੧੦. ਸਿਙ੍ਗਾਲਵਗ੍ਗੋ
[੨੪੧] ੧. ਸਬ੍ਬਦਾਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਪਯੋਜਨੇ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਪਾਰਂ ਗਤੋ. ਸੋ ਪਥਵੀਜਯਮਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਥਵੀਜਯਮਨ੍ਤੋਤਿ ਆਵਟ੍ਟਨਮਨ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਮਨ੍ਤਂ ਸਜ੍ਝਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਙ੍ਗਣਟ੍ਠਾਨੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਮਕਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਰ ਮਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਂ ਧਿਤਿਵਿਰਹਿਤਂ ਸਾਵੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਸੋ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਸਜ੍ਝਾਯਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਜ੍ਝਾਯਨਕਾਲੇ ਏਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬਿਲੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਮਨ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਪਗੁਣਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਗੁਣਪਥਵੀਜਯਮਨ੍ਤੋ ਏਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਪਗੁਣੋ ਵਤ ਮੇ ਅਯਂ ਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਬਿਲਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਯਂ ਮਨ੍ਤੋ ਤਯਾਪਿ ਮਮੇਵ ਪਗੁਣਤਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਥੋਕਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲਿਂ ਥੋਕਂ ਸਰੀਰੇ ਡਂਸਿ, ‘‘ਕਿਂ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ‘‘ਆਮ, ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਪਥਵੀਜਯਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸਤਾਨਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਸੂਕਰਮਿਗਾਦਯੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਕਾਸਿ. ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਸਬ੍ਬਦਾਠੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲਿਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਅਕਾਸਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਪਿਟ੍ਠੇ ਸੀਹੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੀਹਪਿਟ੍ਠੇ ਸਬ੍ਬਦਾਠੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਰਾਜਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਿਯਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਯਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਯਸਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਤੁਪ੍ਪਦਪਰਿਵੁਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਾ ਅਵਿਦੂਰਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ, ਪਰਿਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਿਤੋਯੇਵ ‘‘ਰਜ੍ਜਂ ਵਾ ਦੇਤੁ, ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਭੀਤਤਸਿਤਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਦਾਠਸਿਙ੍ਗਾਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਮ ਭਾਰੋ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਞ੍ਞੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਰਾਜਾਨਞ੍ਚ ਨਾਗਰੇ ਚ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨੁ ਖੋ ਸਬ੍ਬਦਾਠੋ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਾਵ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਟ੍ਟਾਲਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ ਸਬ੍ਬਦਾਠ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਂ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਨ੍ਤਾਸੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਟਾਲਕਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ‘‘ਸਕਲਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਮਾਸਪਿਟ੍ਠੇਨ ਲਞ੍ਜਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਭੇਰਿਯਾ ਆਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਬਿਲ਼ਾਲੇ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਯਥਾ ਪਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਮਾਸਪਿਟ੍ਠੇਨ ਲਞ੍ਜਿ.
ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਨ ਅਟ੍ਟਾਲਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾਠਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਮਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਤਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ. ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਸੁਰਤ੍ਤਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਕੇਸਰਸੀਹਰਾਜਾਨੋ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਆਣਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਤਾਵ ਸੀਹਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਪਿਟ੍ਠੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਞੇਵ ਨਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਨਦਾਪੇਹਿ, ਯਦਿ ਸਕ੍ਕੋਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੀਹੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਨਦਾਹੀ’’ਤਿ ਪਾਦੇਨ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੀਹੋ ਹਤ੍ਥਿਕੁਮ੍ਭੇ ਮੁਖਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿ. ਹਤ੍ਥੀ ਸਨ੍ਤਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇਨਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਂ ਅਕਂਸੁ, ਸਬ੍ਬਦਾਠੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਪਿ ਹਤ੍ਥੀ ਸੀਹਨਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਓਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹੇ ਸੇਸਾਪਿ ਮਿਗਸੂਕਰਾਦਯੋ ਸਸਬਿਲ਼ਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸੀਹਾ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ, ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕੋ ਮਂਸਰਾਸਿ ਅਹੋਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਟਾਲਕਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਣ੍ਣੇਸੁ ਮਾਸਪਿਟ੍ਠਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਤ੍ਥਿਕਾ ਮਂਸਂ ਆਹਰਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਲ੍ਲਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲੂਰਮਕਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਕਾਲੇ ਵਲ੍ਲੂਰਕਰਣਂ ਉਦਪਾਦੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਗਾਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ –
੧੮੨. ‘‘ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਚ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ;
ਪਾਪੁਣਿ ਮਹਤਿਂ ਭੂਮਿਂ, ਰਾਜਾਸਿ ਸਬ੍ਬਦਾਠਿਨਂ.
੧੮੩. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਵਾ;
ਸੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾ ਹੋਤਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਵਿਯ ਦਾਠਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਾਨੇਨ ਥਦ੍ਧੋ. ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਮਹਤਿਂ ਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਰਾਜਾਸਿ ਸਬ੍ਬਦਾਠਿਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਾਠੀਨਂ ਰਾਜਾ ਆਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤੇਸੁ ਪਰਿਵਾਰੇਸੁ ਮਹਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਵਿਯ ਦਾਠਿਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਦਾਠੀਨਂ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਂ ਮਹਾ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਸੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਵਿਯ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ.
‘‘ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਰਾਜਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਦਾਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੨੪੨] ੨. ਸੁਨਖਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਬਾਲੋ ਵਤਾਯਂ ਸੁਨਖੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਬਣਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਭਤ੍ਤਭੁਞ੍ਜਨਸੁਨਖਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਕਿਰ ਜਾਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਨੀਯਹਾਰਕਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪੋਸੇਸੁਂ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਤਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਥੂਲਸਰੀਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਗਾਮਵਾਸੀ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸੁਨਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਹਾਰਕਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਸਾਟਕਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਞ੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਗਦ੍ਦੂਲੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨੀਯਮਾਨੋ ਨ ਵਸ੍ਸਿ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਇਦਾਨਿ ਮਂ ਪਿਯਾਯਤੀ’’ਤਿ ਗਦ੍ਦੂਲਂ ਮੋਚੇਸਿ, ਸੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋ ਏਕਵੇਗੇਨ ਆਸਨਸਾਲਮੇਵ ਗਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਗਤਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਸੁਨਖੋ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖਕੁਸਲੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋਵ ਪੁਨ ਆਗਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਸੁਨਖੋ ਇਦਾਨੇਵ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖਕੁਸਲੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਘਰਾਵਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਏਕਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸੁਨਖੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਪਿਣ੍ਡਿਭਤ੍ਤਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਥੂਲਸਰੀਰੋ ਜਾਤੋ. ਅਥੇਕੋ ਗਾਮਵਾਸੀ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਗਤੋ ਤਂ ਸੁਨਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿਸਾਟਕਞ੍ਚ ਕਹਾਪਣਞ੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਸੁਨਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਮ੍ਮਯੋਤ੍ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਯੋਤ੍ਤਕੋਟਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਟਵਿਮੁਖੇ ਏਕਂ ਸਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸੁਨਖਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਫਲਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਟਵਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਸੁਨਖਂ ਯੋਤ੍ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੮੪. ‘‘ਬਾਲੋ ਵਤਾਯਂ ਸੁਨਖੋ, ਯੋ ਵਰਤ੍ਤਂ ਨ ਖਾਦਤਿ;
ਬਨ੍ਧਨਾ ਚ ਪਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਅਸਿਤੋ ਚ ਘਰਂ ਵਜੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਮੋਚੇਯ੍ਯ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਅਸਿਤੋ ਚ ਘਰਂ ਵਜੇਤਿ ਅਸਿਤੋ ਸੁਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਨਖੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੮੫. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਤਂ ਮੇ ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਮੇ, ਅਥੋ ਮੇ ਹਦਯੇ ਕਤਂ;
ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕਙ੍ਖਾਮਿ, ਯਾਵ ਪਸ੍ਸੁਪਤੂ ਜਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਿਤਂ ਮੇ ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਮੇਤਿ ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਥੇਥ, ਤਂ ਮਯਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ, ਮਨਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਮੇ ਏਤਂ. ਅਥੋ ਮੇ ਹਦਯੇ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਚਨਂ ਹਦਯੇ ਕਤਮੇਵ. ਕਾਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕਙ੍ਖਾਮੀਤਿ ਕਾਲਂ ਪਟਿਮਾਨੇਮਿ. ਯਾਵ ਪਸ੍ਸੁਪਤੂ ਜਨੋਤਿ ਯਾਵਾਯਂ ਮਹਾਜਨੋ ਪਸੁਪਤੁ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਤੁ, ਤਾਵਾਹਂ ਕਾਲਂ ਪਟਿਮਾਨੇਮਿ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਨਖੋ ਪਲਾਯਤੀ’’ਤਿ ਰਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਚਮ੍ਮਯੋਤ੍ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੇ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਯੋਤ੍ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਘਰਮੇਵ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਸੁਨਖੋਵ ਏਤਰਹਿ ਸੁਨਖੋ, ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੁਨਖਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੨੪੩] ੩. ਗੁਤ੍ਤਿਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਤ੍ਤਤਨ੍ਤਿਂ ਸੁਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਆਚਰਿਯੋ, ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁਨਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਚਰਿਯੋ, ਨਨੁ ਮਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨੇਵ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਆਚਰਿਯਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਮਮ ਪਟਿਸਤ੍ਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ‘‘ਗੁਤ੍ਤਿਲਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਗ੍ਗਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਦਾਰਾਭਰਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪੋਸੇਸਿ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਵਾਣਿਜਾ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਉਜ੍ਜੇਨਿਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਵੇ ਘੁਟ੍ਠੇ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਞ੍ਚ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਚ ਆਦਾਯ ਕੀਲ਼ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਤਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਆਨੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਉਜ੍ਜੇਨਿਯਂ ਮੂਸਿਲੋ ਨਾਮ ਜੇਟ੍ਠਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਕਾਰੇਸੁਂ.
ਮੂਸਿਲੋ ਵੀਣਂ ਵਾਦਨ੍ਤੋ ਵੀਣਂ ਉਤ੍ਤਮਮੁਚ੍ਛਨਾਯ ਮੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਾਦੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੇ ਜਾਤਪਰਿਚਯਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਕਿਲਞ੍ਜਕਣ੍ਡੂਵਨਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ, ਏਕੋਪਿ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਮੂਸਿਲੋ ਤੇਸੁ ਤੁਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਅਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਅਤਿਖਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਦੇਮਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਮੁਚ੍ਛਨਾਯ ਮੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਸਰੇਨ ਵਾਦੇਸਿ, ਤੇ ਤਤ੍ਥਪਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਸੋ ‘‘ਇਮੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਤਿਯੋ ਸਿਥਿਲੇ ਵਾਦੇਸਿ, ਤੇ ਤਤ੍ਥਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਮੂਸਿਲੋ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਵਾਣਿਜਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਿ ਵੀਣਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਤੁਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਵੀਣਂ ਵਾਦੇਸਿ, ਮਯਞ੍ਹਿ ‘ਅਯਂ ਵੀਣਂ ਮੁਚ੍ਛੇਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਅਕਰਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਆਚਰਿਯਂ ਜਾਨਾਥ, ਉਦਾਹੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜਾਨਨਭਾਵੇਨ ਨ ਤੁਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਵਾਣਿਜਾ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵੀਣਾਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਤਵ ਵੀਣਾਸਦ੍ਦੋ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਦਾਰਕੇ ਤੋਸਾਪਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਹਨ੍ਦ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਥ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤੇਨਤ੍ਥੋ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਮਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਤਂ ਆਦਾਯ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਏਤਂ ਗੁਤ੍ਤਿਲਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਕਸਕਨਿਵੇਸਨਂ ਅਗਮਿਂਸੁ.
ਮੂਸਿਲੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਵੀਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਦੇਸਿ, ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਨ੍ਧਭਾਵੇਨ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਮੂਸਿਕਾ ਮਞ੍ਞੇ ਵੀਣਂ ਖਾਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਸੁਸੂ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮੂਸਿਲੋ ਵੀਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਉਜ੍ਜੇਨਿਤੋ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਹਂ ਆਚਰਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥੋ, ਤਾਤ, ਅਜ੍ਜ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਤਕਾਰਣਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਙ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਪਾਠਕੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤਾਤ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਵ ਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤੇ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਿਪ੍ਪਂ ਮੇ ਦਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਸ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯਮੁਟ੍ਠਿਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਨਨਨਿਯਾਮੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤੇ, ਤਾਤ, ਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਪਗੁਣਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰਂ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਗ੍ਗਨਗਰਂ, ਆਚਰਿਯੋਪਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਇਧੇਵ ਮਯਾ ਵਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਆਚਰਿਯਂ ਆਹ – ‘‘ਆਚਰਿਯ ਅਹਂ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤ, ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਦੇਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਮਸ੍ਸ ਜਾਨਾਥਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਤੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਮੂਸਿਲਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਮੂਸਿਲੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਕਞ੍ਞੇਵ ਲਭਨ੍ਤੋ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਅਲਭਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਨੁ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਨਨਸਿਪ੍ਪਂ ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਡ੍ਢਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ? ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਕਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਮਕਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ‘‘ਸਾਧੁ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਦਸ੍ਸੇਤੁ, ਕਤਰਦਿਵਸਂ ਸਾਕਚ੍ਛਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਹੋਤੁ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਰਾਜਾ ਮੂਸਿਲਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਮਾ ਕਰੀ’’ਤਿ ਵਾਰਿਯਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਅਲਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹੋਤੁਯੇਵ ਮੇ ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਾਕਚ੍ਛਾ, ਕਤਰਸ੍ਸ ਜਾਨਿਭਾਵਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਕਿਰ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਆਚਰਿਯਗੁਤ੍ਤਿਲੋ ਚ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਮੂਸਿਲੋ ਚ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨਾਗਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮੂਸਿਲੋ ਦਹਰੋ ਤਰੁਣੋ, ਅਹਂ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਪਰਿਹੀਨਥਾਮੋ, ਮਹਲ੍ਲਕਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਨਾਮ ਪਰਾਜਿਤੇਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਜਯੇ ਸਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਲਜ੍ਜਤੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਵਰਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਲਜ੍ਜਾਭਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਛ ਦਿਵਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਤਿਣਾਨਿ ਮਤਾਨਿ, ਜਙ੍ਘਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਭਵਨਂ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਮਯਾ ਅਵਸ੍ਸਯੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਕਸ੍ਮਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਕ੍ਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਦੇਵਰਾਜ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਤੋ ਪਰਾਜਯਭਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੮੬. ‘‘ਸਤ੍ਤਤਨ੍ਤਿਂ ਸੁਮਧੁਰਂ, ਰਾਮਣੇਯ੍ਯਂ ਅਵਾਚਯਿਂ;
ਸੋ ਮਂ ਰਙ੍ਗਮ੍ਹਿ ਅਵ੍ਹੇਤਿ, ਸਰਣਂ ਮੇ ਹੋਤਿ ਕੋਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਹਂ, ਦੇਵਰਾਜ, ਮੂਸਿਲਂ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਸਤ੍ਤਤਨ੍ਤਿਂ ਸੁਮਧੁਰਂ ਰਾਮਣੇਯ੍ਯਂ ਵੀਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਨਨਨਿਯਾਮੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸਿਂ, ਸੋ ਮਂ ਇਦਾਨਿ ਰਙ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਕੋਸਿਯਗੋਤ੍ਤ, ਸਰਣਂ ਹੋਹੀਤਿ.
ਸਕ੍ਕੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਤਾਣਞ੍ਚ ਲੇਣਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੮੭. ‘‘ਅਹਂ ਤਂ ਸਰਣਂ ਸਮ੍ਮ, ਅਹਮਾਚਰਿਯਪੂਜਕੋ;
ਨ ਤਂ ਜਯਿਸ੍ਸਤਿ ਸਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਸ੍ਸਮਾਚਰਿਯ ਜੇਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਹਂ ਤਂ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਸਰਣਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਸਿਸ੍ਸਮਾਚਰਿਯ, ਜੇਸ੍ਸਸੀਤਿ, ਆਚਰਿਯ, ਤ੍ਵਂ ਵੀਣਂ ਵਾਦਯਮਾਨੋ ਸਿਸ੍ਸਂ ਜਿਨਿਸ੍ਸਸਿ. ਅਪਿਚ ਤ੍ਵਂ ਵੀਣਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਛ ਵਾਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਵੀਣਾਯ ਤੇ ਪਕਤਿਸਦ੍ਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਮੂਸਿਲੋਪਿ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਵੀਣਾਯ ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸੋ ਪਰਾਜਯਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਰਾਜਯਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਮਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਮਮ੍ਪਿ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਦਣ੍ਡਕਮੇਵ ਵਾਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਛਿਨ੍ਨਤਨ੍ਤਿਕੋਟੀਹਿ ਸਰੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਂ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਠਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਾਸਕਘਟਿਕਾ ਦਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਵੀਣਾਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਪਨ ਸਕਲਨਗਰੇ ਛਾਦਿਤੇ ਇਤੋ ਏਕਂ ਪਾਸਕਘਟਿਕਂ ਆਕਾਸੇ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਥ ਤੇ ਪੁਰਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਤਾਨਿ ਨਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਾਸਂ ਨਚ੍ਚਨਕਾਲੇ ਚ ਦੁਤਿਯਂ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਥਾਪਰਾਨਿਪਿ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਵ ਵੀਣਾਧੁਰੇ ਨਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਤਤਿਯਂ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਥਾਪਰਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਰਙ੍ਗਮਣ੍ਡਲੇ ਨਚ੍ਚਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੇ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗਚ੍ਛ ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਨਾਗਰਾ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਸਮੀਪੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਮਣ੍ਡਪੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਸਹਸ੍ਸਾ ਅਲਙ੍ਕਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਅਮਚ੍ਚਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਦਯੋ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਨਾਗਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ, ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਚਕ੍ਕਾਤਿਚਕ੍ਕੇ ਮਞ੍ਚਾਤਿਮਞ੍ਚੇ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਨ੍ਹਾਤਾਨੁਲਿਤ੍ਤੋ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਣਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਕਾਯੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਮੂਸਿਲੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ, ਆਦਿਤੋਵ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਮਸਮਂ ਵਾਦਯਿਂਸੁ. ਮਹਾਜਨੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਵਾਦਿਤੇਨ ਤੁਟ੍ਠੋ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਸਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਂ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਸਾ ਛਿਨ੍ਨਾਪਿ ਛਿਨ੍ਨਕੋਟਿਯਾ ਸਰਂ ਮੁਞ੍ਚਤੇਵ, ਦੇਵਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਮੂਸਿਲੋਪਿ ਤਨ੍ਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਤਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿ …ਪੇ… ਸਤ੍ਤਮਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿ. ਸੁਦ੍ਧਦਣ੍ਡਕਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਨਗਰਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਚੇਲੁਕ੍ਖੇਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚੇਵ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਾਸਕਂ ਆਕਾਸੇ ਖਿਪਿ, ਤੀਣਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਤਾਨਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਦੁਤਿਯੇ ਚ ਤਤਿਯੇ ਚ ਖਿਤ੍ਤੇ ਤੀਣਿ ਤੀਣਿ ਅਚ੍ਛਰਾਸਤਾਨਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਚ੍ਚਿਂਸੁ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਰਾਜਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਇਙ੍ਗਿਤਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ, ਮਹਾਜਨੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘ਸਮਕਾਰਂ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਵਾਯਮਸਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਮੂਸਿਲਂ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਗਹਿਤੇਹੇਵ ਪਾਸਾਣਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਸਂਚੁਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਘਨਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਅਦਾਸਿ, ਤਥਾ ਨਾਗਰਾ. ਸਕ੍ਕੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤੇ, ਪਣ੍ਡਿਤ, ਸਹਸ੍ਸਯੁਤ੍ਤਂ ਆਜਞ੍ਞਰਥਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਮਾਤਲਿਂ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਸਹਸ੍ਸਯੁਤ੍ਤਂ ਵੇਜਯਨ੍ਤਰਥਵਰਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਦੇਵਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਅਥ ਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ‘‘ਕਹਂ ਗਤਾਤ੍ਥ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਕ੍ਕੋ ਤਾਸਂ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਞ੍ਚ ਗੁਣਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣੇਸਿ. ਦੇਵਧੀਤਰੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ, ਇਧ ਨਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਕ੍ਕੋ ਮਾਤਲਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਦੇਵਚ੍ਛਰਾ ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ, ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਵੇਜਯਨ੍ਤਰਥੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਨੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵਕਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਤੇ, ਆਚਰਿਯ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਯਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾ ਨਾਮ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਾਮ, ਮੂਲਂ ਲਭਨ੍ਤਾ ਵਾਦੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਵਾਦੇਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਮੂਲਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮੂਲੇਨਤ੍ਥੋ, ਇਮਾ ਪਨ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੁ, ਏਵਾਹਂ ਵਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਛਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਕਰੋਹਿ ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਬ੍ਬਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵਧੀਤਾਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਏਕਂ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਤ੍ਤਮਵਤ੍ਥਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਂ ਉਤ੍ਤਮਵਤ੍ਥਦੇਵਕਞ੍ਞਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਨਾਕਾਰੋ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ ਚ ਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਆਗਤਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ –
‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਿਟ੍ਠਸਿ ਦੇਵਤੇ;
ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੀ ਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਓਸਧੀ ਵਿਯ ਤਾਰਕਾ.
‘‘ਕੇਨ ਤੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕੇਨ ਤੇ ਇਧ ਮਿਜ੍ਝਤਿ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇ ਭੋਗਾ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨਸੋ ਪਿਯਾ.
‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਦੇਵਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਾ ਕਿਮਕਾਸਿ ਪੁਞ੍ਞਂ;
ਕੇਨਾਸਿ ਏਵਂ ਜਲਿਤਾਨੁਭਾਵਾ, ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਤੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਮਦਾਯਿਕਾ ਨਾਰੀ, ਪਵਰਾ ਹੋਤਿ ਨਰੇਸੁ ਨਾਰੀਸੁ;
ਏਵਂ ਪਿਯਰੂਪਦਾਯਿਕਾ ਮਨਾਪਂ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਸਾ ਲਭਤੇ ਉਪੇਚ੍ਚ ਠਾਨਂ.
‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਪਸ੍ਸ ਵਿਮਾਨਂ, ਅਚ੍ਛਰਾ ਕਾਮਵਣ੍ਣਿਨੀਹਮਸ੍ਮਿ;
ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਾਹਂ, ਪਵਰਾ ਪਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ.
‘‘ਤੇਨ ਮੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਤੇਨ ਮੇ ਇਧ ਮਿਜ੍ਝਤਿ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ ਮੇ ਭੋਗਾ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨਸੋ ਪਿਯਾ.
‘‘ਤੇਨਮ੍ਹਿ ਏਵਂ ਜਲਿਤਾਨੁਭਾਵਾ;
ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਮੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੩੨੯-੩੩੧, ੩੩੩-੩੩੬);
ਅਪਰਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪੂਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ‘‘ਚੇਤਿਯੇ ਗਨ੍ਧਪਞ੍ਚਙ੍ਗੁਲਿਕਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਧੇ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਮਧੁਰਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਚੇਤਿਯੇ ਗਨ੍ਧਪਞ੍ਚਙ੍ਗੁਲਿਕਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਕੁਲਗੇਹੇ ਵਾਸਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ, ਅਪਰਾ ਨਾਵਾਯ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵੇਲਾਯ ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਦਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਮਾਨਾ ਅਕ੍ਕੋਧਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਵਤ੍ਤਂ ਅਕਾਸਿ, ਅਪਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਪਿ ਸਂਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਸੀਲਵਤੀ ਚ ਅਹੋਸਿ, ਅਪਰਾ ਪਰਗੇਹੇ ਦਾਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕੋਧਨਾ ਨਿਮ੍ਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਸਂਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ (ਵਿ. ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੮-੩੩੬). ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਗੁਤ੍ਤਿਲਵਿਮਾਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਦੇਵਧੀਤਾ ਯਂ ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਾਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਗਾਥਾਹਿਯੇਵ ਕਥੇਸੁਂ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਇਧਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਸ੍ਸੋਸਿਂ. ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –
‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ ਮੇ ਅਜ੍ਜ, ਸੁਪ੍ਪਭਾਤਂ ਸੁਹੁਟ੍ਠਿਤਂ;
ਯਂ ਅਦ੍ਦਸਾਮਿ ਦੇਵਤਾਯੋ, ਅਚ੍ਛਰਾਕਾਮਵਣ੍ਣਿਯੋ.
‘‘ਇਮਾਸਾਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਕਾਹਾਮਿ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁਂ;
ਦਾਨੇਨ ਸਮਚਰਿਯਾਯ, ਸਂਯਮੇਨ ਦਮੇਨ ਚ;
ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਰੇ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੬੧੭-੬੧੮);
ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਤਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਦੇਵਰਾਜਾ ਮਾਤਲਿਸਙ੍ਗਾਹਕਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਥੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਮੇਵ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਕਾਰਣਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਉਸ੍ਸਾਹਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮੂਸਿਲੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਕ੍ਕੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਗੁਤ੍ਤਿਲਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਗੁਤ੍ਤਿਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੨੪੪] ੪. ਵਿਗਤਿਚ੍ਛਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨ ਤਂ ਇਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਲਾਯਿਕਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਪਟਿਵਾਦਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਨਾਮ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ਤਂ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਲਾਯਿ. ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਰਿਸਾ ‘‘ਏਕਪਦੇਨੇਵ ਵੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨਾਹਂ, ਉਪਾਸਕਾ, ਇਦਾਨੇਵੇਤਂ ਏਕਪਦੇਨੇਵ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਵਸਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਏਕਂ ਨਿਗਮਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਙ੍ਗਾਨਿਵਤ੍ਤਨੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਪਟਿਵਾਦਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਿਗਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਕੋਚਿ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਪਰਿਵੁਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਗਙ੍ਗਾਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਵਾਦੇਨ ਓਤ੍ਥਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾ ਗਙ੍ਗਾ, ਵਾਲੁਕਾ ਗਙ੍ਗਾ, ਉਦਕਂ ਗਙ੍ਗਾ, ਓਰਿਮਤੀਰਂ ਗਙ੍ਗਾ, ਪਾਰਿਮਤੀਰਂ ਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਵਾਲੁਕਂ ਓਰਿਮਤੀਰਂ ਪਾਰਿਮਤੀਰਞ੍ਚ ਕਹਂ ਗਙ੍ਗਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਲਾਯਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਲਾਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਵੋਚ –
੧੮੮. ‘‘ਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨ ਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ਕਿਰਿਚ੍ਛਤਿ;
ਮਞ੍ਞਾਮਿ ਚਿਰਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਹਿ ਤਂ ਲਚ੍ਛਤਿ ਯਂ ਸ ਇਚ੍ਛਤਿ.
੧੮੯. ‘‘ਯਂ ਲਭਤਿ ਨ ਤੇਨ ਤੁਸ੍ਸਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਲਦ੍ਧਂ ਹੀਲ਼ੇਤਿ;
ਇਚ੍ਛਾ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਗੋਚਰਾ, ਵਿਗਤਿਚ੍ਛਾਨ ਨਮੋ ਕਰੋਮਸੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਂ ਉਦਕਾਦਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਞ੍ਚ ਉਦਕਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਗਙ੍ਗਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਕਿਰਿਚ੍ਛਤਿ. ਮਞ੍ਞਾਮਿ ਚਿਰਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਹਂ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਾਮਿ – ਅਯਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਏਵਰੂਪਂ ਗਙ੍ਗਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਉਦਕਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਗਙ੍ਗਂ, ਏਵਂ ਰੂਪਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਸਂਸਾਰੇ ਚਿਰਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਲਚ੍ਛਤੀਤਿ ਚਿਰਂ ਚਰਨ੍ਤੋਪਿ ਯਂ ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ਗਙ੍ਗਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ. ਯਂ ਲਭਤੀਤਿ ਯਂ ਉਦਕਂ ਵਾ ਰੂਪਾਦਿਂ ਵਾ ਲਭਤਿ, ਤੇਨ ਨ ਤੁਸ੍ਸਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਲਦ੍ਧਂ ਹੀਲ਼ੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧੇਨ ਅਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਯਂ ਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤਾਯਾ’’ਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤਿ ਅਵਮਞ੍ਞਤਿ. ਇਚ੍ਛਾ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਗੋਚਰਾਤਿ ਲਦ੍ਧਂ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਇਚ੍ਛਨਤੋ ਅਯਂ ਇਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾ ਅਨਨ੍ਤਗੋਚਰਾ. ਵਿਗਤਿਚ੍ਛਾਨ ਨਮੋ ਕਰੋਮਸੇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਵਿਗਤਿਚ੍ਛਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ, ਤੇਸਂ ਮਯਂ ਨਮਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਮਾਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਏਤਰਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਿਗਤਿਚ੍ਛਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੨੪੫] ੫. ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਾਲੋ ਘਸਤਿ ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੁਭਗਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨਮਦਮਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਤੀਣੇਵ ਪਿਟਕਾਨਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਾਨਿ ਜਾਨਾਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਟ੍ਠਹਿ ਭੂਮੀਹਿ ਪਟਿਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਕਥੇਸਿ, ਤੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੁਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਯਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦਿਸਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਮਾਨਂ ਕਰੋਮ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਮ, ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦਿਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਟਦਾਠਾ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਾ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਾ ਜਾਤਾ. ਸਤ੍ਥਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਯਂ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਲਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮਕਚੇਤਿਯੇ ਗੋਤਮਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਥੇਸਿ, ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਕਮ੍ਪਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਸਤ੍ਥਰਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਤੇ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਤਥਾ ਮਾਨਮਦਮਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਹਂ ਇਮੇ ਏਵਂ ਮਾਨਪਗ੍ਗਹਿਤਸਿਰੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਨਿਹਤਮਾਨੇ ਅਕਾਸਿਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਸਿ. ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਸਿਪ੍ਪਾ ਸਿਪ੍ਪੇ ਅਨੁਯੋਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਂ ਮਯਂ ਜਾਨਾਮ, ਆਚਰਿਯੋਪਿ ਤਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਾਨਤ੍ਥਦ੍ਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਚਰਿਯੇ ਬਦਰਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਤਂ ਵਮ੍ਭੇਤੁਕਾਮਾ ਬਦਰਿਰੁਕ੍ਖਂ ਨਖੇਨ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਾਰੋਵਾਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਮ੍ਭਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ‘‘ਏਕਂ ਵੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਵਦੇਥ, ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੦. ‘‘ਕਾਲੋ ਘਸਤਿ ਭੂਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਹਤ੍ਤਨਾ;
ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ, ਸ ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਲੋਤਿ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਾਲੋਪਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲੋਪੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਭੂਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ, ਨ ਕਾਲੋ ਭੂਤਾਨਂ ਚਮ੍ਮਮਂਸਾਦੀਨਿ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਨੇਸਂ ਆਯੁਵਣ੍ਣਬਲਾਨਿ ਖੇਪੇਨ੍ਤੋ ਯੋਬ੍ਬਞ੍ਞਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਘਸਤਿ ਖਾਦਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਘਸਨ੍ਤੋ ਚ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਘਸਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਭੂਤਾਨੇਵ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਸਹਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਘਸਤਿ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਾਲੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਾਲਾਦੀਸੁ. ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸ ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀਤਿ ਸੋ ਯਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾ ਅਪਾਯੇਸੁ ਭੂਤੇ ਪਚਤਿ, ਤਂ ਞਾਣਗ੍ਗਿਨਾ ਪਚਿ ਦਹਿ ਭਸ੍ਮਮਕਾਸਿ, ਤੇਨ ‘‘ਭੂਤਪਚਨਿਂ ਪਚੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਪਜਨਿ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਜਨਿਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਣਵੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਅਥ ਨੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ‘ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਤੀਸੁ ਵੇਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਅਕਤ੍ਥ, ਤੁਮ੍ਹੇ ‘ਯਮਹਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਮਾ’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਮਂ ਬਦਰਿਰੁਕ੍ਖਸਦਿਸਂ ਕਰੋਥ, ਮਮ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਬਹੁਨੋ ਜਾਨਨਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਥ, ਗਚ੍ਛਥ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਕਾਲਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਚਿਨ੍ਤੇਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਨ੍ਤਂ, ਨ ਕੋਟਿਂ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ. ਤੇ ਸਤ੍ਤਮਦਿਵਸੇ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਦ੍ਰਮੁਖਾ, ਜਾਨਿਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇ ਗਰਹਮਾਨੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੧. ‘‘ਬਹੂਨਿ ਨਰਸੀਸਾਨਿ, ਲੋਮਸਾਨਿ ਬ੍ਰਹਾਨਿ ਚ;
ਗੀਵਾਸੁ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਾਨਿ, ਕੋਚਿਦੇਵੇਤ੍ਥ ਕਣ੍ਣਵਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਬਹੂਨਿ ਨਰਾਨਂ ਸੀਸਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਲੋਮਸਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਗੀਵਾਸੁਯੇਵ ਠਪਿਤਾਨਿ, ਨ ਤਾਲਫਲਂ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਣ੍ਣਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕਣ੍ਣਵਾਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ, ਕਣ੍ਣਛਿਦ੍ਦਂ ਪਨ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤਿ ਤੇ ਮਾਣਵਕੇ ‘‘ਕਣ੍ਣਛਿਦ੍ਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਾਲਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤੇ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹੋ ਆਚਰਿਯਾ ਨਾਮ ਮਹਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤਮਾਨਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਮਾਣਵਕਾ ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਹੇਸੁਂ, ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੨੪੬] ੬. ਬਾਲੋਵਾਦਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਛੇਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੀਹਸੇਨਾਪਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਮਂਸਕਭਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਤਥਾਗਤਂ ਵਿਹੇਠੇਤੁਕਾਮਾ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਜਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਮਂਸਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਿਂਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਜਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਮਂਸਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋ ਆਹਿਣ੍ਡਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਮਂਸਖਾਦਨੇਨ ਗਰਹਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਗਰਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਗਰਂ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ‘‘ਤਾਪਸਂ ਵਿਹੇਠੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਘਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਮਂਸਂ ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਾਣੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ, ਇਦਂ ਅਕੁਸਲਂ ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਵ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੨. ‘‘ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਛੇਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਚ, ਦੇਤਿ ਦਾਨਂ ਅਸਞ੍ਞਤੋ;
ਏਦਿਸਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ, ਸ ਪਾਪੇਨ ਉਪਲਿਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਛੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ. ਵਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਦੇਤਿ ਦਾਨਂ ਅਸਞ੍ਞਤੋਤਿ ਅਸਞ੍ਞਤੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਏਦਿਸਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ, ਸ ਪਾਪੇਨ ਉਪਲਿਪ੍ਪਤੀਤਿ ਏਦਿਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸੋ ਸਮਣੋਪਿ ਪਾਪੇਨ ਉਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਸਂਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੩. ‘‘ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਮ੍ਪਿ ਚੇ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਦੇਤਿ ਦਾਨਂ ਅਸਞ੍ਞਤੋ;
ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਨ ਪਾਪੇਨ ਉਪਲਿਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਅਞ੍ਞਂ ਮਂਸਂ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਪਾਪੇਨ ਨ ਉਪਲਿਪ੍ਪਤੀਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬਾਲੋਵਾਦਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੨੪੭] ੭. ਪਾਦਞ੍ਜਲਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਦ੍ਧਾ ਪਾਦਞ੍ਜਲੀ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਞ੍ਹਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾ ਥੇਰੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀਥੇਰੋ ਪਨ ਪਰਿਸਨ੍ਤਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਏਤੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਂ ਕਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਓਟ੍ਠਂ ਭਞ੍ਜਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਪਰਿਸਾ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ, ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਓਟ੍ਠਂ ਭਞ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਟ੍ਠਭਞ੍ਜਨਂ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਹੋਸਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਾਦਞ੍ਜਲੀ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਲਾਲੋ ਦਨ੍ਧਪਰਿਸਕ੍ਕਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਰਞ੍ਞੋ ਮਤਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਪਾਦਞ੍ਜਲਿਂ ਆਹਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਲਾਲੋ ਦਨ੍ਧਪਰਿਸਕ੍ਕਨੋ, ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਂ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਸਮੀਪੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਡਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨ੍ਤਾ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਂਸੁ. ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਸਾਮਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕੀਦਿਸਂ, ਕੁਮਾਰ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਡ੍ਡਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਓਟ੍ਠਂ ਭਞ੍ਜਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਤ ਮਞ੍ਞੇ ਕੁਮਾਰੋ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਭਾਵੋ ਤੇਨ ਞਾਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੪. ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਪਾਦਞ੍ਜਲੀ ਸਬ੍ਬੇ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਰੋਚਤਿ;
ਤਥਾ ਹਿ ਓਟ੍ਠਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਨੂਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਏਕਂਸੇਨ ਪਾਦਞ੍ਜਲਿਕੁਮਾਰੋ ਸਬ੍ਬੇ ਅਮ੍ਹੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਰੋਚਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਓਟ੍ਠਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਨੂਨ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਤੇ ਅਪਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਡ੍ਡਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੀਦਿਸਂ, ਦੇਵ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਪੁਨਪਿ ਓਟ੍ਠਮੇਵ ਭਞ੍ਜਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਬਾਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੫. ‘‘ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਵਾ, ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਬੁਜ੍ਝਤਿ;
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਓਟ੍ਠਨਿਬ੍ਭੋਗਾ, ਨਾਯਂ ਜਾਨਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਮਚ੍ਚਾ ਪਾਦਞ੍ਜਲਿਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਲਾਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪਾਦਞ੍ਜਲੀ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਅਹੋਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਾਦਞ੍ਜਲਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੨੪੮] ੮. ਕਿਂਸੁਕੋਪਮਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਕਿਂਸੁਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਿਂਸੁਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾਗਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਯਾਚਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਅਗਮਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਛ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਏਕੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਏਕੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤੇ, ਏਕੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥੇਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਇਮੇਸਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਨਾਨਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਏਕਂ, ਕਥਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਂਸੁਕਦਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕੇਹਿ ਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਰਣਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਾਰਥਿਂ ਪਕ੍ਕੋਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ, ਸਮ੍ਮ, ਕਿਂਸੁਕਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ, ਕਿਂਸੁਕਰੁਕ੍ਖਂ ਨੋ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਾਰਥਿ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਰਥੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਂਸੁਕੋ’’ਤਿ ਖਾਣੁਕਕਾਲੇ ਕਿਂਸੁਕਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਅਪਰਸ੍ਸ ਬਹਲਪਲਾਸਕਾਲੇ, ਅਪਰਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਿਤਕਾਲੇ, ਅਪਰਸ੍ਸ ਫਲਿਤਕਾਲੇ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਭਾਤਰੋ ਏਕਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ‘‘ਕਿਂਸੁਕੋ ਨਾਮ ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਏਕੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਾਥਾਪਿ ਝਾਮਥੂਣੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਦੁਤਿਯੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿ, ਤਤਿਯੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਂਸਪੇਸੀ’’ਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸਿਰੀਸੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਥਾਯ ਅਪਰਿਤੁਟ੍ਠਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਕਿਂਸੁਕੋ ਨਾਮ ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਥਿਤਨੀਹਾਰਂ ਰਞ੍ਞੋ ਕਥੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ‘‘ਚਤੂਹਿਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਂਸੁਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਕੇਵਲਂ ਵੋ ਕਿਂਸੁਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਾਰਥਿ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਕਿਂਸੁਕੋ ਕੀਦਿਸੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੀਦਿਸੋ’ਤਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਤੇਨ ਵੋ ਕਙ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੬. ‘‘ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਕਿਂਸੁਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਕਿਂ ਨ੍ਵੇਤ੍ਥ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਥ;
ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਸਾਰਥੀ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਸਾਰਥੀ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਵੋ ਕਿਂਸੁਕੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਤ੍ਥ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਿਂਸੁਕੋਵੇਸੋ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਾਰਥਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਤੇਨ ਵੋ ਕਙ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਤਿਕਾ ਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਕਿਂਸੁਕੇ ਕਙ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁਂ, ਏਵਂ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੭. ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਞਾਣੇਹਿ, ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾ ਅਜਾਨਿਤਾ;
ਤੇ ਵੇ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਕਿਂਸੁਕਸ੍ਮਿਂਵ ਭਾਤਰੋ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਤੇ ਭਾਤਰੋ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕਿਂਸੁਕਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਕਙ੍ਖਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਹਿ ਯੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇ ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਖਨ੍ਧਭੂਤਧਾਤੁਭੇਦਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਜਾਨਿਤਾ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ, ਤੇ ਵੇ ਤੇਸੁ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਦਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਿਂਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਤਰੋਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਿਂਸੁਕੋਪਮਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੨੪੯] ੯. ਸਾਲਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਮਹਾਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰੇਕਂ ਕੁਮਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਪੀਲ਼ਂ ਸਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿ. ਥੇਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਲਾਪੇਤਿ ‘‘ਕੁਮਾਰ, ਤਵ ਚੀਵਰਂ ਤਵੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪਤ੍ਤੋਪਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਤਵੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਹਿ ਪਬ੍ਬਜਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਥੇਰੋ ਵਿਹੇਠੇਸਿ. ਸੋ ਪੀਲ਼ਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਯਾਚਨ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਨੇਵ ਮਂ ਸਹਸਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਗਚ੍ਛ ਨ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸੁਹਦਯੋ ਵਤ ਸੋ ਦਾਰਕੋ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਆਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਨ ਪਬ੍ਬਜੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਸੁਹਦਯੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੁਹਦਯੋਵ, ਏਕਵਾਰਂ ਏਤਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨ ਉਪਗਚ੍ਛੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਧਞ੍ਞਵਿਕ੍ਕਯੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋ ਏਕਂ ਮਕ੍ਕਟਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਸਧਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਪ੍ਪਂ ਕੀਲ਼ਾਪੇਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੇ ਘੁਟ੍ਠੇ ਉਸ੍ਸਵਂ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਇਮਂ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਤਂ ਮਕ੍ਕਟਂ ਤਸ੍ਸ ਧਞ੍ਞਵਾਣਿਜਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਵਂ ਕੀਲ਼ਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਮਕ੍ਕਟੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਕ੍ਕਟੋ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਧਞ੍ਞਾਪਣਤੋ ਵੇਗੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਮਕ੍ਕਟੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਨ੍ਧਨਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਂ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਪਾਤੇਸਿ. ਸੋ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਧੁਰਵਚਨੇਨ ਨਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਪਲਾਪੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੮. ‘‘ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਨੋ ਹੇਸ੍ਸਸਿ ਇਸ੍ਸਰੋ ਕੁਲੇ;
ਓਰੋਹ ਦੁਮਸ੍ਮਾ ਸਾਲਕ, ਏਹਿ ਦਾਨਿ ਘਰਕਂ ਵਜੇਮਸੇ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤ੍ਵਂ ਮਯ੍ਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਕੁਲੇ ਚ ਮੇ ਭੋਗਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰੋ, ਏਤਮ੍ਹਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਓਤਰ, ਏਹਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ. ਸਾਲਕਾਤਿ ਨਾਮੇਨ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੯੯. ‘‘ਨਨੁ ਮਂ ਸੁਹਦਯੋਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਮਂ ਹਨਸਿ ਵੇਲ਼ੁਯਟ੍ਠਿਯਾ;
ਪਕ੍ਕਮ੍ਬਵਨੇ ਰਮਾਮਸੇ, ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਘਰਕਂ ਯਥਾਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਨੁ ਮਂ ਸੁਹਦਯੋਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ ਮਂ ‘‘ਸੁਹਦਯੋ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ‘‘ਸੁਹਦਯੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਞ੍ਚ ਮਂ ਹਨਸਿ ਵੇਲ਼ੁਯਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਯਂ ਮਂ ਏਵਂ ਅਤਿਮਞ੍ਞਸਿ, ਯਞ੍ਚ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਹਨਸਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਨਾਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਕਮ੍ਬਵਨੇ ਰਮਾਮਸੇ, ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਘਰਕਂ ਯਥਾਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋ ਮਹਾਥੇਰੋ, ਧਞ੍ਞਵਾਣਿਜੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਲਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੨੫੦] ੧੦. ਕਪਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਯਂ ਇਸੀ ਉਪਸਮਸਂਯਮੇ ਰਤੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕੁਹਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕੁਹਕਭਾਵੋ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕੁਹਕਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਹਕੋਯੇਵ, ਅਗ੍ਗਿਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੋਹਞ੍ਞਮਕਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਮਤਾਯ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਤਾਪਸਕੁਮਾਰਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਵਸ੍ਸਾਰਤ੍ਤਸਮਯੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਾਰੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ਸੀਤਪੀਲ਼ਿਤੋ ਦਨ੍ਤੇ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਨ੍ਤੇ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਪੁਤ੍ਤਕੋਪਿਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਪਰਿਮਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ਏਕਸ੍ਸ ਮਤਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਾਨਿ ਵਕ੍ਕਲਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਅਜਿਨਚਮ੍ਮਂ ਅਂਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਜਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਆਦਾਯ ਇਸਿਵੇਸੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਦ੍ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਕੁਹਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਾਪਸਕੁਮਾਰਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤਾਪਸੋ ਏਕੋ ਸੀਤਪੀਲ਼ਿਤੋ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਧ ਨਂ ਪਕ੍ਕੋਸਥ, ਵਿਸਿਬ੍ਬੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਿਤਰਂ ਆਯਾਚਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੨੦੦. ‘‘ਅਯਂ ਇਸੀ ਉਪਸਮਸਂਯਮੇ ਰਤੋ, ਸ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਿਸਿਰਭਯੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤੋ;
ਹਨ੍ਦ ਅਯਂ ਪਵਿਸਤੁਮਂ ਅਗਾਰਕਂ, ਵਿਨੇਤੁ ਸੀਤਂ ਦਰਥਞ੍ਚ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਉਪਸਮਸਂਯਮੇ ਰਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਉਪਸਮੇ ਚ ਸੀਲਸਂਯਮੇ ਚ ਰਤੋ. ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਿਸਿਰਭਯੇਨਾਤਿ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠਿਜਨਿਤਸ੍ਸ ਸਿਸਿਰਸ੍ਸ ਭਯੇਨ. ਅਟ੍ਟਿਤੋਤਿ ਪੀਲ਼ਿਤੋ. ਪਵਿਸਤੁਮਨ੍ਤਿ ਪਵਿਸਤੁ ਇਮਂ. ਕੇਵਲਨ੍ਤਿ ਸਕਲਂ ਅਨਵਸੇਸਂ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਮਕ੍ਕਟਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੨੦੧. ‘‘ਨਾਯਂ ਇਸੀ ਉਪਸਮਸਂਯਮੇ ਰਤੋ, ਕਪੀ ਅਯਂ ਦੁਮਵਰਸਾਖਗੋਚਰੋ;
ਸੋ ਦੂਸਕੋ ਰੋਸਕੋ ਚਾਪਿ ਜਮ੍ਮੋ, ਸਚੇ ਵਜੇਮਮ੍ਪਿ ਦੂਸੇਯ੍ਯਗਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦੁਮਵਰਸਾਖਗੋਚਰੋਤਿ ਦੁਮਵਰਾਨਂ ਸਾਖਗੋਚਰੋ. ਸੋ ਦੂਸਕੋ ਰੋਸਕੋ ਚਾਪਿ ਜਮ੍ਮੋਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੂਸਨਤੋ ਦੂਸਕੋ, ਘਟ੍ਟਨਤਾਯ ਰੋਸਕੋ, ਲਾਮਕਭਾਵੇਨ ਜਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਵਜੇਤਿ ਯਦਿ ਇਮਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਵਜੇ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬਂ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਕਰਣੇਨ ਚ ਅਗ੍ਗਿਦਾਨੇਨ ਚ ਦੂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ.