੫. ਅਤ੍ਥਕਾਮਵਗ੍ਗੋ
[੪੧] ੧. ਲੋਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਨਾਮ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਕੋ ਪਨੇਸ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮਾਤਿ? ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਨਾਸਕੋ ਕੇਵਟ੍ਟਪੁਤ੍ਤਕੋ ਅਲਾਭੀ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਸੋ ਕਿਰ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲਸਹਸ੍ਸਵਾਸੇ ਕੇਵਟ੍ਟਗਾਮੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੇਵਟ੍ਟਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਤਂ ਕੁਲਸਹਸ੍ਸਂ ਜਾਲਹਤ੍ਥਂ ਨਦਿਯਞ੍ਚ ਤਲ਼ਾਕਾਦੀਸੁ ਚ ਮਚ੍ਛੇ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਂ ਏਕਂ ਖੁਦ੍ਦਕਮਚ੍ਛਮ੍ਪਿ ਨਾਲਤ੍ਥ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਤੇ ਕੇਵਟ੍ਟਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇਯੇਵ ਨੇਸਂ ਗਾਮੋ ਸਤ੍ਤ ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢੋ, ਸਤ੍ਤ ਵਾਰੇ ਰਞ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡਿਤੋ. ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਜਾਤਾ. ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਪਰਿਹਾਯਾਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕਾਯ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵੇ ਭਾਗਾ ਹੋਮਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਕੁਲਸਤਾਨਿ ਏਕਤੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਯਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਸੋਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਇਤਰੋ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਤੇ ਤਮ੍ਪਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਦ੍ਵਿਧਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਿਧਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਤਮੇਵ ਕੁਲਂ ਏਕਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਵ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਂਸੁ.
ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਜੀਵਮਾਨਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਗਬ੍ਭੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਿਜਾਯਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਸਤ੍ਤਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਾਸੇਤੁਂ, ਅਨ੍ਤੋਘਟੇ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਹਦਯੇ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਜਲਤਿ. ਸਾ ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਆਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਕਾਲੇ ਏਕਮਸ੍ਸ ਕਪਾਲਕਂ ਹਤ੍ਥੇ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤ, ਏਤਂ ਘਰਂ ਪਵਿਸਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤਾ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਕਕੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਯਤਿ, ਨ ਨ੍ਹਾਯਤਿ, ਨ ਸਰੀਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਤਿ, ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋ ਵਿਯ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਉਕ੍ਖਲਿਧੋਵਨਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਾਕੋ ਵਿਯ ਏਕੇਕਂ ਭਤ੍ਤਸਿਤ੍ਥਂ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ.
ਅਥ ਨਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਅਤਿਕਾਰੁਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਤਰਗਾਮਵਾਸਿਕੋ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਰੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਕਤਰਗਾਮਵਾਸਿਕੋਸਿ, ਕਹਂ ਵਾ ਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘ਕਿਲਨ੍ਤਮ੍ਹਾ’ਤਿ ਮਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਤਾਵ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਂ, ਮਾਦਿਸਂ ਪਨ ਕਪਣਂ ਕੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਸਹਤ੍ਥੇਨੇਵ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸ੍ਸਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਸੋ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ‘‘ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੋ ਅਪ੍ਪਲਾਭੋ. ਤੇਨ ਕਿਰ ਅਸਦਿਸਦਾਨੇਪਿ ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰੋ ਨ ਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬੋ, ਜੀਵਿਤਘਟਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਲਭਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਤ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਯਾਗੁਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਤ੍ਤੋ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੋ ਪੂਰੋ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਯਾਗੁਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਯਾਗੁਂ ਦਾਨਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਭਾਜਨੇ ਯਾਗੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਖਜ੍ਜਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਪਿ ਅਪ੍ਪਲਾਭੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਪਰਿਹੀਨੇਸੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਦਿਵਸੋ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਅਜ੍ਜ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਏਤਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਆਹਾਰਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਾਵ ਬਹੁਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਾਲਤ੍ਥ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਵੁਸੋ, ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਨਿਸੀਦਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਤਂ ਆਗਤਮੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ, ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ‘‘ਇਮਂ ਲੋਸਕਸ੍ਸ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਾਹਾਰਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਅਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਅਥ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਮਨਕਾਲੇ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿ, ਥੇਰੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕੋਵ ‘‘ਲਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਂਵੇਗਪਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਕਾਲੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਥੇਰੋ ‘‘ਹੋਤਾਵੁਸੋ, ਇਧੇਵ ਨਿਸੀਦਾ’’ਤਿ ਲੋਸਕਤ੍ਥੇਰਂ ਆਸਨਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਨਿਵੇਸਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਾਲੋ’’ਤਿ ਪਤ੍ਤਪੂਰਂ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਾਵੁਸੋ, ਤਿਸ੍ਸ ਇਮਂ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਭੁਞ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਥੇਰੇ ਗਾਰਵੇਨ ਲਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਏਹਾਵੁਸੋ ਤਿਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਠਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ. ਸਚੇ ਅਹਂ ਪਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਮ੍ਹਿ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਿਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਨ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਦਾ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਪੂਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਤਂ ਦਿਵਸਂਯੇਵ ਚ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਧਾਤੁਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਕਰਿਂਸੁ.
ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਹੋ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੋ ਅਪ੍ਪਲਾਭੀ, ਏਵਰੂਪੇਨ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੇਨ ਅਪ੍ਪਲਾਭਿਨਾ ਕਥਂ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਲਾਭਿਭਾਵਞ੍ਚ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਲਾਭਿਭਾਵਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਕਾਸਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰੇਸਂ ਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਲਾਭੀ ਜਾਤੋ, ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਬਲੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਲਾਭੀ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਾਮਕਾਵਾਸੇ ਵਸਤਿ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਸੀਲਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਥੇਕੋ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋ ਸਮਵਤ੍ਤਵਾਸਂ ਵਸਮਾਨੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਵਸਨਗਾਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥੇਯੇਵ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਘਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੁਰਵਿਹਾਰਮੇਵ ਗਚ੍ਛਥ, ਮਯਂ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇਵਾਸਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਹਂ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਧੁਰਗਾਮੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਘਰੇ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਫਲਸੁਖੇਨ ਚ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ.
ਸੋਪਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਗਨ੍ਧਮਾਲਞ੍ਚੇਵ ਪਦੀਪੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇਵਾਸਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕਤ੍ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਆਗਤੋ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਆਗਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਸੁਕਸੇਨਾਸਨੇ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਲਵੇਲਾਯ ਚੇਤਿਯਞ੍ਚ ਬੋਧਿਞ੍ਚ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਉਭੋਪਿ ਜਨੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਨੇਵਾਸਿਕਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਖੋ ‘‘ਅਯਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ, ਸਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮਂ ਏਸ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਗਣਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਏਤਸ੍ਸ ਅਵਸਨਾਕਾਰੋ ਮਯਾ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯ ਆਗਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਮਮ ਕੁਲੇ ਵਾ ਗਣੇ ਵਾ ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਫਲਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ.
ਨੇਵਾਸਿਕੋਪਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਖਪਿਟ੍ਠੇਨ ਗਣ੍ਡਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਖੇਨ ਦ੍ਵਾਰਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਤ੍ਥੇਰੋ ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਨਾਹਂ ਤਵ ਕੁਲੂਪਕਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਗਣ੍ਡਿਂ ਪਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪਬੋਧੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ, ਹਿਯ੍ਯੋ ਤਵ ਗੇਹੇ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਰਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਇਦਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋਯੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਸੀਦਮਾਨੋ ਏਵਰੂਪੇਸੁਯੇਵ ਠਾਨੇਸੁ ਪਸੀਦਸੀ’’ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਨੇਵਾਸਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਸਪ੍ਪਿਮਧੁਸਕ੍ਖਰਾਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਪਾਯਾਸਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਚੁਣ੍ਣੇਹਿ ਉਬ੍ਬਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋ ਥੇਰੋ ਮਗ੍ਗਕਿਲਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਹਰਥਾ’’ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਇਤਰੋ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਪਾਯਾਸਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗੀਵਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪਾਯਾਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਕਟਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਸਪ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਚੇ ਭੂਮਿਯਂ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਾਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਛਡ੍ਡੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਝਾਮਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇ ਵਿਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਅਙ੍ਗਾਰੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੀਣਾਸਵੋ ਮਮ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹੋ ਮਯਾ ਉਦਰਹੇਤੁ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯੇਵ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਪੇਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਸੋ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਞ੍ਚਜਾਤਿਸਤੇਸੁ ਯਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਉਦਰਪੂਰਂ ਆਹਾਰਂ ਨ ਲਭਿ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਨ ਗਬ੍ਭਮਲਂ ਉਦਰਪੂਰਂ ਲਭਿ. ਪੁਨ ਪਞ੍ਚਜਾਤਿਸਤੇਸੁ ਸੁਨਖੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾਪਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਤ੍ਤਵਮਨਂ ਉਦਰਪੂਰਂ ਲਭਿ, ਸੇਸਕਾਲੇ ਪਨ ਤੇਨ ਉਦਰਪੂਰੋ ਆਹਾਰੋ ਨਾਮ ਨ ਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬੋ. ਸੁਨਖਯੋਨਿਤੋ ਪਨ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਦੁਗ੍ਗਤਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਕੁਲਂ ਪਰਮਦੁਗ੍ਗਤਮੇਵ ਜਾਤਂ, ਜਾਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਦਕਕਞ੍ਜਿਕਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਛਾਤਕਦੁਕ੍ਖਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਅਪਟਿਸਰਣੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾਚੇਤਿ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਦੁਗ੍ਗਤਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਸੋ ਫਰੁਸੋ ਅਨੋਵਾਦਕ੍ਖਮੋ ਤਂ ਤਂ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋਪਿ ਓਵਾਦਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਯੋਪਿਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦੋ ਜਾਤੋ.
ਅਥ ਸੋ ਮਾਣਵਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਏਕਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦ੍ਵੇ ਦਾਰਕੇ ਵਿਜਾਯਿ. ਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਸਾਸਨਂ ਦੁਸ੍ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਭਤਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਕੁਟਿਕਾਯ ਵਸਾਪੇਸੁਂ. ਤਂ ਪਨ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਾਜਦਣ੍ਡਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਨੇਸਂ ਗੇਹਾਨਿ ਝਾਯਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਲ਼ਾਕਂ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਇਮਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਅਨਾਗਮਨਕਾਲੇ ਏਵਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਹਾਯਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਂਸੁ.
ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਅਟਵਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਾਰਕੇ ਚ ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਨਾਮ ਪਟ੍ਟਨਗਾਮਂ ਨਾਵਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਦਿਵਸੇਯੇਵ ਪਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਨਾਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ ਵਿਯ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਸਲਾਕਂ ਚਾਰੇਸੁਂ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪੁਣਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸੇਕਂ ਵੇਲ਼ੁਕਲਾਪਂ ਦਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਖਿਪਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਨਾਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਵੇਲ਼ੁਕਲਾਪੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਰਕ੍ਖਿਤਸੀਲਸ੍ਸ ਫਲੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਫਲਿਕਵਿਮਾਨੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਸਿ. ਤਾ ਪਨ ਵਿਮਾਨਪੇਤਿਯੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ‘‘ਯਾਵ ਮਯਂ ਆਗਚ੍ਛਾਮ, ਤਾਵ ਇਧੇਵ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ.
ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਤਾਸਂ ਗਤਕਾਲੇ ਵੇਲ਼ੁਕਲਾਪੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਰਜਤਵਿਮਾਨੇ ਅਟ੍ਠ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਲਭਿ. ਤਤੋਪਿ ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮਣਿਵਿਮਾਨੇ ਸੋਲ਼ਸ, ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਲਭਿ. ਤਾਸਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਦੀਪਕੇ ਏਕਂ ਯਕ੍ਖਨਗਰਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤਤ੍ਥੇਕਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਅਜਰੂਪੇਨ ਵਿਚਰਤਿ. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਤਸ੍ਸਾ ਯਕ੍ਖਿਨਿਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਜਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਾਦੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਸਾ ਯਕ੍ਖਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਮਤ੍ਥਕੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਪਰਿਖਾਪਿਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਣ੍ਟਕਗੁਮ੍ਬਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਵਟ੍ਟਮਾਨੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਖਾਪਿਟ੍ਠੇ ਰਞ੍ਞੋ ਅਜਿਕਾ ਚਰਮਾਨਾ ਚੋਰਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਜਿਕਗੋਪਕਾ ‘‘ਚੋਰੇ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਲੀਨਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਪਵਟ੍ਟਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ ਤਾ ਅਜਿਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਹਂ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪਕੇ ਅਜਿਕਂ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਖਿਤ੍ਤੋ ਇਧ ਪਤਿਤੋ. ਸਚੇ ਇਦਾਨਿ ਏਕਂ ਅਜਿਕਂ ਪਾਦੇ ਗਹੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾ ਮਂ ਪਰਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਪਿਟ੍ਠੇ ਵਿਮਾਨਦੇਵਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਖਿਪਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਜਿਕਂ ਪਾਦੇ ਗਣ੍ਹਿ, ਸਾ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਾ ਵਿਰਵਿ. ਅਜਿਕਗੋਪਕਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਰਾਜਕੁਲੇ ਅਜਿਕਖਾਦਕੋ ਏਸ ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਤਂ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਮਾਣਵਕਪਰਿਵੁਤੋ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਨਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਜਿਕਚੋਰਕੋ, ਅਯ੍ਯ, ਏਕਂ ਅਜਿਕਂ ਪਾਦੇ ਗਣ੍ਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹੇਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਥ, ਅਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ, ‘‘ਸਾਧੁ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕ, ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਕਹਂ ਵਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੧. ‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋ, ਓਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਾਸਨਂ;
ਅਜਿਯਾ ਪਾਦਮੋਲਮ੍ਬ, ਮਿਤ੍ਤਕੋ ਵਿਯ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋਤਿ ਹਿਤੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨਸ੍ਸ. ਓਵਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਮੁਦੁਕੇਨ ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ. ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਦੁਬ੍ਬਚੋ ਅਨੋਵਾਦਕੋ ਹੋਤਿ. ਮਿਤ੍ਤਕੋ ਵਿਯ ਸੋਚਤੀਤਿ ਯਥਾਯਂ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਅਜਿਕਾਯ ਪਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਸੋਚਤੀਤਿ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ.
ਏਵਂ ਤੇਨ ਥੇਰੇਨ ਏਤ੍ਤਕੇ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਤੀਸੁਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰੋ ਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬੋ. ਯਕ੍ਖੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗਬ੍ਭਮਲਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਸੁਨਖੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਤ੍ਤਵਮਨਂ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਦਿਵਸੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਲਦ੍ਧਂ. ਏਵਂ ਪਰਸ੍ਸ ਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣਂ ਨਾਮ ਮਹਾਦੋਸਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਸੋਪਿ ਆਚਰਿਯੋ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋਪਿ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਲਾਭਿਭਾਵਞ੍ਚ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਲਾਭਿਭਾਵਞ੍ਚ ਸਯਮੇਵ ਏਸ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਾਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਲੋਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੪੨] ੨. ਕਪੋਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਲੋਲਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਲੋਲਭਾਵੋ ਨਵਕਨਿਪਾਤੇ ਕਾਕਜਾਤਕੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਾ ਪਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਲੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਲੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੋਲੋ ਲੋਲਕਾਰਣਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾ ਪਰਿਹੀਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਾਰਾਵਤਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਪੁਞ੍ਞਕਾਮਤਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਕੁਣਾਨਂ ਸੁਖਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਥੁਸਪਚ੍ਛਿਯੋ ਓਲਮ੍ਬੇਨ੍ਤਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋਪਿ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਾਨਸੇ ਏਕਂ ਥੁਸਪਚ੍ਛਿਂ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਪਾਤੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰੇ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਖੇਪੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਕਾਕੋ ਮਹਾਨਸਮਤ੍ਥਕੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਬਿਲਾਨਮ੍ਬਿਲਮਚ੍ਛਮਂਸਾਨਂ ਧੂਪਨਵਾਸਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਲੋਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਸਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਪਾਰਾਵਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪਾਤੋਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਤ੍ਥਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ, ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਹਂ ਕਿਰਿਯਾ ਮਯ੍ਹਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਞ੍ਞਗੋਚਰਾ, ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਗੋਚਰਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੋਚਰਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਅਹਮ੍ਪਿ ਗੋਚਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਕੇਵਲਂ ਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਕਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਿਣਬੀਜਾਦੀਨਿ ਖਾਦਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗੋਚਰਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਕਾਕੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗੋਮਯਪਿਣ੍ਡਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਕੇ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦਰਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਚਰਥ, ਅਤਿਬਹੁਭਕ੍ਖੇਨ ਨਾਮ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਗੋਚਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਮਹਾਨਸਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਪੋਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਕਾਕਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਛਿਂ ਠਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਵਸਨ੍ਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਬਹੁਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਆਹਰਿਂਸੁ. ਤਂ ਆਦਾਯ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਮਹਾਨਸੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਓਲਮ੍ਬੇਸਿ. ਕਾਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲੋਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਗੋਚਰਭੂਮਿਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਇਦਮੇਵ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਹਿ, ਸਮ੍ਮ, ਕਾਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਗਚ੍ਛਥ, ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਚ੍ਛਿਰੋਗੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਕਾਕਾਨਂ ਕੁਚ੍ਛਿਰੋਗੋ ਨਾਮ ਨ ਕਦਾਚਿ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬੋ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਤੀਸੁ ਯਾਮੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਯਾਮੇ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੀਪਵਟ੍ਟਿਂ ਗਿਲਿਤਕਾਲੇ ਪਨ ਨੇਸਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਏਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਭੋਗੋ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੁਪ੍ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯੋ, ਮਾ ਏਵਰੂਪਂ ਅਕਾਸਿ, ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗੋਚਰਾਯ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ, ਲੋਭਵਸਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰਾਯ ਗਤੋ.
ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਵਿਕਤਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਉਸੁਮਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਥਂ ਭਾਜਨਾਨਿ ਥੋਕਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਰਸਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਕਰੋਟਿਂ ਭਾਜਨਮਤ੍ਥਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੇਦਂ ਪੁਞ੍ਛਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਕਾਕੋ ਪਚ੍ਛਿਤੋ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਗੇਹਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਕਾਲੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਹਾਮਂਸਂ ਖਾਦਾਮਿ, ਉਦਾਹੁ ਚੁਣ੍ਣਿਕਮਂਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੁਣ੍ਣਿਕਮਂਸੇਨ ਨਾਮ ਖਿਪ੍ਪਂ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਮਂਸਖਣ੍ਡਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਮਾਨੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਤੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਰਸਕਰੋਟਿਯਂ ਨਿਲੀਯਿ. ਸਾ ‘‘ਕਿਰੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਕਾਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਟ੍ਠਕਾਕੋ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪਕ੍ਕਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ, ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਾਮਿ, ਨ ਇਮਂ ਬਾਲਂ, ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਕਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਲ੍ਲਸਿਙ੍ਗੀਵੇਰਲੋਣਜੀਰਕਾਦਯੋ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਿਲਤਕ੍ਕੇਨ ਆਲੋਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਕਂ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਖਿਪਿ. ਸੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਵੇਦਨਾਭਿਭੂਤੋ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਲੋਲਕਾਕ, ਮਮ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤਵ ਲੋਭਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੨. ‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋ, ਓਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਾਸਨਂ;
ਕਪੋਤਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ, ਅਮਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਤ੍ਥਗਤੋਵ ਸੇਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਪੋਤਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਾਰਾਵਤਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨੁਸਾਸਨਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਮਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਤ੍ਥਗਤੋਵ ਸੇਤੀਤਿ ਅਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਕਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਕਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਂ ਹਤ੍ਥਪਥਂ ਗਤੋ ਅਯਂ ਕਾਕੋ ਵਿਯ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸੋਚਮਾਨੋ ਸੇਤੀਤਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਤੋ. ਕਾਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਛਿਯਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਲੋਲੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਲੋਯੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਲੋਲ੍ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਸਕਾਵਾਸਾ ਪਰਿਹੀਨਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਾਕੋ ਲੋਲਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਪਾਰਾਵਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਪੋਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੪੩] ੩. ਵੇਲ਼ੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਬ੍ਬਚੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਚੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਚੋਯੇਵ, ਦੁਬ੍ਬਚਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਮੁਖੇ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਾਨਿਸਂਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਤਾਪਸਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਣਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਆਸਿਵਿਸਪੋਤਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤਾਪਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵੇਲ਼ੁਪਬ੍ਬੇ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵੇਲ਼ੁਪਬ੍ਬੇ ਸਯਨਤੋ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਕੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਤੋ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਕਪਿਤਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ.
ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਏਕੋ ਕਿਰ ਤਾਪਸੋ ਆਸਿਵਿਸਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਆਸਿਵਿਸਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਸਿਵਿਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਏਵਂ ਜਗ੍ਗਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸੋ ਮੇ ਆਚਰਿਯ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਨਾਹਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਤਾਪਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿ, ਆਸਿਵਿਸਮ੍ਪਿ ਜਹਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੇ ਤਾਪਸਾ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਫਲਾਫਲਸ੍ਸ ਸੁਲਭਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿਂਸੁ, ਵੇਲ਼ੁਕਪਿਤਾਪਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਸਿਵਿਸਂ ਵੇਲ਼ੁਪਬ੍ਬੇਯੇਵ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਸੋ ਪੁਨ ਤਾਪਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਕਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਲ਼ੁਪਬ੍ਬਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਪੁਤ੍ਤਕ, ਛਾਤਕੋਸੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਆਸਿਵਿਸੋ ਦ੍ਵੀਹਤੀਹਂ ਨਿਰਾਹਾਰਤਾਯ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਸਾਰਿਤਹਤ੍ਥਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਾਪਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਇਸੀਨਂ ਓਵਾਦਵਸੇਨ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੩. ‘‘ਯੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੋ, ਓਵਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨ ਕਰੋਤਿ ਸਾਸਨਂ;
ਏਵਂ ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤਿ, ਵੇਲ਼ੁਕਸ੍ਸ ਯਥਾ ਪਿਤਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤੀਤਿ ਯੋ ਹਿ ਇਸੀਨਂ ਓਵਾਦਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਯਥਾ ਏਸ ਤਾਪਸੋ ਆਸਿਵਿਸਮੁਖੇ ਪੂਤਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਸਿਗਣਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਚੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਚੋਯੇਵ, ਦੁਬ੍ਬਚਭਾਵੇਨੇਵ ਚ ਆਸਿਵਿਸਮੁਖੇ ਪੂਤਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਵੇਲ਼ੁਕਪਿਤਾ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਸੇਸਪਰਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ, ਗਣਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵੇਲ਼ੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੪੪] ੪. ਮਕਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਮਗਧੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਬਾਲਗਾਮਿਕਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਥਾਗਤੋ ਕਿਰ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਮਗਧਰਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਕਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਚ ਗਾਮਕੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿਯੇਵ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇ ਅਨ੍ਧਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ, ਅਮ੍ਹੇ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਮਕਸਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਧਨੂਨਿ ਚੇਵ ਆਵੁਧਾਨਿ ਚ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਕਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮਕਸੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਕਸੇ ਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਚ ਗਾਮਮਜ੍ਝੇ ਚ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਤਿਤਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਬਹੂ ਇਮੇ ਗਿਲਾਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਕਿਂ ਏਤੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘ਮਕਸਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਗਿਲਾਨਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਅਨ੍ਧਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘ਮਕਸੇ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹਰਨ੍ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ‘ਮਕਸਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਪਰਂ ਪਹਰਣਕਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਹੇਸੁਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮੇ ਬਹੂ ਵਡ੍ਢਕੀ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਖਲਿਤਵਡ੍ਢਕੀ ਰੁਕ੍ਖਂ ਤਚ੍ਛਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਏਕੋ ਮਕਸੋ ਤਮ੍ਬਲੋਹਥਾਲਕਪਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸੇ ਸੀਸੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੀਸਂ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਸੀਸਂ ਮਕਸੋ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਵਾਰੇਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਧਿਵਾਸੇਹਿ, ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਤਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਣ੍ਡਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਡ੍ਢਕਿਸਾਲਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਸੋ ਵਡ੍ਢਕੀ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਇਮਂ ਮਕਸਂ ਵਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਤਿਖਿਣਂ ਮਹਾਫਰਸੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਕਸਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਿਤੁ ਮਤ੍ਥਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿ, ਵਡ੍ਢਕੀ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਦਣ੍ਡਭਯੇਨਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਨ ਮਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੪. ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਮਤਿਯਾ ਉਪੇਤੋ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਮਿਤ੍ਤੋ ਮਤਿਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ;
‘ਮਕਸਂ ਵਧਿਸ੍ਸ’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਲ਼ਮੂਗੋ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁ ਅਬ੍ਭਿਦਾ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਪਵਰੋ ਉਤ੍ਤਮੋ. ਮਤਿਯਾ ਉਪੇਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਏਲ਼ਮੂਗੋਤਿ ਲਾਲਾਮੁਖੋ ਬਾਲੋ. ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁ ਅਬ੍ਭਿਦਾ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਲਤਾਯ ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ‘‘ਮਕਸਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਾਲਮਿਤ੍ਤਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਅਮਿਤ੍ਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ. ਵਡ੍ਢਕਿਸ੍ਸਪਿ ਞਾਤਕਾ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਉਪਾਸਕਾ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ‘ਮਕਸਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਪਰਂ ਪਹਰਣਕਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਹੇਸੁਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵਾਣਿਜੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਕਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੪੫] ੫. ਰੋਹਿਣਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋਤਿਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਏਕਾ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਮ ਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਵੀਹਿਪਹਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਮਾਤਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਤਂ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੂਚਿਯਾਵਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਵਿਯ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਧੀਤਰਂ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਏਤਾ ਵਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਮੁਸਲਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤੁ ਸਰੀਰੇ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਤਰਂ ਮੁਸਲੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤਾ ਮੇ ਮਤਾ’’ਤਿ ਰੋਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਏਸਾ ‘ਮਾਤੁ ਸਰੀਰੇ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਇਦਾਨੇਵ ਮੁਸਲੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਮਾਰੇਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਾਰੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਰੋਹਿਣੀਯੇਵ ਨਾਮ ਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿ. ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੀਹਿਪਹਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਂ ਮਾਤਰਂ ‘‘ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮੇ, ਅਮ੍ਮ, ਵਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਮੇਵ ਮੁਸਲੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਣ੍ਡਿਤੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੫. ‘‘ਸੇਯ੍ਯੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ, ਯਞ੍ਚੇ ਬਾਲਾਨੁਕਮ੍ਪਕੋ;
ਪਸ੍ਸ ਰੋਹਿਣਿਕਂ ਜਮ੍ਮਿਂ, ਮਾਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਞਾਣੀ ਵਿਭਾਵੀ. ਯਞ੍ਚੇ ਬਾਲਾਨੁਕਮ੍ਪਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋ, ਚੇਤਿ ਨਾਮਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯੋ ਨਾਮ ਬਾਲੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ, ਤਤੋ ਸਤਗੁਣੇਨ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੋਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਨੋ ਚੇ ਬਾਲਾਨੁਕਮ੍ਪਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਮ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਲਾਮਿਕਂ ਦਨ੍ਧਂ. ਮਾਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸੋਚਤੀਤਿ ‘‘ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਯਂ ਬਾਲਾ ਸਯਮੇਵ ਰੋਦਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਅਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਏਸਾ ਇਦਾਨੇਵ ‘ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਮਾਤਰਂ ਘਾਤੇਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਘਾਤੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਾਤਾਯੇਵ ਮਾਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਧੀਤਾਯੇਵ ਧੀਤਾ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਰੋਹਿਣਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੪੬] ੬. ਆਰਾਮਦੂਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨ ਵੇ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਕੋਸਲਗਾਮਕੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਦੂਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਕਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਥਾਰੁਚਿਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਿਚਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਾ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਣਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਇਮਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸਨ੍ਦਚ੍ਛਾਯਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਨ ਕੋਚਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਾ ਗਚ੍ਛੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਰੋਪਨਕਾਲੇ ਏਕੋ ਗਾਮਦਾਰਕੋ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕੇ ਉਮ੍ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਿ. ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕਾ ਮਿਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਮਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਇਦਂ ਠਾਨਂ ਅਙ੍ਗਣਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਗਾਮਦਾਰਕੋ ਇਦਾਨੇਵ ਆਰਾਮਦੂਸਕੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਆਰਾਮਦੂਸਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਘੋਸਯਿਂਸੁ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਭੇਰਿਸਦ੍ਦਸਵਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਰਞ੍ਞੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਬਹੂ ਮਕ੍ਕਟਾ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਨਗਰੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਘੁਟ੍ਠਂ, ਇਮੇ ਵਾਨਰੇ ‘ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਵਾਨਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕ, ਇਮਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਫਲਪਲ੍ਲਵਾਨਿ ਖਾਦਥ, ਨਗਰੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਘੁਟ੍ਠਂ, ਅਹਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਾਵਾਹਂ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਾਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕੇਸੁ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਉਦਕਸਿਞ੍ਚਨਤ੍ਥਾਯ ਤੇਸਂ ਚਮ੍ਮਕੁਟੇ ਚ ਦਾਰੁਕੁਟੇ ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਵਾਨਰਾ ਚਮ੍ਮਕੁਟੇ ਚੇਵ ਦਾਰੁਕੁਟੇ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕੇਸੁ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਭੋਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰਾ, ਉਦਕਂ ਨਾਮ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕੇਸੁ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਗਤੇਸੁ ਮੂਲੇਸੁ ਬਹੁਂ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਥ, ਅਗਮ੍ਭੀਰਗਤੇਸੁ ਅਪ੍ਪਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਦਕਂ ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨੇ ਤੇ ਵਾਨਰੇ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਭੋਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕੇ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਉਦਕਂ ਸਿਞ੍ਚਥਾ’’ਤਿ? ਤੇ ‘‘ਏਵਂ ਨੋ ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ਤਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਭੋ ਬਾਲਾ ਅਪਣ੍ਡਿਤਾ, ‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੬. ‘‘ਨ ਵੇ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨ, ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਸੁਖਾਵਹਾ;
ਹਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਕਪਿ ਆਰਾਮਿਕੋ ਯਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵੇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨਾਤਿ ਅਨਤ੍ਥੇ ਅਨਾਯਤਨੇ ਕੁਸਲੇਨ, ਅਤ੍ਥੇ ਆਯਤਨੇ ਕਾਰਣੇ ਅਕੁਸਲੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿਕਿਰਿਯਾ. ਸੁਖਾਵਹਾਤਿ ਏਵਰੂਪੇਨ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਸੁਖਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚਰਿਯਾ ਨ ਸੁਖਾਵਹਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਆਵਹਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਹਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋਤਿ, ਬਾਲਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਕਪਿ ਆਰਾਮਿਕੋ ਯਥਾਤਿ ਯਥਾ ਆਰਾਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਆਰਾਮਰਕ੍ਖਨਕੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੋ, ਤੇਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਆਵਹਿਤੁਂ, ਸੋ ਏਕਂਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਹਾਪੇਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਂ ਆਦਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸ ਗਾਮਦਾਰਕੋ ਇਦਾਨੇਵ ਆਰਾਮਦੂਸਕੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਆਰਾਮਦੂਸਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਵਾਨਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਆਰਾਮਦੂਸਕਗਾਮਦਾਰਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਆਰਾਮਦੂਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੪੭] ੭. ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨ ਵੇ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਹਾਯੋ ਏਕੋ ਵਾਰੁਣਿਵਾਣਿਜੋ ਤਿਖਿਣਂ ਵਾਰੁਣਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਮੂਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਰੁਣਿਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਵਾਰੁਣਿਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਰਾ ਅਲੋਣਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਲੋਣਮੇਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੁਰਾਚਾਟਿਯਂ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਂ ਲੋਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸੁਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇ ਮੁਖਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਂ ਆਹਰਾਪੇਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲੋਣੇਨ ਯੋਜੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਮਨਾਪਂ ਵਾਰੁਣਿਂ ਨਾਸੇਸਿ ਬਾਲਾ’’ਤਿ ਤਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਵਾਰੁਣਿਵਾਣਿਜੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਵਾਰੁਣਿਪਾਯਕਾ ਕਹਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਬਾਲ, ਏਵਰੂਪਾ ਨਾਮ ਤੇ ਸੁਰਾ ਨਾਸਿਤਾ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਦਾਨਿ ਮੇ ਇਦਂ ਕਥਾਪਾਭਤ’’ਨ੍ਤਿ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਏਸ, ਗਹਪਤਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਕੋ ਵਾਰੁਣਿਵਾਣਿਜੋ ਜੀਵਤਿ. ਸੋ ਤਿਖਿਣਂ ਸੁਰਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਾਹੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਗਤੋ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸੁਰਾਯ ਲੋਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਸੁਰਂ ਵਿਨਾਸੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲਾ ਨਾਮ ਬਾਲਾ ‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੭. ‘‘ਨ ਵੇ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੇਨ, ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਸੁਖਾਵਹਾ;
ਹਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਵਾਰੁਣਿਂ ਯਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਵਾਰੁਣਿਂ ਯਥਾਤਿ ਯਥਾ ਅਯਂ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਨਾਮਕੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਲੋਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾਰੁਣਿਂ ਹਾਪੇਸਿ ਪਰਿਹਾਪੇਸਿ ਵਿਨਾਸੇਸਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਅਨਤ੍ਥਕੁਸਲੋ ਅਤ੍ਥਂ ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ ਏਸ ਗਹਪਤਿ ਇਦਾਨੇਵ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋ ਇਦਾਨਿਪਿ ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕੋਵ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਾਰੁਣਿਦੂਸਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੪੮] ੮. ਵੇਦਬ੍ਬਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਯੋ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਚੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਚੋਯੇਵ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਅਸਿਨਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਨਿਪਤਿਤ੍ਥ, ਤਞ੍ਚ ਏਕਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਮਨ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਮਨ੍ਤੋ ਅਨਗ੍ਘੋ ਮਹਾਰਹੋ, ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੇ ਲਦ੍ਧੇ ਤਂ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਲ੍ਲੋਕਿਤੇ ਆਕਾਸਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਰਟ੍ਠਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਪੇਸਨਕਚੋਰਾ ਨਾਮ ਪਨ੍ਥਘਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵੇਦਬ੍ਬਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਞ੍ਚ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ‘‘ਪੇਸਨਕਚੋਰਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ? ਤੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਜਨੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਧਨਾਹਰਣਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪੇਸਨਕਚੋਰਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਚ ਪਿਤਾਪੁਤ੍ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਮਾਤੁਧੀਤਰੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਜੇਟ੍ਠਕਨਿਟ੍ਠੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵੇਦਬ੍ਬਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸੁਂ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਮਮ ਵਚਨਂ ਕਰੋਥ, ਅਜ੍ਜ ਧਨਵਸ੍ਸਾਪਨਕਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਸਹਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਵਸ੍ਸਾਪਯਿਤ੍ਥ. ਸਚੇ ਵਸ੍ਸਾਪੇਸ੍ਸਥ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥ, ਇਮੇ ਚ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਚੋਰਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਚਰਿਯਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਧਨਤ੍ਥਾਯ ਅਗਮਾਸਿ. ਚੋਰਾਪਿ ਸੂਰਿਯੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਸੁਂ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਪਾਚੀਨਲੋਕਧਾਤੁਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਨਵਸ੍ਸਾਪਨਕਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋ ਲਦ੍ਧੋ, ਕਿਂ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਨੁਭੂਤੇਨ, ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਰਤਨਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾਨਂ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਭੋਨ੍ਤੋ ਚੋਰਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ ਕਿਮਤ੍ਥਾਯ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਧਨਤ੍ਥਾਯ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਵੋ, ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਮਂ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਹਤਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਵਿਲਿਮ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਿਲਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਚੋਰਾ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ’’.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਸਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਆਕਾਸਤੋ ਰਤਨਾਨਿ ਪਤਿਂਸੁ. ਚੋਰਾ ਤਂ ਧਨਂ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਸੁ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਯਿਂਸੁ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਛਤੋਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਚੋਰੇ ਅਞ੍ਞੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਚੋਰਾ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਅਮ੍ਹੇ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਧਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਯਦਿ ਵੋ ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਏਸੋ ਆਕਾਸਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਸਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪੇਤਂ ਏਤੇਨੇਵ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਚੋਰਾ ਚੋਰੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਧਨਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯਂ, ਧਨਵਸ੍ਸਾਪਨਕਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗੋ ਪਨ ਇਤੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮਤ੍ਥਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਿ ਵੋ ਧਨੇਨਤ੍ਥੋ, ਅਧਿਵਾਸੇਥ, ਤਦਾ ਧਨਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚੋਰਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਦੁਟ੍ਠਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਇਦਾਨੇਵ ਧਨਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਅਞ੍ਞਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਅਧਿਵਾਸਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਅਸਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਚੋਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਆਦਾਯ ਪੁਨ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਯੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰਿਸਸਤਾਨਿ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਏਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਯਾਵ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਘਾਤਯਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤਂ.
ਤੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਤਂ ਧਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਸਮੀਪੇ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨੇ ਧਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਖਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ, ਏਕੋ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਾਪੇਤੁਂ ਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਲੋਭੋ ਚ ਨਾਮੇਸ ਵਿਨਾਸਮੂਲਮੇਵਾਤਿ ਧਨਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੇ ਇਦਂ ਧਨਂ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਤਂ ਆਗਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਖਗ੍ਗੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਖਗ੍ਗਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਤਂ ਧਨਂ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਤ੍ਤੇ ਵਿਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕੋਵ ਧਨਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਭਤ੍ਤੇ ਸਯਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕੇ ਵਿਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਇਤਰੋ ਖਗ੍ਗੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਤਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਤਂ ਧਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਬ੍ਬੇਵ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਖੋ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਚ੍ਚਯੇਨ ਧਨਂ ਆਦਾਯ ਆਗਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਆਚਰਿਯਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਂ ਪਨ ਧਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨ ਮਮ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਧਨਂ ਵਸ੍ਸਾਪਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮਗ੍ਗੇਨ ਪਾਯਾਸਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯਂ ਮਹਾਮਗ੍ਗੇ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਮਤੋ’’ਤਿ ਦਾਰੂਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇ, ਪੁਰਤੋ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਸਤੇਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਵਸਾਨੇ ਦ੍ਵੇ ਜਨੇ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਇਮਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਊਨਂ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਚੋਰੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਪਿ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ ਗਤਾ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਧਨਂ ਆਦਾਯ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮਗ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਭਣ੍ਡਿਕਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਧਨਸ੍ਸ ਰਾਸਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਪਾਤਿਂ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਮਤਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਤੇਹਿ ਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਅਪਵਿਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਮਮ ਵਚਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਬ੍ਬਚਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਨਾਸਿਤਂ, ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਵਤ ਅਕਾਰਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਵਿਯ ਮਹਾਵਿਨਾਸਮੇਵ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੮. ‘‘ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਯੋ ਅਤ੍ਥਂ, ਇਚ੍ਛਤਿ ਸੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ;
ਚੇਤਾ ਹਨਿਂਸੁ ਵੇਦਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬ੍ਯਸਨਮਜ੍ਝਗੂ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਸੋ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਂ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਸੁਖਂ ਇਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਅਕਾਲੇ ਵਾਯਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਚੇਤਾਤਿ ਚੇਤਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਚੋਰਾ. ਹਨਿਂਸੁ ਵੇਦਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੇਦਬ੍ਬਮਨ੍ਤਵਸੇਨ ‘‘ਵੇਦਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਹਨਿਂਸੁ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬ੍ਯਸਨਮਜ੍ਝਗੂਤਿ ਤੇਪਿ ਚ ਅਨਵਸੇਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਘਾਤਯਮਾਨਾ ਬ੍ਯਸਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਂਸੁ ਪਟਿਲਭਿਂਸੂਤਿ.
ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਨਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਵਿਨਾਸਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਯੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾਯਾਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਵਿਨਾਸਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਨਂ ਉਨ੍ਨਾਦੇਨ੍ਤੋ ਦੇਵਤਾਸੁ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਦਮਾਨਾਸੁ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਧਨਂ ਉਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਗ੍ਗਪਥਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਚੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਚੋਵ, ਦੁਬ੍ਬਚਤ੍ਤਾ ਪਨ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਵੇਦਬ੍ਬਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵੇਦਬ੍ਬਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੪੯] ੯. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਪਤਿਮਾਨੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਜੀਵਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕਂ ਕੁਲਧੀਤਰਂ ਜਨਪਦੇ ਏਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਂ ਆਜੀਵਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ ਏਕਂ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੋਭਨਂ ਨੁ ਖੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਪਠਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਹੋਤੁ, ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਅਸੋਭਨਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ, ਮਾ ਅਜ੍ਜ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਸਚੇ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਮਹਾਵਿਨਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਨ ਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਮਙ੍ਗਲਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਨਾਗਮਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਹਿ ਅਜ੍ਜ ਦਿਵਸੋ ਠਪਿਤੋ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਆਗਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਬਹੁ ਵਯਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਕਿਂ ਨੋ ਤੇਹਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯਥਾਕਤੇਨੇਵ ਮਙ੍ਗਲੇਨ ਧੀਤਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਅਦਂਸੁ.
ਇਤਰੇ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਥ ਨੋ ਦਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਗਹਪਤਿਕਾ ਪਾਪਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਞ੍ਞਾਯ ਨ ਆਗਤਾ, ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਟਿਗਚ੍ਛਥ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਾਰਿਕਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਿਂਸੁ. ਤੇ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਲਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਰਿਕਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਗਤਾ. ਤੇਨਪਿ ਆਜੀਵਕੇਨ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਆਜੀਵਕੇਨ ਕੁਲਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਕਥਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਕਥਯਿਂਸੁ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਆਜੀਵਕੋ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਏਸ ਤੇਸਂ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯਂ ਅਕਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਜਨਪਦਵਾਸੀਨਂ ਧੀਤਰਂ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਂ ਆਜੀਵਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਾ ਮਙ੍ਗਲਕਿਰਿਯਾ, ਸੋਭਨਂ ਨੁ ਖੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਨੇਸਂ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਅਸੋਭਨਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ, ਸਚੇ ਕਰੋਥ, ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਨ ਗਮਿਂਸੁ. ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ਤੇਸਂ ਅਨਾਗਮਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇ ਅਜ੍ਜ ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਆਗਤਾ, ਕਿਂ ਨੋ ਤੇਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਧੀਤਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਧੀਤਰਂ ਅਦਂਸੁ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਰਿਕਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਨਾਮ ਛਿਨ੍ਨਹਿਰਿਕਾ ਗਹਪਤਿਕਾ, ਦਿਵਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਰਿਕਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਥ, ਮਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨਾਗਮਨਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਦਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਮਯਂ ਆਜੀਵਕਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਨ ਸੋਭਨ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਗਤਾ, ਦੇਥ ਨੋ ਦਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨਾਗਮਨਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਇਦਾਨਿ ਦਿਨ੍ਨਦਾਰਿਕਂ ਕਥਂ ਪੁਨ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਨਗਰਵਾਸੀ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਏਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਜਨਪਦਂ ਗਤੋ ਤੇਸਂ ਨਗਰਵਾਸੀਨਂ ‘‘ਮਯਂ ਆਜੀਵਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸੋਭਨਭਾਵੇਨ ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਨੁ ਦਾਰਿਕਾਯ ਲਦ੍ਧਭਾਵੋਵ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੪੯. ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਪਤਿਮਾਨੇਨ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਬਾਲਂ ਉਪਚ੍ਚਗਾ;
ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਾਰਕਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਮਾਨੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਂ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਗਮਯਮਾਨਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਬਾਲਂ ਉਪਚ੍ਚਗਾਤਿ ਏਤਂ ਨਗਰਵਾਸਿਕਂ ਬਾਲਂ ਦਾਰਿਕਾਪਟਿਲਾਭਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥੋਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਾਰਕਾਤਿ ਇਤਰੇ ਪਨ ਆਕਾਸੇ ਤਾਰਕਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਤਰਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਕਲਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਰਿਕਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾਵ ਅਗਮਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸ ਆਜੀਵਕੋ ਇਦਾਨੇਵ ਕੁਲਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਆਜੀਵਕੋ ਏਤਰਹਿ ਆਜੀਵਕੋਵ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਨਿਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਏਤਰਹਿ ਕੁਲਾਨਿਯੇਵ, ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੫੦] ੧੦. ਦੁਮ੍ਮੇਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸਕਨਿਪਾਤੇ ਮਹਾਕਣ੍ਹਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੨.੬੧ ਆਦਯੋ) ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਓਪਰਜ੍ਜਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਦੇਵਤਾਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਤਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਬਹੂ ਅਜੇਲ਼ਕਕੁਕ੍ਕੁਟਭੂਕਰਾਦਯੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੇਹਿ ਚੇਵ ਮਂਸਲੋਹਿਤੇਹਿ ਚ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤਾਮਙ੍ਗਲਿਕਾ, ਬਹੁਂ ਪਾਣਵਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਜਨੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਧਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ, ਅਹਂ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ ਉਪਾਯੇਨੇਵ ਪਾਣਵਧਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਥਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਹਨ੍ਤੇ ਵਟਰੁਕ੍ਖੇ ਮਹਾਜਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਦੇਵਤਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਯਸਧਨਾਦੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਂ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਥਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਅਭਿਸੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਂ ਨਮਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਰਥਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਵਿਯ ਪੂਜਂ ਕਰੋਤਿ.
ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਗਤਿਯੋ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ ਰਾਜਧਮ੍ਮੇ ਅਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਨੋਰਥੋ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹਿ. ਯਂ ਪਨਾਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਮਚ੍ਚੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਦਯੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਜਾਨਾਥ ਭੋ ਮਯਾ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਵੋਹਂ ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਵਟਰੁਕ੍ਖਂ ਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਦਾਹਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿਂ ‘‘ਸਚੇ ਰਜ੍ਜਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਦੇਵਤਾਯ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਇਦਂ ਰਜ੍ਜਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਪਞ੍ਚਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਜ੍ਜੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਿਂ ਗਣ੍ਹਾਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ? ਭੋ ਅਹਂ ਦੇਵਤਾਯ ਆਯਾਚਮਾਨੋ ‘‘ਯੇ ਮਯ੍ਹਂ ਰਜ੍ਜੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਵਟ੍ਟਿਮਂਸਲੋਹਿਤਾਦੀਹਿ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਯਾਚਿਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਥ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਉਪਰਾਜਕਾਲੇਯੇਵ ਏਵਂ ਆਯਾਚਿ ‘ਸਚਾਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯੇ ਮੇ ਰਜ੍ਜੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਸੋ ਇਦਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮਂ ਦਸਵਿਧਂ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਹਦਯਮਂਸਾਦੀਨਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ, ਏਵਂ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇਦਾਨਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮੇ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਆਯਾਚਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੫੦. ‘‘ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਯਞ੍ਞੋ ਮੇ ਉਪਯਾਚਿਤੋ;
ਇਦਾਨਿ ਖੋਹਂ ਯਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਬਹੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕੋ ਜਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਦਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨਭਾਵੇਨ, ਦਸਸੁ ਵਾ ਪਨ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਨਭਾਵੇਨ ਦੁਟ੍ਠਾ ਮੇਧਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ, ਤੇਸਂ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਨਂ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਬਾਲਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਗਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇਨ ਸਹਸ੍ਸੇਨ. ਯਞ੍ਞੋ ਮੇ ਉਪਯਾਚਿਤੋਤਿ ਮਯਾ ਦੇਵਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਯਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਯਞ੍ਞੋ ਯਾਚਿਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਖੋਹਂ ਯਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸੋ ਅਹਂ ਇਮਿਨਾ ਆਯਾਚਨੇਨ ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਯਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਇਦਾਨਿ ਹਿ ਬਹੁ ਅਧਮ੍ਮਿਕੋ ਜਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨੇਵ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.
ਅਮਚ੍ਚਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕੇ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸੁਂ. ਭੇਰਿਯਾ ਆਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਠਿਤੋ ਏਕਪੁਰਿਸੋਪਿ ਨਾਹੋਸਿ. ਇਤਿ ਯਾਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਾਵ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦਸਸੁ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਕਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਮ੍ਪਿ ਅਕਿਲਮੇਨ੍ਤੋ ਸਕਲਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਂ ਆਦਾਯ ਦੇਵਨਗਰਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਚਰਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਚਰਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾਪਰਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੁਮ੍ਮੇਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.
ਅਤ੍ਥਕਾਮਵਗ੍ਗੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਲੋਸਕਤਿਸ੍ਸਕਪੋਤ, ਵੇਲ਼ੁਕਂ ਮਕਸਮ੍ਪਿ ਚ;
ਰੋਹਿਣੀ ਆਰਾਮਦੂਸਂ, ਵਾਰੁਣੀਦੂਸਵੇਦਬ੍ਬਂ;
ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਦੁਮ੍ਮੇਧਂ ਦਸਾਤਿ.
ਪਠਮੋ ਪਣ੍ਣਾਸਕੋ.