੧੧. ਪਰੋਸਤਵਗ੍ਗੋ
[੧੦੧] ੧. ਪਰੋਸਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦੧. ‘‘ਪਰੋਸਤਞ੍ਚੇਪਿ ਸਮਾਗਤਾਨਂ, ਝਾਯੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪਞ੍ਞਾ;
ਏਕੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸਪਞ੍ਞੋ, ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਦਂ ਜਾਤਕਂ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਤੋ ਚ ਸਮੋਧਾਨਤੋ ਚ ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਜਾਤਕਸਦਿਸਮੇਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ‘‘ਝਾਯੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਅਪਞ੍ਞਾ ਝਾਯੇਯ੍ਯੁਂ ਓਲੋਕੇਯ੍ਯੁਂ ਉਪਧਾਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾਪਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਏਕੋਵ ਸਪਞ੍ਞੋ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ.
ਪਰੋਸਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੧੦੨] ੨. ਪਣ੍ਣਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਫੁਟ੍ਠਾਯ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪਣ੍ਣਿਕਂ ਉਪਾਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਲਾਬੁਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਾਦੀਨਿ ਚ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਕਾ ਧੀਤਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਆਚਾਰਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਕੇਵਲਂ ਨਿਚ੍ਚਪ੍ਪਹਸਿਤਮੁਖਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਸਮਾਨਕੁਲੇਸੁ ਵਾਰੇਯ੍ਯਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤੇਸੁ ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਵਾਰੇਯ੍ਯਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਚਪ੍ਪਹਸਿਤਮੁਖਾ. ਕੁਮਾਰਿਕਾਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਸਤਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯ ਪਰਕੁਲਂ ਗਤਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਗਰਹਾ ਹੋਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਧਮ੍ਮੋ, ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਧੀਤਰਂ ਪਚ੍ਛਿਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਹਸ੍ਸਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਣ੍ਹਿ. ਸਾ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਾਵ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਤਾਤ, ਉਦਕਤੋ ਅਗ੍ਗਿਪਾਤੁਭਾਵਸਦਿਸਂ, ਮਾ ਏਵਰੂਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਯਾ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹਿਤਾ, ਨ ਚ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ. ਵਦੇਹਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਤੇ ਕੁਮਾਰਿਕਾਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਤਾਤ, ਅਤ੍ਥਿ. ਮਯਾ ਹਿ ਲੋਭਵਸੇਨ ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਓਲੋਕਿਤਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਧੀਤਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਕੁਲਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ, ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਮਾਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਚਿਰਂ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਚਾਰਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਵੀਮਂਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਪਣ੍ਣਿਕਉਪਾਸਕੋਤਿ ਅਤੀਤਵਤ੍ਥੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦਿਸਮੇਵ. ਤੇਨ ਪਨ ਸਾ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਾ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੨. ‘‘ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਫੁਟ੍ਠਾਯ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਾਣਂ, ਸੋ ਮੇ ਪਿਤਾ ਦੁਬ੍ਭਿ ਵਨੇ ਕਰੋਤਿ;
ਸਾ ਕਸ੍ਸ ਕਨ੍ਦਾਮਿ ਵਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ, ਯੋ ਤਾਯਿਤਾ ਸੋ ਸਹਸਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਫੁਟ੍ਠਾਯ ਭਵੇਯ੍ਯ ਤਾਣਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਫੁਟ੍ਠਾਯ ਤਾਯਿਤਾ ਪਰਿਤਾਯਿਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਮੇ ਪਿਤਾ ਦੁਬ੍ਭਿ ਵਨੇ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਤਾਯਕੋ ਪਿਤਾਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਏਵਰੂਪਂ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਾਯ ਧੀਤਰਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਕਾਤੁਂ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਕਸ੍ਸ ਕਨ੍ਦਾਮੀਤਿ ਕਸ੍ਸ ਰੋਦਾਮਿ, ਕੋ ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯੋ ਤਾਯਿਤਾ ਸੋ ਸਹਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋ ਮਯ੍ਹਂ ਤਾਯਿਤਾ ਰਕ੍ਖਿਤਾ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ, ਸੋ ਪਿਤਾਯੇਵ ਸਾਹਸਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਥ ਨਂ ਪਿਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਤਾਤ ਰਕ੍ਖਿਤੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਕੁਲਂ ਪੇਸੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਾਸਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.
ਤਦਾ ਪਿਤਾ ਏਤਰਹਿ ਪਿਤਾਵ, ਧੀਤਾ ਚ ਏਤਰਹਿ ਧੀਤਾਵ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਟ੍ਠਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਪਣ੍ਣਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੧੦੩] ੩. ਵੇਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਤ੍ਥ ਵੇਰੀ ਨਿਵਿਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਕਿਰ ਭੋਗਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗੋਣੇ ਪਾਜੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਗਹਪਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਵਿਲਮ੍ਬਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਮਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਭਵੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਗਾਮਕਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਵਸਿਤ੍ਵਾਵ ਵੇਗੇਨ ਗੋਣੇ ਪਾਜੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸੇਹਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਯਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਚੋਰਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਭਯਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੩. ‘‘ਯਤ੍ਥ ਵੇਰੀ ਨਿਵਿਸਤਿ, ਨ ਵਸੇ ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;
ਏਕਰਤ੍ਤਂ ਦਿਰਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਸਤਿ ਵੇਰਿਸੂ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵੇਰੀਤਿ ਵੇਰਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਨਿਵਿਸਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਨ ਵਸੇ ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਸੋ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨ ਵਸੇਯ੍ਯ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਏਕਰਤ੍ਤਂ ਦਿਰਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਸਤਿ ਵੇਰਿਸੂਤਿ, ਵੇਰੀਨਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵੀਹਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਵਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਅਹਮੇਵ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵੇਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੧੦੪] ੪. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਚਤੁਬ੍ਭਿ ਅਟ੍ਠਜ੍ਝਗਮਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਜਾਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਜਾਤਕਂ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲਿਕਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਉਰਚਕ੍ਕਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਮਾਨੋ ਏਕੋ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਯਾ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੪. ‘‘ਚਤੁਬ੍ਭਿ ਅਟ੍ਠਜ੍ਝਗਮਾ, ਅਟ੍ਠਾਹਿਪਿ ਚ ਸੋਲ਼ਸ;
ਸੋਲ਼ਸਾਹਿ ਚ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ, ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਂ ਚਕ੍ਕਮਾਸਦੋ;
ਇਚ੍ਛਾਹਤਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ, ਚਕ੍ਕਂ ਭਮਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਬ੍ਭਿ ਅਟ੍ਠਜ੍ਝਗਮਾਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਰੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਮਾਨਪੇਤਿਯੋ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਯ ਪਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾ ਅਟ੍ਠ ਅਧਿਗਤੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਂ ਚਕ੍ਕਮਾਸਦੋਤਿ ਏਵਂ ਸਕਲਾਭੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਰ ਅਤ੍ਰ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਤੋ ਪਰਤੋ ਲਾਭਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਇਦਾਨਿ ਚਕ੍ਕਮਾਸਦੋ ਇਦਂ ਉਰਚਕ੍ਕਂ ਪਤ੍ਤੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾਹਤਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਯ ਹਤਸ੍ਸ ਉਪਹਤਸ੍ਸ ਤਵ ਚਕ੍ਕਂ ਭਮਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ. ਪਾਸਾਣਚਕ੍ਕਂ, ਅਯਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਖੁਰਧਾਰਂ ਅਯਚਕ੍ਕਂ ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਤਨਵਸੇਨ ਭਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ. ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਲੋਕਮੇਵ ਗਤੋ. ਸੋਪਿ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪੇ ਖੀਣੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੧੦੫] ੫. ਦੁਬ੍ਬਲਕਟ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਬਹੁਮ੍ਪੇਤਂ ਵਨੇ ਕਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਉਤ੍ਤਸਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਏਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਵਾਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵੀਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਚਤੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਮਹਾਰਵਂ ਰਵਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ‘‘ਮਰਿਤਬ੍ਬਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਸਤਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਸੋ ‘‘ਅਹਂ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਮਰਣਂ ਭਾਯੇਯ੍ਯ. ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਵ ਭਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਮਰਣਭੀਰੁਕਭਾਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋ ਮਰਣਂ ਭਾਯਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ‘ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਯਾ ਮਰਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਏਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਥ, ਨਾਯਂ ਇਦਾਨੇਵ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਂ ਆਲ਼ਾਨੇ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤੋਮਰਹਤ੍ਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਕਾਰਿਯਮਾਨੋ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਮਰਣਭੀਰੁਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਵਾਤਸਦ੍ਦਾਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਵਿਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਪਲਾਯਤਿ, ਆਲ਼ਾਨੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਞ੍ਜਕਾਰਣਂ ਕਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਕਾਯਸ੍ਸਾਦਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਂ ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਵਿਚਰਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਵਿਟਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੫. ‘‘ਬਹੁਮ੍ਪੇਤਂ ਵਨੇ ਕਟ੍ਠਂ, ਵਾਤੋ ਭਞ੍ਜਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਂ;
ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਭਾਯਸਿ ਨਾਗ, ਕਿਸੋ ਨੂਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਯਂ ਏਤਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਕਟ੍ਠਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਭੇਦੋ ਵਾਤੋ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਬਹੁਂ ਸੁਲਭਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਸ ਭਾਯਸਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਨਿਚ੍ਚਂ ਭੀਤੋ ਮਂਸਲੋਹਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਿਸੋ ਨੂਨ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਨੇ ਤਵ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾ ਭਾਯੀਤਿ.
ਏਵਂ ਦੇਵਤਾ ਤਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋਪਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਬ੍ਭਯੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ‘‘ਤਦਾ ਨਾਗੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੁਬ੍ਬਲਕਟ੍ਠਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੧੦੬] ੬. ਉਦਞ੍ਚਨੀਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੁਖਂ ਵਤ ਮਂ ਜੀਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਤੇਰਸਕਨਿਪਾਤੇ ਚੂਲ਼ਨਾਰਦਕਸ੍ਸਪਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੧੩.੪੦ ਆਦਯੋ) ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਮਾਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੁਖਂ ਲਭੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤੀਤਵਤ੍ਥੁਪਿ ਚੂਲ਼ਨਾਰਦਕਸ੍ਸਪਜਾਤਕੇਯੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਾ ਪਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਫਲਾਫਲੇ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਚੂਲ਼ਤਾਪਸਂ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਦਾਰੂਨਿ ਆਹਰਸਿ, ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਆਹਰਸਿ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਸਿ, ਅਜ੍ਜ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਦੁਮ੍ਮੁਖੋ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਨਿਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇਸੁ ਏਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਂ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤੁਂ ਆਰਭਿ, ਅਹਂ ਪਨ ‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਨ ਗਚ੍ਛਿਂ, ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਨਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਇਦਾਨਿ ਗਚ੍ਛਾਮਹਂ ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ, ਗਚ੍ਛ, ਏਸਾ ਪਨ ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਮਚ੍ਛਮਂਸਾਦੀਨਿ ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਪ੍ਪਿਲੋਣਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚਾਹਰਾ’ਤਿ ਤਂ ਕਿਲਮੇਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਾ ਮਯ੍ਹਂ ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਗਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਂਸਂ ਆਹਰ, ਮਚ੍ਛਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਸਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਕਾਰਂ ਵਿਯ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪੀਲ਼ੇਤੀ’’ਤਿ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕੋਵ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੬. ‘‘ਸੁਖਂ ਵਤ ਮਂ ਜੀਵਨ੍ਤਂ, ਪਚਮਾਨਾ ਉਦਞ੍ਚਨੀ;
ਚੋਰੀ ਜਾਯਪ੍ਪਵਾਦੇਨ, ਤੇਲਂ ਲੋਣਞ੍ਚ ਯਾਚਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਂ ਵਤ ਮਂ ਜੀਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਾਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਂ ਸੁਖਂ ਜੀਵਨ੍ਤਂ. ਪਚਮਾਨਾਤਿ ਤਾਪਯਮਾਨਾ ਪੀਲ਼ਯਮਾਨਾ, ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਪਚਮਾਨਾ. ਉਦਕਂ ਅਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਉਦਞ੍ਚਨੀ, ਚਾਟਿਤੋ ਵਾ ਕੂਪਤੋ ਵਾ ਉਦਕਉਸ੍ਸਿਞ੍ਚਨਘਟਿਕਾਯੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਾ ਪਨ ਉਦਞ੍ਚਨੀ ਵਿਯ, ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਘਟਿਕਾ, ਯੇਨ ਯੇਨਤ੍ਥਿਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੋਰੀ ਜਾਯਪ੍ਪਵਾਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਭਰਿਯਾ’’ਤਿ ਨਾਮੇਨ ਏਕਾ ਚੋਰੀ ਮਂ ਮਧੁਰਵਚਨੇਨ ਉਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਲਂ ਲੋਣਞ੍ਚ ਯਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਯਾਚਤਿ, ਦਾਸਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਕਾਰਂ ਵਿਯ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਅਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੋਤੁ, ਤਾਤ, ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਕਰੁਣਂ ਭਾਵੇਹੀ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਆਚਿਕ੍ਖਿ, ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਿਤਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.
‘‘ਤਦਾ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਵ ਏਤਰਹਿ ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾ. ਚੂਲ਼ਤਾਪਸੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਪਿਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਉਦਞ੍ਚਨੀਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੧੦੭] ੭. ਸਾਲਿਤ੍ਤਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਾਧੂ ਖੋ ਸਿਪ੍ਪਕਂ ਨਾਮਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਹਂਸਪਹਰਨਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰੇਕੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਲਿਤ੍ਤਕਸਿਪ੍ਪੇ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ. ‘‘ਸਾਲਿਤ੍ਤਕਸਿਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਖਰਾਖਿਪਨਸਿਪ੍ਪਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਉਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿ, ਨ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ, ਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਧਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਏਕਂ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਦਾਯ ਅਚਿਰਵਤਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਨਦੀਤੀਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸੇਤਹਂਸਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਹਰਂ ਆਹ ‘‘ਇਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਹਂਸਂ ਸਕ੍ਖਰਾਯ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਾਤੇਮੀ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ‘‘ਕਥਂ ਪਾਤੇਸ੍ਸਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਪਹਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਇਤਰੋ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਅਕ੍ਖਿ, ਪਰਤੋ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਤਂ ਪਹਰਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਅਸਨ੍ਤਂ ਕਥੇਸੀਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਉਪਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਤਿਖਿਣਸਕ੍ਖਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹਂਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਖਿਪਿ. ਸਾ ‘‘ਰੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਅਕਾਸਿ, ਹਂਸੋ ‘‘ਪਰਿਸ੍ਸਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਇਤਰੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਏਕਂ ਵਟ੍ਟਸਕ੍ਖਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਭਾਗੇ ਅਕ੍ਖਿਂ ਪਹਰਿ. ਸਕ੍ਖਰਾ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਅਕ੍ਖਿਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ. ਹਂਸੋ ਮਹਾਰਵਂ ਰਵਨ੍ਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇਯੇਵ ਪਤਿ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਤੇ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵੇਸ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਪ੍ਪੇ ਕੁਸਲੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲੋਯੇਵ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਅਤਿਮੁਖਰੋ ਹੋਤਿ ਬਹੁਭਾਣੀ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੇ ਅਞ੍ਞੇ ਓਕਾਸਮੇਵ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਏਤਸ੍ਸ ਵਚਨੁਪਚ੍ਛੇਦਕਂ ਕਞ੍ਚਿ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਥਾਰੂਪਂ ਏਕਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਏਕੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਸਕ੍ਖਰਾਖਿਪਨਸਿਪ੍ਪੇ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਤਂ ਰਥਕਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢਮਾਨਾ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਏਕੋ ਵਿਟਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਕਣਿਕਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਰੂਪਕਂ ਕਰ, ਅਸ੍ਸਰੂਪਕਂ ਕਰਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਕ੍ਖਰਾ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਣ੍ਣੇਸੁ ਨਾਨਾਰੂਪਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਛਿਦ੍ਦਾਵਛਿਦ੍ਦਾਨੇਵ ਅਹੇਸੁਂ.
ਅਥ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਉਸ੍ਸਾਰਣਾਭਯੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਦਾਰਕਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ, ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਰਾਜਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਰਥੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਛਿਦ੍ਦਤਾਯ ਛਾਯਂ ਕਬਰਕਬਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਛਿਦ੍ਦਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨੇਤਾਨਿ ਏਵਂ ਕਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਨਾ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਚਨੁਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ, ਭਣੇ, ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾ ਮੂਲਨ੍ਤਰੇ ਨਿਪਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਨਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕੋ ਮੁਖਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਾ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਾ ਲਭਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵਾਤਿ. ਰਾਜਾ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਂ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਾਣਿਯਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਯਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਛਿਦ੍ਦਾਭਿਮੁਖਂ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਾ ਸੁਕ੍ਖਾ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਾ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਆਗਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਓਕਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਸਾਣਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਏਕੇਕਂ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਾਲੁਤਲਮ੍ਹਿਯੇਵ ਪਾਤੇਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਗਤਾਗਤਂ ਨਾਲ਼ਿਯਂ ਤੇਲਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਗਿਲਤਿ, ਸਬ੍ਬਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਮਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸੇਤਾ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਾ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਾ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਅਡ੍ਢਾਲ਼੍ਹਕਮਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਰਾਜਾ ਤਾਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤਿਮੁਖਰਤਾਯ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਾ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਾ ਗਿਲਨ੍ਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਨਿਤ੍ਥ, ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਜੀਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਥ. ਗਚ੍ਛਥ, ਪਿਯਙ੍ਗੁਦਕਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਰੋਗਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਿਹਿਤਮੁਖੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਕਥਨਸੀਲੋ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਕਣ੍ਣਸੁਖਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਸਤਸਹਸ੍ਸੁਟ੍ਠਾਨਕੇ ਚਤੂਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਗਾਮੇ ਅਦਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਲੋਕੇ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਉਗ੍ਗਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਨਾ ਸਾਲਿਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੭. ‘‘ਸਾਧੁਂ ਖੋ ਸਿਪ੍ਪਕਂ ਨਾਮ, ਅਪਿ ਯਾਦਿਸ ਕੀਦਿਸਂ;
ਪਸ੍ਸ ਖਞ੍ਜਪ੍ਪਹਾਰੇਨ, ਲਦ੍ਧਾ ਗਾਮਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸ ਖਞ੍ਜਪ੍ਪਹਾਰੇਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਿਨਾ ਖਞ੍ਜਪੀਠਸਪ੍ਪਿਨਾ ਅਜਲਣ੍ਡਿਕਾਪਹਾਰੇਨ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਗਾਮਾ ਲਦ੍ਧਾ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਕੋ ਆਨਿਸਂਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਸਿਪ੍ਪਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਲਿਤ੍ਤਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੧੦੮] ੮. ਬਾਹਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਾ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਭਰਿਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਥੂਲਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਨਿਮਿਤ੍ਤਸਦਿਸਾ ਅਨਾਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਞ੍ਞੋ ਤਾਵ ਅਭਿਰੂਪਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਾ ਭਰਿਯਾ ਥੂਲਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾ ਅਨਾਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਕਥਂ ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਰਮਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਸ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਥੂਲਸਰੀਰਾਯ ਏਵ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਰਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਮਚ੍ਚੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਾ ਜਨਪਦਿਤ੍ਥੀ ਥੂਲਸਰੀਰਾ ਅਨਾਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਤਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇਨ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਪੀਲ਼ਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਸਾਟਕੇਨ ਸਰੀਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਰਾਜਙ੍ਗਣਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਏਵਰੂਪੇ ਅਙ੍ਗਣਟ੍ਠਾਨੇ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨਿਵਾਸਨੇਨੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਉਟ੍ਠਿਤਾ, ਇਮਾਯ ਨਿਰੋਗਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਸਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਸਦੇ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਵਿਸਦੋ ਪੁਞ੍ਞਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਂ ਮਯਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਅਹੋਸਿ ਮਨਾਪਾ, ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਸੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਵਚਨੋਕਾਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਸਿਪ੍ਪਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮਾਯਂ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਕਾਰੇਨ ਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੮. ‘‘ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਸਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਿਨੋ ਜਨਾ;
ਬਾਹਿਯਾ ਹਿ ਸੁਹਨ੍ਨੇਨ, ਰਾਜਾਨਮਭਿਰਾਧਯੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਿਨੋ ਜਨਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਜਨਾ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ. ਬਾਹਿਯਾਤਿ ਬਹਿਜਨਪਦੇ ਜਾਤਾ ਸਂਵਡ੍ਢਾ ਇਤ੍ਥੀ. ਸੁਹਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨਾਕਾਰੇਨ ਹਨ੍ਨਂ ਸੁਹਨ੍ਨਂ ਨਾਮ, ਤੇਨ ਸੁਹਨ੍ਨੇਨ. ਰਾਜਾਨਮਭਿਰਾਧਯੀਤਿ ਦੇਵਂ ਅਭਿਰਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਏਤਰਹਿਪਿ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾਵ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਮਚ੍ਚੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਬਾਹਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੧੦੯] ੯. ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਥਨ੍ਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਞ੍ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਏਕਮੇਵ ਕੁਲਂ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਕਦਾਚਿ ਗਣਬਨ੍ਧਨੇਨ, ਕਦਾਚਿ ਵੀਥਿਸਭਾਗੇਨ, ਕਦਾਚਿ ਸਕਲਨਗਰਂ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਦਾ ਪਨ ਵੀਥਿਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਯਾਗੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਜ੍ਜਕਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਦਾ ਪਨੇਕੋ ਪਰੇਸਂ ਭਤਿਕਾਰਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸੋ ਤਸ੍ਸਂ ਵੀਥਿਯਂ ਵਸਮਾਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਹਂ ਯਾਗੁਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਖਜ੍ਜਕਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਣ੍ਹਸਣ੍ਹਂ ਕੁਣ੍ਡਕਂ ਵਡ੍ਢਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕਪਣ੍ਣੇਨ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ੇ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤੋ ‘‘ਖਜ੍ਜਕਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੂਵਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਦੀਯਮਾਨਂ ਖਜ੍ਜਕਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪੂਵਖਜ੍ਜਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਨ ਖਣੇ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਕਿਰ ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤਸ੍ਸ ਕੁਣ੍ਡਕਖਜ੍ਜਕਂ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਮਤਂ ਵਿਯ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਕਲਨਗਰਂ ਏਕਕੋਲਾਹਲਂ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦਯੋ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਦੋਵਾਰਿਕੇ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਭੋ, ਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਦ੍ਵੇ ਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਧਨਂ ਗਹੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਗੁਣਚਤੁਗ੍ਗੁਣਅਟ੍ਠਗੁਣਾਦਿਵਸੇਨ ਦਦਨ੍ਤਾ ਨਵ ਹਿਰਞ੍ਞਕੋਟਿਯੋ ਅਦਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਸੁਗਤੋਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪੂਜੇਸਿ.
ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਂ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਮਤਂ ਵਿਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ, ਮਹਾਦੁਗ੍ਗਤੋਪਿ ਬਹੁਧਨਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਮਯਾ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵੋ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋਯੇਵ, ਤਦਾਪਿ ਚੇਸ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਲਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਰਣ੍ਡਰੁਕ੍ਖੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਵਤਾਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਛਣੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾਨਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਥੇਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸੋ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਂ ਏਰਣ੍ਡਰੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਵਤਾਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਨਿ ਚ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਨ ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਞ੍ਚੇਵ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇਨ ਚ ਉਦਕਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਰਣ੍ਡਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਦੇਵਤਾ ਨਾਮ ਦਿਬ੍ਬਖਜ੍ਜਕਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਵਤਾ ਇਮਂ ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਂ ਨ ਖਾਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਇਮਂ ਅਕਾਰਣੇਨ ਨਾਸੇਮਿ, ਅਹਮੇਵ ਨਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤੋਵ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਵਿਟਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਇਸ੍ਸਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਮਧੁਰਖਜ੍ਜਕਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਦੁਗ੍ਗਤੋ, ਅਹਂ ਤਵ ਪੂਵਂ ਨ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਮੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਨਾਸੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੯. ‘‘ਯਥਨ੍ਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਨ੍ਨਾ ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾ;
ਆਹਰੇਤਂ ਕੁਣ੍ਡਪੂਵਂ, ਮਾ ਮੇ ਭਾਗਂ ਵਿਨਾਸਯਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਥਨ੍ਨੋਤਿ ਯਥਾਰੂਪਭੋਜਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਨ੍ਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਪਿ ਤਥਾਰੂਪਭੋਜਨਾਵ ਹੋਤਿ. ਆਹਰੇਤਂ ਕੁਣ੍ਡਪੂਵਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਕੁਣ੍ਡਕੇਨ ਪਕ੍ਕਪੂਵਂ ਆਨੇਹਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਗਂ ਮਾ ਵਿਨਾਸੇਹੀਤਿ.
ਸੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਮਕਾਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਤੋ ਓਜਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਸ, ਤ੍ਵਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਮਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਦੁਗ੍ਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਸਾਮਿ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤਭਾਵਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਤਯਾ ਕਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਕਤਵੇਦਿਨੋ ਪੂਜਾ ਕਤਾ, ਇਮਂ ਏਰਣ੍ਡਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭਿਯੋ ਗੀਵਾਯ ਗੀਵਂ ਆਹਚ੍ਚਠਿਤਾ. ਤ੍ਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਕਟੇਹਿ ਧਨਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਰਾਸਿਂ ਕਾਰੇਹਿ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਏਤਰਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤੋਵ, ਏਰਣ੍ਡਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਵਮਾ.
[੧੧੦] ੧੦. ਸਬ੍ਬਸਂਹਾਰਕਪਞ੍ਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਬ੍ਬਸਂਹਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਸਂਹਾਰਕਪਞ੍ਹੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਉਮਙ੍ਗਜਾਤਕੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਸਬ੍ਬਸਂਹਾਰਕਪਞ੍ਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦਸਮਾ.
ਪਰੋਸਤਵਗ੍ਗੋ ਏਕਾਦਸਮੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਪਰੋਸਤਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਣਿਕਂ, ਵੇਰੀ ਚ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਂ;
ਦੁਬ੍ਬਲਞ੍ਚ ਉਦਞ੍ਚਨੀ, ਸਾਲਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚ ਬਾਹਿਯਂ;
ਕੁਣ੍ਡਕਪੂਵਸਬ੍ਬਸਂਹਾਰਕਨ੍ਤਿ.