੨. ਵਣ੍ਣਾਰੋਹਵਗ੍ਗੋ
[੩੬੧] ੧. ਵਣ੍ਣਾਰੋਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਣ੍ਣਾਰੋਹੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਉਭੋਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾ ‘‘ਇਮਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਪਹਾਯ ਸਯਮੇਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਜੇਤਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਿਂਸੁ. ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਵਿਘਾਸਾਦਪੁਰਿਸੋ ਥੇਰਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਵਸਿ. ਸੋ ਥੇਰਾਨਂ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਅਤਿਵਿਯ ਸਮਗ੍ਗਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਏਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇਨ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਰਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਏਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਆਗਤਕਾਲੇ ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਕੁਲਪਦੇਸੇਹਿ ਵਾ ਸੁਤਗਨ੍ਥਪਟਿਵੇਧਇਦ੍ਧੀਹਿ ਵਾ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਗੁਣਮੇਵ ਕਥੇਸੀਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸੋ ਅਪਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਮ੍ਪਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਥੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਏਸੋ ਵਿਘਾਸਾਦੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥੇਸਿ, ਇਮਂ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਆਵੁਸੋ, ਨੀਹਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੇਰੋ ‘‘ਮਾ ਇਧ ਵਸੀ’’ਤਿ ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨੀਹਰਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਖੇਨ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਵਿਘਾਸਾਦੋ ਅਮ੍ਹੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਖੋ ਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਤੁਮ੍ਹੇ ‘ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਦਾ ਸੀਹੋ ਚ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਚ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਵਿਘਾਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਮਯਾ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਨਂ ਮਂਸਂ ਨ ਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਮਯਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਜਨੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਕਲਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਤਾਨਂ ਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸੀਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬ੍ਯਗ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਰਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਸਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ਏਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮਾਗਤਕਾਲੇ ‘‘ਸੀਹੋ ਨਾਮ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਨ ਵਾ ਜਾਤਿਬਲਵੀਰਿਯੇਹਿ ਵਾ ਮਮ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਗੁਣਮੇਵ ਕਥੇਸੀਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੀਹੋ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਨ ਸੋ ਏਵਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬ੍ਯਗ੍ਘਮ੍ਪਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋਪਿ ਸੀਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੬੦. ‘‘ਵਣ੍ਣਾਰੋਹੇਨ ਜਾਤਿਯਾ, ਬਲਨਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਚ;
ਸੁਬਾਹੁ ਨ ਮਯਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਸੁਦਾਠ ਇਤਿ ਭਾਸਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਬਲਨਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਚਾਤਿ ਕਾਯਬਲੇਨ ਚੇਵ ਵੀਰਿਯਬਲੇਨ ਚ. ਸੁਬਾਹੁ ਨ ਮਯਾ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਯਂ ਸੁਬਾਹੁ ਨਾਮ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਏਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਮਯਾ ਨੇਵ ਸਦਿਸੋ ਨ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋਤਿ ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸੋਭਨਾਹਿ ਦਾਠਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤ ਸੁਦਾਠ ਮਿਗਰਾਜ, ਏਵਂ ਵਦੇਸੀਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਠੋ ਸੇਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੬੧. ‘‘ਵਣ੍ਣਾਰੋਹੇਨ ਜਾਤਿਯਾ, ਬਲਨਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਚ;
ਸੁਦਾਠੋ ਨ ਮਯਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਸੁਬਾਹੁ ਇਤਿ ਭਾਸਸਿ.
੬੨. ‘‘ਏਵਂ ਚੇ ਮਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ, ਸੁਬਾਹੁ ਸਮ੍ਮ ਦੁਬ੍ਭਸਿ;
ਨ ਦਾਨਾਹਂ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਸਂਵਾਸਮਭਿਰੋਚਯੇ.
੬੩. ‘‘ਯੋ ਪਰੇਸਂ ਵਚਨਾਨਿ, ਸਦ੍ਦਹੇਯ੍ਯ ਯਥਾਤਥਂ;
ਖਿਪ੍ਪਂ ਭਿਜ੍ਜੇਥ ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ, ਵੇਰਞ੍ਚ ਪਸਵੇ ਬਹੁਂ.
੬੪. ‘‘ਨ ਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਯੋ ਸਦਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਭੇਦਾਸਙ੍ਕੀ ਰਨ੍ਧਮੇਵਾਨੁਪਸ੍ਸੀ;
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸੇਤੀ ਉਰਸੀਵ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਸ ਵੇ ਮਿਤ੍ਤੋ ਯੋ ਅਭੇਜ੍ਜੋ ਪਰੇਹੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਵਯਸ੍ਸ. ਦੁਬ੍ਭਸੀਤਿ ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤਂ ਮਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਕਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਦੁਬ੍ਭਸਿ ਹਨਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਇਤੋ ਦਾਨਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਂ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਂ ਨ ਅਭਿਰੋਚਯੇ. ਯਥਾਤਥਨ੍ਤਿ ਤਥਤੋ ਯਥਾਤਥਂ ਯਥਾਤਚ੍ਛਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕੇਨ ਅਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸਦ੍ਧਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਯੋ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪਰੇਸਂ ਵਚਨਾਨਿ ਸਦ੍ਦਹੇਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਸਦਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋਤਿ ਯੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੇਦਾਸਙ੍ਕੀਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸ੍ਵੇ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦਮੇਵ ਆਸਙ੍ਕਤਿ. ਰਨ੍ਧਮੇਵਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਛਿਦ੍ਦਂ ਵਿਵਰਮੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਉਰਸੀਵ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਮਿਤ੍ਤੇ ਮਾਤੁ ਹਦਯੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕੋ ਨਿਬ੍ਭਯੋ ਸੇਤਿ.
ਇਤਿ ਇਮਾਹਿ ਚਤੂਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸੀਹੇਨ ਮਿਤ੍ਤਗੁਣੇ ਕਥਿਤੇ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਸੀਹਂ ਖਮਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਿਂਸੁ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਪਨ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਵਿਘਾਸਾਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੀਹੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਬ੍ਯਗ੍ਘੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਟ੍ਠਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਣ੍ਣਾਰੋਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੩੬੨] ੨. ਸੀਲਵੀਮਂਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੀਲਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸੀਲਵੀਮਂਸਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ‘‘ਏਸ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਂ ਰਾਜਾ ‘ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਾਹੁ ‘ਸੁਤਧਰਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਾਵ ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਤਸ੍ਸ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਹੇਰਞ੍ਞਿਕਫਲਕਤੋ ਕਹਾਪਣਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਹੇਰਞ੍ਞਿਕੋ ਗਰੁਭਾਵੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹ, ਦੁਤਿਯਵਾਰੇਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ਤਂ ‘‘ਵਿਲੋਪਖਾਦਕੋ’’ਤਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਾਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ‘ਸੀਲਂ ਨੁ ਖੋ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਸੁਤਂ ਨੁ ਖੋ’ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ, ਸ੍ਵਾਹਂ ‘ਏਤੇਸੁ ਕਤਰਂ ਨੁ ਖੋ ਮਹਨ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਕਹਾਪਣਂ ਗਣ੍ਹਿਂ, ਤਂ ਮਂ ਏਸ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਸੁਤਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਞਾਤੋ, ਨ ਮੇ ਘਰਾਵਾਸੇਨਤ੍ਥੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਞ੍ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਦਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨਿ ਅਯਮੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਸੀਲਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਕਰਿਂਸੁਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਨਂ ‘‘ਸੀਲਵਾ’’ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਰਾਜਾ ‘ਸੀਲਵਾ’ਤਿ ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਾਹੁ ‘ਸੁਤਧਰਯੁਤ੍ਤੋ’’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਮੇਵ. ਇਧ ਪਨ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਸੁਤਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਞਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੬੫. ‘‘ਸੀਲਂ ਸੇਯ੍ਯੋ ਸੁਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਇਤਿ ਮੇ ਸਂਸਯੋ ਅਹੁ;
ਸੀਲਮੇਵ ਸੁਤਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਇਤਿ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਸਯੋ.
੬੬. ‘‘ਮੋਘਾ ਜਾਤਿ ਚ ਵਣ੍ਣੋ ਚ, ਸੀਲਮੇਵ ਕਿਰੁਤ੍ਤਮਂ;
ਸੀਲੇਨ ਅਨੁਪੇਤਸ੍ਸ, ਸੁਤੇਨਤ੍ਥੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.
੬੭. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਅਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ, ਵੇਸ੍ਸੋ ਚਾਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤੋ;
ਤੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜ੍ਜੁਭੋ ਲੋਕੇ, ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ.
੬੮. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਸ੍ਸਾ, ਸੁਦ੍ਦਾ ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਕ੍ਕੁਸਾ;
ਇਧ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਿਦਿਵੇ ਸਮਾ.
੬੯. ‘‘ਨ ਵੇਦਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯਾਯ, ਨ ਜਾਤਿ ਨਾਪਿ ਬਨ੍ਧਵਾ;
ਸਕਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਸਂਸੁਦ੍ਧਂ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਾਯ ਸੁਖਾਯ ਚਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਮੇਵ ਸੁਤਾ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਤੋ ਸਤਗੁਣੇਨ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਸੀਲਮੇਵ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮੇਤਂ ਏਕਵਿਧਂ ਸਂਵਰਵਸੇਨ, ਦੁਵਿਧਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਮਾਨਸਿਕਵਸੇਨ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨਾਤਿ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਅਭਾਸਿ.
ਮੋਘਾਤਿ ਅਫਲਾ ਤੁਚ੍ਛਾ. ਜਾਤੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਰੂਪਭਾਵੋ. ਯਾ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਰਹਿਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਵਾ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਦਾ ਵਾ ਸਗ੍ਗਸੁਖਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ‘‘ਮੋਘ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੀਲਮੇਵ ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਵਸੇਨ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਯਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਨੁਪੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਪਗਤਸ੍ਸ. ਸੁਤੇਨਤ੍ਥੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸੀਲਰਹਿਤਸ੍ਸ ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਇਧਲੋਕੇ ਵਾ ਪਰਲੋਕੇ ਵਾ ਕਾਚਿ ਵਡ੍ਢਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.
ਤਤੋ ਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਜਾਤਿਯਾ ਮੋਘਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜ੍ਜੁਭੋ ਲੋਕੇਤਿ ਤੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਦੇਵਲੋਕਞ੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭੋਪਿ ਲੋਕੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਛਵਛਡ੍ਡਕਚਣ੍ਡਾਲਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਛਡ੍ਡਕਪੁਕ੍ਕੁਸਾ ਚ. ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਿਦਿਵੇ ਸਮਾਤਿ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸੀਲਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਾ, ਦੇਵਾਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਪਞ੍ਚਮਗਾਥਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਤਾਦੀਨਂ ਮੋਘਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮਹਾਰਾਜ, ਏਤੇ ਵੇਦਾਦਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਧਲੋਕੇ ਯਸਮਤ੍ਤਦਾਨਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਦੁਤਿਯੇ ਵਾ ਤਤਿਯੇ ਵਾ ਭਵੇ ਯਸਂ ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਨਾਮ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਮੇਵ ਤਂ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ.
ਏਵਂ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਸੀਲਗੁਣੇ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਸੀਲਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੀਲਵੀਮਂਸਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੩੬੩] ੩. ਹਿਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਕਕਨਿਪਾਤੇ ਨਵਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਜਾਤਕੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਬ੍ਬਸਾਪਤੇਯ੍ਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਮਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤਾ’’ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਪਟਿਕਾਰਕੇ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੭੦. ‘‘ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਂ ਵਿਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਂ, ਤਵਾਹਮਸ੍ਮੀ ਇਤਿ ਭਾਸਮਾਨਂ;
ਸੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤਂ, ਨੇਸੋ ਮਮਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਨਂ ਵਿਜਞ੍ਞਾ.
੭੧. ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਕਯਿਰਾ ਤਞ੍ਹਿ ਵਦੇ, ਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾ ਨ ਤਂ ਵਦੇ;
ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ ਭਾਸਮਾਨਂ, ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ.
੭੨. ‘‘ਨ ਸੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਯੋ ਸਦਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਭੇਦਾਸਙ੍ਕੀ ਰਨ੍ਧਮੇਵਾਨੁਪਸ੍ਸੀ;
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸੇਤੀ ਉਰਸੀਵ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਸ ਵੇ ਮਿਤ੍ਤੋ ਯੋ ਅਭੇਜ੍ਜੋ ਪਰੇਹਿ.
੭੩. ‘‘ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣਂ ਠਾਨਂ, ਪਸਂਸਾਵਹਨਂ ਸੁਖਂ;
ਫਲਾਨਿਸਂਸੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਵਹਨ੍ਤੋ ਪੋਰਿਸਂ ਧੁਰਂ.
੭੪. ‘‘ਪਵਿਵੇਕਰਸਂ ਪਿਤ੍ਵਾ, ਰਸਂ ਉਪਸਮਸ੍ਸ ਚ;
ਨਿਦ੍ਦਰੋ ਹੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਾਪੋ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪੀਤਿਰਸਂ ਪਿਵ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਹਿਰਿਂ ਤਰਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਲਜ੍ਜਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਵਿਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਨ੍ਤਿ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਜਿਗੁਚ੍ਛਯਮਾਨਂ. ਤਵਾਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ‘‘ਤਵ ਅਹਂ ਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਭਾਸਮਾਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿਤਿ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਾਨਿ ਉਤ੍ਤਮਕਮ੍ਮਾਨਿ. ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤਂ. ਨੇਸੋ ਮਮਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘‘ਨ ਏਸੋ ਮਮ ਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਜਞ੍ਞਾ.
ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਮ੍ਪਿ ਸੀਲਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋਪਿ. ਇਧ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯੇਵਮਾਹ. ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਸਂਸਮ੍ਪਿ ਵਹਤਿ. ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕੇਸੁ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਸੁਖਹੇਤੁਤੋ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਫਲਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਫਲਾਨਿਸਂਸੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਵਹਿਤਬ੍ਬਂ ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਮਿਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਪੋਰਿਸਂ ਧੁਰਂ ਵਹਨ੍ਤੋ ਏਤਂ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣਂ ਠਾਨਂ ਪਸਂਸਾਵਹਨਂ ਸੁਖਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਪਵਿਵੇਕਰਸਨ੍ਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਉਪਧਿਵਿਵੇਕਾਨਂ ਰਸਂ ਤੇ ਵਿਵੇਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਸਂ. ਉਪਸਮਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਕਿਲੇਸੂਪਸਮੇਨ ਲਦ੍ਧਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ. ਨਿਦ੍ਦਰੋ ਹੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਾਪੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਦਰਥਾਭਾਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਰੋ, ਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇਨ ਨਿਪ੍ਪਾਪੋ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਪ੍ਪੀਤਿਰਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰਸਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪੀਤਿਂ ਪਿਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਤਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗਤੋ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ ਪਵਿਵੇਕਰਸੇਨ ਅਮਤਮਹਾਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸੀ ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸੀਯੇਵ, ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਹਿਰਿਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੩੬੪] ੪. ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
੭੫-੭੯. ਕੋ ਨੁ ਸਨ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪਜ੍ਜੋਤੇਤਿ ਅਯਂ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਪਞ੍ਹੋ ਮਹਾਉਮਙ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੩੬੫] ੫. ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਧੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਮਹਲ੍ਲਕਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਾਲੂਕਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੩.੧੦੬ ਆਦਯੋ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਸੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਏਕਂ ਗਾਮਦਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ ਪਹਰਤਿ. ਦਾਰਕੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਬ੍ਭਮਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵਾਕਾਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਾਚਿਯਮਾਨੋ ਓਲੋਕੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਹਾਪਿ ਵਿਨਾਪਿ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਤਰੋ ਤਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਨ ਓਲੋਕੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿ, ਸੁਹਦਯੋ ਕੁਮਾਰਕੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸੁਹਦਯੋਵ, ਸਕਿਂ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਨ ਓਲੋਕੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਧਞ੍ਞਵਾਣਿਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਧਞ੍ਞਵਿਕ੍ਕਯੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥੇਕੋ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋ ਮਕ੍ਕਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਹਿਂ ਕੀਲ਼ਾਪੇਨ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੇ ਘੁਟ੍ਠੇ ਤਂ ਮਕ੍ਕਟਂ ਧਞ੍ਞਵਾਣਿਜਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਹਿਂ ਕੀਲ਼ਾਪੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਵਿਚਰਿ. ਸੋਪਿ ਵਾਣਿਜੋ ਮਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਉਸ੍ਸਵਕੀਲ਼ਨਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਕ੍ਕਟਂ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਮਕ੍ਕਟੋ ਬਨ੍ਧਨਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਅਮ੍ਬਾਨਿ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਰੁਕ੍ਖੇ ਮਕ੍ਕਟਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਯਾ ਉਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੮੦. ‘‘ਧੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮ ਸੁਮੁਖ, ਜੂਤੇ ਅਕ੍ਖਪਰਾਜਿਤੋ;
ਹਰੇਹਿ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਾਨਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਤੇ ਭਕ੍ਖਯਾਮਸੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਪਰਾਜਿਤੋਤਿ ਅਕ੍ਖੇਹਿ ਪਰਾਜਿਤੋ. ਹਰੇਹੀਤਿ ਪਾਤੇਹਿ. ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਸੇਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੮੧. ‘‘ਅਲਿਕਂ ਵਤ ਮਂ ਸਮ੍ਮ, ਅਭੂਤੇਨ ਪਸਂਸਸਿ;
ਕੋ ਤੇ ਸੁਤੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਵਾ, ਸੁਮੁਖੋ ਨਾਮ ਮਕ੍ਕਟੋ.
੮੨. ‘‘ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੇ ਤਂ ਮਨਸਿ, ਯਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕ;
ਧਞ੍ਞਾਪਣਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ਮਤ੍ਤੋ ਛਾਤਂ ਹਨਾਸਿ ਮਂ.
੮੩. ‘‘ਤਾਹਂ ਸਰਂ ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਂ, ਅਪਿ ਰਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਕਾਰਯੇ;
ਨੇਵਾਹਂ ਯਾਚਿਤੋ ਦਜ੍ਜਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ.
੮੪. ‘‘ਯਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜਾਤਂ, ਗਬ੍ਭੇ ਤਿਤ੍ਤਂ ਅਮਚ੍ਛਰਿਂ;
ਤੇਨ ਸਖਿਞ੍ਚ ਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਧੀਰੋ ਸਨ੍ਧਾਤੁਮਰਹਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਲਿਕਂ ਵਤਾਤਿ ਮੁਸਾ ਵਤ. ਅਭੂਤੇਨਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ. ਕੋ ਤੇਤਿ ਕ੍ਵ ਤਯਾ. ਸੁਮੁਖੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਮੁਖੋ. ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕਾਤਿ ਤਂ ਆਲਪਤਿ. ‘‘ਅਹਿਕੋਣ੍ਡਿਕਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਛਾਤਨ੍ਤਿ ਜਿਘਚ੍ਛਾਭਿਭੂਤਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਕਪਣਂ. ਹਨਾਸੀਤਿ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਹਰਸਿ. ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਹਂ. ਸਰਨ੍ਤਿ ਸਰਨ੍ਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਪਣੇ ਦੁਕ੍ਖਸਯਨਂ. ਅਪਿ ਰਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਕਾਰਯੇਤਿ ਸਚੇਪਿ ਬਾਰਾਣਸਿਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਤਂ ਨੇਵਾਹਂ ਯਾਚਿਤੋ ਦਜ੍ਜਂ, ਤਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਅਹਂ ਤਯਾ ਯਾਚਿਤੋ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯਂ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਤਥਾ ਹਿ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋਤਿ, ਤਥਾ ਹਿ ਅਹਂ ਤਯਾ ਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਗਬ੍ਭੇ ਤਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਭੋਜਨਰਸੇਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂਯੇਵ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇ ਸਯਨਗਬ੍ਭੇਯੇਵ ਵਾ ਤਿਤ੍ਤਂ ਭੋਗਾਸਾਯ ਅਕਪਣਂ. ਸਖਿਞ੍ਚ ਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸਖਿਭਾਵਞ੍ਚ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਞ੍ਚ ਤਥਾਰੂਪੇਨ ਕੁਲਜਾਤੇਨ ਤਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕਪਣੇਨ ਅਮਚ੍ਛਰਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸਨ੍ਧਾਤੁਂ ਪੁਨ ਘਟੇਤੁਂ ਅਰਹਤਿ, ਤਯਾ ਪਨ ਕਪਣੇਨ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੋ ਮਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪੁਨ ਘਟੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰੋ ਵਨਂ ਸਹਸਾ ਪਾਵਿਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਧਞ੍ਞਵਾਣਿਜੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
[੩੬੬] ੬. ਗੁਮ੍ਬਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਧੁਵਣ੍ਣਂ ਮਧੁਰਸਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤਮਾਤੁਗਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਨਾਮ ਏਕੇਨ ਗੁਮ੍ਬਿਯੇਨ ਯਕ੍ਖੇਨ ਹਲਾਹਲਵਿਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤਮਧੁਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਵਾਹਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਵੋਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵਤ੍ਤਨਿਅਟਵਿਦ੍ਵਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਕੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸਪਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਖਾਦਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਮਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਾ ਖਾਦਿਤ੍ਥ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਪੁਟਮਧੁਕਫਲਾਨਿ ਮਗ੍ਗੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿਪਿ ਮਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਾ ਖਾਦਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥੇਕੋ ਗੁਮ੍ਬਿਯੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਅਟਵਿਯਾ ਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗੇ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਹਲਾਹਲਵਿਸਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਮਗ੍ਗਸਾਮਨ੍ਤੇ ਮਧੁਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਰੁਕ੍ਖੇ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ ਠਪਿਤਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਕਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਲੋਲਜਾਤਿਕਾ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਖਾਦਿਂਸੁ, ਪਣ੍ਡਿਤਜਾਤਿਕਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਗਤਾਨਿ ਛਡ੍ਡਾਪੇਸਿ, ਯੇਹਿ ਪਠਮਤਰਂ ਖਾਦਿਤਾਨਿ, ਤੇ ਮਰਿਂਸੁ. ਯੇਹਿ ਅਡ੍ਢਖਾਦਿਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਤਕਾਲੇ ਚਤੁਮਧੁਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਇਤਿ ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੮੫. ‘‘ਮਧੁਵਣ੍ਣਂ ਮਧੁਰਸਂ, ਮਧੁਗਨ੍ਧਂ ਵਿਸਂ ਅਹੁ;
ਗੁਮ੍ਬਿਯੋ ਘਾਸਮੇਸਾਨੋ, ਅਰਞ੍ਞੇ ਓਦਹੀ ਵਿਸਂ.
੮੬. ‘‘ਮਧੁ ਇਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ, ਯੇ ਤਂ ਵਿਸਮਖਾਦਿਸੁਂ;
ਤੇਸਂ ਤਂ ਕਟੁਕਂ ਆਸਿ, ਮਰਣਂ ਤੇਨੁਪਾਗਮੁਂ.
੮੭. ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ, ਵਿਸਂ ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੁਂ;
ਤੇ ਆਤੁਰੇਸੁ ਸੁਖਿਤਾ, ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ.
੮੮. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਵਿਸਂ ਕਾਮਾ ਸਮੋਹਿਤਾ;
ਆਮਿਸਂ ਬਨ੍ਧਨਞ੍ਚੇਤਂ, ਮਚ੍ਚੁਵੇਸੋ ਗੁਹਾਸਯੋ.
੮੯. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਇਮੇ ਕਾਮੇ, ਆਤੁਰਾ ਪਰਿਚਾਰਿਕੇ;
ਯੇ ਸਦਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਗਂ ਲੋਕੇ ਉਪਚ੍ਚਗੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਗੁਮ੍ਬਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਗੁਮ੍ਬੇ ਵਿਚਰਣੇਨ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਯਕ੍ਖੋ. ਘਾਸਮੇਸਾਨੋਤਿ ‘‘ਤਂ ਵਿਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਮਤੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਘਾਸਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ. ਓਦਹੀਤਿ ਤਂ ਮਧੁਨਾ ਸਮਾਨਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸਂ ਵਿਸਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਕਟੁਕਂ ਆਸੀਤਿ ਤਿਖਿਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਮਰਣਂ ਤੇਨੁਪਾਗਮੁਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਵਿਸੇਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਮਰਣਂ ਉਪਗਤਾ.
ਆਤੁਰੇਸੂਤਿ ਵਿਸਵੇਗੇਨ ਆਸਨ੍ਨਮਰਣੇਸੁ. ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਸੂਤਿ ਵਿਸਤੇਜੇਨੇਵ ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ. ਵਿਸਂ ਕਾਮਾ ਸਮੋਹਿਤਾਤਿ ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਨਿਮਹਾਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸਂ ਸਮੋਹਿਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁਪਿ ਯੇ ਏਤੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮੋਹਿਤਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤੇ ‘‘ਵਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਮਿਸਂ ਬਨ੍ਧਨਞ੍ਚੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਨਾਮ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਭੂਤਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਮਾਰਬਾਲਿਸਿਕੇਨ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਆਮਿਸਞ੍ਚੇਵ, ਭਵਾਭਵਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਅਨ੍ਦੁਆਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਬਨ੍ਧਨਞ੍ਚ. ਮਚ੍ਚੁਵੇਸੋ ਗੁਹਾਸਯੋਤਿ ਸਰੀਰਗੁਹਾਯ ਵਸਨਕੋ ਮਰਣਮਚ੍ਚੁਵੇਸੋ.
ਏਵਮੇਵ ਇਮੇ ਕਾਮੇਤਿ ਯਥਾ ਵਤ੍ਤਨਿਮਹਾਮਗ੍ਗੇ ਵਿਸਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਇਮੇ ਕਾਮੇ. ਆਤੁਰਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਮਰਣਧਮ੍ਮਤਾਯ ਆਤੁਰਾ ਆਸਨ੍ਨਮਰਣਾ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਪਰਿਚਾਰਿਕੇਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਚਾਰਿਕੇ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਕੇ. ਯੇ ਸਦਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਮੇ ਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਗਂ ਲੋਕੇਤਿ ਲੋਕੇ ਸਙ੍ਗਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਸਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਰਾਗਾਦਿਭੇਦਂ ਕਿਲੇਸਜਾਤਂ. ਉਪਚ੍ਚਗੁਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਤਦਾ ਸਤ੍ਥਵਾਹੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਗੁਮ੍ਬਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਛਟ੍ਠਾ.
[੩੬੭] ੭. ਸਾਲ਼ਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਾਲ਼ਿਯਛਾਪੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਤਾਸਕਾਰਕੋਪਿ ਭਵਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਮਮ ਤਾਸਕਾਰਕੋਪਿ ਭਵਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗਾਮਕੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਰੁਣਕਾਲੇ ਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕੇਹਿ ਦਾਰਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਕੀਲ਼ਤਿ. ਤਦਾ ਏਕੋ ਦੁਬ੍ਬਲਵੇਜ੍ਜੋ ਗਾਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਪ੍ਪਂ ਵਿਟਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਨ ਸੀਸਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਗਾਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਲਦ੍ਧਂ, ਇਮੇ ਦਾਰਕੇ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪੇਨ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ ਸਾਲ਼ਿਯਛਾਪਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸੇਸੋ ਵਿਟਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਯਿਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਤਂ ਗੀਵਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਖਿਪਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਜ੍ਜਸ੍ਸ ਗੀਵਾਯਂ ਪਤਿਤੋ ਗੀਵਂ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਰ ਕਰਾ’’ਤਿ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ.
ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੯੦. ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਾਲ਼ਿਯਛਾਪੋਤਿ, ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪਂ ਅਗਾਹਯਿ;
ਤੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨਯਂ ਦਟ੍ਠੋ, ਹਤੋ ਪਾਪਾਨੁਸਾਸਕੋ.
੯੧. ‘‘ਅਹਨ੍ਤਾਰਮਹਨ੍ਤਾਰਂ, ਯੋ ਨਰੋ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ;
ਏਵਂ ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤਿ, ਯਥਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਹਤੋ.
੯੨. ‘‘ਅਹਨ੍ਤਾਰਮਘਾਤੇਨ੍ਤਂ, ਯੋ ਨਰੋ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ;
ਏਵਂ ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਸੇਤਿ, ਯਥਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਹਤੋ.
੯੩. ‘‘ਯਥਾ ਪਂਸੁਮੁਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਪਟਿਵਾਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੇ;
ਤਮੇਵ ਸੋ ਰਜੋ ਹਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਹਤੋ.
੯੪. ‘‘ਯੋ ਅਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਰਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ ਅਨਙ੍ਗਣਸ੍ਸ;
ਤਮੇਵ ਬਾਲਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਪਾਪਂ, ਸੁਖੁਮੋ ਰਜੋ ਪਟਿਵਾਤਂਵ ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯ੍ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਅਯਂ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸਪ੍ਪੇਨਯਨ੍ਤਿ ਸੋ ਅਯਂ ਤੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠੋ. ਪਾਪਾਨੁਸਾਸਕੋਤਿ ਪਾਪਕਂ ਅਨੁਸਾਸਕੋ.
ਅਹਨ੍ਤਾਰਨ੍ਤਿ ਅਪਹਰਨ੍ਤਂ. ਅਹਨ੍ਤਾਰਨ੍ਤਿ ਅਮਾਰੇਨ੍ਤਂ. ਸੇਤੀਤਿ ਮਤਸਯਨਂ ਸਯਤਿ. ਅਘਾਤੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਮਾਰੇਨ੍ਤਂ. ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਰਪਰਾਧਸ੍ਸ. ਪੋਸਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨਙ੍ਗਣਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਿਰਪਰਾਧਭਾਵਞ੍ਞੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚੇਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਏਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵੇਜ੍ਜੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਦਾਰਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਲ਼ਿਯਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਸਤ੍ਤਮਾ.
[੩੬੮] ੮. ਤਚਸਾਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਮਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਤ੍ਥਗਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਉਪਾਯਕੁਸਲੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਗਾਮਕੇ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਜਾਤਕਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਨ ਵੇਜ੍ਜੇ ਮਤੇ ਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਰਕਾ’’ਤਿ ਤੇ ਦਾਰਕੇ ਕੁਦਣ੍ਡਕੇਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇਯੇਵ ਸੇਸਦਾਰਕਾਨਂ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਭਾਯਥ, ਰਾਜਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਭੀਤਾ ਤੁਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ, ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਠਮਤਰਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤੇ ਅਭੀਤੇ ਤੁਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ‘ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਰਕਾ’ਤਿ ਕੁਦਣ੍ਡਕਬਦ੍ਧਾ ਆਨੀਤਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਭਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੁਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਯੇਵ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤੇਸਂ ਅਸੋਚਨਕਾਰਣਂ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੫. ‘‘ਅਮਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਤ੍ਥਗਤਾ, ਤਚਸਾਰਸਮਪ੍ਪਿਤਾ;
ਪਸਨ੍ਨਮੁਖਵਣ੍ਣਾਤ੍ਥ, ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਸੋਚਥਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਮਿਤ੍ਤਹਤ੍ਥਤ੍ਥਗਤਾਤਿ ਕੁਦਣ੍ਡਕੇਹਿ ਗੀਵਾਯਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਆਨੇਨ੍ਤਾਨਂ ਅਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਗਤਾ. ਤਚਸਾਰਸਮਪ੍ਪਿਤਾਤਿ ਵੇਲ਼ੁਦਣ੍ਡਕੇਹਿ ਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਨ ਸੋਚਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੇਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੯੬. ‘‘ਨ ਸੋਚਨਾਯ ਪਰਿਦੇਵਨਾਯ, ਅਤ੍ਥੋਵ ਲਬ੍ਭੋ ਅਪਿ ਅਪ੍ਪਕੋਪਿ;
ਸੋਚਨ੍ਤਮੇਨਂ ਦੁਖਿਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ.
੯੭. ‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਆਪਦਾਸੁ, ਨ ਵੇਧਤੀ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਞੂ;
ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਸ੍ਸ ਦੁਖਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਅਵਿਕਾਰਂ ਪੁਰਾਣਂ.
੯੮. ‘‘ਜਪ੍ਪੇਨ ਮਨ੍ਤੇਨ ਸੁਭਾਸਿਤੇਨ, ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਪਵੇਣਿਯਾ ਵਾ;
ਯਥਾ ਯਥਾ ਯਤ੍ਥ ਲਭੇਥ ਅਤ੍ਥਂ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ.
੯੯. ‘‘ਯਤੋ ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯੋ, ਮਯਾਵ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਏਸ ਅਤ੍ਥੋ;
ਅਸੋਚਮਾਨੋ ਅਧਿਵਾਸਯੇਯ੍ਯ, ਕਮ੍ਮਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਰੋਮਿ ਦਾਨੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਡ੍ਢਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾਤਿ ਏਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸੋਚਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਾ ਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੁਸ੍ਸਨਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਤੋਤਿ ਯਦਾ. ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯੇਨ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਞੂਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕੁਸਲੋ.
ਜਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨੇਨ. ਮਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਸੁਭਾਸਿਤੇਨਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨੇਨ. ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨੇਨਾਤਿ ਲਞ੍ਜਦਾਨੇਨ. ਪਵੇਣਿਯਾਤਿ ਕੁਲਵਂਸੇਨ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਮਹਾਰਾਜ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਨਾਮ ਆਪਦਾਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਸੁ ਨ ਸੋਚਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਕਿਲਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਰਣੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਾ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਬਨ੍ਧਨਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਤੇ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਉਪਾਯਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਿਯਵਚਨਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਪਿਯਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਤੇ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਲਞ੍ਜਂ ਦਤ੍ਵਾਪਿ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਕੁਲਵਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਅਸੁਕਪਵੇਣਿਯਾ ਆਗਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਏਕੋਵ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਞਾਤਿਕੋਟਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾਪਿ ਜਿਨਿਤਬ੍ਬਾ ਏਵਾਤਿ. ਯਥਾ ਯਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਰਣੇਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਲਭੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ਤਥਾਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਰਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਜਿਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਯਤੋ ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਦਾ ਪਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਮਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਏਸ ਅਤ੍ਥੋ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁਂ, ਤਦਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸੋਚਮਾਨੋ ਅਕਿਲਮਮਾਨੋ ‘‘ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਥਿਰਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ, ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਵਾਸਯੇਯ੍ਯਾਤਿ.
ਰਾਜਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕੁਦਣ੍ਡਕੇ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਕਂ ਅਮਚ੍ਚਰਤਨਂ ਅਕਾਸਿ, ਸੇਸਦਾਰਕਾਨਮ੍ਪਿ ਯਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਅਦਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ ‘‘ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ, ਦਾਰਕਾ ਥੇਰਾਨੁਥੇਰਾ, ਪਣ੍ਡਿਤਦਾਰਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਚਸਾਰਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਮਾ.
[੩੬੯] ੯. ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਕ੍ਯਾਹਂ ਦੇਵਾਨਮਕਰਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਦੁਬ੍ਬਚਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਮਹਾਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੫.੧੦੦ ਆਦਯੋ) ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਨਟ੍ਠਾਨਂ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਨਗਰ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਚਕ੍ਕਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਸਿ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੦. ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ ਦੇਵਾਨਮਕਰਂ, ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਪਕਤਂ ਮਯਾ;
ਯਂ ਮੇ ਸਿਰਸ੍ਮਿਂ ਓਹਚ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਂ ਭਮਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕ੍ਯਾਹਂ ਦੇਵਾਨਮਕਰਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਂ ਨਾਮ ਅਹਂ ਦੇਵਾਨਂ ਅਕਰਿਂ, ਕਿਂ ਮਂ ਦੇਵਾ ਪੋਥੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਪਕਤਂ ਮਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਵੇਦਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਪਾਪਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ. ਯਂ ਮੇਤਿ ਯੇਨ ਪਾਪੇਨ ਮਮ ਸਿਰਸ੍ਮਿਂ ਓਹਚ੍ਚ ਓਹਨਿਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਖੁਰਚਕ੍ਕਂ ਮਮ ਮਤ੍ਥਕੇ ਭਮਤਿ, ਤਂ ਕਿਂ ਨਾਮਾਤਿ?
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੧. ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰਮਣਕਂ, ਸਦਾਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦੂਭਕਂ;
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਪਾਸਾਦਂ, ਕੇਨਤ੍ਥੇਨ ਇਧਾਗਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਰਮਣਕਨ੍ਤਿ ਫਲਿਕਪਾਸਾਦਂ. ਸਦਾਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰਜਤਪਾਸਾਦਂ. ਦੂਭਕਨ੍ਤਿ ਮਣਿਪਾਸਾਦਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਪਾਸਾਦਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਸਾਦਞ੍ਚ. ਕੇਨਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤੇਸੁ ਰਮਣਕਾਦੀਸੁ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਟ੍ਠ ਸੋਲ਼ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਤਿ ਏਤਾ ਦੇਵਧੀਤਰੋ ਪਹਾਯ ਤੇ ਪਾਸਾਦੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਇਧ ਆਗਤੋਤਿ.
ਤਤੋ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਕੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੦੨. ‘‘ਇਤੋ ਬਹੁਤਰਾ ਭੋਗਾ, ਅਤ੍ਰ ਮਞ੍ਞੇ ਭਵਿਸ੍ਸਰੇ;
ਇਤਿ ਏਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ, ਪਸ੍ਸ ਮਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.