੧੩. ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਵਗ੍ਗੋ
[੧੨੧] ੧. ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਰੇ ਸਰਿਕ੍ਖੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਮਿਤ੍ਤਸੁਹਜ੍ਜਞਾਤਿਬਨ੍ਧਵਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਅਯਂ ਤਯਾ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਧਨਧਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਨੇਵ ਸਦਿਸੋ, ਨ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਥਵਂ ਕਰੋਸਿ, ਮਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਪਨ ‘‘ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੋ ਨਾਮ ਹੀਨੇਹਿਪਿ ਸਮੇਹਿਪਿ ਅਤਿਰੇਕੇਹਿਪਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੋਗਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਰਕ੍ਖਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਨ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰੋਚਿਤਾਯ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਗਹਪਤਿ, ਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੋਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ, ਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮੋਪਿ ਹੀਨੋਪਿ ਸੇਟ੍ਠੋਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹੇਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਭਾਰਂ ਨਿਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਇਦਾਨਿ ਤਾਵ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨੀਚਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋ ਜਾਤੋ, ਪੋਰਾਣਾ ਪਨ ਨੀਚਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਮਾਨਸਾਮਿਕਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਗਚ੍ਛੇ ਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਮਙ੍ਗਲਸਿਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਜੁਗਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਸਾਖਾਵਿਟਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮਾਨੋ ਰੁਚਮਙ੍ਗਲਰੁਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਮੁਖਕੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕੋ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਏਕਤ੍ਥਮ੍ਭਕੇ ਪਾਸਾਦੇ ਵਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਥਮ੍ਭੋ ਚਲਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਚਲਿਤਭਾਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਵਡ੍ਢਕੀ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤਾ, ਮਮ ਏਕਤ੍ਥਮ੍ਭਕਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭੋ ਚਲਿਤੋ, ਏਕਂ ਸਾਰਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮੁਖਕਰੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ, ਦਿਟ੍ਠੋ ਵੋ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਰੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ, ਦੇਵ, ਅਪਿਚ ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਕਿਂਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ਮਯਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਸਿਮ੍ਹ, ਤਤ੍ਰਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਰੁਕ੍ਖਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮ. ਇਤਿ ਨਂ ਮਙ੍ਗਲਰੁਕ੍ਖਤਾਯ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਾਮਾਤਿ. ਗਚ੍ਛਥ, ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਂ ਥਿਰਂ ਕਰੋਥ, ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਮਙ੍ਗਲਰੁਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ.
ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਮਾਨਂ ਨਾਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਾਰਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਪੁਤ੍ਤਕੇ ਗੀਵਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰੋਦਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਡ੍ਢਕੀਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨੂਪਾਯਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੋ ਤਂ ਪਰਿਸ੍ਸਜਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੁ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਅਹਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸ੍ਵੇ ਵਡ੍ਢਕੀਨਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ਮਮ ਕਾਰਣਂ ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵਡ੍ਢਕੀਨਂ ਆਗਤਵੇਲਾਯ ਕਕਣ੍ਟਕਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਕੀਨਂ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸੁਸਿਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮਜ੍ਝੇਨ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਮਤ੍ਥਕੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਕਮ੍ਪਯਮਾਨੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਮਹਾਵਡ੍ਢਕੀ ਤਂ ਕਕਣ੍ਟਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਸਿਰਰੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰੋ, ਹਿਯ੍ਯੋ ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਵ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਏਕਘਨਂ ਮਹਾਰੁਕ੍ਖਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਮਾਨਸ੍ਸ ਸਾਮਿਨੀ ਜਾਤਾ.
ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਤ੍ਥਾਯ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਬਹੂ ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ‘‘ਵਿਮਾਨਂ ਮੇ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਕਥਯਮਾਨਾ ‘‘ਭੋ, ਦੇਵਤਾ, ਮਯਂ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਦਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤਾਯ ਇਮਂ ਉਪਾਯਂ ਨ ਜਾਨਿਮ੍ਹ, ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਮ੍ਹੇ ਵਿਮਾਨਸਾਮਿਕੇ ਅਕਾਸਿ, ਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸਦਿਸੋਪਿ ਅਧਿਕੋਪਿ ਹੀਨੋਪਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੇਨ ਸਹਾਯਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੧. ‘‘ਕਰੇ ਸਰਿਕ੍ਖੋ ਅਥ ਵਾਪਿ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਨਿਹੀਨਕੋ ਵਾਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯ ਏਕੋ;
ਕਰੇਯ੍ਯੁਮੇਤੇ ਬ੍ਯਸਨੇ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ, ਯਥਾ ਅਹਂ ਕੁਸਨਾਲ਼ਿ ਰੁਚਾਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਰੇ ਸਰਿਕ੍ਖੋਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਸਦਿਸੋਪਿ ਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਵਾਪਿ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਧਿਕੋਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਨਿਹੀਨਕੋ ਵਾਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯ ਏਕੋਤਿ ਏਕੋ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਹੀਨੋਪਿ ਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਤੇ ਮਿਤ੍ਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਯੇਵਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਕਰੇਯ੍ਯੁਮੇਤੇ ਬ੍ਯਸਨੇ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਬ੍ਯਸਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਭਾਰਂ ਵਹਮਾਨਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਤੋ ਤਂ ਸਹਾਯਕਂ ਮੋਚੇਯ੍ਯੁਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੀਨੋਪਿ ਮਿਤ੍ਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਯੇਵ, ਪਗੇਵ ਇਤਰੇ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ – ਯਥਾ ਅਹਂ ਕੁਸਨਾਲ਼ਿ ਰੁਚਾਯਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਅਹਂ ਰੁਚਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਦੇਵਤਾ ਅਯਞ੍ਚ ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਦੇਵਤਾ, ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾਪਿ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਂ ਕਰਿਮ੍ਹ, ਤਤ੍ਰਪਾਹਂ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੁਕ੍ਖਂ ਬਾਲਤਾਯ ਅਨੁਪਾਯਕੁਸਲਤਾਯ ਹਰਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ, ਇਮਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਦੇਵਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮੇਹਿ ਸਮਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਹੀਨੋਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਰੁਚਾਦੇਵਤਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਦੇਵਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਦੇਵਤਾਯ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤਾ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਰੁਚਾਦੇਵਤਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੧੨੨] ੨. ਦੁਮ੍ਮੇਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਸਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਸਸ੍ਸਿਰਿਕਮੁਖਂ ਅਸੀਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਆਵੇਲ਼ਾਵੇਲ਼ਾਭੂਤਾ ਯਮਕਯਮਕਭੂਤਾ ਘਨਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਂ ਪਰਮਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਞ੍ਚ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਉਸੂਯਮੇਵ ਕਰੋਤਿ. ‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਏਵਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਵਣ੍ਣਂ ਸਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਉਸੂਯਮੇਵ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗੁਣਕਥਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਮ ਵਣ੍ਣੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਉਸੂਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਰਾਜਗਹਨਗਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਗਧਰਾਜੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਤੋ ਅਹੋਸਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਣ੍ਣਿਤਸਦਿਸਾਯ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋ ਰਾਜਾ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਛਣਦਿਵਸੇ ਸਕਲਨਗਰਂ ਦੇਵਨਗਰਂ ਵਿਯ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਕਾਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਨੋ ਰੂਪਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਰੂਪਂ, ਅਹੋ ਗਤਿ, ਅਹੋ ਲੀਲ਼ਾ, ਅਹੋ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪੋ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸੇਤਵਰਵਾਰਣੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ’’ਤਿ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਮੇਵ ਵਣ੍ਣੇਸਿ.
ਰਾਜਾ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਸੂਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਅਯਂ ਨਾਗੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸੁਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ, ਦੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕਂ ਆਰੋਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਹੀ’’ਤਿ ਸਯਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੇਨ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕਂ ਆਰੋਪਿਤੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਮਚ੍ਚਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਂ ਪਪਾਤਾਭਿਮੁਖਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ‘ਮਯਾ ਏਸ ਸੁਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਤੀਹਿਯੇਵ ਤਾਵ ਨਂ ਪਾਦੇਹਿ ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਭੋ ਤੀਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਪਣ੍ਹਿਕਾਯ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ, ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਪੁਰਿਮਪਾਦੇਹਿਯੇਵ ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਦੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਦੇਹਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਮਪਾਦੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ‘‘ਏਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਯੋ ਪਾਦੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਪਤਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਪਹੋਸਿ, ਆਕਾਸੇ ਨਂ ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਆਚਰਿਯੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਹਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਪਨੇਤਂ ਏਸ ਪਪਾਤੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਤਾਤ, ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਪਾਤੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ. ਸਚੇ ਤੇ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਬਲਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਂ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨਂਯੇਵ ਆਦਾਯ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਆਕਾਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਹਤ੍ਥੀ ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਨ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਤਾਦਿਸਾ ਨਾਮ ਮਨ੍ਦਪੁਞ੍ਞਾ ਏਵਰੂਪਂ ਵਾਹਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਤਞ੍ਚੇਵ ਵਾਹਨਂ ਅਵਸੇਸਞ੍ਚ ਯਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੨. ‘‘ਯਸਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਚਰਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ;
ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ, ਹਿਂਸਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਦਿਸੋ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਤ੍ਥਂ ਚਰਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਸੋ ਹਿ ਯਸਮਦਮਤ੍ਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਹਿਂਸਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਹਿਂਸਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਲਮਨਂ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨਂ, ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਏਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ.
ਏਵਂ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਟ੍ਠ ਦਾਨਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਆਕਾਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਕਾਸੇਨ ਸੇਤਵਰਵਾਰਣੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਏਕਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਵੇਗੇਨ ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੋਸਿ, ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਆਚਰਿਯੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਰਾਜਗਹਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਨਾਪਂ ਤੇ, ਤਾਤ, ਕਤਂ ਇਧਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠੋ ਨਗਰਂ ਸਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਰਣਂ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਰਜ੍ਜਂ ਤਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ, ਏਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ, ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯੇਵ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਜ੍ਜਂ ਹਤ੍ਥਗਤਮੇਵ ਜਾਤਂ. ਸੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਗ੍ਗਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਗਧਰਾਜਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਹਤ੍ਥੀ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੁਮ੍ਮੇਧਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੧੨੩] ੩. ਨਙ੍ਗਲੀਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਂ ਵਾਚਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਇਦਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਇਦਂ ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਙ੍ਗਲੇ ਅਵਮਙ੍ਗਲਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਧਿਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਵਮਙ੍ਗਲਂ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਥੇਤਿ. ਅਵਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਹੂ ਦੇਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ, ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਅਚਿਨ੍ਤਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਮਙ੍ਗਲਾਨਂ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਵਾਚਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਇਦਾਨੇਵ ਦਨ੍ਧਪਰਿਸਕ੍ਕਨੋ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਏਵਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਲਾਲ਼ਕੋਯੇਵ ਏਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾਚੇਸਿ. ਤਦਾ ਤੇਸੁ ਮਾਣਵੇਸੁ ਏਕੋ ਦਨ੍ਧਪਰਿਸਕ੍ਕਨੋ ਲਾਲ਼ਕੋ ਮਾਣਵੋ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਨ੍ਧਭਾਵੇਨ ਪਨ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਕਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਦਾਸੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਾਯਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਯਨੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਤਂ ਮਾਣਵਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਆਹ ‘‘ਤਾਤ, ਮਞ੍ਚਪਾਦੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਯਾਹੀ’’ਤਿ. ਮਾਣਵੋ ਏਕਂ ਪਾਦਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਊਰੁਮ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖੇਪੇਸਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤ, ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਏਕਸ੍ਸ ਮਞ੍ਚਪਾਦਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਊਰੁਮ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਤਿ ਵਿਯ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰੋ, ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਪਨ ਮਾਣਵਕਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਯਮੇਵ ਦਨ੍ਧੋ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਇਮਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਮਾਣਵਂ ਦਾਰੁਅਤ੍ਥਾਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਥਾਯ ਚ ਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਤਂ ‘ਅਜ੍ਜ ਤੇ ਕਿਂ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਕਿਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਥ ਮੇ ‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਇਦਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ‘ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਕਤਞ੍ਚ ਕੀਦਿਸ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੋ ‘ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਉਪਮਾਯ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਚ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ. ਇਤਿ ਨਂ ਨਵਂ ਨਵਂ ਉਪਮਞ੍ਚ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ ਮਾਣਵ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਰੁਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਯਂ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪੀਤਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਾਣਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਾਰੁਅਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਪ੍ਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਸਪ੍ਪੋ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਸਪ੍ਪੋ ਨਾਮ, ਤਾਤ, ਕੀਦਿਸੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤ, ਮਨਾਪਾ ਤੇ ਉਪਮਾ ਆਹਟਾ, ਸਪ੍ਪਾ ਨਾਮ ਨਙ੍ਗਲੀਸਸਦਿਸਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਣਵਕੇਨ ਮਨਾਪਾ ਉਪਮਾ ਆਹਟਾ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਮਾਣਵੋ ਪੁਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਹਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥੀ ਮੇ ਆਚਰਿਯ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਹਤ੍ਥੀ ਨਾਮ, ਤਾਤ, ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਸੋਣ੍ਡਾ ਨਙ੍ਗਲੀਸਸਦਿਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦਨ੍ਤਾਦਯੋ ਏਵਰੂਪਾ ਚ ਏਵਰੂਪਾ ਚ. ਅਯਂ ਪਨ ਬਾਲਤਾਯ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨੇ ਉਚ੍ਛੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ ਉਚ੍ਛੁ ਖਾਦਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਉਚ੍ਛੁ ਨਾਮ ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਥੋਕਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀ ਜਾਤੋ.
ਪੁਨੇਕਦਿਵਸਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨੇ ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਾਣਵਾ ਗੁਲ਼ਂ ਦਧਿਨਾ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਖੀਰੇਨ. ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ ਦਧਿਨਾ ਖੀਰੇਨ ਚ ਭੁਞ੍ਜਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਧਿਖੀਰਂ ਨਾਮ ਕੀਦਿਸਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਾਣਵੋ ‘ਸਪ੍ਪੋ ਨਙ੍ਗਲੀਸਸਦਿਸੋ’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਾਵ ਸੁਕਥਿਤਂ ਕਥੇਸਿ, ‘ਹਤ੍ਥੀ ਨਙ੍ਗਲੀਸਸਦਿਸੋ’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਸੋਣ੍ਡਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਲੇਸੇਨ ਕਥਿਤਂ. ‘ਉਚ੍ਛੁ ਨਙ੍ਗਲੀਸਸਦਿਸ’ਨ੍ਤਿ ਕਥਨੇਪਿ ਲੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ‘ਦਧਿਖੀਰਾਨਿ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਣ੍ਡਰਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਜਨਸਣ੍ਠਾਨਾਨੀ’ਤਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਮਂ ਨ ਕਥੇਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਂ ਲਾਲ਼ਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੩. ‘‘ਅਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਂ ਵਾਚਂ, ਬਾਲੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਭਾਸਤਿ;
ਨਾਯਂ ਦਧਿਂ ਵੇਦਿ ਨ ਨਙ੍ਗਲੀਸਂ, ਦਧਿਪ੍ਪਯਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਾ ਵਾਚਾ ਓਪਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਅਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਂ ਵਾਚਂ ਬਾਲੋ ਦਨ੍ਧਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਭਾਸਤਿ, ‘‘ਦਧਿ ਨਾਮ ਕੀਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋਪਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਨਙ੍ਗਲੀਸਾ’’ਤਿ ਵਦਤੇਵ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨਾਯਂ ਦਧਿਂ ਵੇਦਿ ਨ ਨਙ੍ਗਲੀਸਂ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਦਧਿਪ੍ਪਯਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਦਧਿਮ੍ਪਿ ਨਙ੍ਗਲੀਸਮੇਵ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਦਧੀਤਿ ਦਧਿਮੇਵ, ਪਯਨ੍ਤਿ ਖੀਰਂ, ਦਧਿ ਚ ਪਯਞ੍ਚ ਦਧਿਪ੍ਪਯਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਦਧਿਖੀਰਾਨਿਪਿ ਅਯਂ ਨਙ੍ਗਲੀਸਮੇਵ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਦਿਸੋ ਚਾਯਂ ਬਾਲੋ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਲਾਲ਼ਕਮਾਣਵੋ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਅਹੋਸਿ, ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਨਙ੍ਗਲੀਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੧੨੪] ੪. ਅਮ੍ਬਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਾਯਮੇਥੇਵ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਸਨੇ ਉਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਨੀਯਪਰਿਭੋਜਨੀਯਉਪੋਸਥਾਗਾਰਜਨ੍ਤਾਘਰਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਸਾਧੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਚੁਦ੍ਦਸਸੁ ਮਹਾਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਸੀਤਿਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਤਿ, ਪਰਿਵੇਣਂ ਵਿਤਕ੍ਕਮਾਲ਼ਕਂ ਵਿਹਾਰਮਗ੍ਗਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਾਨੀਯਂ ਦੇਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾਨਿ ਧੁਵਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਦਂਸੁ, ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬਹੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਜਾਤੋ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ, ਏਤਂ ਏਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬਹੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਤਂ ਏਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਞ੍ਚ ਇਸਿਸਤਾਨਿ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਤੇਨੇਵ ਆਨੀਤਫਲਾਫਲੇਹਿ ਯਾਪੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਦਿਚ੍ਚਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਇਸਿਪਰਿਵਾਰੋ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਤਦਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਚਣ੍ਡੋ ਨਿਦਾਘੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਛਿਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ ਪਾਨੀਯਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਤੇਸੁ ਤਾਪਸੇਸੁ ਏਕੋ ਤਾਪਸੋ ਤੇਸਂ ਪਿਪਾਸਦੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੋਣਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਦੋਣਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਾਨੀਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਬਹੂਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤੇਸੁ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਮਨੋਕਾਸੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਸੋ ਨਿਰਾਹਾਰੋਪਿ ਪਾਨੀਯਂ ਦੇਤਿਯੇਵ. ਮਿਗਗਣਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਨੀਯਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਨਿਰਾਹਾਰਤਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਲਮਤਿ, ਹਨ੍ਦਮਯਂ ਕਤਿਕਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਾਨੁਰੂਪੇਨ ਫਲਾਫਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਕੇਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਾਨੁਰੂਪੇਨ ਮਧੁਰਮਧੁਰਾਨਿ ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੁਪਨਸਾਦੀਨਿਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਆਭਤਂ ਫਲਾਫਲਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਸਕਟਭਾਰਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਤਾਪਸਾ ਤਦੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਰੇਕਂ ਛਡ੍ਡਿਯਿਤ੍ਥ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਨਾਮ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਤ੍ਤਕਾਨਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਪਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਵੀਰਿਯਂ ਨਾਮ ਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੪. ‘‘ਵਾਯਮੇਥੇਵ ਪੁਰਿਸੋ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;
ਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ਪਸ੍ਸ, ਭੁਤ੍ਤਾ ਅਮ੍ਬਾ ਅਨੀਤਿਹ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤ੍ਤਪੂਰਣਾਦਿਕੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਯਮੇਥੇਵ, ਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਲਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਤਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਯਾਮੋ ਨਾਮੇਸ ਸਫਲੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਸਿਗਣਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੀਦਿਸਂ? ਭੁਤ੍ਤਾ ਅਮ੍ਬਾ ਅਨੀਤਿਹਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਮ੍ਬਾਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਂ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਆਭਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਰਾਨਂ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰਾਨਂ ਵਾ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਮ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਇਸਿਸਤੇਹਿ ਸਯਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਆਨੀਤਾ ਅਮ੍ਬਾ ਭੁਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਫਲਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਨ ਅਨੀਤਿਹਂ, ‘‘ਇਤਿ ਆਹ ਇਤਿ ਆਹਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਤਿਹੀਤਿਹੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮੇਵ ਤਂ ਫਲਂ ਪਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਾਪਸੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਗਣਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਮ੍ਬਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੧੨੫] ੫. ਕਟਾਹਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸੋ ਵਿਕਤ੍ਥੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਿਕਤ੍ਥਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਸਦਿਸਮੇਵ.
ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਭਵੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ, ਦਾਸੀਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਦਿਵਸਞ੍ਞੇਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤੇ ਏਕਤੋਵ ਵਡ੍ਢਿਂਸੁ. ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੇ ਲੇਖਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਦਾਸੋਪਿਸ੍ਸ ਫਲਕਂ ਵਹਮਾਨੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਲੇਖਂ ਸਿਕ੍ਖਿ, ਗਣਨਂ ਸਿਕ੍ਖਿ, ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵੋਹਾਰੇ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਚਨਕੁਸਲੋ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲੋ ਯੁਵਾ ਅਭਿਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ, ਨਾਮੇਨ ਕਟਾਹੇਕੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿਘਰੇ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਨ ਮਂ ਇਮੇ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਙ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਦਾਸਪਰਿਭੋਗੇਨਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਖੋ ਪਨ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਲੇਖਂ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਅਹਂ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਯਮੇਵ ਪਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਅਸੁਕਂ ਨਾਮ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਿਂ, ਆਵਾਹਵਿਵਾਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਤਯਾ, ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਤਿਰੂਪੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਾਪੇਹਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਓਕਾਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸੇਵ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਰੁਚਿਤਂ ਪਰਿਬ੍ਬਯਞ੍ਚੇਵ ਗਨ੍ਧਵਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨਤ੍ਥੇਨਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਕਟਾਹਕੋ ‘‘ਇਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਜੀਵਾਮਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਧੀਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰੋ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਵਤ੍ਥਗਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਵਾ ਉਪਨੀਤੇਸੁ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਯਾਗੁਂ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਖਜ੍ਜਕਂ, ਏਵਂ ਭਤ੍ਤਂ, ਅਹੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਕਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਯਾਗੁਆਦੀਨਿ ਗਰਹਤਿ. ‘‘ਇਮੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਭਾਵੇਨੇਵ ਅਹਤਸਾਟਕੇ ਵਲ਼ਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਗਨ੍ਧੇ ਪਿਸਿਤੁਂ, ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਨ੍ਥਿਤੁਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਥਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਗਰਹਤਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਦਾਸਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਟਾਹਕੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਹਂ ਗਤੋ, ਪਰਿਯੇਸਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਯੋਜੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਕਤਂ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿ ਕਿਰ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਕਟਾਹਕੋ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿ ਕਿਰ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਨ ਸੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯੇਵਸ੍ਸ ਆਗਮਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨਾਹਂ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਪਨੇਸ ਉਪਾਯੋ. ਮਮ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਸਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਆਰਾਧੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਏਵਂ ਭਾਸਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਗੁਣਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਭੋਜਨਵੇਲਾਯ ਅਪਚਿਤਿਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਮਯਂ ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਭੋਜਨਕਾਲੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਂ ਉਪਨੇਮ, ਖੇਲ਼ਮਲ੍ਲਕਂ ਉਪਨੇਮ, ਭਾਜਨਾਨਿ ਉਪਨੇਮ, ਪਾਨੀਯਮ੍ਪਿ ਬੀਜਨਿਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਾਮਾ’’ਤਿ ਯਾਵ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇ ਉਦਕਕਲਸਂ ਆਦਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਗਮਨਾ ਸਬ੍ਬਂ ਦਾਸੇਹਿ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਪਕਾਸੇਸਿ.
ਸੋ ਏਵਂ ਪਰਿਸਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਸਮੀਪਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ਸਸੁਰਂ ਅਵੋਚ ‘‘ਤਾਤ, ਮਮ ਕਿਰ ਪਿਤਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਪਟਿਯਾਦਾਪੇਥ, ਅਹਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਥਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਕਟਾਹਕੋ ਬਹੁਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਮਾਦਾਯ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਤਰਾਸਕਾਲੇ ਖਨ੍ਧਾਵਾਰਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਕਟਾਹਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਲਸਂ ਆਦਾਯ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਯਤ੍ਤਕਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਮੇ ਯਸਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਹਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਕਟਾਹਕੋਪਿਸ੍ਸ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਦਾਸੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਾਯ ਵੇਲਾਯ ਸੁਖਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਸੇਟ੍ਠਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਣ੍ਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਾਰਿਕਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਕਟਾਹਕਂ ਪੁਤ੍ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਪਿਯਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਤੋਸੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਟਾਹਕਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਅਮ੍ਮ, ਸੀਸੇ ਮੇ ਊਕਾ ਵਿਚਿਨਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਊਕਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਪਿਯਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥੇਹਿ, ਅਮ੍ਮ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਉਭੋ ਜਨਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੋ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਆਹਾਰਂ ਗਰਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਮੇਸ ਦੁਕ੍ਖਸੀਲੋਵ, ਅਪਿਚ ਤੇ ਅਹਂ ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਬਨ੍ਧਨਮਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੋਜਨਕਾਲੇ ਗਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਕਟਾਹਕੋਪਿ ਬਹੁਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਅਨੁਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤਿਰੇਕਮਾਨੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਕਟਚ੍ਛੁਂ ਆਦਾਯ ਪਰਿਵਿਸਨ੍ਤਿਯਾ ਭਤ੍ਤਂ ਗਰਹਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੫. ‘‘ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸੋ ਵਿਕਤ੍ਥੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਂ ਜਨਪਦਂ ਗਤੋ;
ਅਨ੍ਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਭੁਞ੍ਜ ਭੋਗੇ ਕਟਾਹਕਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਸੋ ਵਿਕਤ੍ਥੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਂ ਜਨਪਦਂ ਗਤੋਤਿ ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਭੂਮਿਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਜਨਪਦਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਜਾਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਵਿਕਤ੍ਥੇਯ੍ਯ, ਵਮ੍ਭਨਵਚਨਂ ਵਞ੍ਚਨਵਚਨਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨ੍ਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਦੂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਂ ਤਾਵ ਵਾਰਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਸਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਕਸਾਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਚਮ੍ਮੁਪ੍ਪਾਟਨਤੋ ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਹਨਨਤੋ ਚ ਮੁਤ੍ਤੋਸਿ. ਸਚੇ ਅਨਾਚਾਰਂ ਕਰੋਸਿ, ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਆਗਮਨਵਾਰੇ ਤਵ ਸਾਮਿਕੋ ਅਨ੍ਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਇਮਂ ਗੇਹਂ ਅਨੁਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਸਾਭਿਘਾਤੇਹਿ ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਾਹਨਨੇਨ ਚ ਜਾਤਿਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਚ ਤਂ ਦੂਸੇਯ੍ਯ ਉਪਹਨੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਭੁਞ੍ਜ ਭੋਗੇ ਕਟਾਹਕ, ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਸਭਾਵਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ਉਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਪਯਿਰੁਦਾਹਾਸਿ. ਕਟਾਹਕੋ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਮਮ ਕੁਲਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬਂ ਕਥਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਭਤ੍ਤਂ ਗਰਹਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਿ, ਨਿਹਤਮਾਨੋ ਯਥਾਲਦ੍ਧਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਕਟਾਹਕੋ ਵਿਕਤ੍ਥਕਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਟਾਹਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੧੨੬] ੬. ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਥੇਵੇਕਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਕਮ੍ਮਾਰੇਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਸੀਨਂ ਆਹਟਕਾਲੇ ਅਸਿਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਂ ਉਦਾਹਰਤਿ. ਸੋ ਯੇਸਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਲਾਭਂ ਲਭਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਸਿਂ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਙ੍ਗਲਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਯੇਸਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਲਾਭਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਸਿਂ ‘‘ਅਵਲਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਗਰਹਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਕਮ੍ਮਾਰੋ ਅਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੋਸਿਯਂ ਸੁਖੁਮਂ ਮਰਿਚਚੁਣ੍ਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਸਿਂ ਆਹਰਿ. ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸਿਂ ਵੀਮਂਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਸਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਿਙ੍ਘਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਿਚਚੁਣ੍ਣਾਨਿ ਨਾਸਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿਤੁਕਾਮਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਸ ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਸਿਕਾ ਅਸਿਧਾਰਾਯ ਪਟਿਹਤਾ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਨਾਸਿਕਾਯ ਛਿਨ੍ਨਭਾਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਕਿਰ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕੋ ਅਸਿਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਨ੍ਤੋ ਨਾਸਿਕਂ ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਸਿਂ ਉਪਸਿਙ੍ਘਨ੍ਤੋ ਨਾਸਿਕਾਛੇਦਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਮੇਵ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਵੇਜ੍ਜੇ ਦਤ੍ਵਾ ਨਾਸਿਕਾਕੋਟਿਂ ਫਾਸੁਕਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਲਾਖਾਯ ਪਟਿਨਾਸਿਕਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਮੇਵ ਅਕਾਸਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਾ ਧੀਤਾ ਚੇਵ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਚ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਵਡ੍ਢਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਏਕਤੋ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਰਾਜਾਪਿ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸਾਮਿਕੋਵ, ਧੀਤਰਂ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਦਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸੇਕਮਸ੍ਸ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਞਾਤਕੋਯੇਵ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਂ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਨੋ ਞਾਤਕਾ ਬਹੂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਰਜ੍ਜਾਨਂ ਮਯਮੇਵ ਸਾਮਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਭੋਪੇਤੇ ਵਿਸੁਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਨਿਵੇਸਨੇ, ਧੀਤਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਾਸੇਸਿ.
ਤੇ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਉਪਾਯੇਨ ਮਾਤੁਲਧੀਤਰਂ ਰਾਜਗੇਹਾ ਨੀਹਰਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਮਹਾਇਕ੍ਖਣਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਮਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤਯਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਮਮ ਮਾਤੁਲੋ ਰਾਜਾ ਧੀਤਰਂ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਾ ਨੀਹਰਾਪੇਤਿ, ਤਥਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਧੁ, ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਕ੍ਖਾਮਿ ‘‘ਦੇਵ, ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਉਪਰਿ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਅਸੁਕਦਿਵਸੇ ਨਾਮ ਰਥਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਆਵੁਧਹਤ੍ਥੇ ਪੁਰਿਸੇ ਆਦਾਯ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਪੀਠਿਕਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚੇ ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਮਞ੍ਚੇ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੋਦਕਘਟਾਨਂ ਅਟ੍ਠੁਤ੍ਤਰਸਤੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਂ ਪਵਾਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਸੁਸਾਨਂ ਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਦਿਵਸੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਥੋਕਂ ਮਰਿਚਚੁਣ੍ਣਂ ਆਦਾਯ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਰਥਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਥਂ ਸੁਸਾਨਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕਪਦੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸੁਸਾਨਵਨਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਸੁਸਾਨੇ ਮਣ੍ਡਲਪੀਠਿਕਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕੋ ਵਿਯ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜ. ਅਹਂ ਤਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਵ ਉਪਰਿ ਮਞ੍ਚਕਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚੇ ਸਯਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਰਿਚਚੁਣ੍ਣਂ ਨਾਸਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਯਾ ਖਿਪਿਤਕਾਲੇ ਮਯਂ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਪਹਾਯ ਪਲਾਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਅਥ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਸੀਸਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸੀਸਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ.
ਸਾਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ, ਰਾਜਾਪਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਰਾਜਧੀਤਾਯਪਿ ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ, ਸਾਪਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨਦਿਵਸੇ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸੁਸਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਆਰਕ੍ਖਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਭਯਜਨਨਤ੍ਥਂ ਆਹ – ‘‘ਮਯਾ ਰਾਜਧੀਤਾਯ ਮਞ੍ਚੇ ਠਪਿਤਕਾਲੇ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚੇ ਮਤਪੁਰਿਸੋ ਖਿਪਿਸ੍ਸਤਿ, ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਪਠਮਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਮੇਵ ਗਹੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਪੁਰੇਤਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਮਹਾਇਕ੍ਖਣਿਕਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਪੀਠਿਕਾਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ‘‘ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਕੁਮਾਰੋ ਮਰਿਚਚੁਣ੍ਣਂ ਨਾਸਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿ. ਤੇਨ ਖਿਪਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਮਹਾਇਕ੍ਖਣਿਕਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਪਹਾਯ ਮਹਾਰਵਂ ਰਵਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਪਲਾਯਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਲਾਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਕੋਪਿ ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ, ਗਹਿਤਗਹਿਤਾਨਿ ਆਵੁਧਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੋ ਯਥਾਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜਧੀਤਰਂ ਆਦਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਇਕ੍ਖਣਿਕਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਸਾ ਮਯਾ ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਾਯ ਪੁਟ੍ਠਾ, ਪਾਯਾਸੇ ਛਡ੍ਡਿਤਸਪ੍ਪਿ ਵਿਯ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਮਹਾਦੇਵਿਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸੇਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜੂਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੂਰਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਖਾ ਵਿਲੀਯਿ, ਪਟਿਨਾਸਿਕਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ. ਸੋ ਲਜ੍ਜਾਯ ਅਧੋਮੁਖੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ਪਰਿਹਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਖਿਪਿਤਂ ਨਾਮ ਏਕਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਕਸ੍ਸ ਪਾਪਕਂ. ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਖਿਪਿਤੇਨ ਨਾਸਿਕਾ ਛਿਜ੍ਜੀਯਿਤ੍ਥ, ਮਯਂ ਪਨ ਖਿਪਨ੍ਤਾ ਮਾਤੁਲਧੀਤਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਪਾਪੁਣਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੬. ‘‘ਤਥੇਵੇਕਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਤਥੇਵੇਕਸ੍ਸ ਪਾਪਕਂ;
ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾਪਿ ਨ ਪਾਪਕ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਥੇਵੇਕਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦੇਵੇਕਸ੍ਸ. ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਇਤਿ ਸੋ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਲੋਕਸਮ੍ਮਤਾਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਅਨੇਕਂਸਿਕਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕੋਵ ਏਤਰਹਿ ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਪਾਠਕੋ, ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੧੨੭] ੭. ਕਲਣ੍ਡੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਤੇ ਦੇਸਾ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਵਿਕਤ੍ਥਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਟਾਹਕਜਾਤਕਸਦਿਸਾਨੇਵ.
ਇਧ ਪਨੇਸ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਸੋ ਕਲਣ੍ਡੁਕੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਵਸਨਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਪਰਿਯੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਕਲਣ੍ਡੁਕਂ ਪਰਿਯੇਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪੁਟ੍ਠਂ ਸੁਕਪੋਤਕਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੁਕਪੋਤਕੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਕਾਲੇ ਕਲਣ੍ਡੁਕੋ ਨਦੀਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮੋ ਬਹੁਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਞ੍ਚੇਵ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਨਿ ਚ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਦਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਵਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਉਦਕੇ ਕੀਲ਼ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਦੇਸੇ ਨਦੀਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਇਸ੍ਸਰਜਾਤਿਕਾ ਤਿਖਿਣਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਖੀਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਦਿਵਸਭਾਗਮ੍ਪਿ ਉਦਕੇ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਤਂ ਨ ਬਾਧਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਕਲਣ੍ਡੁਕੋ ਖੀਰਗਣ੍ਡੂਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖੀਰਂ ਨੁਟ੍ਠੁਭਤਿ. ਨੁਟ੍ਠੁਭਨ੍ਤੋਪਿ ਉਦਕੇ ਅਨੁਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਸੀਸੇ ਨੁਟ੍ਠੁਭਤਿ. ਸੁਕਪੋਤਕੋਪਿ ਨਦੀਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਸਾਖਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਲਣ੍ਡੁਕਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਸੀਸੇ ਨੁਟ੍ਠੁਭਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਰੇ, ਕਲਣ੍ਡੁਕ ਦਾਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਞ੍ਚ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰ, ਖੀਰਗਣ੍ਡੂਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸੁਖਸਂਵਡ੍ਢਾਯ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਸੀਸੇ ਮਾ ਨੁਟ੍ਠੁਭਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੭. ‘‘ਤੇ ਦੇਸਾ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਵਨਗੋਚਰੋ;
ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਖੋ ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਪਿਵ ਖੀਰਂ ਕਲਣ੍ਡੁਕਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਦੇਸਾ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਵਸਿਤਂ, ਨ ਤੇ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਾਦੀਨਂ ਕੁਚ੍ਛਿਦੇਸਾ. ਯਤ੍ਥ ਵਾਸਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਨ ਤਾਨਿ ਖਤ੍ਤਿਯਧੀਤਾਦੀਨਂ ਕੁਚ੍ਛਿਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਅਥ ਖੋ ਦਾਸਿਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਸਿ ਚੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚਾਤਿ. ਅਹਞ੍ਚ ਵਨਗੋਚਰੋਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੋਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਖੋ ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਚਰਮਾਨਂ ਮਯਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚਿਤੇ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਵ ਸਾਮਿਕਾ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਾਹਤਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਮਾਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾਯ ਸੀਸੇ ਅਨੁਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਪਿਵ ਖੀਰਂ. ਕਲਣ੍ਡੁਕਾਤਿ ਤਂ ਨਾਮੇਨਾਲਪਤਿ.
ਕਲਣ੍ਡੁਕੋਪਿ ਸੁਵਪੋਤਕਂ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਭਯੇਨ ‘‘ਏਹਿ, ਸਾਮਿ, ਕਦਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੁਕੋ ‘‘ਨ ਏਸ ਮਂ ਹਿਤਕਾਮਤਾਯ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਗੀਵਂ ਪਨ ਮੇ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਨ ਮੇ ਤਯਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਂ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਕਥੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਣਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਮੇਵ ਨਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਦਾਸਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਕਲਣ੍ਡੁਕੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਲਣ੍ਡੁਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੧੨੮] ੮. ਬਿਲ਼ਾਰਵਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਵੇ ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕੁਹਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਕੁਹਕਭਾਵੇ ਆਰੋਚਿਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਕੁਹਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮੂਸਿਕਯੋਨਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਿਮਨ੍ਵਾਯ ਮਹਾਸਰੀਰੋ ਸੂਕਰਚ੍ਛਾਪਕਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਸਤਮੂਸਿਕਾਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਮੂਸਿਕਯੂਥਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾ ਮੂਸਿਕਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮੂਸਿਕਾਨਂ ਆਸਯਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਸੂਰਿਯਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾਤਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਏਕੇਨ ਪਾਦੇਨ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਏਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤ੍ਵਂ ਕੋ ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਭੂਮਿਯਂ ਅਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨੇਵ ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਪਥਵਿਯਂ ਠਪੇਨ੍ਤੇ ਪਥਵੀ ਵਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਭਕ੍ਖਯਾਮ, ਵਾਤਮੇਵ ਭਕ੍ਖਯਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸੂਰਿਯਾਭਿਮੁਖੋ ਤਿਟ੍ਠਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੂਰਿਯਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਏਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮੂਸਿਕਗਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਂ ਮੂਸਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਪੁਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮੂਸਿਕਗਣੋ ਤਨੁਕੋ ਜਾਤੋ. ਮੂਸਿਕਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯਂ ਆਸਯੋ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਾ ਤਿਟ੍ਠਾਮ. ਇਦਾਨਿ ਸਿਥਿਲਾ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਆਸਯੋ ਨ ਪੂਰਤੇਵ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਮੁਸਿਕਾ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਆਸਙ੍ਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਸੇਸਮੂਸਿਕਾ ਪੁਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲ, ਇਦਂ ਤੇ ਵਤਸਮਾਦਾਨਂ ਨ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਯ, ਪਰੇਸਂ ਪਨ ਵਿਹਿਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਰਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੮. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਨਿਗੂਲ਼੍ਹੋ ਪਾਪਮਾਚਰੇ;
ਵਿਸ੍ਸਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ, ਬਿਲ਼ਾਰਂ ਨਾਮ ਤਂ ਵਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਵੇਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿਦੇਵ. ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਕੂਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਜਾਤਵਿਸ੍ਸਾਸਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਬਿਲ਼ਾਰਂ ਨਾਮ ਤਂ ਵਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਹੋ ਪਾਪਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤਂ ਕੇਰਾਟਿਕਵਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮੂਸਿਕਰਾਜਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋਵ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗੀਵਾਯਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਹਨੁਕਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨ੍ਤੋਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਮੂਸਿਕਗਣੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ‘‘ਮੁਰੁ ਮੁਰੂ’’ਤਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਪਠਮਾਗਤਾਵ ਕਿਰਸ੍ਸ ਮਂਸਂ ਲਭਿਂਸੁ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਤਾ ਨ ਲਭਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮੂਸਿਕਗਣੋ ਨਿਬ੍ਭਯੋ ਜਾਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਕੁਹਕਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਮੂਸਿਕਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬਿਲ਼ਾਰਵਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੧੨੯] ੯. ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਾਯਂ ਸਿਖਾ ਪੁਞ੍ਞਹੇਤੂਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੁਹਕਞ੍ਞੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਅਤੀਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮੂਸਿਕਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਦਵਡਾਹੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਸੀਸਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਲੋਮਾਨਿ ਝਾਯਿਂਸੁ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਮਤ੍ਥਕੇ ਚੂਲ਼ਾ ਵਿਯ ਥੋਕਾਨਿ ਲੋਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸੋਣ੍ਡਿਯਂ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋ ਛਾਯਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦਾਨਿ ਮੇ ਭਣ੍ਡਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਮੂਸਿਕਾਦਰਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾ ਮੂਸਿਕਾ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਹਂ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਕ੍ਖਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਗਣਨਂ ਨਾਮ ਜਾਨਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਤੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ‘ਏਤ੍ਤਕਾ’ਤਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਕਾਲੇਪਿ ਗਣੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਗਣੇਨ੍ਤੋ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਰਕ੍ਖ ਮਾਤੁਲਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ ‘‘ਏਕੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ’’ਤਿ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਕਾਲੇਪਿ ਤਥੇਵ ਗਣੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਇਧ ਪਨ ਮੂਸਿਕਰਾਜਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ‘‘ਭੋ ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਨਾਯਂ ਤਵ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਯ ਮਤ੍ਥਕੇ ਚੂਲ਼ਾ ਠਪਿਤਾ, ਕੁਚ੍ਛਿਕਾਰਣਾ ਪਨ ਠਪਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੯. ‘‘ਨਾਯਂ ਸਿਖਾ ਪੁਞ੍ਞਹੇਤੁ, ਘਾਸਹੇਤੁ ਅਯਂ ਸਿਖਾ;
ਨਾਗੁਟ੍ਠਿਗਣਨਂ ਯਾਤਿ, ਅਲਂ ਤੇ ਹੋਤੁ ਅਗ੍ਗਿਕਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਗੁਟ੍ਠਿਗਣਨਂ ਯਾਤੀਤਿ ‘‘ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਿਗਣਨਾ’’ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਗਣਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਯਂ ਮੂਸਿਕਗਣੋ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਗਣਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਨ ਪੂਰੇਤਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲਂ ਤੇ ਹੋਤੁ ਅਗ੍ਗਿਕਾਤਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਨਾਮੇਨ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇ ਅਲਂ ਹੋਤੁ, ਨ ਇਤੋ ਪਰਂ ਮੂਸਿਕੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਸਿ. ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਾ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸੋ ਅਲਂ ਹੋਤੁ, ਨ ਮਯਂ ਇਦਾਨਿ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਮੂਸਿਕਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਗ੍ਗਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੧੩੦] ੧੦. ਕੋਸਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਥਾ ਵਾਚਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾ ਕਿਰੇਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਿਲਾਨਾਲਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਥੁਨਮਾਨਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਭਦ੍ਦੇ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਵਾਤਾ ਮੇ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਨਿਦ੍ਧਮਧੁਰਾਨਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਤੇਲਾਦੀਨੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਂ ਯਂ ਸਾ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਦਾਸੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਪਵਿਟ੍ਠਕਾਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲੇ ਜਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ.
ਅਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰੇ ਵਿਜ੍ਝਨਵਾਤਾਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿ ਆਦਾਯ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕਿਰ ਮੇ ਸਰੀਰੇ ਵਾਤਾ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਪਣੀਤਪਣੀਤਭੋਜਨਾਨਿ ਚ ਪਰਿਯੇਸਾਮਿ, ਸਰੀਰਮਸ੍ਸਾ ਘਨਂ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਚ੍ਛਵਿਵਣ੍ਣਂ ਜਾਤਂ, ਵਾਤਰੋਗਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਹਂ ਤਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋਵ ਇਧਾਗਮਨਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਾਪਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ‘ਏਵਂ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਰੋਗੇ ਅਵੂਪਸਮਨ੍ਤੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਕਥਿਤਂ, ਭਵਸਙ੍ਖੇਪਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਕਸਤਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਮਾਰਾ ਚ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਜਨਪਦਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂਯੇਵ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਅਹੋਸਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਮੇਵ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਓਵਾਦਗਹਣਾਯ ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਇਮਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਰੋਗਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਸਪ੍ਪਿਖੀਰਰਸਾਦੀਨਿ ਮਾ ਅਦਾਸਿ, ਗੋਮੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਨਿ ਫਲਾਦੀਨਿ ਚ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਨਵਤਮ੍ਬਲੋਹਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਲੋਹਗਨ੍ਧਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਂ ਵਾ ਯੋਤ੍ਤਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਲਤਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਇਦਂ ਤੇ ਰੋਗਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਭੇਸਜ੍ਜਂ, ਇਦਂ ਵਾ ਪਿਵ, ਉਟ੍ਠਾਯ ਵਾ ਤਯਾ ਭੁਤ੍ਤਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ. ‘‘ਸਚੇ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਨ ਪਿਵਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਵਾ ਯੋਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਲਤਾਯ ਵਾ ਕਤਿਚਿ ਪਹਾਰੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਰੇਨ ਪੋਥੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਸਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਮਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਪਿਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕੇਨ ਤੇ ਇਦਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਨੇਹਿ ਤਂ, ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਾਣਵੋ ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਪਿਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੋਗਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਵਾ ਪਿਵ, ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੦. ‘‘ਯਥਾਵਾਚਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਹਰ;
ਉਭਯਂ ਤੇ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਵਾਚਾ ਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕੋਸਿਯੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵਾਚਾ ਚ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਵਾਚਾ, ਤਥਾ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ, ‘‘ਵਾਤਾ ਮੇ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਥਾਵਾਚਂ ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਯਥਾਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਹਰਾਤਿ ਯਂ ਯਥਾ ਤੇ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਬ੍ਯਾਹਰ, ‘‘ਅਰੋਗਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗੇਹੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਥਾਭੂਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਥ ਵਾ ਅਰੋਗਮ੍ਹੀਤਿ ਯਥਾਭੂਤਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯਂ ਤੇ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਵਾਚਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕੋਸਿਯੇਤਿ ਯਾ ਚ ਤੇ ਅਯਂ ਵਾਚਾ ‘‘ਵਾਤਾ ਮਂ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਪਣੀਤਭੋਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹਿ. ‘‘ਕੋਸਿਯੇ’’ਤਿ ਤਂ ਗੋਤ੍ਤੇਨਾਲਪਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕੋਸਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧੀਤਾ ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਏਸ ਵਞ੍ਚੇਤੁਂ, ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨ ਮੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਭਾਵੋ ਞਾਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੇ ਗਾਰਵੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮਤੋਪਿ ਵਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਵਤੀ ਅਹੋਸਿ. ਸਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਿਰਮ੍ਹਿ ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਗਾਰਵੇਨ ਨ ਪੁਨ ਅਨਾਚਾਰਂ ਅਕਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਇਦਾਨਿ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾਵ, ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੋਸਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.
ਕੁਸਨਾਲ਼ਿਵਗ੍ਗੋ ਤੇਰਸਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਕੁਸਨਾਲ਼ਿ ਚ ਦੁਮ੍ਮੇਧਂ, ਨਙ੍ਗਲੀਸਮ੍ਬਕਟਾਹਂ;
ਅਸਿਲਕ੍ਖਣਕਲਣ੍ਡੁਕਂ, ਬਿਲ਼ਾਰਗ੍ਗਿਕਕੋਸਿਯਨ੍ਤਿ.