੧੫. ਕਕਣ੍ਟਕਵਗ੍ਗੋ
[੧੪੧] ੧. ਗੋਧਾਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨ ਪਾਪਜਨਸਂਸੇਵੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਿਪਕ੍ਖਸੇਵਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁ ਮਹਿਲ਼ਾਮੁਖਜਾਤਕੇ ਕਥਿਤਸਦਿਸਮੇਵ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੋਧਾਯੋਨਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਦੀਤੀਰੇ ਮਹਾਬਿਲੇ ਅਨੇਕਗੋਧਾਸਤਪਰਿਵਾਰੋ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਗੋਧਾਪਿਲ੍ਲਕੋ ਏਕੇਨ ਕਕਣ੍ਟਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਪਰਿਸ੍ਸਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗੋਧਾਰਾਜਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਗੋਧਾਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਕਰੋਸਿ, ਕਕਣ੍ਟਕਾ ਨਾਮ ਨੀਚਜਾਤਿਕਾ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਂ ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਗੋਧਾਕੁਲਂ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਮਾ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਕਰੋਤਿਯੇਵ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਵਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਵਸ੍ਸਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤਂ ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਲਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਵਾਤਬਿਲਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ.
ਪੁਤ੍ਤੋਪਿਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਹਾਸਰੀਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਕਕਣ੍ਟਕੋ ਪਨ ਪੁਰਿਮਪ੍ਪਮਾਣੋਯੇਵ. ਇਤਰੋ ‘‘ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਪਰਿਸ੍ਸਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿਯੇਵ, ਕਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟੇਨ ਅਵਤ੍ਥਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਸਚੇ ਅਯਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤਿਪਯਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਮਂ ਏਵਂ ਪਰਿਸ੍ਸਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕੇਨ ਲੁਦ੍ਦਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗੋਧਾਕੁਲਂ ਵਿਨਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਨਿਦਾਘਸਮਯੇ ਮੇਘੇ ਵੁਟ੍ਠੇ ਵਮ੍ਮਿਕਮਕ੍ਖਿਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਗੋਧਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਕ੍ਖਿਕਾਯੋ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਗੋਧਾਲੁਦ੍ਦਕੋ ਗੋਧਾਬਿਲਂ ਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਕੁਦ੍ਦਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਨਖੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਕਕਣ੍ਟਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਕਸ੍ਮਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਚਰਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ‘‘ਗੋਧਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਹਂ ਅਨੇਕਸਤਾਨਂ ਗੋਧਾਨਂ ਆਸਯਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਗ੍ਗਿਞ੍ਚ ਪਲਾਲਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਏਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਲਾਲਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਧੂਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਸੁਨਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਮਹਾਮੁਗ੍ਗਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਧਾ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਲੁਦ੍ਦਕੋਪਿ ਪਲਾਲਧੂਮਂ ਅਕਾਸਿ, ਧੂਮੋ ਬਿਲਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਗੋਧਾ ਧੂਮਨ੍ਧਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ ਸੁਨਖਾ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਗੋਧਾਨਂ ਮਹਾਵਿਨਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਪਪੁਰਿਸਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਪੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਿਤਸੁਖਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਸ੍ਸ ਪਾਪਕਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਗੋਧਾਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਾਤਬਿਲੇਨ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੧. ‘‘ਨ ਪਾਪਜਨਸਂਸੇਵੀ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖਮੇਧਤਿ;
ਗੋਧਾਕੁਲਂ ਕਕਣ੍ਟਾਵ, ਕਲਿਂ ਪਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਪਾਪਜਨਸਂਸੇਵੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖਂ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਸੁਖਂ ਨਾਮ ਨ ਏਧਤਿ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਗੋਧਾਕੁਲਂ ਕਕਣ੍ਟਾਵ. ਯਥਾ ਕਕਣ੍ਟਕਤੋ ਗੋਧਾਕੁਲਂ ਸੁਖਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਏਵਂ ਪਾਪਜਨਸਂਸੇਵੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੁਖਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਪਾਪਜਨਂ ਪਨ ਸੇਵਨ੍ਤੋ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਕਲਿਂ ਪਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਕਲਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਨਾਸੋ, ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪਾਪਸੇਵੀ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਨ੍ਤੇ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਫਲਂ ਪਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥੋਪਿਸ੍ਸ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਕਣ੍ਟਕੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨੋਵਾਦਕੋ ਗੋਧਾਪਿਲ੍ਲਕੋ ਵਿਪਕ੍ਖਸੇਵੀ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਗੋਧਾਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਗੋਧਾਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੧੪੨] ੨. ਸਿਙ੍ਗਾਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਤਞ੍ਹਿ ਤੇ ਦੁਰਾਜਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਿਸਕ੍ਕਿਯੇਵ, ਨ ਚ ਮਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿ, ਸਯਮੇਵ ਪਨ ਕਿਲਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਸੁਸਾਨਵਨੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਉਸ੍ਸਵੋ ਅਹੋਸਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਸੁਰਾਛਣੋਯੇਵ ਕਿਰੇਸੋ. ਅਥੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਧੁਤ੍ਤਾ ਬਹੁਂ ਸੁਰਞ੍ਚ ਮਂਸਞ੍ਚ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਿਤਪਸਾਧਿਤਾ ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਰਞ੍ਚ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਮਂਸਞ੍ਚ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਠਮਯਾਮਾਵਸਾਨੇ ਮਂਸਂ ਖੀਯਿ, ਸੁਰਾ ਪਨ ਬਹੁਕਾਵ. ਅਥੇਕੋ ਧੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਂਸਖਣ੍ਡਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਂਸਂ ਖੀਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਯਿ ਠਿਤੇ ਮਂਸਕ੍ਖਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮਕਸੁਸਾਨੇ ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਮਂਸਂ ਖਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮੁਗ੍ਗਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਧਮਨਮਗ੍ਗੇਨ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕੋ ਵਿਯ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਤਤ੍ਥ ਗਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਤਕੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧੋਵਾਤੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥਤੋਵਸ੍ਸ ਅਮਤਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਰਕੋਟਿਯਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਿ, ਧੁਤ੍ਤੋ ਮੁਗ੍ਗਰਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਂ ਗਾਲ਼੍ਹਤਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਮਤਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਨ ਮਯਿ ਮੁਗ੍ਗਰਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤੇ ਗਾਲ਼੍ਹਤਰਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਤਵ ਮਤਕਭਾਵੋ ਵਾ ਅਮਤਕਭਾਵੋ ਵਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੨. ‘‘ਏਤਞ੍ਹਿ ਤੇ ਦੁਰਾਜਾਨਂ, ਯਂ ਸੇਸਿ ਮਤਸਾਯਿਕਂ;
ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਕਡ੍ਢਮਾਨਸ੍ਸ, ਹਤ੍ਥਾ ਦਣ੍ਡੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਤਞ੍ਹਿ ਤੇ ਦੁਰਾਜਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਤਵ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ਯਂ ਸੇਸਿ ਮਤਸਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਤਸਾਯਿਕਂ ਸੇਸਿ, ਮਤਕੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਸਿ. ਯਸ੍ਸ ਤੇ ਕਡ੍ਢਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਤਵ ਦਣ੍ਡਕੋਟਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਦਣ੍ਡੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਤਥਤੋ ਮਤਕੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਸੀਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਧੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਅਮਤਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਦਣ੍ਡਂ ਖਿਪਿ, ਦਣ੍ਡੋ ਵਿਰਜ੍ਝਿ. ਧੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਵਿਰਦ੍ਧੋ ਦਾਨਿਸਿ ਮਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਮਂ ਵਿਰਜ੍ਝਨ੍ਤੋਪਿ ਤ੍ਵਂ ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਸੋਲ਼ਸ ਚ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇ ਅਵਿਰਦ੍ਧੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਧੁਤ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸਾਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਖਾਯਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਧੁਤ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਿਙ੍ਗਾਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੧੪੩] ੩. ਵਿਰੋਚਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਲਸੀ ਚ ਤੇ ਨਿਪ੍ਫਲਿਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਯਾਸੀਸੇ ਸੁਗਤਾਲਯਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਭਾਵਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਹਿ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਪਰਿਹੀਨੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਅਲਭਮਾਨੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੇ ਅਧੁਨਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਮ੍ਹਿ ਅਕੋਵਿਦੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸੀਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਆਵੇਣਿਕਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਕਾਲਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਮਾਨੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੁਗਤਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ, ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮੀਕਥਾ, ਪਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਆਗਿਲਾਯਤਿ, ਤਮਹਂ ਆਯਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਉਪਗਤੋ. ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਪਬੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਆਦਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿਂਸੁ.
ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਵਿਹਾਰਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਪਰਿਸਂ ਤੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਵਿਹਾਰਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਾ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਮਸ੍ਸ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿਯਂ ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਣ੍ਹਿਯਾ ਨਂ ਹਦਯੇ ਪਹਰਿ. ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਲੋਹਿਤਂ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਿਲਾਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਤਕਾਲੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਿਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੁਗਤਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਖੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਮਮ ਅਨੁਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੇਸਰਸੀਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯਂ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਮਹਾਮਹਿਂਸਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਰਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਰਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਮਣਿਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਉਦਕਸ੍ਸ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਗੁਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਗੋਚਰਪ੍ਪਸੁਤੋ ਸਹਸਾਵ ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸੀਹਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਜਮ੍ਬੁਕਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਤੇ, ਸਾਮਿ, ਪਾਦੇ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੀਹੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਏਹਿ, ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਹ, ਵਰਮਂਸਾਨਿ ਤਂ ਖਾਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਆਦਾਯ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੀਹਵਿਘਾਸਂ ਖਾਦਤਿ. ਸੋ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਥੂਲਸਰੀਰੋ ਅਹੋਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗੁਹਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਕੋਵ ਸੀਹੋ ਆਹ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਜਮ੍ਬੁਕ, ਪਬ੍ਬਤਸਿਖਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੇਸੁ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਮਹਿਂਸਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਸ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋਸਿ, ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਅਸੁਕਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਵਿਰੋਚ, ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਹਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਪਬ੍ਬਤਸਿਖਰਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਿਗੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸੇਵ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਸੀਹਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਰੋਚ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੀਹੋ ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇਪਿ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਰਮਂਸਂ ਖਾਦਤਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸਪਿ ਦੇਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰਂ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਗੁਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ. ਸੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਮਾਨਂ ਵਡ੍ਢੇਸਿ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਚਤੁਪ੍ਪਦੋਵ, ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਰੇਹਿ ਪੋਸਿਯਮਾਨੋ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋ ਹਨਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੀਹੋਪਿ ਮਿਗਰਾਜਾ ‘ਵਿਰੋਚ, ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਰਵਾਰਣੇ ਵਧੇਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਸੀਹੇਨ ‘ਵਿਰੋਚ, ਜਮ੍ਬੁਕਾ’ਤਿ ਮਂ ਵਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਰਵਾਰਣਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਸੋ ਸੀਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਯਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵਧਿਤਵਰਵਾਰਣਾਨਂ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤਂ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਵਰਵਾਰਣਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਵਰਵਾਰਣਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਵਿਰੋਚ, ਜਮ੍ਬੁਕਾ’ਤਿ ਵਦੇਥ, ਏਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਚ੍ਛੇਰਂ ਮਾ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੀਹੋ ਆਹ ‘‘ਨ, ਤ੍ਵਂ ਜਮ੍ਬੁਕ, ਵਾਰਣੇ ਵਧਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇ ਸੀਹਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵਾਰਣਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਨਸਮਤ੍ਥੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾ ਤੇ ਏਤਂ ਰੁਚ੍ਚਿ, ਮਯਾ ਵਧਿਤਵਰਵਾਰਣਾਨਞ੍ਞੇਵ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਵਸਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਿਰਮਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਯੇਵ. ਸੀਹੋ ਤਂ ਵਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮਮ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਜਮ੍ਬੁਕਂ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗੁਹਾਦ੍ਵਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਰੋਚ, ਜਮ੍ਬੁਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਕਞ੍ਚਨਗੁਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪਤਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਤਿ. ਵਾਰਣੋ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਅਕ੍ਕਮਿ, ਸੀਸਟ੍ਠੀਨਿ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਵਾਰਣੋ ਪਾਦੇਨ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਲਣ੍ਡਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਕੋਞ੍ਚਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਵਿਰੋਚ, ਜਮ੍ਬੁਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੩. ‘‘ਲਸੀ ਚ ਤੇ ਨਿਪ੍ਫਲਿਤਾ, ਮਤ੍ਥਕੋ ਚ ਪਦਾਲਿਤੋ;
ਸਬ੍ਬਾ ਤੇ ਫਾਸੁਕਾ ਭਗ੍ਗਾ, ਅਜ੍ਜ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਵਿਰੋਚਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਲਸੀਤਿ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਂ. ਨਿਪ੍ਫਲਿਤਾਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੀਹੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਿਰੋਚਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੧੪੪] ੪. ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਬਹੁਮ੍ਪੇਤਂ ਅਸਬ੍ਭਿ ਜਾਤਵੇਦਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਜੀਵਕਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਪਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਆਜੀਵਕਾ ਜੇਤਵਨਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਪਂ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਵਗ੍ਗੁਲਿਵਤਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯਪਞ੍ਚਾਤਪਤਪਨਾਦਿਭੇਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ‘ਏਵਰੂਪਂ ਤਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਜਾਤਗ੍ਗਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਜੁਹਨਾਦਿਵਸੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਉਦਕੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣਾ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਦਿਚ੍ਚਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਜਾਤਗ੍ਗਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਨਂ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਏਤਦਵੋਚੁਂ ‘‘ਮਯਂ ਤੇ, ਪੁਤ੍ਤ, ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਗਣ੍ਹਿਮ੍ਹ. ਸਚੇਸਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹ. ਅਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਗਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਕੇ ਗੋਦਕ੍ਖਿਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗੋਣਂ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗੋਮਂਸਂ ਖਾਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਇਧ ਲੋਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਗ੍ਗਿਭਗਵਾ ਅਲੋਣਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਾਮਤੋ ਲੋਣਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਲੋਣਕਂ ਖਾਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਤ੍ਥਾਯ ਗਾਮਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਲੁਦ੍ਦਕਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਗਤਾ. ਗੋਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਞ੍ਚ ਜਙ੍ਘਞ੍ਚ ਚਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥੇਵ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਮਂਸਂ ਆਦਾਯ ਅਗਮਂਸੁ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਾਦਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਅਗ੍ਗਿਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਮਂ ਪਨ ਕਦਾ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਚਰਣੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਤੋਨਿਦਾਨਂ ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਚਰਿਯਾਯ ਵਿਗਤਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ‘‘ਹਮ੍ਭੋ ਅਗ੍ਗਿਭਗਵਾ, ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸਨ੍ਤਕਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਂ ਕਦਾ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਂਸਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਤਕੇਨਪਿ ਤੁਸ੍ਸਾਹੀ’’ਤਿ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੪. ‘‘ਬਹੁਮ੍ਪੇਤਂ ਅਸਬ੍ਭਿ ਜਾਤਵੇਦ, ਯਂ ਤਂ ਵਾਲਧਿਨਾਭਿਪੂਜਯਾਮ;
ਮਂਸਾਰਹਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਜ੍ਜ ਮਂਸਂ, ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਤੂ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਮ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਬਹੁਂ. ਅਸਬ੍ਭੀਤਿ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸ ਅਸਾਧੁਜਾਤਿਕ. ਜਾਤਵੇਦਾਤਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਆਲਪਤਿ. ਅਗ੍ਗਿ ਹਿ ਜਾਤਮਤ੍ਤੋਵ ਵੇਦਿਯਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਜਾਤਵੇਦੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਤਂ ਵਾਲਧਿਨਾਭਿਪੂਜਯਾਮਾਤਿ ਯਂ ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸਨ੍ਤਕਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਾਲਧਿਨਾ ਅਭਿਪੂਜਯਾਮ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਤਵ ਬਹੁਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਂਸਾਰਹਸ੍ਸਾਤਿ ਮਂਸਂ ਅਰਹਸ੍ਸ ਤੁਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਜ੍ਜ ਮਂਸਂ. ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਤੂਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭਵਂ ਇਮਂ ਸਜਙ੍ਘਚਮ੍ਮਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੂਤਿ.
ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਉਦਕੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤਗ੍ਗਿਤਾਪਸੋ ਅਹਮੇਵ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨਾ’’ਤਿ.
ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੧੪੫] ੫. ਰਾਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਧ ਵਿਜਾਨਾਸੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜਾਤਕੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨਾਮ ਅਰਕ੍ਖਿਯੋ, ਆਰਕ੍ਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾਪਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਤਂ ਆਰਕ੍ਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਇਦਾਨਿ ਕਥਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੁਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਏਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਰਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਪੋਟ੍ਠਪਾਦੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ, ਇਤਰਸ੍ਸ ‘‘ਰਾਧੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਅਨਾਚਾਰਾ ਹੋਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ. ਸੋ ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਭੋਪਿ ਭਾਤਰੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਸਚੇ ਵੋ ਮਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤਿ, ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤ, ਵਾਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਮ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਸੁਕਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਗਤੋ.
ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਅਤਿਚਰਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਪਵਿਸਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਧੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤਾ ‘ਸਚੇ ਵੋ ਮਾਤਾ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤਿ, ਵਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਚੇਸਾ ਅਨਾਚਾਰਂ ਆਚਰਤਿ, ਵਾਰੇਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਤਾਯ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ, ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਨਾਮ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਰਨ੍ਤਾਪਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਨ ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੫. ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਧ ਵਿਜਾਨਾਸਿ, ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਅਨਾਗਤੇ;
ਅਬ੍ਯਯਤਂ ਵਿਲਪਸਿ, ਵਿਰਤ੍ਤਾ ਕੋਸਿਯਾਯਨੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਧ ਵਿਜਾਨਾਸਿ, ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਅਨਾਗਤੇਤਿ ਤਾਤ ਰਾਧ, ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੇ ਅਨਾਗਤੇ ਪਠਮਯਾਮੇਯੇਵ ਏਤ੍ਤਕਾ ਜਨਾ ਆਗਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਕੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਕਾਪਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਬ੍ਯਯਤਂ ਵਿਲਪਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਵਿਲਾਪਂ ਵਿਲਪਸਿ. ਵਿਰਤ੍ਤਾ ਕੋਸਿਯਾਯਨੇਤਿ ਮਾਤਾ ਨੋ ਕੋਸਿਯਾਯਨੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵਿਰਤ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤਰਿ ਨਿਪ੍ਪੇਮਾ ਜਾਤਾ. ਸਚਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਨੇਹੋ ਵਾ ਪੇਮਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਏਵਰੂਪਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਏਤੇਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਪਕਾਸੇਸਿ.
ਏਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਧਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਯਾਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਮਨਾ ਯਥਾਰੁਚਿਯਾ ਵਿਚਰਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੋਟ੍ਠਪਾਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤਾਤ, ਕੀਦਿਸੀ ਵੋ ਮਾਤਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਤਾਤ, ਏਵਰੂਪਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਮਾਤੁਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਕਥਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਧ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਧੇਨ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਚ ਏਤੇਯੇਵ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਰਾਧੋ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਪੋਟ੍ਠਪਾਦੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਰਾਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੧੪੬] ੬. ਸਮੁਦ੍ਦਕਾਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਪਿ ਨੁ ਹਨੁਕਾ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਾ ਅਡ੍ਢਾ ਮਹਦ੍ਧਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਹਾਯਕਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾ, ਕਿਂ ਨੋ ਘਰਾਵਾਸੇਨ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਰਮਣੀਯੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾਦੀਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਂ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਂ ਪਹਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਨੁਰੂਪਂ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰਿਂਸੁ, ਮਹਲ੍ਲਕਭਾਵੇਨ ਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇਪਿ ਵਿਹਾਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਾਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸੇਵ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾਨਂ ਉਪਕਾਰਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧਂ ਆਹਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਯਥਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਂ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਦੇਤਿ. ਸਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਰੋਗੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਅਥ ਤੇ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਗੀਵਾਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਧੁਰਹਤ੍ਥਰਸਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਕਾਲਕਤਾ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਰੋਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਰੋਦਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਮਧੁਰਹਤ੍ਥਰਸਾ ਕਾਲਕਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤਿਵਿਯ ਉਪਕਾਰਾ, ‘ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਤਥਾਰੂਪਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਰੋਦਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ.
ਤੇਸਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਗੀਵਾਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਰੋਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਤੇ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਰੋਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਇਮਂ ਕਾਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਮਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘ਸਮੁਦ੍ਦਉਦਕਂ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਨੀਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਕਾਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਂ ਕਾਕਿਂ ਆਦਾਯ ਗੋਚਰਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਮੁਦ੍ਦਤੀਰੇ ਖੀਰਪਾਯਾਸਮਚ੍ਛਮਂਸਸੁਰਾਦੀਹਿ ਨਾਗਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਸੋ ਕਾਕੋ ਬਲਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖੀਰਾਦੀਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਕਿਯਾ ਖੀਰਪਾਯਾਸਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦੀਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਸੁਰਂ ਪਿਵਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸੁਰਾਮਦਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੇਲਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਆਰਭਿਂਸੁ ਅਥੇਕਾ ਊਮਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਕਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵੇਸੇਸਿ. ਤਮੇਕੋ ਮਚ੍ਛੋ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿ. ਕਾਕੋ ‘‘ਭਰਿਯਾ ਮੇ ਮਤਾ’’ਤਿ ਰੋਦਿ ਪਰਿਦੇਵਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਰਿਦੇਵਨਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਕਾਕਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਸਹਾਯਿਕਾ ਵੋ ਵੇਲਨ੍ਤੇ ਨ੍ਹਾਯਮਾਨਾ ਊਮਿਯਾ ਹਟਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਰਵਂ ਰਵਨ੍ਤਾ ਰੋਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਇਦਂ ਸਮੁਦ੍ਦਉਦਕਂ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਪਹੋਸਿ, ਉਦਕਂ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਿਕਂ ਨੀਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਮੁਖਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਬਹਿ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿ, ਲੋਣੂਦਕੇਨ ਚ ਗਲੇ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨੇ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਥਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਮਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਹਨੂਸੁ ਕਿਲਨ੍ਤੇਸੁ ਮੁਖੇਸੁ ਸੁਕ੍ਖਨ੍ਤੇਸੁ ਅਕ੍ਖੀਸੁ ਰਤ੍ਤੇਸੁ ਦੀਨਾ ਕਿਲਨ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਮਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਪਾਤੇਮ, ਗਹਿਤਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਨ ਉਦਕੇਨ ਪੂਰਤਿ, ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਤੁਚ੍ਛਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹਂਸੁ –
੧੪੬. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਹਨੁਕਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਮੁਖਞ੍ਚ ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਤਿ;
ਓਰਮਾਮ ਨ ਪਾਰੇਮ, ਪੂਰਤੇਵ ਮਹੋਦਧੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪਿ ਨੁ ਹਨੁਕਾ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਅਪਿ ਨੋ ਹਨੁਕਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਅਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਹਨੁਕਾ ਕਿਲਨ੍ਤਾ. ਓਰਮਾਮ ਨ ਪਾਰੇਮਾਤਿ ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਉਦਕਂ ਆਕਡ੍ਢਾਮ ਓਸਾਰੇਮ, ਤੁਚ੍ਛਂ ਪਨ ਨਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪੂਰਤੇਵ ਮਹੋਦਧੀਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਕਾਕਾ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਕਿਯਾ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਤੁਣ੍ਡਂ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਵਟ੍ਟਕ੍ਖੀਨਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਛਵਿਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਰੂਪੋ ਮਧੁਰਸਦ੍ਦੋ. ਸਾ ਨੋ ਇਮਂ ਚੋਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਬਹੁਂ ਵਿਪ੍ਪਲਪਿਂਸੁ. ਤੇ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਲਪਮਾਨੇ ਸਮੁਦ੍ਦਦੇਵਤਾ ਭੇਰਵਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਪੇਸਿ, ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਸੋਤ੍ਥਿ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਾਕੀ ਅਯਂ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਕਾਕੋ ਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰੋ, ਸੇਸਕਾਕਾ ਸੇਸਮਹਲ੍ਲਕਤ੍ਥੇਰਾ, ਸਮੁਦ੍ਦਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਮੁਦ੍ਦਕਾਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੧੪੭] ੭. ਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਯਿਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਦੁਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਚ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਧੁਰਹਤ੍ਥਰਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਤਂ ਵਿਨਾ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਸਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੂਲੇ ਉਤ੍ਤਾਸਿਤੋ ਏਤਞ੍ਞੇਵ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਪਤ੍ਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਕਤ੍ਤਿਕਰਤ੍ਤਿਵਾਰਛਣੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਨਗਰਂ ਦੇਵਨਗਰਂ ਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਰਿਂਸੁ. ਸਬ੍ਬੋ ਜਨੋ ਖਣਕੀਲ਼ਾਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਨ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਏਕਮੇਵ ਘਨਸਾਟਕਯੁਗਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਸੁਧੋਤਂ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਓਭਞ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤਵਲਿਕਂ ਸਹਸ੍ਸਵਲਿਕਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਰਿਯਾ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਸਾਮਿ, ਏਕਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭਰਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਤਵ ਕਣ੍ਠੇ ਲਗ੍ਗਾ ਕਤ੍ਤਿਕਰਤ੍ਤਿਵਾਰਂ ਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਕੁਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦਲਿਦ੍ਦਾਨਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭਂ, ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਾਹੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕੁਸੁਮ੍ਭਰਤ੍ਤਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਛਣਕੀਲ਼ਂ ਨ ਕੀਲ਼ਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਕਿਂ ਮਂ ਪੀਲ਼ੇਸਿ, ਕੁਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਿ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਯ ਸਤਿ ਕਿਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਨੁ ਰਞ੍ਞੋ ਕੁਸੁਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਬਹੁ ਕੁਸੁਮ੍ਭ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਰਕ੍ਖਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਪੋਕ੍ਖਰਣਿਸਦਿਸਂ, ਬਲਵਾਰਕ੍ਖਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ, ਮਾ ਤੇ ਏਤਂ ਰੁਚ੍ਚਿ, ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨੇਵ ਤੁਸ੍ਸਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਸਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਤਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੁ ਭਦ੍ਦੇ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਕੁਸੁਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਤਿਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਵਤ੍ਥੁਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਆਰਕ੍ਖਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਤਿਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੋਰੋ ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਨਂ ਸੂਲੇ ਉਤ੍ਤਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਜ੍ਝਭੇਰਿਯਾ ਵਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੂਲੇ ਉਤ੍ਤਾਸੇਸੁਂ. ਬਲਵਵੇਦਨਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਕਾਕਾ ਸੀਸੇ ਨਿਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਕਣਯਗ੍ਗਸਦਿਸੇਹਿ ਤੁਣ੍ਹੇਹਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.
ਸੋ ਤਥਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਯ ਨਾਮਮ੍ਹਿ ਘਨਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥਾਯ ਕਣ੍ਠੇ ਆਸਤ੍ਤਬਾਹੁਯੁਗਲ਼ਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤ੍ਤਿਕਰਤ੍ਤਿਵਾਰਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੭. ‘‘ਨਯਿਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਦੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਂ ਮਂ ਤੁਦਤਿ ਵਾਯਸੋ;
ਯਂ ਸਾਮਾ ਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤੇਨ, ਕਤ੍ਤਿਕਂ ਨਾਨੁਭੋਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਯਿਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਦੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਂ ਮਂ ਤੁਦਤਿ ਵਾਯਸੋਤਿ ਯਞ੍ਚ ਇਦਂ ਸੂਲੇ ਲਗ੍ਗਨਪਚ੍ਚਯਂ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਞ੍ਚ ਲੋਹਮਯੇਹਿ ਵਿਯ ਤੁਣ੍ਡੇਹਿ ਵਾਯਸੋ ਤੁਦਤਿ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਦੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਏਤਂਯੇਵ ਪਨ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਰਂ? ਯਂ ਸਾਮਾ ਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤੇਨ, ਕਤ੍ਤਿਕਂ ਨਾਨੁਭੋਸ੍ਸਤੀਤਿ, ਯਂ ਸਾ ਪਿਯਙ੍ਗੁਸਾਮਾ ਮਮ ਭਰਿਯਾ ਏਕਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭਰਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਘਨਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤੇਨ ਵਤ੍ਥਯੁਗੇਨ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਮਮ ਕਣ੍ਠੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਿਕਰਤ੍ਤਿਵਾਰਂ ਨਾਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਮਂ ਬਾਧਤੀਤਿ? ਸੋ ਏਵਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤੋਯੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾਵ ਇਦਾਨਿ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੧੪੮] ੮. ਸਿਙ੍ਗਾਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਾਹਂ ਪੁਨਂ ਨ ਚ ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਨਿਗ੍ਗਹਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਕਾ ਮਹਾਵਿਭਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਉਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨ੍ਤੋਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਵਿਹਰਿਂਸੁ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇਸਂ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯੇ ਕਿਲੇਸਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਜਹਿਤਕਿਲੇਸੇ ਪੁਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਦਣ੍ਡਦੀਪਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤਰਾਯ ਨੁ ਖੋ ਰਤਿਯਾ ਜੇਤਵਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕਾਮਰਾਗਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਨਾਮ ਏਕਪੁਤ੍ਤਿਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ, ਏਕਚਕ੍ਖੁਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕੇ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸੇ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਡ੍ਢਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਮਯੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇਯੇਵ ਚੋਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸੁਰਭਿਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ‘‘ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਯਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤੋਕੋਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਤੇਯੇਵ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ. ‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਨੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਞਾਤੋ’ਤਿ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਅਵਾਪੁਰਣਂ ਆਦਾਯ ਪਰਿਵੇਣੇਨ ਪਰਿਵੇਣਂ ਆਹਿਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਸਿਲਾਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਮਾਨੋ ਸਿਨੇਰੁ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ ਆਵੇਲ਼ਾਵੇਲ਼ਾ ਯਮਕਯਮਕਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਘਨਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ. ਤਾਪਿ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਪਾਤਿਮਤ੍ਤਾ ਛਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾ ਕੂਟਾਗਾਰਕੁਚ੍ਛਿਮਤ੍ਤਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਗਨਤਲੇ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਵਿਯ ਸਞ੍ਚਰਿਂਸੁ, ਅਣ੍ਣਵਕੁਚ੍ਛਿਂ ਖੋਭੇਤ੍ਵਾ ਬਾਲਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਸਾਣਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਲੇਸੋ ਹਿ ‘ਪਰਿਤ੍ਤਕੋ’ਤਿ ਅਵਮਞ੍ਞਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਿਲੇਸੋ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਸਦਿਸੋ. ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋ ਚ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਓਕਾਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸਮੇਵ ਪਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਕਿਲੇਸੋ ਨਾਮੇਸ ਹਲਾਹਲਵਿਸੂਪਮੋ ਉਪ੍ਪਾਟਿਤਚ੍ਛਵਿਗਣ੍ਡਸਦਿਸੋ ਆਸੀਵਿਸਪਟਿਭਾਗੋ ਅਸਨਿਅਗ੍ਗਿਸਦਿਸੋ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਆਸਙ੍ਕਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲੇਨ ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਯਥਾ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਦਯੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਿਨਿਪਤ੍ਤਾ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਪਜਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿ ਤਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪੁਨ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਯੋਨਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਨਿਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਜਰਹਤ੍ਥੀ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਗੋਚਰਪ੍ਪਸੁਤੋ ਤਂ ਮਤਹਤ੍ਥਿਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾ ਮੇ ਗੋਚਰੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੋਣ੍ਡੇ ਡਂਸਿ, ਨਙ੍ਗਲੀਸਾਯ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤੇਸੁ ਡਂਸਿ, ਥਮ੍ਭੇ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਕਣ੍ਣੇ ਡਂਸਿ, ਸੁਪ੍ਪਕੋਟਿਯਂ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਉਦਰੇ ਡਂਸਿ, ਕੁਸੂਲੇ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਪਾਦੇ ਡਂਸਿ, ਉਦੁਕ੍ਖਲੇ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇ ਡਂਸਿ, ਮੁਸਲੇ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇ ਡਂਸਿ, ਮੁਦੁਪੂਵੇ ਦਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ‘‘ਲਦ੍ਧਂ ਦਾਨਿ ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਰੀਰੇ ਮੁਦੁ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਕਹਦਯਾਦੀਨਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਪਾਸਿਤਕਾਲੇ ਲੋਹਿਤਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਕਾਲੇ ਉਦਰਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਹਤ੍ਥਿਸਰੀਰਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨਿਵਾਸਸੁਖਤਾਯ ਗੇਹਸਦਿਸਂ, ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਤਿ ਪਹੂਤਮਂਸਂ, ਕਿਂ ਦਾਨਿ ਮੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਕੁਚ੍ਛਿਯਂਯੇਵ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਵਸਤਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਨਿਦਾਘੇ ਵਾਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ ਚੇਵ ਸੂਰਿਯਰਸ੍ਮਿਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਚ ਤਂ ਕੁਣਪਂ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਲਿਯੋ ਗਣ੍ਹਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਪਵਿਟ੍ਠਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਹਿਤਂ, ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਵਾਸੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋ. ਕੁਣਪੇ ਸੁਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਮਂਸਮ੍ਪਿ ਸੁਸ੍ਸਿ, ਲੋਹਿਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਭਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨਦ੍ਵਾਰਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਕ੍ਖਲਿਯਂ ਪਿਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਿ ਵਿਯ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨੇ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਮਹਾਮੇਘੋ ਪਾਵਸ੍ਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਕੁਣਪਂ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕਤਿਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੋ ਵਿਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਾਰਕਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਤਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਹਤ੍ਥਿਸੀਸਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਸੀਸੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਸਰੀਰਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਲੋਮਾਨਿ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗੇ ਅਲ੍ਲੀਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੇਨ ਨਿਲ੍ਲੋਮੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਰੀਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ, ਲੋਭਹੇਤੁ ਪਨ ਲੋਭਕਾਰਣਾ ਲੋਭਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਾ ਏਤਂ ਕਤਂ, ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਲੋਭਵਸਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪੁਨ ਹਤ੍ਥਿਸਰੀਰਂ ਨਾਮ ਨ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੮. ‘‘ਨਾਹਂ ਪੁਨਂ ਨ ਚ ਪੁਨਂ, ਨ ਚਾਪਿ ਅਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ;
ਹਤ੍ਥਿਬੋਨ੍ਦਿਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮਿ, ਤਥਾ ਹਿ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਚਾਪਿ ਅਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਅ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤਿਸ੍ਸਾ ਸਕਲਾਯਪਿ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ – ਅਹਞ੍ਹਿ ਇਤੋ ਪੁਨ, ਤਤੋ ਚ ਪੁਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਾਰਤੋ ਪੁਨ ਤਤੋਪਿ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਾਰਣਸਰੀਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਹਤ੍ਥਿਬੋਨ੍ਦਿਂ ਨ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਤਥਾ ਹਿ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ, ਤਥਾ ਹਿ ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਪਵੇਸਨੇ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਮਰਣਭਯੇਨ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਸਂਵੇਗਂ ਆਪਾਦਿਤੋਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋਵ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਸਰੀਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਲੋਭਵਸਿਕੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਨਾਮ ਵਡ੍ਢਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ. ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਕੇਚਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਕੇਚਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਕੇਚਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਸਿਙ੍ਗਾਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੧੪੯] ੯. ਏਕਪਣ੍ਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਕਪਣ੍ਣੋ ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕਂ ਦੁਟ੍ਠਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਵੇਸਾਲਿਨਗਰਂ ਗਾਵੁਤਗਾਵੁਤਨ੍ਤਰੇ ਤੀਹਿ ਪਾਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਗੋਪੁਰਟ੍ਟਾਲਕਯੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਰਾਜੂਨਂ ਸਤ੍ਤ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਸਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਾਯੇਵ ਉਪਰਾਜਾਨੋ, ਤਤ੍ਤਕਾ ਸੇਨਾਪਤਿਨੋ, ਤਤ੍ਤਕਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਾ. ਤੇਸਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਦੁਟ੍ਠਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ ਕੋਧਨੋ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ ਸਾਹਸਿਕੋ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਘਟ੍ਟਿਤਆਸੀਵਿਸੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ ਕੋਧੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਵਚਨਾਨਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਨੇਵ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਨ ਞਾਤਯੋ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਸੁਹਜ੍ਜਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਅਤਿਫਰੁਸੋ ਸਾਹਸਿਕੋ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞੋ ਇਮਂ ਵਿਨੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਵੇਨੇਯ੍ਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ ਕੋਧੇਨ ਪਜ੍ਜਲਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਓਵਦਿ – ‘‘ਕੁਮਾਰ, ਇਮੇਸੁ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚਣ੍ਡੇਨ ਫਰੁਸੇਨ ਸਾਹਸਿਕੇਨ ਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਚ ਨਾਮ ਵਿਜਾਤਮਾਤੁਯਾਪਿ ਪਿਤੁਨੋਪਿ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਸ੍ਸਪਿ ਭਾਤਿਭਗਿਨੀਨਮ੍ਪਿ ਪਜਾਪਤਿਯਾਪਿ ਮਿਤ੍ਤਬਨ੍ਧਵਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਅਮਨਾਪੋ, ਡਂਸਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੋ ਵਿਯ, ਅਟਵਿਯਂ ਉਟ੍ਠਿਤਚੋਰੋ ਵਿਯ, ਖਾਦਿਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਯਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਚ ਉਬ੍ਬੇਜਨੀਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇਯੇਵ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਕੋਧਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਣ੍ਡਿਤਪਸਾਧਿਤੋਪਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਵ ਹੋਤਿ, ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਸਸ੍ਸਿਰਿਕਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਜਾਲਾਭਿਹਤਪਦੁਮਂ ਵਿਯ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤਕਞ੍ਚਨਾਦਾਸਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ ਚ ਵਿਰੂਪਂ ਹੋਤਿ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕਂ. ਕੋਧਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹਰਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਉਬ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਪਪਾਤਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕੋਧਵਸੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਗਰਹਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਨ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਾਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰੋਗਬਹੁਲਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਰੋਗੋ ਸੋਤਰੋਗੋਤਿਆਦੀਸੁ ਚ ਰੋਗੇਸੁ ਏਕਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਰੋਗੇਨ ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਰਯਾਦਿਭਯੇਹਿ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਮਾਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵਾਦੇਨੇਵ ਨਿਹਤਮਾਨੋ ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਹਰਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਉਦ੍ਧਟਦਾਠੋ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪੋ, ਅਲ਼ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਕਕ੍ਕਟਕੋ, ਛਿਨ੍ਨਵਿਸਾਣੋ ਵਿਯ ਚ ਉਸਭੋ ਅਹੋਸਿ.
ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੁਟ੍ਠਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰਂ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ, ਨ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਾਦਯੋ ਦਮੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਂ ਏਕੋਵਾਦੇਨੇਵ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਂ ਵਿਯ ਸਮੁਗ੍ਗਹਿਤਾਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਅਕਾਸਿ. ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਚਿਦਂ – ‘ਹਤ੍ਥਿਦਮਕੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮੋ ਸਾਰਿਤੋ ਏਕਂਯੇਵ ਦਿਸਂ ਧਾਵਤਿ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਾ. ਅਸ੍ਸਦਮਕੇਨ…ਪੇ… ਗੋਦਮਕੇਨ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਾ. ਤਥਾਗਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮੋ ਸਾਰਿਤੋ ਅਟ੍ਠ ਦਿਸਾ ਵਿਧਾਵਤਿ, ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮੇਕਾ ਦਿਸਾ…ਪੇ… ਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥੀ’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੧੨). ਨ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦਿਸੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥੀ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਮਯਾ ਏਕੋਵਾਦੇਨੇਵ ਦਮਿਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਹਂ ਇਮਂ ਏਕੋਵਾਦੇਨੇਵ ਦਮੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਦਿਚ੍ਚਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਚ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਸੇਵਨਤ੍ਥਾਯ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥੋ ਸੁਪਾਰੁਤੋ ਤਾਪਸਾਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਰਾਜਾ ਸੀਹਪਞ੍ਜਰੇਨ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਾਪਸੋ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸੋ ਯੁਗਮਤ੍ਤਦਸੋ, ਪਦਵਾਰੇ ਪਦਵਾਰੇ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੀਹਵਿਜਮ੍ਭਿਤੇਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਚੇ ਸਨ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮੇਕੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਤੇਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਤਂ ‘‘ਤਾਪਸਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਭਾਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਮਯਂ ਰਾਜਕੁਲੂਪਕਾ, ਹੇਮਵਨ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਮਚ੍ਚੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੂਪਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਨੇਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਮਚ੍ਚੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨਂ ਪਵੇਸੇਸਿ.
ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਹੇਮਵਨ੍ਤਿਕਾ ਮਯਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਸ੍ਸਾਰਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਧਾਰੇਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਞੇਵ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਪਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਪਾਲਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਸਤਿ. ਰਾਜਾਪਿਸ੍ਸ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਦੁਟ੍ਠਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ, ਨੇਵ ਨਂ ਰਾਜਾ ਦਮੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿ, ਨ ਸੇਸਞਾਤਕਾ. ਅਮਚ੍ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾਪਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾਪਿ ਕਥਂ ਗਾਹਾਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਅਯ੍ਯਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਤਾਪਸਂ ਅਞ੍ਞੋ ਇਮਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦਮੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋਯੇਵ ਨਂ ਦਮੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਮਾਰਂ ਆਦਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ, ਮਯਂ ਇਮਂ ਦਮੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਂ ਏਕੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਕੁਮਾਰਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਤੋ ਏਕੇਨ, ਏਕਤੋ ਏਕੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਯੇਵ ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਏਕਂ ਨਿਮ੍ਬਪੋਤਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਕੁਮਾਰ, ਏਤਸ੍ਸ ਤਾਵ ਰੁਕ੍ਖਪੋਤਕਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਏਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਧੀ’’ਤਿ ਸਹ ਖੇਲ਼ੇਨ ਭੂਮਿਯਂ ਨੁਟ੍ਠਾਭਿ. ‘‘ਕਿਂ ਏਤਂ, ਕੁਮਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਰੁਕ੍ਖੋ ਹਲਾਹਲਵਿਸੂਪਮੋ, ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਪਨ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਮਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਨਿਮ੍ਬਪੋਤਕਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੯. ‘‘ਏਕਪਣ੍ਣੋ ਅਯਂ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਨ ਭੂਮ੍ਯਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੋ;
ਫਲੇਨ ਵਿਸਕਪ੍ਪੇਨ, ਮਹਾਯਂ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਕਪਣ੍ਣੋਤਿ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕੇਕਪਣ੍ਣੋ. ਨ ਭੂਮ੍ਯਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੋਤਿ ਭੂਮਿਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਵਡ੍ਢਿਤੋ. ਫਲੇਨਾਤਿ ਫਲਰਸੇਨ. ਵਿਸਕਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਹਲਾਹਲਵਿਸਸਦਿਸੇਨ. ਏਵਂ ਖੁਦ੍ਦਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਏਵਰੂਪੇਨ ਤਿਤ੍ਤਕੇਨ ਪਣ੍ਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਯਂ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਦਾ ਪਨਾਯਂ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਹਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਕਿਂ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਸਿਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਕੁਮਾਰ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਨਿਮ੍ਬਪੋਤਕਂ ‘ਇਦਾਨੇਵ ਏਵਂਤਿਤ੍ਤਕੋ, ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੁਡ੍ਢੀ’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਸਿ? ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ, ਏਵਮੇਵ ਤਵ ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋਪਿ ‘ਅਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਦਹਰਕਾਲੇਯੇਵ ਏਵਂ ਚਣ੍ਡੋ ਫਰੁਸੋ, ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਨਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੁਡ੍ਢੀ’ਤਿ ਤਵ ਕੁਲਸਨ੍ਤਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਬਪੋਤਕਂ ਵਿਯ ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਰਟ੍ਠਾ ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਪਟਿਭਾਗਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਹਤਮਾਨੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਦੁਟ੍ਠਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰੋ ਮਯਾ ਦਮਿਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਹਂ ਏਤਂ ਦਮੇਸਿਂਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦੁਟ੍ਠਕੁਮਾਰੋ ਅਯਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਓਵਾਦਦਾਯਕਤਾਪਸੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਕਪਣ੍ਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੧੫੦] ੧੦. ਸਞ੍ਜੀਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਸਨ੍ਤਂ ਯੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਕਣ੍ਟਕਭੂਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸੀਸੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾਨਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਖੋ ਮਮ੍ਪਿ ਪਥਵੀ ਗਿਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭੀਤਤਸਿਤੋ ਰਜ੍ਜਸੁਖਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਸਯਨੇ ਅਸ੍ਸਾਦਸੁਖਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਿਬ੍ਬਕਾਰਣਾਭਿਤੁਨ੍ਨੋ ਹਤ੍ਥਿਪੋਤੋ ਵਿਯ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਸੋ ਪਥਵਿਂ ਫਲਮਾਨਂ ਵਿਯ, ਅਵੀਚਿਜਾਲਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿਂ ਵਿਯ, ਪਥਵਿਯਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਗਿਲਿਯਮਾਨਂ ਵਿਯ, ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਲੋਹਪਥਵਿਯਾ ਉਤ੍ਤਾਨਕਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਯਸੂਲੇਹਿ ਕੋਟਿਯਮਾਨਂ ਵਿਯ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪਹਟਕੁਕ੍ਕੁਟਸ੍ਸੇਵ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਪਮਾਨਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਸੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ ਖਮਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਅਪਰਾਧਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਕਤ੍ਤਿਕਰਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਦੇਵਨਗਰਂ ਵਿਯ ਨਗਰੇ ਅਲਙ੍ਕਤੇ ਮਹਾਤਲੇ ਅਮਚ੍ਚਗਣਪਰਿਵੁਤਸ੍ਸ ਕਞ੍ਚਨਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਜੀਵਕਂ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਂ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਜੀਵਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਉਜੁਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘ਅਹਂ, ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕ, ਸਯਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਏਹਿ ਮਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਹੀ’ਤਿ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਰਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਂ ਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ‘ਕਂ ਨੁ ਖ੍ਵਜ੍ਜ ਮਯਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯਾਮ, ਯਂ ਨੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਜੀਵਕੋਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਦੇਹਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣੇਸਿ ‘‘ਲਕ੍ਖਞ੍ਞਾ ਵਤ ਭੋ ਦੋਸਿਨਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਅਭਿਰੂਪਾ ਵਤ ਭੋ ਦੋਸਿਨਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਵਤ ਭੋ ਦੋਸਿਨਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਵਤ ਭੋ ਦੋਸਿਨਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਰਮਣੀਯਾ ਵਤ ਭੋ ਦੋਸਿਨਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਕਂ ਨੁ ਖ੍ਵਜ੍ਜ ਮਯਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਯਿਰੁਪਾਸੇਯ੍ਯਾਮ, ਯਂ ਨੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੫੦).
ਅਥੇਕੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸਿ, ਏਕੋ ਮਕ੍ਖਲਿਗੋਸਾਲਸ੍ਸ, ਏਕੋ ਅਜਿਤਕੇਸਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ, ਏਕੋ ਪਕੁਧਕਚ੍ਚਾਯਨਸ੍ਸ, ਏਕੋ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਏਕੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ. ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਜੀਵਕਸ੍ਸੇਵ ਮਹਾਅਮਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਜੀਵਕੋਪਿ ‘‘ਰਞ੍ਞਾ ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਿਤੇਯੇਵ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਿਦੂਰੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਆਹ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕ, ਕਿਂ ਤੁਣ੍ਹੀ’’ਤਿ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਜੀਵਕੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ, ਦੇਵ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਨਵ ਅਰਹਾਦਿਗੁਣੇ ਵਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦਂ ਭਗਵਤੋ ਆਨੁਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੇਵੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੁ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤੁ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ.
ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਮਨੋਰਥੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕ, ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਨਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਜੀਵਕਮ੍ਬਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਂ ਤਥਾਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਵੀਚਿਮਜ੍ਝੇ ਮਹਾਨਾਵਂ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾ ਨਾਮ ਮੇ ਪਰਿਸਾ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਯੇਵ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਥੁਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੫੦ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਸੁਤ੍ਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ, ਉਪਹਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ. ਸਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਪਿਤਰਂ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾਨਂ ਜੀਵਿਤਾ ਨ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਥ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾ ਪਰਿਹੀਨੋ’’ਤਿ ਆਹ.
ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕਿਰ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਿਤੁਘਾਤਕਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਨਾਸਿਤੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਇਦਾਨੇਵ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਿਨਾਸਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਸੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਭਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾਚੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਮਾਣਵੇਸੁ ਏਕੋ ਸਞ੍ਜੀਵੋ ਨਾਮ ਮਾਣਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਮਤਕੁਟ੍ਠਾਪਨਕਮਨ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਉਟ੍ਠਾਪਨਕਮਨ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਨਮਨ੍ਤਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਾਣਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਾਰੁਅਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਮਤਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਾਣਵੇ ਆਹ ‘‘ਭੋ, ਇਮਂ ਮਤਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਾਣਵਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਵੋ ਤਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ, ਮਾਣਵ, ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਉਟ੍ਠਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਾਣਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂਸੁ. ਸਞ੍ਜੀਵੋ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਤਬ੍ਯਗ੍ਘਂ ਸਕ੍ਖਰਾਹਿ ਪਹਰਿ, ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਵੇਗੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜੀਵਂ ਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿ, ਸਞ੍ਜੀਵੋਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿ. ਉਭੋਪਿ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਮਤਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
ਮਾਣਵਾ ਦਾਰੂਨਿ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਆਚਰਿਯੋ ਮਾਣਵੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਕਾਰਾ ਨਾਮ ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੫੦. ‘‘ਅਸਨ੍ਤਂ ਯੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਸਨ੍ਤਂ ਚੂਪਸੇਵਤਿ;
ਤਮੇਵ ਘਾਸਂ ਕੁਰੁਤੇ, ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਸਞ੍ਜੀਵਿਕੋ ਯਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਂ. ਯੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਾਦਿਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ, ਗਹਟ੍ਠਂ ਵਾ ਉਪਰਜ੍ਜਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਨ੍ਤਂ ਚੂਪਸੇਵਤੀਤਿ ਯੋ ਚ ਏਵਰੂਪਂ ਅਸਨ੍ਤਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਉਪਸੇਵਤਿ ਭਜਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ. ਤਮੇਵ ਘਾਸਂ ਕੁਰੁਤੇਤਿ ਤਮੇਵ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਣ੍ਹਕਂ ਸੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੋ ਘਸਤਿ ਸਂਖਾਦਤਿ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਕਥਂ? ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਸਞ੍ਜੀਵਿਕੋ ਯਥਾਤਿ, ਯਥਾ ਸਞ੍ਜੀਵੇਨ ਮਾਣਵੇਨ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਤਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਸਞ੍ਜੀਵਿਕੋ ਜੀਵਿਤਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਦਾਯਕਂ ਸਞ੍ਜੀਵਮੇਵ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਾਤੇਸਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਯੋ ਅਸਨ੍ਤਪਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹਕਮੇਵ ਵਿਨਾਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਅਸਨ੍ਤਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹਕਾ ਵਿਨਾਸਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਮਾਣਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਤਬ੍ਯਗ੍ਘੁਟ੍ਠਾਪਨਕੋ ਮਾਣਵੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਅਹੋਸਿ, ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਞ੍ਜੀਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.
ਕਕਣ੍ਟਕਵਗ੍ਗੋ ਪਨ੍ਨਰਸਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਗੋਧਸਿਙ੍ਗਾਲਵਿਰੋਚਂ, ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਰਾਧਕਾਕਞ੍ਚ;
ਪੁਪ੍ਫਰਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ, ਏਕਪਣ੍ਣਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜੀਵਂ.
ਅਥ ਵਗ੍ਗੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਅਪਣ੍ਣਕੋ ਸੀਲਵਗ੍ਗੋ, ਕੁਰੁਙ੍ਗੋ ਚ ਕੁਲਾਵਕੋ;
ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਚ ਆਸੀਸੋ, ਇਤ੍ਥੀਵਰੁਣਪਾਯਿਮ੍ਹਾ.
ਲਿਤ੍ਤੋ ਪਰੋਸਤਂ ਹਂਚਿ, ਕੁਸਨਾਲ਼ਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨੋ;
ਕਕਣ੍ਟਕੋ ਪਨ੍ਨਰਸ, ਸਤਪਣ੍ਣਾਸ ਜਾਤਕਾਤਿ.
ਏਕਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
(ਪਠਮੋ ਭਾਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ).