਗੋ;
ਸਿਟ੍ਠਂ ਮੇ ਜਨਸਨ੍ਧੇਨ, ਨਾਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਜਾਨਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਯਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਵਤੋ ਲੋਮਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਦਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਫਰੁਸਲੋਮਂ, ਇਦਂ ਵਿਚਾਰਣਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵਤੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਪਾਕਤਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਨਾਮ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਾਯਂ ਅਸ੍ਸਾਸਿਕੋਤਿ ਅਯਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਅਸ੍ਸਾਸਿਕੋ. ਮਿਗੋਤਿ ਮਕ੍ਕਟਂ ਆਹ. ਸਿਟ੍ਠਂ ਮੇ ਜਨਸਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਰਾ ਜਨਸਨ੍ਧੇਨ ਏਤਂ ਸਿਟ੍ਠਂ ਕਥਿਤਂ, ‘‘ਮਕ੍ਕਟੋ ਨਾਮ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਦਿਨ੍ਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਨਾਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਜਾਨਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਵਾਨਰੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਨਾਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਦੂਸਯੇ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨਤ੍ਥਿ.
ਅਮਚ੍ਚਾ ਇਮਮ੍ਪਿ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਮੇਵ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਿਤੁ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਮਾਤਾਪਿਤੁਉਪਟ੍ਠਾਨਕਾਰਕੋ, ਕੁਲੇਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਕਕਮ੍ਮਕਾਰਕੋ, ਇਮਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਕ੍ਕਟਾ ਨਾਮ ਚਲਚਿਤ੍ਤਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੨੧. ‘‘ਨ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਭਾਤਰਂ ਭਗਿਨਿਂ ਸਕਂ;
ਭਰੇਯ੍ਯ ਤਾਦਿਸੋ ਪੋਸੋ, ਸਿਟ੍ਠਂ ਦਸਰਥੇਨ ਮੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਭਾਤਰਂ ਭਗਿਨਿਂ ਸਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਤਰਂ ਵਾ ਭਗਿਨਿਂ ਵਾ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਖ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਭਾਤਿਕਭਗਿਨਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਸਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਹਾਯਕੋ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵ. ਭਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੋਸੇਯ੍ਯ. ਤਾਦਿਸੋ ਪੋਸੋਤਿ ਯਾਦਿਸੋ ਏਸ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਾਦਿਸੋ ਮਕ੍ਕਟਜਾਤਿਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਨ ਭਰੇਯ੍ਯ. ਸਿਟ੍ਠਂ ਦਸਰਥੇਨ ਮੇਤਿ ਏਵਂ ਮੇ ਪਿਤਰਾ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਂ. ਪਿਤਾ ਹਿਸ੍ਸ ਜਨਂ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਨ੍ਦਹਨਤੋ ‘‘ਜਨਸਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਦਸਹਿ ਰਥੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਕੇਨੇਵ ਰਥੇਨ ਕਰਣਤੋ ‘‘ਦਸਰਥੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਓਵਾਦਸ੍ਸ ਸੁਤਤ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹ.
ਅਮਚ੍ਚਾ ‘‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਮਕ੍ਕਟਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਕੁਮਾਰੋ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਦਾਸਮੁਖਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾ’’ਤਿ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵੋਪਿਸ੍ਸ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ.
ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਆਭਤਾਨਿ –
‘‘ਗੋਣੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹਯੋ ਚੇਵ, ਨਲ਼ਕਾਰੋ ਗਾਮਭੋਜਕੋ;
ਗਣਿਕਾ ਤਰੁਣੀ ਸਪ੍ਪੋ, ਮਿਗੋ ਤਿਤ੍ਤਿਰਦੇਵਤਾ;
ਨਾਗੋ ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਚੇਵ, ਅਥੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਾ – ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਤੇ ਏਕੋ ਜਨਸਨ੍ਧਰਞ੍ਞੋ ਪਾਦਮੂਲਿਕੋ ਨਾਮੇਨ ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨਾਮ ਸਮਾਨਵਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਭਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਦਹਰਂ ਕੁਮਾਰਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਜਨਪਦੇ ਕਸਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਨਗਰਤੋ ਤਿਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਕਸਿਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਗੋਣਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦੇਵੇ ਵੁਟ੍ਠੇ ਏਕਂ ਸਹਾਯਕਂ ਦ੍ਵੇ ਗੋਣੇ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਦਿਵਸਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣਂ ਖਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗੋਣੇ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤੁਂ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਭਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗੇਹਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਗੋਣਾਪਿ ਪਰਿਚਯੇਨ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ, ਤੇਸੁ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇਸੁ ਸਾਮਿਕੋ ਥਾਲਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿ, ਭਰਿਯਾ ਥਾਲਕਂ ਅਪਨੇਸਿ. ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦੋ ‘‘ਭਤ੍ਤੇਨ ਮਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਗੋਣੇ ਅਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾਵ ਗਤੋ. ਚੋਰਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਜਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇਯੇਵ ਗੋਣੇ ਹਰਿਂਸੁ. ਗੋਣਸਾਮਿਕੋ ਪਾਤੋਵ ਵਜਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਤੇ ਗੋਣੇ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਚੋਰੇਹਿ ਹਟਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਗੀਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਗੋਣੇ, ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨਨੁ ਗੋਣਾ ਗੇਹਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਯਂ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤੋ, ਏਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਜਨਪਦੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਕ੍ਖਰਂ ਵਾ ਕਪਾਲਖਣ੍ਡਂ ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤੋ, ਏਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯੋ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਰਾਜਦੂਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ.
ਸੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਵਸਨਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ, ਅਤਿਛਾਤੋਮ੍ਹਿ, ਯਾਵ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਾਵ ਇਧੇਵ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਗੇਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਹਾਯੋ ਪਨਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਹਾਯਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਪਕ੍ਕਾਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਵਾਸੇਹਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਯਾ ਵੇਗੇਨ ਤਣ੍ਡੁਲਕੋਟ੍ਠਕਂ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤੀ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ, ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਤਮਾਸਿਕੋ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਭਰਿਯਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਪਾਤੇਸਿ, ਅਯਂ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤੋ, ਏਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਗਾਮਣਿਂ ਮਜ੍ਝੇ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕੋ ਅਸ੍ਸਗੋਪਕੋ ਅਸ੍ਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਸ੍ਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਸ੍ਸਗੋਪਕੋ ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤੁਲ ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦ, ਏਤਂ ਤਾਵ ਅਸ੍ਸਂ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਏਕਂ ਪਾਸਾਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿ, ਪਾਸਾਣੋ ਅਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਏਰਣ੍ਡਦਣ੍ਡਕਂ ਵਿਯ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਸ੍ਸਗੋਪਕੋ ‘‘ਤਯਾ ਮੇ ਅਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਾਦੋ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਅਯਂ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿ.
ਸੋ ਤੀਹਿ ਜਨੇਹਿ ਨੀਯਮਾਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਗੋਣਮੂਲਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਪਗੇਵ ਗਬ੍ਭਪਾਤਨਦਣ੍ਡਂ, ਅਸ੍ਸਮੂਲਂ ਪਨ ਕੁਤੋ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਤਂ ਮੇ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਟਵਿਯਂ ਮਗ੍ਗਸਮੀਪੇਯੇਵ ਏਕਂ ਏਕਤੋ ਪਪਾਤਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯ ਦ੍ਵੇ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਤਾ ਨਲ਼ਕਾਰਾ ਏਕਤੋ ਕਿਲਞ੍ਜਂ ਚਿਨਨ੍ਤਿ. ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦੋ ‘‘ਭੋ, ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋਮ੍ਹਿ, ਥੋਕਂ ਇਧੇਵ ਹੋਥ, ਯਾਵ ਆਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਪਪਾਤਪਸ੍ਸੇ ਪਤਮਾਨੋ ਪਿਤੁਨਲ਼ਕਾਰਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪਤਿ, ਨਲ਼ਕਾਰੋ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਗਾਮਣਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਨਲ਼ਕਾਰਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਪਿਤੁਘਾਤਕਚੋਰੋ, ਅਯਂ ਤੇ ਰਾਜਦੂਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੁਮ੍ਬਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ, ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਿਤੁਘਾਤਕਚੋਰੋ ਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਾਮਣਿਂ ਮਜ੍ਝੇ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਯਿਂਸੁ.
ਅਥਾਪਰਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕੋ ਗਾਮਭੋਜਕੋ ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤੁਲ ਗਾਮਣਿਚਨ੍ਦ, ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਸਨਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਹਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਪਕਤਿਯਾ ਅਭਿਰੂਪੋ ਧਨਵਾ ਯਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਰੋਗੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਮ੍ਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਚੇਵ ਪਣ੍ਡੁਰੋਗੀ ਚ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛ, ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਸੋ ਤੇ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਪੁਨ ਮਯ੍ਹਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ.