੨. ਸੀਲਵਗ੍ਗੋ

[੧੧] ੧. ਲਕ੍ਖਣਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਤਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਯਾਵ ਅਭਿਮਾਰਪ੍ਪਯੋਜਨਾ ਖਣ੍ਡਹਾਲਜਾਤਕੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਾਵ ਧਨਪਾਲਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ ਪਨ ਚੂਲ਼ਹਂਸਜਾਤਕੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਾਵ ਪਥਵਿਪ੍ਪਵੇਸਨਾ ਦ੍ਵਾਦਸਨਿਪਾਤੇ ਸਮੁਦ੍ਦਵਾਣਿਜਜਾਤਕੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਗਯਾਸੀਸੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਂ ਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤੇਸਂ ਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਬਹੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਪਬੋਧੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਥੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਪਬੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਦਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨਮੇਵ ਆਗਮਂਸੁ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਂ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸੋਭਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਪਰਿਹੀਨਪਰਿਵਾਰੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੋਭਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੋਭਿਯੇਵ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਪਿ ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਗਣਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਿਹੀਨੋਯੇਵਾਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿਂਸੁ, ਭਗਵਾ ਭਵਨ੍ਤਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਕਾਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਏਕੋ ਮਗਧਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਿਗਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣੋ ਚ ਕਾਲ਼ੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਹਂ ਇਦਾਨਿ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਂ ਗਣਂ ਪਰਿਹਰਥਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਮਿਗਸਤਾਨਿ ਏਕੇਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਮਿਗਗਣਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਮਗਧਰਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਸ੍ਸਪਾਕਸਮਯੇ ਕਿਟ੍ਠਸਮ੍ਬਾਧੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਮਿਗਾਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਸ੍ਸਖਾਦਕਾਨਂ ਮਿਗਾਨਂ ਮਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਓਪਾਤਂ ਖਣਨ੍ਤਿ, ਸੂਲਾਨਿ ਰੋਪੇਨ੍ਤਿ, ਪਾਸਾਣਯਨ੍ਤਾਨਿ ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਕੂਟਪਾਸਾਦਯੋ ਪਾਸੇ ਓਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ, ਬਹੂ ਮਿਗਾ ਵਿਨਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਿਟ੍ਠਸਮ੍ਬਾਧਸਮਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਯਂ ਕਿਟ੍ਠਸਮ੍ਬਾਧਸਮਯੋ, ਬਹੂ ਮਿਗਾ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਮਯਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਿਗਗਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਉਦ੍ਧਟਕਾਲੇ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਿਤੁ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਿਗਾ ਪਬ੍ਬਤਮਾਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਓਰੋਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਲੀਨਾ ਬਹੂ ਮਿਗੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤਿ.

ਕਾਲ਼ਮਿਗੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਨ੍ਧਤਾਯ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਵੇਲਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਾਯ ਵੇਲਾਯ ਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਮਿਗਗਣਂ ਆਦਾਯ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇਪਿ ਸਾਯਨ੍ਹੇਪਿ ਪਦੋਸੇਪਿ ਪਚ੍ਚੂਸੇਪਿ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਕਤਿਯਾ ਠਿਤਾ ਚ ਨਿਲੀਨਾ ਚ ਬਹੂ ਮਿਗੇ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਨ੍ਧਤਾਯ ਬਹੂ ਮਿਗੇ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਕੇਹੇਵ ਮਿਗੇਹਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਲਕ੍ਖਣਮਿਗੋ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਉਪਾਯਕੁਸਲੋ ‘‘ਇਮਾਯ ਵੇਲਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਾਯ ਵੇਲਾਯ ਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇਨਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਦਿਵਾਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਦੋਸੇਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਚ੍ਚੂਸੇਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਿਗਗਣਂ ਆਦਾਯ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯੇਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਮਿਗਂ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਉਦ੍ਧਟੇਸੁ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਤਰਿਂਸੁ.

ਕਾਲ਼ੋ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਵਸੇਸਮਿਗੇ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਏਕਕੋਵ ਆਗਮਿ. ਲਕ੍ਖਣੋ ਪਨ ਏਕਮਿਗਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਮਿਗਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ –

੧੧. ‘‘ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਤਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨਂ;

ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸ ਆਯਨ੍ਤਂ, ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤਂ;

ਅਥ ਪਸ੍ਸਸਿਮਂ ਕਾਲ਼ਂ, ਸੁਵਿਹੀਨਂਵ ਞਾਤਿਭੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਵਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਸੀਲਤਾਯ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਚ ਆਮਿਸਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਚ ਏਤੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨੋ, ਤੇਸਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਪਨਿਵਾਰਣਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਚ, ਗੋਚਰਲਾਭਾਪਨਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਧਮ੍ਮਿਕਰਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਆਮਿਸਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਸੁ ਠਿਤਾਨਂ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਤ੍ਤਮਾਤਰਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਆਚਾਰਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮਿਗਮ੍ਪਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘੇਨ ਪੁਰਕ੍ਖਤਂ ਪਰਿਵਾਰਿਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸ. ਤਾਯ ਪਨ ਆਚਾਰਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਿਹੀਨਂ ਦਨ੍ਧਪਞ੍ਞਂ ਅਥ ਪਸ੍ਸਸਿਮਂ ਕਾਲ਼ਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਞਾਤਿਂ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਹੀਨਮੇਵ ਞਾਤੀਹਿ ਏਕਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਸੋਭਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੋਭਤਿਯੇਵ. ਨ ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਏਤਰਹਿਯੇਵ ਗਣਮ੍ਹਾ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਿਹੀਨੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਾਲ਼ੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਰਿਸਾਪਿਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਰਿਸਾਵ, ਲਕ੍ਖਣੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਪਰਿਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ, ਮਾਤਾ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਲਕ੍ਖਣਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.

[੧੨] ੨. ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੇਵ ਸੇਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਮਹਾਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾ ਅਹੋਸਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲਾ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾ, ਅਨ੍ਤੋਘਟੇ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸਾ ਹਦਯੇ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਜਲਤਿ. ਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਨਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗੇਹੇ ਅਨਭਿਰਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮਤਾਤਾ, ਮਯ੍ਹਂ ਘਰਾਵਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਭਿਰਮਤਿ, ਅਹਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮਾ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਇਦਂ ਕੁਲਂ ਬਹੁਵਿਭਵਂ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਧੀਤਾ, ਨ ਲਬ੍ਭਾ ਤਯਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਪਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਹੋਤੁ, ਪਤਿਕੁਲਂ ਗਤਾ ਸਾਮਿਕਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਤਿਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤਿਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੀਲਵਤੀ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿ.

ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਂਵਾਸਮਨ੍ਵਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਘੋਸਯਿਂਸੁ, ਸਕਲਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਿਂਸੁ, ਨਗਰਂ ਦੇਵਨਗਰਂ ਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਪਨ ਤਾਵ ਉਲ਼ਾਰਾਯਪਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਂ ਨ ਵਿਲਿਮ੍ਪਤਿ ਨਾਲਙ੍ਕਰੋਤਿ, ਪਕਤਿਵੇਸੇਨੇਵ ਵਿਚਰਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਾਮਿਕੋ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਸਕਲਨਗਰਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਸਰੀਰਂ ਨਪ੍ਪਟਿਜਗ੍ਗਸੀ’’ਤਿ. ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਮੇ ਕੁਣਪੇਹਿ ਪੂਰਿਤਂ ਸਰੀਰਂ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਅਲਙ੍ਕਤੇਨ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਕਾਯੋ ਨੇਵ ਦੇਵਨਿਮ੍ਮਿਤੋ, ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ, ਨ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯੋ, ਨ ਮਣਿਮਯੋ, ਨ ਹਰਿਚਨ੍ਦਨਮਯੋ, ਨ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲਗਬ੍ਭਸਮ੍ਭੂਤੋ, ਨ ਅਮਤੋਸਧਪੂਰਿਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਕੁਣਪੇ ਜਾਤੋ, ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕਸਮ੍ਭਵੋ, ਅਨਿਚ੍ਚੁਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਭੇਦਨਵਿਦ੍ਧਂਸਨਧਮ੍ਮੋ, ਕਟਸਿਵਡ੍ਢਨੋ, ਤਣ੍ਹੂਪਾਦਿਨ੍ਨੋ, ਸੋਕਾਨਂ ਨਿਦਾਨਂ, ਪਰਿਦੇਵਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਸਬ੍ਬਰੋਗਾਨਂ ਆਲਯੋ, ਕਮ੍ਮਕਰਣਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ, ਅਨ੍ਤੋਪੂਤਿ, ਬਹਿ ਨਿਚ੍ਚਪਗ੍ਘਰਣੋ, ਕਿਮਿਕੁਲਾਨਂ ਆਵਾਸੋ, ਸਿਵਥਿਕਪਯਾਤੋ, ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨੋ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਪਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ –

‘‘ਅਟ੍ਠਿਨਹਾਰੁਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਚਮਂਸਾਵਲੇਪਨੋ;

ਛਵਿਯਾ ਕਾਯੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਅਨ੍ਤਪੂਰੋ ਉਦਰਪੂਰੋ, ਯਕਨਪੇਲ਼ਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਿਨੋ;

ਹਦਯਸ੍ਸ ਪਪ੍ਫਾਸਸ੍ਸ, ਵਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਿਹਕਸ੍ਸ ਚ.

‘‘ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾਯ ਖੇਲ਼ਸ੍ਸ, ਸੇਦਸ੍ਸ ਚ ਮੇਦਸ੍ਸ ਚ;

ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਲਸਿਕਾਯ, ਪਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਸਾਯ ਚ.

‘‘ਅਥਸ੍ਸ ਨਵਹਿ ਸੋਤੇਹਿ, ਅਸੁਚੀ ਸਵਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ;

ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਾ ਅਕ੍ਖਿਗੂਥਕੋ, ਕਣ੍ਣਮ੍ਹਾ ਕਣ੍ਣਗੂਥਕੋ.

‘‘ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾ ਚ ਨਾਸਤੋ, ਮੁਖੇਨ ਵਮਤੇਕਦਾ;

ਪਿਤ੍ਤਂ ਸੇਮ੍ਹਞ੍ਚ ਵਮਤਿ, ਕਾਯਮ੍ਹਾ ਸੇਦਜਲ੍ਲਿਕਾ.

‘‘ਅਥਸ੍ਸ ਸੁਸਿਰਂ ਸੀਸਂ, ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪੂਰਿਤਂ;

ਸੁਭਤੋ ਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੬-੨੦੧);

‘‘ਅਨਨ੍ਤਾਦੀਨਵੋ ਕਾਯੋ, ਵਿਸਰੁਕ੍ਖਸਮੂਪਮੋ;

ਆਵਾਸੋ ਸਬ੍ਬਰੋਗਾਨਂ, ਪੁਞ੍ਜੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕੇਵਲੋ. (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੪.੫੫);

‘‘ਸਚੇ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ, ਅਨ੍ਤੋ ਬਾਹਿਰਕੋ ਸਿਯਾ;

ਦਣ੍ਡਂ ਨੂਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਕਾਕੇ ਸੋਣੇ ਚ ਵਾਰਯੇ.

‘‘ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਅਸੁਚਿ ਕਾਯੋ, ਕੁਣਪੋ ਉਕ੍ਕਰੂਪਮੋ;

ਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੇਹਿ, ਕਾਯੋ ਬਾਲਾਭਿਨਨ੍ਦਿਤੋ.

‘‘ਅਲ੍ਲਚਮ੍ਮਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਨਵਦ੍ਵਾਰੋ ਮਹਾਵਣੋ;

ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਅਸੁਚੀ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਿਯੋ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੨);

ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਇਮਂ ਕਾਯਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ? ਨਨੁ ਇਮਸ੍ਸ ਅਲਙ੍ਕਤਕਰਣਂ ਗੂਥਪੁਣ੍ਣਘਟਸ੍ਸ ਬਹਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ? ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਇਮੇ ਦੋਸੇ ਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਪਬ੍ਬਜਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭਮਾਨਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਅਹਂ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭੇ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਿਟ੍ਠੀਨਂ ਬਹਲਤ੍ਤਂ ਉਦਰਪਟਲਸ੍ਸ ਚ ਮਹਨ੍ਤਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਤ੍ਵਂ ਗਬ੍ਭਿਨੀ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਸਿ, ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਯ੍ਯੇ, ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਸੀਲਂ ਪਨ ਮੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਅਯ੍ਯ, ਅਯਂ ਕੁਲਧੀਤਾ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਸਾਮਿਕਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇ ਵਾ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਮ, ਕਿਂਦਾਨਿ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ? ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਚ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਾਨਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਕ੍ਖਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਕੁਚ੍ਛਿਨਾ ਗਬ੍ਭਂ ਪਰਿਹਰਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿਯੇਵਾਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਗਰਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਾ ਇਮਂ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾਵ ਸੇਲਗੁਲ਼ਂ ਪਵਟ੍ਟਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਇਮਂ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸ੍ਸਯਂ ਗਤਾ.

ਅਥ ਸਾ ਦਹਰਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਾਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਲੋਕੇ ਪਨ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਸਾ ਚ ਪਨ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਲਦ੍ਧਾ, ਮਾ ਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਥ, ਏਥ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਰਾਜਗਹਾ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਜਹਿਤਂ ਆਦਾਯ ਚਰਤੀ’ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਓਕਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਕਥਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਰਾਜਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲਂ ਮਹਾਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਚੂਲ਼ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਵਿਸਾਖਂ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਿ ਮਹਾਕੁਲਾਨਿ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਚਤੂਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਸੁ ਉਪਾਲਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਮ੍ਮਂ ਸੋਧੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰਤੋ ਵਿਸਾਖਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਵਿਸਾਖੇ, ‘ਅਯਂ ਦਹਰਾ ਅਸੁਕਮਾਸੇ ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’ਤਿ ਤਥਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਣਿਯਂ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਨਾਭਿਉਦਰਪਰਿਯੋਸਾਨਾਦੀਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮਾਸਦਿਵਸੇ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਤਥਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਸੁਦ੍ਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਸ੍ਸਯਮੇਵ ਗਤਾ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਪਰਿਪਾਕਮਨ੍ਵਾਯ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਪਾਦਮੂਲੇ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਮੀਪੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦਾਰਕਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਸੇਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ, ਭਣੇ, ਦਾਰਕਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਨਾਮ ਪਲਿਬੋਧੋ, ਮਯਂ ਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਰਾਜਾ ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀਨਂ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਪਰਿਹਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢਾਪੇਸਿ. ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਕੁਮਾਰਪਰਿਹਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੁ. ਸੋ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸ੍ਸੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇਸੁ ਚਿਤ੍ਰਕਥੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਕਥਿਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੦੯, ੨੧੭) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੯ ਆਦਯੋ) ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਮਾਤਾਪਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਗਗਨਮਜ੍ਝੇ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਓਵਾਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵੇਨ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਥੇਰੀ ਚ ਉਭੋ ਨਾਸਿਤਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਤਾਯ ਚੇਵ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਗੁਣਕਥਾਯਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਚ ਜਾਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਹੋਸਿਯੇਵਾਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਭਵਨ੍ਤਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਕਾਸਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰਯਮਾਨੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਮਣਿਗੁਲ਼ਸਦਿਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਸਿਙ੍ਗਾਨਿ ਰਜਤਵਣ੍ਣਾਨਿ, ਮੁਖਂ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਪੁਞ੍ਜਵਣ੍ਣਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਲਾਖਾਰਸਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਾ ਵਿਯ, ਵਾਲਧਿ ਚਮਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ, ਸਰੀਰਂ ਪਨਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਸਤਮਿਗਪਰਿਵਾਰੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ ਨਾਮੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਰਾਜਾ ਨਾਮ. ਅਵਿਦੂਰੇ ਪਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਪਞ੍ਚਸਤਮਿਗਪਰਿਵਾਰੋ ਸਾਖਮਿਗੋ ਨਾਮ ਵਸਤਿ, ਸੋਪਿ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਵ ਅਹੋਸਿ.

ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਮਿਗਵਧਪ੍ਪਸੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਨਾ ਮਂਸੇਨ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸਿਕਂ ਮਿਗਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਮਿਗਾਨਂ ਨਿਵਾਪਂ ਵਪਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਮਿਗੇ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਮਿਗਾਨਂ ਨਿਵਾਪਤਿਣਾਨਿ ਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਾਗੁਰਾਨਿ ਆਦਾਯ ਮੁਗ੍ਗਰਾਦਿਨਾਨਾਵੁਧਹਤ੍ਥਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗੇ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ‘‘ਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੇ ਮਿਗੇ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਿਪਮਾਨਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਸਾਖਮਿਗਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਮਿਗਗਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਗੁਮ੍ਬਾਦਯੋ ਚ ਭੂਮਿਞ੍ਚ ਮੁਗ੍ਗਰੇਹਿ ਪਹਰਨ੍ਤਾ ਮਿਗਗਣਂ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਸਿਸਤ੍ਤਿਧਨੁਆਦੀਨਿ ਆਵੁਧਾਨਿ ਉਗ੍ਗਿਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤਾ ਤਂ ਮਿਗਗਣਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਮਿਗਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਸੇਥ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਮਿਗੇ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪੂਰਿਤਂ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸਂ ਮਂਸਾਨਿ ਖਾਦਥਾ’’ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ.

ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਿਗੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਸੁਵਣ੍ਣਮਿਗੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਭਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਮਿਗਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਤਿ, ਕਦਾਚਿਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਆਹਰਤਿ. ਮਿਗਾ ਧਨੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਮਰਣਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜਿਤਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਹਾਰੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿਪਿ, ਗਿਲਾਨਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਰਣਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਮਿਗਗਣੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਸਾਖਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਬਹੂ ਮਿਗਾ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਕਂਸੇਨ ਮਰਿਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾ ਕਣ੍ਡੇਨ ਮਿਗੇ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੁ, ਧਮ੍ਮਗਣ੍ਡਿਕਟ੍ਠਾਨੇ ਮਿਗਾਨਂ ਵਾਰੋ ਹੋਤੁ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਮ ਪਰਿਸਾਯ ਵਾਰੋ ਪਾਪੁਣਾਤੁ, ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਵ ਪਰਿਸਾਯ, ਵਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਿਗੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਗਣ੍ਡਿਕਾਯ ਗੀਵਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤੁ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਿਗਾ ਕਿਲਨ੍ਤਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋਵ ਮਿਗੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਗਣ੍ਡਿਕਾਯ ਗੀਵਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਪਨ੍ਨਕਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਾਖਮਿਗਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾਯ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭਿਨਿਮਿਗਿਯਾ ਵਾਰੋ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਾ ਸਾਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਗਬ੍ਭਿਨੀ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਵਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਯ੍ਹਂ ਵਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਵ ਵਾਰਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਾਪੇਤੁਂ, ਤ੍ਵਮੇਵ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਾਰਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ, ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੁ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਅਹਂ ਤੇ ਵਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਗਣ੍ਡਿਕਾਯ ਸੀਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਲਦ੍ਧਾਭਯੋ ਮਿਗਰਾਜਾ ਧਮ੍ਮਗਣ੍ਡਿਕਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ.

ਰਾਜਾ ਤਾਵਦੇਵ ਰਥਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮ ਮਿਗਰਾਜ, ਨਨੁ ਮਯਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਭਯਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਧ ਨਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਮਹਾਰਾਜ, ਗਬ੍ਭਿਨੀ ਮਿਗੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਵਾਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਖੋ ਪਨ ਮਯਾ ਏਕਸ੍ਸ ਮਰਣਦੁਕ੍ਖਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਮਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ਨਿਪਨ੍ਨੋ, ਮਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਸਙ੍ਕਿਤ੍ਥ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ. ਰਾਜਾ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਮਿਗਰਾਜ, ਮਯਾ ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁਪਿ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਤੇਨ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ, ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਭਯੇ ਲਦ੍ਧੇ ਅਵਸੇਸਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨਰਿਨ੍ਦਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਯ੍ਯਾਨੇਯੇਵ ਮਿਗਾ ਅਭਯਂ ਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਿਗਾ ਤਾਵ ਅਭਯਂ ਲਭਨ੍ਤੁ, ਸੇਸਾ ਚਤੁਪ੍ਪਦਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਚਤੁਪ੍ਪਦਾ ਤਾਵ ਅਭਯਂ ਲਭਨ੍ਤੁ, ਦਿਜਗਣਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਦਿਜਗਣਾ ਤਾਵ ਅਭਯਂ ਲਭਨ੍ਤੁ, ਉਦਕੇ ਵਸਨ੍ਤਾ ਮਚ੍ਛਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਭਯਂ ਦਮ੍ਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਰਾਜਾਨਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਚਰ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਸਮਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਪਿ ਖੋ ਮਿਗਧੇਨੁ ਪੁਪ੍ਫਕਣ੍ਣਿਕਸਦਿਸਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਸੋ ਕੀਲ਼ਮਾਨੋ ਸਾਖਮਿਗਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾ ਏਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛ, ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਓਵਦਨ੍ਤੀ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨. ‘‘ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੇਵ ਸੇਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਾਖਮੁਪਸਂਵਸੇ;

ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਮਿਂ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਸਾਖਸ੍ਮਿ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੇਵ ਸੇਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਾਤ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਕਾਮੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੇਵ ਸੇਵੇਯ੍ਯ ਭਜੇਯ੍ਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਾਖਮੁਪਸਂਵਸੇਤਿ ਸਾਖਮਿਗਂ ਪਨ ਨ ਉਪਸਂਵਸੇ ਉਪਗਮ੍ਮ ਨ ਸਂਵਸੇਯ੍ਯ, ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਕਂ ਨ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ. ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਮਿਂ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰਞ੍ਞੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਮਰਣਮ੍ਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋ ਵਰਂ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਯਞ੍ਚੇ ਸਾਖਸ੍ਮਿ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਨ ਸਾਖਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਂ ਨੇਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਨ ਵਰਂ ਨ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਪਨ ਅਭਯਲਦ੍ਧਕਾ ਮਿਗਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਲਦ੍ਧਾਭਯਾ ਇਮੇ ਮਿਗਾ’’ਤਿ ਮਿਗੇ ਪਹਰਿਤੁਂ ਵਾ ਪਲਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਾ ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਰਾਜਸ੍ਸ ਵਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਅਹਂ ਰਜ੍ਜਂ ਜਹੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਚ ਤਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਦਾਮਿ, ਗਚ੍ਛਥ ਨ ਕੋਚਿ ਮਮ ਵਿਜਿਤੇ ਮਿਗੇ ਪਹਰਿਤੁਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰੇਸਂ ਸਸ੍ਸਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਮਿਗੇ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਰੋਚਾਪੇਸਿ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਸ੍ਸਕਾਰਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਸ੍ਸਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਵਤਿਂ ਮਾ ਕਰੋਨ੍ਤੁ, ਖੇਤ੍ਤਂ ਪਨ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਞ੍ਞਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਿਰ ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਪਣ੍ਣਬਨ੍ਧਨਸਞ੍ਞਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਣ੍ਣਸਞ੍ਞਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਮਿਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਨੇਸਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਤੋ ਲਦ੍ਧਓਵਾਦੋ. ਏਵਂ ਮਿਗਗਣਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਗੇਹਿ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ, ਰਾਜਾਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵਾਹਂ ਥੇਰਿਯਾ ਚ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਚ ਅਵਸ੍ਸਯੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਿਨਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਸਾਖਮਿਗੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਰਿਸਾਪਿਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਰਿਸਾਵ, ਮਿਗਧੇਨੁ ਥੇਰੀ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.

[੧੩] ੩. ਕਣ੍ਡਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਣ੍ਡਿਨਂ ਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜਾਤਕੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵੀਤਚ੍ਚਿਤੇਸੁ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਪਕ੍ਕੋ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿਂਸੁ, ਭਗਵਾ ਭਵਨ੍ਤਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਾਰਣਂ ਪਾਕਟਂ ਅਕਾਸਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਾਚਨਂ ਭਵਨ੍ਤਰਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਞ੍ਚ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤੀਤਂ ਆਹਰੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਏਤ੍ਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਯਾਚਨਞ੍ਚ ਵਲਾਹਕਗਬ੍ਭਤੋ ਚਨ੍ਦਨੀਹਰਣੂਪਮਾਯ ਭਵਨ੍ਤਰਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਾਰਣਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਤੀਤੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਰਾਜਗਹੇ ਮਗਧਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਮਗਧਵਾਸਿਕਾਨਂ ਸਸ੍ਸਸਮਯੇ ਮਿਗਾਨਂ ਮਹਾਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੋ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਮਿਗੋ ਏਕਾਯ ਗਾਮਨ੍ਤਵਾਸਿਨਿਯਾ ਮਿਗਪੋਤਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਮਿਗਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਪੁਨ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਤਰਣਕਾਲੇ ਮਿਗਪੋਤਿਕਾਯ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਓਤਰਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਖੋਸਿ, ਅਯ੍ਯ, ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯੋ ਬਾਲਮਿਗੋ, ਗਾਮਨ੍ਤੋ ਚ ਨਾਮ ਸਾਸਙ੍ਕੋ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ, ਮਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਤਰੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਗਧਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਿਗਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਾ ਓਤਰਣਕਾਲੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕੋਟ੍ਠਕੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਆਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਏਕੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਮਿਗਪੋਤਿਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕੋ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਠਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਬਾਲਮਿਗਂ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਏਕੇਨੇਵ ਸਰਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਮਿਗਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਾਤੇਤਿ. ਮਿਗਪੋਤਿਕਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਦ੍ਧਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਵਾਤਗਤਿਯਾਵ ਪਲਾਯਿ. ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਕੋਟ੍ਠਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੀਤਚ੍ਚਿਤੇਸੁ ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਂ ਲੋਹਿਤਬਿਨ੍ਦੂਹਿ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇਹਿ ਕਾਜੇਨਾਦਾਯ ਦਾਰਕੇ ਤੋਸੇਨ੍ਤੋ ਘਰਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਬਾਲਮਿਗਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਨੇਵ ਮਾਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਨ ਪਿਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਅਥ ਖੋ ਕਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਕਾਮਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਿਯਂ ਹਤ੍ਥਚ੍ਛੇਦਾਦਿਕਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਪਰੇਸਂ ਮਰਣਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਗਰਹਿਤਮੇਵ. ਯਂ ਜਨਪਦਂ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਵਿਚਾਰੇਤਿ ਅਨੁਸਾਸਤਿ, ਸੋ ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਣਾਯਕੋ ਜਨਪਦੋਪਿ ਗਰਹਿਤੋਯੇਵ. ਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਵਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਗਰਹਿਤਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤੀਣਿ ਗਰਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਨਦੇਵਤਾਸੁ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਪੂਜਯਮਾਨਾਸੁ ਮਧੁਰੇਨ ਸਰੇਨ ਤਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਉਨ੍ਨਾਦੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ –

੧੩. ‘‘ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਕਣ੍ਡਿਨਂ ਸਲ੍ਲਂ, ਪੁਰਿਸਂ ਗਾਲ਼੍ਹਵੇਧਿਨਂ;

ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਤਂ ਜਨਪਦਂ, ਯਤ੍ਥਿਤ੍ਥੀ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ;

ਤੇ ਚਾਪਿ ਧਿਕ੍ਕਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਯੇ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਵਸਂ ਗਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਿਰਤ੍ਥੂਤਿ ਗਰਹਣਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਉਤ੍ਤਾਸੁਬ੍ਬੇਗਵਸੇਨ ਗਰਹਣੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਉਤ੍ਤਸਿਤੁਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ ਹਿ ਹੋਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਕਣ੍ਡਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਣ੍ਡੀ, ਤਂ ਕਣ੍ਡਿਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਕਣ੍ਡਂ ਅਨੁਪਵਿਸਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਣ੍ਡਿਨਂ ਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਲ੍ਲਕਣ੍ਡਿਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਸਲ੍ਲੋ, ਤਂ ਸਲ੍ਲਂ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਣਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਲਵਪ੍ਪਹਾਰਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹਵੇਧੀ, ਤਂ ਗਾਲ਼੍ਹਵੇਧਿਨਂ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕਣ੍ਡੇਨ, ਕੁਮੁਦਪਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨਥਲੇਨ ਉਜੁਕਗਮਨੇਨੇਵ ਸਲ੍ਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਗਾਲ਼੍ਹਵੇਧਿਨਂ ਪੁਰਿਸਂ ਧਿਰਤ੍ਥੂਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਣਾਯਿਕਾਤਿ ਇਸ੍ਸਰਾ ਸਂਵਿਧਾਯਿਕਾ. ਧਿਕ੍ਕਿਤਾਤਿ ਗਰਹਿਤਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਤਂ ਤਦੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਏਵਂ ਏਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤੀਣਿ ਗਰਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਵਨਂ ਉਨ੍ਨਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਅਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਦਾ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਮਿਗੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਮਿਗਪੋਤਿਕਾ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ, ਕਾਮੇਸੁ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਕਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.

ਕਣ੍ਡਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.

[੧੪] ੪. ਵਾਤਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਨ ਕਿਰਤ੍ਥਿ ਰਸੇਹਿ ਪਾਪਿਯੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਿਰ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਤਿਸ੍ਸਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਮਹਾਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਭਤ੍ਤਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਟ੍ਠਪਾਲਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ, ‘‘ਚੂਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗਗਨਤਲੇ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਾਕਟੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਅਹੋਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਰਾਜਗਹੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਅਹੋਸਿ ਆਭਰਣਭਣ੍ਡਕਂ, ਤਂ ਰਤਨਚਙ੍ਕੋਟਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸੁ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਾਸੁ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਇਮਿਨਾ ਅਲਙ੍ਕਾਰੇਨ ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਤਿ, ਤਂ ਨੋ ਏਕਪੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਂ ਗਤੋ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਏਤਰਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਕਹਂ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿ.

ਅਥੇਕਾ ਵਣ੍ਣਦਾਸੀ ਤਂ ਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਂ ਰੋਦਨ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਅਯ੍ਯੇ, ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ’’. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਯਾਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸੁਕਞ੍ਚ ਅਸੁਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਸਬ੍ਬਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਥ, ਅਹਂ ਵੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਯਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੀਥਿਯਂ ਨਿਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਾ ਆਗਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਨੇਵ ਪਰਿਵੁਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋਵ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਯਾਗੁਞ੍ਚ ਰਸਕਭਿਕ੍ਖਞ੍ਚ ਦਤ੍ਵਾ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਦਮਾਨਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਉਪਗਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯ ਸਪਦਾਨਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਪਰਿਜਨੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਘਰੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਕਹਂ ਉਪਾਸਿਕਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਗਿਲਾਨਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤਸਮਾਦਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਤਕਾਰਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਰਾਜਗਹਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਾਕਟਾ ਜਾਤਾ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਕਿਰ ਏਕਾ ਵਣ੍ਣਦਾਸੀ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਗਤਾ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਸਂ ਗਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਸਂ ਗਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਯੋ ਨਾਮ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਵਾਤਮਿਗੋ ਤਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਲਾਯਤਿ, ਸਞ੍ਜਯੋਪਿ ਨ ਤਂ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਤਿ. ਸੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇਯੇਵ ਚਰਤਿ. ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਰਞ੍ਞੋ ਅਭਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਸਮ੍ਮ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲ, ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦੇਵ, ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਕੋ ਪਨ ਵਾਤਮਿਗੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਚਰਤਿ, ਏਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਪਨ ਤਂ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਥੋਕਂ ਮਧੁਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੋ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਮ੍ਪਿ ਨਂ ਆਨੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਮਧੁਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਤਮਿਗਸ੍ਸ ਚਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਣਾਨਿ ਮਧੁਨਾ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਨਿਲੀਯਿ. ਮਿਗੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਦ੍ਧੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਤਸ੍ਸ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਤਤਿਣੇਸੁ ਪਲੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਿਤਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ.

ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਆਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਾ ਵੀਥਿਂ ਕਿਲਞ੍ਜੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਮਧੁਲਾਬੁਕਂ ਅਂਸੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਤਿਣਕਲਾਪਂ ਉਪਕਚ੍ਛਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਧੁਮਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਮਿਗਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੋਰਾਜਨਿਵੇਸਨਂਯੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਿਗੇ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਂਸੁ. ਮਿਗੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨਙ੍ਗਣੇ ਆਧਾਵਤਿ ਪਰਿਧਾਵਤਿ. ਰਾਜਾ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਤਂ ਕਮ੍ਪਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਵਾਤਮਿਗੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਜ੍ਜਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਗਹਨਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾਤਮਿਗੋ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਦ੍ਧੋ ਇਦਾਨਿ ਏਵਰੂਪਂ ਠਾਨਂ ਆਗਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ ਭੋ ਲੋਕੇ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਪਾਪਤਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ –

੧੪. ‘‘ਨ ਕਿਰਤ੍ਥਿ ਰਸੇਹਿ ਪਾਪਿਯੋ, ਆਵਾਸੇਹਿਵ ਸਨ੍ਥਵੇਹਿ ਵਾ;

ਵਾਤਮਿਗਂ ਗਹਨਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਵਸਮਾਨੇਸਿ ਰਸੇਹਿ ਸਞ੍ਜਯੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਰਸੇਹੀਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਹਿ ਮਧੁਰਮ੍ਬਿਲਾਦੀਹਿ. ਪਾਪਿਯੋਤਿ ਪਾਪਤਰੋ. ਆਵਾਸੇਹਿਵ ਸਨ੍ਥਵੇਹਿ ਵਾਤਿ ਨਿਬਦ੍ਧਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਹਿ ਆਵਾਸੇਸੁਪਿ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੇਸੁਪਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਪਾਪਕੋਵ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੇਹਿ ਆਵਾਸੇਹਿ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੇਹਿ ਵਾ ਸਤਗੁਣੇਨ ਚ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਚ ਧੁਵਪਟਿਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਆਹਾਰਂ ਵਿਨਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਾਲਨਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਚ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਰਸਾਵ ਪਾਪਤਰਾਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਗਤਂ ਵਿਯ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਕਿਰਤ੍ਥਿ ਰਸੇਹਿ ਪਾਪਿਯੋ, ਆਵਾਸੇਹਿਵ ਸਨ੍ਥਵੇਹਿ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪਾਪਿਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਤਮਿਗ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਗਹਨਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਪਸ੍ਸਥ ਰਸਾਨਂ ਪਾਪਿਯਭਾਵਂ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਗਹਨਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾਤਮਿਗਂ ਸਞ੍ਜਯੋ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲੋ ਮਧੁਰਸੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਆਨੇਸਿ, ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗੇਹਿ ਰਸੇਹਿ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਂ ਪਾਪਤਰਂ ਲਾਮਕਤਰਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਤਂ ਮਿਗਂ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਪੇਸੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਵਣ੍ਣਦਾਸੀ ਇਦਾਨੇਵ ਏਤਂ ਰਸਤਣ੍ਹਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ. ‘‘ਤਦਾ ਸਞ੍ਜਯੋ ਅਯਂ ਵਣ੍ਣਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਤਮਿਗੋ ਚੂਲ਼ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਾਤਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.

[੧੫] ੫. ਖਰਾਦਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਂ ਖਰਾਦਿਯੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਬ੍ਬਚੋ ਓਵਾਦਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਬ੍ਬਚੋ ਓਵਾਦਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਦੁਬ੍ਬਚਤਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਓਵਾਦਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਿਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਿਨਿਮਿਗੀ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਅਯਂ ਤੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ, ਏਤਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ‘‘ਅਸੁਕਵੇਲਾਯ ਨਾਮ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਵੁਤ੍ਤਵੇਲਾਯ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਏਕਦਿਵਸਂ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇ ਸਤ੍ਤੋਵਾਦੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸੋ ਮਿਗਮਾਯਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਪਾਸੇ ਬਜ੍ਝਿ. ਮਾਤਾਪਿਸ੍ਸ ਭਾਤਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਭਾਤਿਕ, ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਮਿਗਮਾਯਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਨੋਵਾਦਕਸ੍ਸ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਨ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਮਿਗਮਾਯਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿਪਿ ਤਂ ਅਨੋਵਦਿਤੁਕਾਮੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੫. ‘‘ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਂ ਖਰਾਦਿਯੇ, ਮਿਗਂ ਵਙ੍ਕਾਤਿਵਙ੍ਕਿਨਂ;

ਸਤ੍ਤਹਿ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਨ ਨਂ ਓਵਦਿਤੁਸ੍ਸਹੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਾਦੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਂ. ਖਰਾਦਿਯੇਤਿ ਤਂ ਨਾਮੇਨ ਆਲਪਤਿ. ਮਿਗਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਚਨਂ. ਵਙ੍ਕਾਤਿਵਙ੍ਕਿਨਨ੍ਤਿ ਮੂਲੇ ਵਙ੍ਕਾਨਿ, ਅਗ੍ਗੇ ਅਤਿਵਙ੍ਕਾਨੀਤਿ ਵਙ੍ਕਾਤਿਵਙ੍ਕਾਨਿ, ਤਾਦਿਸਾਨਿ ਸਿਙ੍ਗਾਨਿ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਙ੍ਕਾਤਿਵਙ੍ਕੀ, ਤਂ ਵਙ੍ਕਾਤਿਵਙ੍ਕਿਨਂ. ਸਤ੍ਤਹਿ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਓਵਾਦਕਾਲੇਹਿ ਓਵਾਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨ ਨਂ ਓਵਦਿਤੁਸ੍ਸਹੇਤਿ ਏਤਂ ਦੁਬ੍ਬਚਮਿਗਂ ਅਹਂ ਓਵਦਿਤੁਂ ਨ ਉਸ੍ਸਹਾਮਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਮੇ ਓਵਾਦਤ੍ਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਦੁਬ੍ਬਚਮਿਗਂ ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧਂ ਲੁਦ੍ਦੋ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ ਦੁਬ੍ਬਚੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਬ੍ਬਚੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ. ‘‘ਤਦਾ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਮਿਗੋ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਭਗਿਨੀ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ, ਓਵਾਦਮਿਗੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਖਰਾਦਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.

[੧੬] ੬. ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਿਗਂ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਬਦਰਿਕਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਂ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਆਲ਼ਵਿਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਗ੍ਗਾਲ਼ਵੇ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਬਹੂ ਉਪਾਸਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਵਿਹਾਰਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਦਿਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਹੋਤਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਪਨ ਕਾਲੇ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਚ ਨ ਗਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੇਵ ਉਪਾਸਕਾ ਚ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਜਾਤਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਦਹਰਾ ਸਾਮਣੇਰਾ ਚ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਂ ਉਪਗਤੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚੇ ਘੁਰੁਘੁਰੁਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾ ਦਨ੍ਤੇ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤੇ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੯) ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰਾਹੁਲਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਰਾਹੁਲ, ਭਗਵਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤਿ ਚ ਗਾਰਵਂ ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ ਅਤਿਵਿਯ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਖੁਦ੍ਦਕਮਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੀਸਕਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਚੀਵਰਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਭਯੇਨ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਅਦਂਸੁ. ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋਪਿ ‘‘ਪਿਤਾ ਮੇ’’ਤਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਵਾ, ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮੇ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਵਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਮੇ’’ਤਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਵਾ, ‘‘ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ ਮੇ’’ਤਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਵਚ੍ਚਕੁਟਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕੁਟਿਯਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਸੁਪਿਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਪਰਿਭਣ੍ਡਕਤਾ ਭੂਮਿ, ਗਨ੍ਧਦਾਮਮਾਲਾਦਾਮਾਨਿ ਓਸਾਰਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੋ ਝਾਯਤਿ. ਰਾਹੁਲਭਦ੍ਦੋ ਪਨ ਨ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਟਿਯਾ ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਂ ਉਪਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਪਨ ‘‘ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਓਵਾਦਗਾਰਵੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਂ ਉਪਗਤੋ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਮੁਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਂ ਵਾ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਕਂ ਵਾ ਬਹਿ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੇ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਕੇਨ ਛਡ੍ਡਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਹਿਚਿ ‘‘ਰਾਹੁਲੋ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਥ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਸ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ.

ਸੋ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਂਯੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸਂ ਉਪਗਤੋ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਰੇਅਰੁਣਂਯੇਵ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਸਿ, ਸੋਪਾਯਸ੍ਮਾ ਉਕ੍ਕਾਸਿ. ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਰਾਹੁਲੋ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਹੁਲ ਇਧ ਨਿਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ’’. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਮ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਭਯੇਨ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ‘ਇਦਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਇਧ ਨਿਪਨ੍ਨੋਸ੍ਮੀਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਤੋ ‘‘ਰਾਹੁਲਂ ਤਾਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਕੁਲਦਾਰਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਦਪਾਦਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਪਾਤੋਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਜ੍ਜ ਕਤ੍ਥਚਿ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਥਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਜ੍ਜ ਰਾਹੁਲੋ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਯਂ ਵਸਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਰਾਹੁਲਂ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇ ਕੁਲਦਾਰਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ? ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਤੇਸਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਵਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ, ਯਾਵ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਵਤਾਯਂ ਰਾਹੁਲੋ, ‘ਤਵ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਹੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ‘ਅਹਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਥਾ’ਤਿ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਪ੍ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਯਂ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਕਥਯਮਾਨੇਸੁ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਲਙ੍ਕਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਕਥਾਯ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਯ ਕਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਹੁਲੋ ਇਦਾਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਰਾਜਗਹੇ ਏਕੋ ਮਗਧਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਿਗਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਿਨੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਇਮਂ ਤੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਾਤ, ਅਸੁਕਵੇਲਾਯ ਨਾਮ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਮਾਤੁਲੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵੇਲਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵਨੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਪਾਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ ਬਦ੍ਧਰਵਂ ਰਵਿ, ਮਿਗਗਣੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇ ਪਾਸੇਨ ਬਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਯਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਭਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਤੇ ਮਿਗਮਾਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਕਂ ਆਸਙ੍ਕਿ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਤੇਨ ਮਿਗਮਾਯਾ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਹਾਸਯਮਾਨੋ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੬. ‘‘ਮਿਗਂ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਮਨੇਕਮਾਯਂ, ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਂ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਾਪਪਾਯਿਂ;

ਏਕੇਨ ਸੋਤੇਨ ਛਮਾਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਛਹਿ ਕਲਾਹਿਤਿਭੋਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਿਗਨ੍ਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਮਿਗਂ. ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਯਨਂ, ਉਭੋਹਿ ਪਸ੍ਸੇਹਿ ਉਜੁਕਮੇਵ ਚ ਨਿਪਨ੍ਨਕਵਸੇਨਾਤਿ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਅਸ੍ਸ, ਤੀਣਿ ਵਾ ਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ. ਅਨੇਕਮਾਯਨ੍ਤਿ ਬਹੁਮਾਯਂ ਬਹੁਵਞ੍ਚਨਂ. ਅਟ੍ਠਕ੍ਖੁਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਾਦੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਹਿ ਖੁਰੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਾਪਪਾਯਿਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਯਾਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਗਮ੍ਮ ਪਾਨੀਯਸ੍ਸ ਪਿਵਨਤੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਆਪਂ ਪਿਵਤੀਤਿ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਾਪਪਾਯੀ. ਤਂ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਅਪਾਯਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਮ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਮਿਗਂ ਅਹਂ ਸਾਧੁਕਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ. ਕਥਂ? ਯਥਾ ਏਕੇਨ ਸੋਤੇਨ ਛਮਾਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਛਹਿ ਕਲਾਹਿਤਿਭੋਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਹਞ੍ਹਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਤਥਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ, ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਉਪਰਿਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇ ਵਾਤਂ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਾ ਅਲ੍ਲੀਨੇਨ ਏਕੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸੋਤੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਛਮਾਯਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਛਹਿ ਕਲਾਹਿ ਲੁਦ੍ਦਕਂ ਅਤਿਭੋਤਿ, ਛਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ ਵਞ੍ਚੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਮਾਹਿ ਛਹਿ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸੇਯ੍ਯਾਯ, ਖੁਰੇਹਿ ਤਿਣਪਂਸੁਖਣਨੇਨ, ਜਿਵ੍ਹਾਨਿਨ੍ਨਾਮਨੇਨ ਉਦਰਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਭਾਵਕਰਣੇਨ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ, ਵਾਤਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਨੇਨਾਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਪਾਦੇਨ ਪਂਸੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਮੁਖਾਕਡ੍ਢਨੇਨ, ਪਟਿਪਣਾਮਨੇਨ, ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਸਞ੍ਚਰਣੇਨ, ਉਦਰਂ ਉਦ੍ਧਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨੇਨ, ਅਧੋ ਅਵਕ੍ਖਿਪਨੇਨਾਤਿ ਇਮਾਹਿ ਛਹਿ ਕਲਾਹਿ ਯਥਾ ਅਤਿਭੋਤਿ, ‘‘ਮਤੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਮਿਗਮਾਯਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਤਥਾ ਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਂ, ਯਥਾ ਏਕੇਨ ਸੋਤੇਨ ਛਮਾਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ਛਹਿ ਕਲਾਹਿਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਨਯੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤੇਹਿ ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਕਲਾਹਿਤਿ ਕਲਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਲੁਦ੍ਦਂ ਵਞ੍ਚੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੋਤੀਤਿ ਭਗਿਨਿਂ ਆਲਪਤਿ. ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਤਿ ਏਵਂ ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਞ੍ਚਨਕਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਮਿਗਮਾਯਾਯ ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਿਨਿਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤਿ.

ਸੋਪਿ ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧੋ ਅਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਯੇਵ ਭੂਮਿਯਂ ਮਹਾਫਾਸੁਕਪਸ੍ਸੇਨ ਪਾਦੇ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਪਾਦਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਖੁਰੇਹੇਵ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਞ੍ਚ ਤਿਣਾਨਿ ਚ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਂ ਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਖੇਲ਼ਕਿਲਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਦਰਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇਨ ਵਾਤਂ ਸਞ੍ਚਰਾਪੇਨ੍ਤੋ ਉਪਰਿਮਨਾਸਿਕਾਸੋਤੇਨ ਵਾਤਂ ਸਨ੍ਨਿਰੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਥਦ੍ਧਭਾਵਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਨੀਲਮਕ੍ਖਿਕਾਪਿ ਨਂ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਾਕਾ ਨਿਲੀਯਿਂਸੁ. ਲੁਦ੍ਦੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦਰਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤਿਪਾਤੋਵ ਬਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੂਤਿਕੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਰਜ੍ਜੁਕਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥੇਵਦਾਨਿ ਨਂ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਆਦਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਗਹੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਮਿਗਪੋਤਕੋਪਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਠਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਵਿਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਤੇਨ ਛਿਨ੍ਨਵਲਾਹਕੋ ਵਿਯ ਵੇਗੇਨ ਮਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਹੁਲੋ ਇਦਾਨੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਮਿਗਪੋਤਕੋ ਰਾਹੁਲੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਾਤਾ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾ, ਮਾਤੁਲਮਿਗੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਮਿਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.

[੧੭] ੭. ਮਾਲੁਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਕਾਲ਼ੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਜੁਣ੍ਹੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਵੁਡ੍ਢਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਕੋਸਲਜਨਪਦੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞਾਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਕਾਲ਼ਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ, ਏਕੋ ਜੁਣ੍ਹਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਜੁਣ੍ਹੋ ਕਾਲ਼ਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਕਾਲ਼, ਸੀਤਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਾਲ਼ੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਕਾਲ਼ੋ ਜੁਣ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਜੁਣ੍ਹ, ਸੀਤਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਜੁਣ੍ਹੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਙ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸੀਤਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਸਿਂ, ਭਵਸਙ੍ਖੇਪਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਸੀਹੋ ਚ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਚ ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਗੁਹਾਯ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਸਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇਸਂ ਸਹਾਯਕਾਨਂ ਸੀਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ‘‘ਕਾਲ਼ੇਯੇਵ ਸੀਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੀਹੋ ‘‘ਜੁਣ੍ਹੇਯੇਵ ਸੀਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਙ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭. ‘‘ਕਾਲ਼ੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਜੁਣ੍ਹੇ, ਯਦਾ ਵਾਯਤਿ ਮਾਲੁਤੋ;

ਵਾਤਜਾਨਿ ਹਿ ਸੀਤਾਨਿ, ਉਭੋਤ੍ਥਮਪਰਾਜਿਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਜੁਣ੍ਹੇਤਿ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਵਾ ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਵਾ. ਯਦਾ ਵਾਯਤਿ ਮਾਲੁਤੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਭੇਦੋ ਵਾਤੋ ਵਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੀਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਵਾਤਜਾਨਿ ਹਿ ਸੀਤਾਨਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾਤੇ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸੀਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੋ ਵਾ ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੋ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਭੋਤ੍ਥਮਪਰਾਜਿਤਾਤਿ ਉਭੋਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਹੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾਤਿ. ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇ ਸਹਾਯਕੇ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਥੇਰਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਕਾਲ਼ੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੀਹੋ ਜੁਣ੍ਹੋ, ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਾਲੁਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.

[੧੮] ੮. ਮਤਕਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬਹੂ ਅਜੇਲ਼ਕਾਦਯੋ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਕਤੇ ਞਾਤਕੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਏਤਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬਹੂ ਪਾਣੇ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਥ ਵੁਡ੍ਢੀ’’ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਕਤੇਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਕਾਚਿ ਵੁਡ੍ਢਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਆਕਾਸੇ ਨਿਸਜ੍ਜ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸਿਕੇ ਏਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਜਹਾਪੇਸੁਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਭਵਸਙ੍ਖੇਪਗਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਪਾਤੁਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਏਲ਼ਕਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਇਮਂ ਏਲ਼ਕਂ ਨਦਿਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਠੇ ਮਾਲਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗੁਲਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਨਦਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਦੀਤੀਰੇ ਠਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਏਲ਼ਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਾ ਅਜ੍ਜ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਮਤ੍ਤਿਕਾਘਟਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਲਦ੍ਧਦੁਕ੍ਖਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰੋਦਿ.

ਅਥ ਨਂ ਤੇ ਮਾਣਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਸਮ੍ਮ ਏਲ਼ਕ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦੇਨ ਹਸਿ ਚੇਵ ਰੋਦਿ ਚ, ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਹਸਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਰੋਦੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਕਾਰਣਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਆਚਰਿਯੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਲ਼ਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਏਲ਼ਕ, ਹਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਰੋਦੀ’’ਤਿ? ਏਲ਼ਕੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਜਾਤਿਸ੍ਸਰਞਾਣੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ ‘‘ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਾਦਿਸੋਵ ਮਨ੍ਤਜ੍ਝਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਏਕਂ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਏਕਸ੍ਸ ਏਲ਼ਕਸ੍ਸ ਘਾਤਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨੂਨੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਤੇਸੁ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਅਯਂ ਮੇ ਕੋਟਿਯਂ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਿਮੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਸ੍ਵਾਹਂ ‘ਅਜ੍ਜ ਏਵਰੂਪਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਹਸਿਂ. ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਪਨ ‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਏਕਂ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਤਮ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਹਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਦੁਕ੍ਖਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤਯਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਰੋਦਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਲ਼ਕ, ਮਾ ਭਾਯਿ, ਨਾਹਂ ਤਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਯਿ ਮਾਰੇਨ੍ਤੇਪਿ ਅਮਾਰੇਨ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਮਰਣਾ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਲ਼ਕ, ਮਾ ਭਾਯਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਆਰਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਤਵ ਆਰਕ੍ਖੋ, ਮਯਾ ਕਤਪਾਪਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਬਲਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਲ਼ਕਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਏਲ਼ਕਂ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਮਾਰੇਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਦਾਯ ਏਲ਼ਕੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਿ. ਏਲ਼ਕੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋਵ ਏਕਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਾਤਗੁਮ੍ਬੇ ਗੀਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਖਾਦਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇ ਅਸਨਿ ਪਤਿ, ਤਤੋ ਏਕਾ ਪਾਸਾਣਸਕਲਿਕਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਲ਼ਕਸ੍ਸ ਪਸਾਰਿਤਗੀਵਾਯ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿ, ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਆਕਾਸੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਪਾਪਸ੍ਸ ਫਲਂ ਜਾਨਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪੇਵਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੮. ‘‘ਏਵਂ ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵੋ;

ਨ ਪਾਣੋ ਪਾਣਿਨਂ ਹਞ੍ਞੇ, ਪਾਣਘਾਤੀ ਹਿ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਚੇ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਥਂ? ਦੁਕ੍ਖਾਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿ ਚ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਡ੍ਢਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਭਵੋ ਚ ਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਅਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਪਯੋਗਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਹਤ੍ਥਪਾਦਚ੍ਛੇਦਾਦੀਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਯਦਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ. ਨ ਪਾਣੋ ਪਾਣਿਨਂ ਹਞ੍ਞੇਤਿ ‘‘ਪਰਂ ਵਧਨ੍ਤੋ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵੇ ਵਧਂ ਲਭਤਿ, ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਪੀਲ਼ਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੋਚਿ ਪਾਣੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਾਣਿਨਂ ਨ ਹਞ੍ਞੇ, ਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਂ ਨ ਹਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਪਾਣਘਾਤੀ ਹਿ ਸੋਚਤੀਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਯੋਗੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਪਾਣਘਾਤੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਹਾਨਿਰਯੇਸੁ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਅਸੁਰਕਾਯੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਨਿਜ੍ਝਾਯਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸੋਕੇਨ ਸੋਚਤਿ. ਯਥਾ ਵਾਯਂ ਏਲ਼ਕੋ ਮਰਣਭਯੇਨ ਸੋਚਤਿ, ਏਵਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸੋਚਤੀਤਿਪਿ ਞਤ੍ਵਾ ਨ ਪਾਣੋ ਪਾਣਿਨਂ ਹਞ੍ਞੇ, ਕੋਚਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਮੋਹੇਨ ਪਨ ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨ੍ਧੀਕਤਾ ਇਮਂ ਆਦੀਨਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਭਯਭੀਤਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਂ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ, ਮਹਾਜਨੋਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਨਗਰਂ ਪੂਰੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਤਕਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.

[੧੯] ੯. ਆਯਾਚਿਤਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚੇ ਪੇਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਚੇਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਤਾਨਂ ਆਯਾਚਨਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਣਿਜ੍ਜਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਾਣੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ ‘‘ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਇਦਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਬਹੂ ਪਾਣੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਆਯਾਚਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਭਗਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਅਤੀਤੇ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖੇ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਪਾਣੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਯਾਚਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਗਤੋ. ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਖਨ੍ਧਵਿਟਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੯. ‘‘ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚੇ ਪੇਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਚੇ, ਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਹਿ ਬਜ੍ਝਤਿ;

ਨ ਹੇਵਂ ਧੀਰਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚੇ ਪੇਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਚੇਤਿ ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਤ੍ਵਂ ਸਚੇ ਮੁਚ੍ਚੇ ਯਦਿ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮੋਸਿ. ਪੇਚ੍ਚ ਮੁਚ੍ਚੇਤਿ ਯਥਾ ਪਰਲੋਕੇ ਨ ਬਜ੍ਝਸਿ, ਏਵਂ ਮੁਚ੍ਚਾਹਿ. ਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਹਿ ਬਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯਥਾ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਪਾਣਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਏਵਂ ਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਹਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਬਜ੍ਝਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਹੇਵਂ ਧੀਰਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸਾ, ਤੇ ਏਵਂ ਪਟਿਸ੍ਸਵਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਏਵਰੂਪਾ ਹਿ ਮੁਤ੍ਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਂ, ਏਸਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਬਾਲਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਵਰੂਪਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਾ ਵਿਰਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਨਗਰਂ ਪੂਰਯਿਂਸੁ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਆਯਾਚਿਤਭਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.

[੨੦] ੧੦. ਨਲ਼ਪਾਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਦਮਨੁਤ੍ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਨਲ਼ਕਪਾਨਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਲ਼ਕਪਾਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਕੇਤਕਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਲ਼ਦਣ੍ਡਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਲ਼ਕਪਾਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਸੂਚਿਘਰਤ੍ਥਾਯ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਨਲ਼ਦਣ੍ਡਕੇ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਛਿਦ੍ਦੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਸੂਚਿਘਰਤ੍ਥਾਯ ਨਲ਼ਦਣ੍ਡਕੇ ਗਣ੍ਹਾਪੇਮ, ਤੇ ਮੂਲਤੋ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਛਿਦ੍ਦਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪੋਰਾਣਕਅਧਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਸੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਅਰਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਏਕੋ ਦਕਰਕ੍ਖਸੋ ਓਤਿਣ੍ਣੋਤਿਣ੍ਣੇ ਖਾਦਤਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰੋਹਿਤਮਿਗਪੋਤਕਪ੍ਪਮਾਣੋ ਕਪਿਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਵਾਨਰਪਰਿਵੁਤੋ ਯੂਥਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਸੋ ਵਾਨਰਗਣਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਤਾਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਸਰੁਕ੍ਖਾਪਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਫਲਾਫਲਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਵਾ ਅਪੀਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਵਾ ਮਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤਾ ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਦੇਵ ਦਿਵਸਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਗਵੇਸਮਾਨਾ ਏਕਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਅਪਿਵਿਤ੍ਵਾਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾਗਮਨਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤਾਤਾ, ਪਾਨੀਯਂ ਨ ਪਿਵਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਆਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਦਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਓਤਿਣ੍ਣਮੇਵ ਪਸ੍ਸਿ, ਨ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਂ. ਸੋ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਏਸਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਵੋ ਕਤਂ, ਤਾਤਾ, ਪਾਨੀਯਂ ਅਪਿਵਨ੍ਤੇਹਿ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਦਕਰਕ੍ਖਸੋਪਿ ਤੇਸਂ ਅਨੋਤਰਣਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਨੀਲੋਦਰੋ ਪਣ੍ਡਰਮੁਖੋ ਸੁਰਤ੍ਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ ਬੀਭਚ੍ਛਦਸ੍ਸਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਤ੍ਥ, ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਦਕਰਕ੍ਖਸੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣਕੇ ਲਭਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਲਭਾਮਿ, ਅਹਂ ਇਧੋਤਿਣ੍ਣਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਕੁਣਿਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮੁਞ੍ਚਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਾਨੀਯਂ ਪਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਨ ਚ ਤੇ ਵਸਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਥਂ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਮਞ੍ਞਸਿ ‘‘ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯਞ੍ਹਿ ਅਨੋਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਏਕਮੇਕਂ ਨਲ਼ਦਣ੍ਡਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਲਨਾਲ਼ੇਨ ਉਦਕਂ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਤਵ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਨੋ ਤ੍ਵਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਪੁਰਿਮਪਦਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ –

੨੦. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਦਮਨੁਤ੍ਤਿਣ੍ਣਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨੋਤਰਿਤਂ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਕਪਿਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਏਕਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਪਦਂ ਨਾਦ੍ਦਸ, ਓਤਰਿਤਂ ਪਨ ਓਤਿਣ੍ਣਪਦਮੇਵ ਅਦ੍ਦਸ. ਏਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਦਂ ਅਨੁਤ੍ਤਿਣ੍ਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਓਤਰਿਤਂ ਪਦਂ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਯਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਸਪਰਿਸੋ ਆਹ –

‘‘ਨਲ਼ੇਨ ਵਾਰਿਂ ਪਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ;

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮਯਂ ਤਵ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਨਲ਼ੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਪੁਨ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਆਹ –

‘‘ਨੇਵ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਵਧਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ;

ਏਵਂ ਨਲ਼ੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤਂ ਸਪਰਿਸਮ੍ਪਿ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਨੇਵ ਵਧਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਨਲ਼ਦਣ੍ਡਕਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਧਮਿ, ਨਲ਼ੋ ਅਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਣ੍ਠਿਂ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਸੁਸਿਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਿਯਾਮੇਨ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਧਮਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ‘‘ਇਮਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਨਲ਼ਾ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਹਿਤੂਪਚਾਰਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਨਲ਼ਾ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾ ਜਾਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਪ੍ਪੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਯਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਨਾਮ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਚਨ੍ਦੇ ਸਸਲਕ੍ਖਣਂ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਂ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਵਟ੍ਟਕਜਾਤਕੇ ਅਗ੍ਗਿਨੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਂ ਅਗ੍ਗਿ ਨ ਝਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਘਟੀਕਾਰਨਿਵੇਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਂ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕਂ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਨਲ਼ਾ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਂ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਯਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਨਾਮ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਨਲ਼ਂ ਆਦਾਯ ਨਿਸੀਦਿ. ਤੇਪਿ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਵਾਨਰਾ ਏਕੇਕਂ ਆਦਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤੇਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਲ਼ੇਨ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬੇ ਤੀਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਪਿਵਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਤੇਹਿ ਪਾਨੀਯੇ ਪਿਵਿਤੇ ਦਕਰਕ੍ਖਸੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਕਨਿਵੇਸਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਪਾਵਿਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ‘‘ਇਮੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਲ਼ਾਨਂ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੋ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤਂ ਪੋਰਾਣਕਅਧਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦਕਰਕ੍ਖਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਵਾਨਰਾ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾ, ਉਪਾਯਕੁਸਲੋ ਪਨ ਕਪਿਰਾਜਾ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨਲ਼ਪਾਨਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.

ਸੀਲਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਕਣ੍ਡਿ, ਵਾਤਮਿਗਂ ਖਰਾਦਿਯਂ;

ਤਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਮਾਲੁਤਞ੍ਚ, ਮਤਭਤ੍ਤ ਅਯਾਚਿਤਂ;

ਨਲ਼ਪਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਦਸਾਤਿ.