੩. ਅਡ੍ਢਵਗ੍ਗੋ
[੩੭੧] ੧. ਦੀਘੀਤਿਕੋਸਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਤੇ ਰਾਜਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਮ੍ਬਕੇ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਜੇਤਵਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪਨਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯ੍ਹਂ ਓਰਸਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ, ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਪਿਤਰਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਓਵਾਦਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਮਮ ਓਵਾਦਂ ਨ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਚੋਰੇਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਹਤ੍ਥਪਥਂ ਆਗਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਓਵਾਦਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਨ ਮਾਰਯਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਜਾਤਕੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਦੀਘਾਵੁਕੁਮਾਰੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਕੇ ਨਿਪਨ੍ਨਂ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾਨਂ ਚੂਲ਼ਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤੁਘਾਤਕਂ ਚੋਰਂ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਸਿਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਓਵਾਦਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਂ ਚਜਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੇਵਲਂ ਇਮਂ ਤਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੧੦. ‘‘ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਤੇ ਰਾਜ, ਆਗਤਸ੍ਸ ਵਸੇ ਮਮ;
ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਕੋਚਿ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਯੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੋਚਯੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵਸੇ ਮਮਾਤਿ ਮਮ ਵਸਂ ਆਗਤਸ੍ਸ. ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਕਾਰਣਂ.
ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੧੧. ‘‘ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤਾਤ, ਆਗਤਸ੍ਸ ਵਸੇ ਤਵ;
ਨਤ੍ਥਿ ਨੋ ਕੋਚਿ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਯੋ ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੋਚਯੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਥਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਯੋ ਮਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਮੋਚਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਅਵਸੇਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੧੨. ‘‘ਨਾਞ੍ਞਂ ਸੁਚਰਿਤਂ ਰਾਜ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਰਾਜ ਸੁਭਾਸਿਤਂ;
ਤਾਯਤੇ ਮਰਣਕਾਲੇ, ਏਵਮੇਵਿਤਰਂ ਧਨਂ.
੧੧੩. ‘‘ਅਕ੍ਕੋਚ੍ਛਿ ਮਂ ਅਵਧਿ ਮਂ, ਅਜਿਨਿ ਮਂ ਅਹਾਸਿ ਮੇ;
ਯੇ ਚ ਤਂ ਉਪਨਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਵੇਰਂ ਤੇਸਂ ਨ ਸਮ੍ਮਤਿ.
੧੧੪. ‘‘ਅਕ੍ਕੋਚ੍ਛਿ ਮਂ ਅਵਧਿ ਮਂ, ਅਜਿਨਿ ਮਂ ਅਹਾਸਿ ਮੇ;
ਯੇ ਚ ਤਂ ਨੁਪਨਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਵੇਰਂ ਤੇਸੂਪਸਮ੍ਮਤਿ.
੧੧੫. ‘‘ਨ ਹਿ ਵੇਰੇਨ ਵੇਰਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਧ ਕੁਦਾਚਨਂ;
ਅਵੇਰੇਨ ਚ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਞ੍ਞਂ ਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਨਾਞ੍ਞਂ ਸੁਚਰਿਤਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਚਰਿਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ‘‘ਸੁਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਓਵਾਦਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਮਹਾਰਾਜ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਓਵਾਦਾਨੁਸਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਚਰਿਤਸੁਭਾਸਿਤਾ ਮਰਣਕਾਲੇ ਤਾਯਿਤੁਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਏਤਂ ਇਤਰਂ ਧਨਂ, ਤਂ ਏਵਮੇਵ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵਞ੍ਹਿ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਧਨਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਮੇਤਂ ‘‘ਧਨਤੋ ਸੁਚਰਿਤਸੁਭਾਸਿਤਮੇਵ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੇਸਗਾਥਾਸੁਪਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਅਕ੍ਕੋਸਿ, ਅਯਂ ਮਂ ਪਹਰਿ, ਅਯਂ ਮਂ ਅਜਿਨਿ, ਅਯਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਹਾਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੇਰਂ ਉਪਨਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਹਦਯੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੇਰਂ ਨ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ. ਯੇ ਚ ਪਨੇਤਂ ਨ ਉਪਨਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਹਦਯੇ ਨ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ. ਵੇਰਾਨਿ ਹਿ ਨ ਕਦਾਚਿ ਵੇਰੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਅਵੇਰੇਨੇਵ ਪਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋਤਿ ਏਸੋ ਪੋਰਾਣਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਚਿਰਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਭਾਵੋਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਿ ਨ ਦੁਬ੍ਭਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਮਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਅਸਿਂ ਠਪੇਸਿ. ਰਾਜਾਪਿ ‘‘ਨਾਹਂ ਤਯਿ ਦੁਬ੍ਭਾਮੀ’’ਤਿ ਸਪਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ, ਭਣੇ, ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਦੀਘਾਵੁਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ, ਇਮਿਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨ ਲਬ੍ਭਾ ਇਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਕੇ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਭੋਪਿ ਸਮਗ੍ਗਾ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸੁਂ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਹਾਰਾਜਕੁਲਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਦੀਘਾਵੁਕੁਮਾਰੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੀਘੀਤਿਕੋਸਲਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਠਮਾ.
[੩੭੨] ੨. ਮਿਗਪੋਤਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਗਾਰਾ ਪਚ੍ਚੁਪੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਕਿਰੇਕਂ ਦਾਰਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਤਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਫਾਸੁਕੇਨ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਸੋਕਾਭਿਭੂਤੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਭਾਵਨਾਯ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਏਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਮਤੇ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਏਕੋ ਕਾਸਿਰਟ੍ਠਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਫਲਾਫਲੇਹਿ ਯਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਏਕਂ ਮਤਮਾਤਿਕਂ ਮਿਗਪੋਤਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਮਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਸਿ. ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ ਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਾਪਸੋ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਬਹੁਂ ਤਿਣਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜੀਰਕੇਨ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਤਾਪਸੋ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਮਤੋ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਦਾ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਲੋਕਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਂ ਤਾਪਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਂਵੇਜੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੧੬. ‘‘ਅਗਾਰਾ ਪਚ੍ਚੁਪੇਤਸ੍ਸ, ਅਨਗਾਰਸ੍ਸ ਤੇ ਸਤੋ;
ਸਮਣਸ੍ਸ ਨ ਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਪੇਤਮਨੁਸੋਚਸੀ’’ਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਾਪਸੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੧੭. ‘‘ਸਂਵਾਸੇਨ ਹਵੇ ਸਕ੍ਕ, ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਮਿਗਸ੍ਸ ਵਾ;
ਹਦਯੇ ਜਾਯਤੇ ਪੇਮਂ, ਨ ਤਂ ਸਕ੍ਕਾ ਅਸੋਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਸੋਚਿਤੁਂ, ਸੋਚਾਮਿਯੇਵਾਹਨ੍ਤਿ.
ਤਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੧੮. ‘‘ਮਤਂ ਮਰਿਸ੍ਸਂ ਰੋਦਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਲਪਨ੍ਤਿ ਚ;
ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਸਿ ਮਾ ਰੋਦਿ, ਰੋਦਿਤਂ ਮੋਘਮਾਹੁ ਸਨ੍ਤੋ.
੧੧੯. ‘‘ਰੋਦਿਤੇਨ ਹਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਮਤੋ ਪੇਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹੇ;
ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਰੋਦਾਮ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਞਾਤਕੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯੋ ਇਦਾਨਿ ਮਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ. ਲਪਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਵਿਲਪਨ੍ਤਿ ਚ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੇ ਲੋਕੇ ਮਤਞ੍ਚ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਚ ਰੋਦਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਵਿਲਪਨ੍ਤਿ ਚ, ਤੇਸਂ ਅਸ੍ਸੁਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਦਿਵਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਸਦਾਪਿ ਮਤਾਨਞ੍ਚ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਸਿ ਮਾ ਰੋਦਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਰੋਦਿਤਂ ਮੋਘਮਾਹੁ ਸਨ੍ਤੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਰੋਦਿਤਂ ‘‘ਮੋਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਤੋ ਪੇਤੋਤਿ ਯੋ ਏਸ ਮਤੋ ਪੇਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਦਿ ਸੋ ਰੋਦਿਤੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਨਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ ਅਚ੍ਛਾਮ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਞਾਤਕੇ ਰੋਦਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇ ਰੋਦਿਤਕਾਰਣਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੋਦਿਤਸ੍ਸ ਮੋਘਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ.
ਏਵਂ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਪਸੋ ‘‘ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਰੋਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਥੁਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੨੦. ‘‘ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਘਤਸਿਤ੍ਤਂਵ ਪਾਵਕਂ;
ਵਾਰਿਨਾ ਵਿਯ ਓਸਿਞ੍ਚਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਯੇ ਦਰਂ.
੧੨੧. ‘‘ਅਬ੍ਬਹਿ ਵਤ ਮੇ ਸਲ੍ਲਂ, ਯਮਾਸਿ ਹਦਯਸ੍ਸਿਤਂ;
ਯੋ ਮੇ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਪੁਤ੍ਤਸੋਕਂ ਅਪਾਨੁਦਿ.
੧੨੨. ‘‘ਸੋਹਂ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਸਲ੍ਲੋਸ੍ਮਿ, ਵੀਤਸੋਕੋ ਅਨਾਵਿਲੋ;
ਨ ਸੋਚਾਮਿ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਤਵ ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਵਾਸਵਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਮਾਸੀਤਿ ਯਂ ਮੇ ਆਸਿ. ਹਦਯਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਹਦਯੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਪਾਨੁਦੀਤਿ ਨੀਹਰਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਧਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਤਾਪਸੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਿਗੋ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਸਕ੍ਕੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਿਗਪੋਤਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਦੁਤਿਯਾ.
[੩੭੩] ੩. ਮੂਸਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ ਕਤ੍ਥ ਗਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਥੁਸਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੪.੧੪੯ ਆਦਯੋ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਸਤ੍ਥਾ ਤਥੇਵ ਰਾਜਾਨਂ ਸਕਿਂ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨਂ ਸਕਿਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਪੋਰਾਣਕਰਾਜਾਨੋ ਆਸਙ੍ਕਿਤਬ੍ਬਂ ਆਸਙ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੂਮਕਾਲੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤੂ’ਤਿ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਅਕਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਾਚਰਿਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬਾਰਾਣਸਿਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਯਵਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੋਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਙ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਮਸ੍ਸ ਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਉਪਮਂ ਉਪਧਾਰੇਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਕੋ ਅਸ੍ਸੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਣੋ ਉਟ੍ਠਹਿ, ਤਂ ਵਣਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਗੇਹੇਯੇਵ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ ਏਕੋ ਉਦਪਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਥੇਕਾ ਮੂਸਿਕਾ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਵਣਂ ਖਾਦਤਿ, ਅਸ੍ਸੋ ਵਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮੂਸਿਕਂ ਖਾਦਿਤੁਂ ਆਗਤਂ ਪਾਦੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਪਾਨੇ ਪਾਤੇਸਿ. ਅਸ੍ਸਗੋਪਕਾ ਮੂਸਿਕਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਮੂਸਿਕਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਣਂ ਖਾਦਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਗਤਾ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ‘ਕਹਂ ਮੂਸਿਕਾ ਗਤਾ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਮੂਸਿਕਾਯ ਪਨ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਪਾਨੇ ਖਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਅਹਮੇਵ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਉਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਅਪਰਂ ਉਪਮਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਅਸ੍ਸਂ ਪਰੁਲ਼੍ਹਵਣਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਯਵਵਤ੍ਥੁਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਵਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਮੁਖਂ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਉਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਤਤਿਯਗਾਥਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨੇਵ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਤ, ਤ੍ਵਂ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਾਯਂ ਨ੍ਹਾਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਯਾਵ ਧੁਰਸੋਪਾਨਾ ਪਠਮਂ ਗਾਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤਵ ਨਿਵਸਨਪਾਸਾਦਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਯਾਵ ਸੋਪਾਨਪਾਦਮੂਲਾ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤਤੋ ਯਾਵ ਸੋਪਾਨਮਤ੍ਥਕਾ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ.
ਸੋ ਕੁਮਾਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤਸ੍ਸੇਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਯਿ. ਸੋ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਰਜ੍ਜਲੋਭੇਨ ‘‘ਪਿਤਰਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇ ਆਹ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਤਰੁਣੋ, ਅਹਂ ਏਤਸ੍ਸ ਧੂਮਕਾਲਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਜਰਾਜਿਣ੍ਣੋ, ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਲਦ੍ਧੇਨਪਿ ਰਜ੍ਜੇਨ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਆਹਂਸੁ ‘‘ਦੇਵ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚੋਰਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ, ਤਵ ਪਿਤਰਂ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਯਂ ਨ੍ਹਾਨਪੋਕ੍ਖਰਣੀਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਨਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਖਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਾਯਂ ਮੂਸਿਕਂ ਨਾਮ ਦਾਸਿਂ ‘‘ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਪਿਟ੍ਠਿਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਏਹਿ, ਨ੍ਹਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਪਿਟ੍ਠਿਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੀ ਕੁਮਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਾਕਟਭਾਵਭਯੇਨ ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਪਾਤੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੇਸਜਨੋ ‘‘ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਮੂਸਿਕਾ ਦਾਸੀ ਨ ਪੁਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ ਕਤ੍ਥ ਗਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ –
੧੨੩. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ ਕਤ੍ਥ ਗਤਾ, ਇਤਿ ਲਾਲਪ੍ਪਤੀ ਜਨੋ;
ਅਹਮੇਵੇਕੋ ਜਾਨਾਮਿ, ਉਦਪਾਨੇ ਮੂਸਿਕਾ ਹਤਾ’’ਤਿ. –
ਪਠਮਂ ਗਾਥਂ ਭਣਨ੍ਤੋ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਤੀਰਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ ਕਤ੍ਥ ਗਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਇਤਿ ਲਾਲਪ੍ਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤਿ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਗਾਥਾ ‘‘ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਨੋ ਮੂਸਿਕਾ ਦਾਸੀ ਕੁਹਿਂ ਗਤਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤਿ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮੂਸਿਕਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਪਾਤਿਤਭਾਵਂ ਅਹਮੇਵ ਏਕੋ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ.
ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਮਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਰਾ ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਭੀਤੋ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਦਿਵਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਨ ਤਂ ਆਹਂਸੁ ‘‘ਦੇਵ, ਸਚੇ ਰਾਜਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਕ੍ਕਗਾਹੇਨ ਪਨ ਤੇਨ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾਰੇਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪੁਨੇਕਦਿਵਸਂ ਖਗ੍ਗਹਤ੍ਥੋ ਸੋਪਾਨਪਾਦਮੂਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਹਰਣੋਕਾਸਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਰਾਜਾ –
੧੨੪. ‘‘ਯਞ੍ਚੇਤਂ ਇਤਿ ਚੀਤਿ ਚ, ਗਦ੍ਰਭੋਵ ਨਿਵਤ੍ਤਸਿ;
ਉਦਪਾਨੇ ਮੂਸਿਕਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯਵਂ ਭਕ੍ਖੇਤੁਮਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ. –
ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਤਿ ਚੀਤਿ ਚ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਹਰਣੋਕਾਸਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਗਦ੍ਰਭੋਵ ਨਿਵਤ੍ਤਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਜਾਨਾਮਿ ‘ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਂ ਮੂਸਿਕਂ ਦਾਸਿਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਮਂ ਯਵਰਾਜਾਨਂ ਭਕ੍ਖੇਤੁਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਸੀ’’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ.
ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋਮ੍ਹਿ ਪਿਤਰਾ’’ਤਿ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਪਲਾਯਿ. ਸੋ ਪੁਨ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਦਬ੍ਬਿਯਾ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਦੀਘਦਣ੍ਡਕਂ ਦਬ੍ਬਿਪਹਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਓਲੁਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਰਾਜਾ –
੧੨੫. ‘‘ਦਹਰੋ ਚਾਸਿ ਦੁਮ੍ਮੇਧ, ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਸੁਸੁ;
ਦੀਘਞ੍ਚੇਤਂ ਸਮਾਸਜ੍ਜ, ਨ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮਿ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਸੋਪਾਨਪਾਦਮਤ੍ਥਕਂ ਅਭਿਰੁਹਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪਠਮਵਯੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਉਪੇਤੋ, ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਸੂਤਿ ਤਰੁਣੋ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਦੀਘਦਣ੍ਡਕਂ ਦਬ੍ਬਿਪਹਰਣਂ. ਸਮਾਸਜ੍ਜਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਓਲੁਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾ ‘‘ਦੁਮ੍ਮੇਧ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਯਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ, ਨ ਤੇ ਦਾਨਿ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੂਲੇਯੇਵ ਆਵੁਣਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕੁਮਾਰਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਯਮਾਨਾ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ.
ਸੋ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਜੀਵਿਤਂ ਮੇ ਦੇਹਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਾਹਿ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਲਙ੍ਕਤਰਾਜਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਇਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸੀ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ਸੇਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੨੬. ‘‘ਨਾਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਭਵਨੇਨ, ਨਾਙ੍ਗਪੁਤ੍ਤਪਿਨੇਨ ਵਾ;
ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਪਤ੍ਥਯਿਤੋ, ਸਿਲੋਕੇਹਿ ਪਮੋਚਿਤੋ.
੧੨੭. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤਮਧੀਯੇਥ, ਹੀਨਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਂ;
ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਪਯੋਜਯੇ;
ਹੋਤਿ ਤਾਦਿਸਕੋ ਕਾਲੋ, ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਾਵਹਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਭਵਨੇਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਭਵਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਬ੍ਬਵਿਮਾਨਂ, ਅਹਂ ਅਜ੍ਜ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਭਵਨਮ੍ਪਿ ਨ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਭਵਨੇਨਾਪਿ ਅਜ੍ਜ ਮਰਣਤੋ ਨ ਪਮੋਚਿਤੋਮ੍ਹਿ. ਨਾਙ੍ਗਪੁਤ੍ਤਪਿਨੇਨ ਵਾਤਿ ਅਙ੍ਗਸਰਿਕ੍ਖਕੇਨ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਪਿਨੇਨਪਿ ਨ ਪਮੋਚਿਤੋ. ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਪਤ੍ਥਯਿਤੋਤਿ ਅਹਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਜ੍ਜ ਮਾਰੇਤੁਂ ਪਤ੍ਥਿਤੋ. ਸਿਲੋਕੇਹਿ ਪਮੋਚਿਤੋਤਿ ਸੋਹਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਪਮੋਚਿਤੋ.
ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ. ਅਧੀਯੇਥਾਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ. ਹੀਨਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਨ੍ਤਿ ਹੀਨਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਉਤ੍ਤਮਂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਧੀਯਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਪਯੋਜਯੇਤਿ ਹੀਨਂ ਮਨ੍ਤਂ ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਵਾ ਨ ਪਯੋਜਯੇ, ਉਤ੍ਤਮਮੇਵ ਪਯੋਜਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਾਵਹਂ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਮਹੋਸਧਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਵਿਯ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਪ੍ਪਂ ਅਤ੍ਥਾਵਹਂ ਹੋਤਿ, ਤਾਦਿਸੋਪਿ ਕਾਲੋ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਞ੍ਞੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕੁਮਾਰੋ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਆਚਰਿਯੋ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮੂਸਿਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਤਤਿਯਾ.
[੩੭੪] ੪. ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾਪਲੋਭਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਤ੍ਥੀ ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਿਕਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਸਿਨਾ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਦਾ ਏਕੋ ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਣਵੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਧਨੁਕਮ੍ਮੇ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦਿਸਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧੀਤਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਾਰਾਣਸਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕੋ ਵਾਰਣੋ ਏਕਂ ਪਦੇਸਂ ਸੁਞ੍ਞਮਕਾਸਿ, ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ ਨ ਕੋਚਿ ਉਸ੍ਸਹਿ. ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਭਰਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟਵਿਮੁਖਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਟਵਿਮਜ੍ਝੇ ਵਾਰਣੋ ਉਟ੍ਠਹਿ, ਸੋ ਤਂ ਕੁਮ੍ਭੇ ਸਰੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿ. ਸਰੋ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਵਾਰਣੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿ, ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਖੇਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਅਟਵਿਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾਸ ਚੋਰਾ ਮਗ੍ਗਂ ਹਨਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾਰਿਯਮਾਨੋ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਤੇਸਂ ਚੋਰਾਨਂ ਮਿਗੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਸਮੀਪੇ ਮਂਸਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਤਦਾ ਤਂ ਚੋਰਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਾਯ ਭਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਕੁਸਲੋ, ਸੋ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤੁਂ ਨਾਦਾਸਿ. ਧਨੁਗ੍ਗਹਪਣ੍ਡਿਤੋ ‘‘ਗਚ੍ਛ ‘ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਮਂਸਸੂਲਂ ਦੇਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਭਰਿਯਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਕਿਰ ਮਂਸਸੂਲਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ‘‘ਅਨਗ੍ਘੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਮਂਸਸੂਲਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਚੋਰਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਰ ਪਕ੍ਕਂ ਖਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਕ੍ਕਮਂਸਸੂਲਂ ਅਦਂਸੁ. ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਪਕ੍ਕਮਂਸਸੂਲਂ ਦਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚੋਰਾਨਂ ਕੁਜ੍ਝਿ. ਚੋਰਾ ‘‘ਕਿਂ ਅਯਮੇਵੇਕੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਮਯਂ ਇਤ੍ਥਿਯੋ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਜਨੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਕਣ੍ਡੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਸਿ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਕਣ੍ਡਂ ਨਾਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਕਣ੍ਡਨਾਲ਼ਿਯਂ ਸਮਪਣ੍ਣਾਸਯੇਵ ਕਣ੍ਡਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੇਨ ਵਾਰਣਂ ਵਿਜ੍ਝਿ, ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਕਣ੍ਡੇਹਿ ਚੋਰੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਰਿਯਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਅਸਿਂ ਆਹਰਾਪੇਸਿ. ਸਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇ ਲੋਭਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚੋਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਥਰੁਂ, ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਧਾਰਂ ਠਪੇਸਿ. ਚੋਰੋ ਥਰੁਦਣ੍ਡਂ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸਿਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿ.
ਸੋ ਤਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਂ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ‘‘ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਧੀਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਿਨਾ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਮਂ ਅਦਾਸਿ, ਸਾਹਂ ਤਯਿ ਸਿਨੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਦਤ੍ਤਿਯਂ ਸਾਮਿਕਂ ਮਾਰਾਪੇਸਿਨ੍ਤਿ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ‘‘ਕੁਲਦਤ੍ਤਿਯਂ ਤਾਵੇਸਾ ਸਾਮਿਕਂ ਮਾਰੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਨੇਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਂ ਛਡ੍ਡੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਂ ਕੁਨ੍ਨਦਿਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤਲਂ ਤਙ੍ਖਣੋਦਕਪੂਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਨਦਿਯਂ ਸੁਸੁਮਾਰਾ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ, ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਆਭਰਣਭਣ੍ਡਂ ਮਮ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਆਭਰਣਭਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਨਦਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਰਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਕਿਂ ਮਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਸਿ, ਏਹਿ ਮਮ੍ਪਿ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੀ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੮. ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸਮਾਦਾਯ, ਪਾਰਂ ਤਿਣ੍ਣੋਸਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ;
ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛ ਲਹੁਂ ਖਿਪ੍ਪਂ, ਮਮ੍ਪਿ ਤਾਰੇਹਿ ਦਾਨਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਲਹੁਂ ਖਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਲਹੁਂ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਮਮ੍ਪਿ ਤਾਰੇਹਿ ਦਾਨਿ ਇਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਚੋਰੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰੇ ਠਿਤੋਯੇਵ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੯. ‘‘ਅਸਨ੍ਥੁਤਂ ਮਂ ਚਿਰਸਨ੍ਥੁਤੇਨ, ਨਿਮੀਨਿ ਭੋਤੀ ਅਧੁਵਂ ਧੁਵੇਨ;
ਮਯਾਪਿ ਭੋਤੀ ਨਿਮਿਨੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਂ, ਇਤੋ ਅਹਂ ਦੂਰਤਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ –
ਚੋਰੋ ਪਨ ‘‘ਇਤੋ ਅਹਂ ਦੂਰਤਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਂ, ਤਿਟ੍ਠ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰਵਨ੍ਤਿਯਾਵ ਆਭਰਣਭਣ੍ਡਿਕਂ ਆਦਾਯ ਪਲਾਤੋ. ਤਤੋ ਸਾ ਬਾਲਾ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਯ ਏਵਰੂਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਤ੍ਤਾ ਅਨਾਥਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਂ ਏਲ਼ਗਲਾਗੁਮ੍ਬਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਹਤਂ ਸਾਮਿਕਾ ਚ ਜਾਰਾ ਚ ਪਰਿਹੀਨਂ ਰੋਦਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਾਤਲਿਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਸਿਖਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਦੀਤੀਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਤਲਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਚ੍ਛੋ ਭਵ, ਪਞ੍ਚਸਿਖ ਤ੍ਵਂ ਸਕੁਣੋ ਭਵ, ਅਹਂ ਪਨ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮੁਖੇਨ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਯਿ ਤਤ੍ਥ ਗਤੇ ਉਦਕਤੋ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਪੁਰਤੋ ਪਤ, ਅਥਾਹਂ ਮੁਖੇਨ ਗਹਿਤਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਚ੍ਛਂ ਗਹੇਤੁਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤ੍ਵਂ, ਪਞ੍ਚਸਿਖ, ਤਂ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤ, ਤ੍ਵਂ ਮਾਤਲਿ, ਉਦਕੇ ਪਤਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ, ਮਾਤਲਿ, ਮਚ੍ਛੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਞ੍ਚਸਿਖੋ ਸਕੁਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਮੁਖੇਨਾਦਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਚ੍ਛੋ ਉਦਕਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪਤਿ. ਸੋ ਮੁਖੇਨ ਗਹਿਤਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਚ੍ਛਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਮਚ੍ਛੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਿ, ਸਕੁਣੋ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਉਭੋਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਲ਼ਗਲਾਗੁਮ੍ਬਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦੁਮ੍ਮੁਖੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਹਤੋ ਨੇਵ ਮਂਸਂ, ਨ ਮਚ੍ਛਂ ਲਭੀ’’ਤਿ ਕੁਟਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੦. ‘‘ਕਾਯਂ ਏਲ਼ਗਲਾਗੁਮ੍ਬੇ, ਕਰੋਤਿ ਅਹੁਹਾਸਿਯਂ;
ਨਯੀਧ ਨਚ੍ਚਗੀਤਂ ਵਾ, ਤਾਲ਼ਂ ਵਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ;
ਅਨਮ੍ਹਿਕਾਲੇ ਸੁਸੋਣਿ, ਕਿਨ੍ਨੁ ਜਗ੍ਘਸਿ ਸੋਭਨੇ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਨ੍ਤਿ ਕਾ ਅਯਂ. ਏਲ਼ਗਲਾਗੁਮ੍ਬੇਤਿ ਕਮ੍ਬੋਜਿਗੁਮ੍ਬੇ. ਅਹੁਹਾਸਿਯਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤਵਿਦਂਸਕਂ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਕਾ ਏਸਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਗੁਮ੍ਬੇ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਨਯੀਧ ਨਚ੍ਚਗੀਤਂ ਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਚ੍ਚਂ ਵਾ ਗਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗੀਤਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਹਤ੍ਥਤਾਲ਼ਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਹਸੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨਮ੍ਹਿਕਾਲੇਤਿ ਰੋਦਨਕਾਲੇ. ਸੁਸੋਣੀਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਸੋਣਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਜਗ੍ਘਸੀਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਂ ਰੋਦਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਅਰੋਦਮਾਨਾਵ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਸਿ. ਸੋਭਨੇਤਿ ਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ ਆਲਪਤਿ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੧. ‘‘ਸਿਙ੍ਗਾਲ ਬਾਲ ਦੁਮ੍ਮੇਧ, ਅਪ੍ਪਪਞ੍ਞੋਸਿ ਜਮ੍ਬੁਕ;
ਜੀਨੋ ਮਚ੍ਛਞ੍ਚ ਪੇਸਿਞ੍ਚ, ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਜੀਨੋਤਿ ਜਾਨਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਪੇਸਿਨ੍ਤਿ ਮਂਸਪੇਸਿਂ. ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸੀਤਿ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਪਰਾਜਿਤੋ ਕਪਣੋ ਵਿਯ ਝਾਯਸਿ ਸੋਚਸਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ.
ਤਤੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਪਞ੍ਚਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੨. ‘‘ਸੁਦਸ੍ਸਂ ਵਜ੍ਜਮਞ੍ਞੇਸਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਦੁਦ੍ਦਸਂ;
ਜੀਨਾ ਪਤਿਞ੍ਚ ਜਾਰਞ੍ਚ, ਮਞ੍ਞੇ ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਝਾਯਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਝਾਯਸੀਤਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਅਹਂ ਤਾਵ ਮਮ ਗੋਚਰਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾਯ ਹਤਾ ਤਂਮੁਹੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਕੇ ਚੋਰੇ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਞ੍ਚ ਜਾਰਂ ਕੁਲਦਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਪਤਿਂ ਜੀਨਾ, ਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਤਗੁਣੇਨ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨ ਕਪਣਤਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਯਸਿ ਰੋਦਸਿ ਪਰਿਦੇਵਸੀਤਿ ਲਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੩. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਮਿਗਰਾਜ, ਯਥਾ ਭਾਸਸਿ ਜਮ੍ਬੁਕ;
ਸਾ ਨੂਨਾਹਂ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਭਤ੍ਤੁ ਹੇਸ੍ਸਂ ਵਸਾਨੁਗਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨੂਨਾਤਿ ਏਕਂਸਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਸਾ ਅਹਂ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਤ੍ਤਾਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤੁ ਵਸਾਨੁਗਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸਾ ਅਨਾਚਾਰਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਯ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੪. ‘‘ਯੋ ਹਰੇ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਥਾਲਂ, ਕਂਸਥਾਲਮ੍ਪਿ ਸੋ ਹਰੇ;
ਕਤਂਯੇਵ ਤਯਾ ਪਾਪਂ, ਪੁਨਪੇਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਨਾਚਾਰੇ ਕਿਂ ਕਥੇਸਿ, ਯੋ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਥਾਲਂ ਹਰਤਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਥਾਲਰਜਤਥਾਲਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਕਂਸਥਾਲਮ੍ਪਿ ਸੋ ਹਰਤੇਵ, ਇਦਞ੍ਚ ਤਯਾ ਪਾਪਂ ਕਤਮੇਵ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਵ ਸਦ੍ਧਾਤੁਂ, ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਪਿ ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿਯੇਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਤਂ ਲਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ.
ਤਦਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਚੂਲ਼ਧਨੁਗ੍ਗਹਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾ.
[੩੭੫] ੫. ਕਪੋਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਦਾਨਿ ਖੋਮ੍ਹੀਤਿ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਲੋਲਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਲੋਲਵਤ੍ਥੁ ਅਨੇਕਸੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਤਂ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਲੋਲੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਲੋਲੋਸਿ, ਲੋਲਤਾਯ ਪਨ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ.
ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਾਰਾਵਤਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਬਾਰਾਣਸਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਮਹਾਨਸੇ ਨੀਲ਼ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਵਸਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਕਾਕੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਲੁਦ੍ਧੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮੇਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਬਹੁਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਨੀਲ਼ਪਚ੍ਛਿਯਂਯੇਵ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਵਤੇਨ ‘‘ਏਹਿ, ਸਮ੍ਮ, ਗੋਚਰਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਅਜੀਰਕੇਨ ਨਿਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹਿ, ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ‘‘ਗਤੋ ਮੇ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਕਣ੍ਟਕੋ, ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਰੁਚਿ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੫. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਖੋਮ੍ਹਿ ਸੁਖਿਤੋ ਅਰੋਗੋ, ਨਿਕ੍ਕਣ੍ਟਕੋ ਨਿਪ੍ਪਤਿਤੋ ਕਪੋਤੋ;
ਕਾਹਾਮਿ ਦਾਨੀ ਹਦਯਸ੍ਸ ਤੁਟ੍ਠਿਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਮਂ ਮਂਸਸਾਕਂ ਬਲੇਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਪਤਿਤੋਤਿ ਨਿਗ੍ਗਤੋ. ਕਪੋਤੋਤਿ ਪਾਰਾਵਤੋ. ਕਾਹਾਮਿ ਦਾਨੀਤਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦਾਨਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਮਂ ਮਂਸਸਾਕਂ ਬਲੇਤੀਤਿ ਤਥਾ ਹਿ ਮਂਸਞ੍ਚ ਅਵਸੇਸਂ ਸਾਕਞ੍ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਬਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਉਟ੍ਠੇਹਿ ਖਾਦਾਤਿ ਵਦਮਾਨਂ ਵਿਯ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਮਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੋ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੇ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਸਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਸਰੀਰਤੋ ਸੇਦਂ ਪਵਾਹੇਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰਸਕਰੋਟਿਯਂ ਨਿਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਰਿ ਕਿਰੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਾਰਕੋ ਵੇਗੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਤ੍ਤਾਨਿ ਲੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਲ੍ਲਸਿਙ੍ਗੀਵੇਰਞ੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਕੇ ਚ ਪਿਸਿਤ੍ਵਾ ਲਸੁਣਂ ਪੂਤਿਤਕ੍ਕੇਨ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਕਠਲਂ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਕੇਨ ਤਸ੍ਸ ਗੀਵਾਯਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨੀਲ਼ਪਚ੍ਛਿਯਂਯੇਵ ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਪਾਰਾਵਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਾ ਏਸਾ ਬਲਾਕਾ ਮਮ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਨਿਪਨ੍ਨਾ, ਚਣ੍ਡੋ ਹਿ ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਯ੍ਯਾਪਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਹਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੬. ‘‘ਕਾਯਂ ਬਲਾਕਾ ਸਿਖਿਨੀ, ਚੋਰੀ ਲਙ੍ਘਿਪਿਤਾਮਹਾ;
ਓਰਂ ਬਲਾਕੇ ਆਗਚ੍ਛ, ਚਣ੍ਡੋ ਮੇ ਵਾਯਸੋ ਸਖਾ’’ਤਿ.
ਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੭੦) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕਾਕੋ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੭. ‘‘ਅਲਞ੍ਹਿ ਤੇ ਜਗ੍ਘਿਤਾਯੇ, ਮਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਦਿਸਂ;
ਵਿਲੂਨਂ ਸੂਦਪੁਤ੍ਤੇਨ, ਪਿਟ੍ਠਮਣ੍ਡੇਨ ਮਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਲਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸੇਧਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਜਗ੍ਘਿਤਾਯੇਤਿ ਹਸਿਤੁਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਇਦਾਨਿ ਮਂ ਏਦਿਸਂ ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਵ ਅਲਂ ਹਸਿਤੁਂ, ਮਾ ਏਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਪਰਿਹਾਸਕੇਲ਼ਿਂ ਕਰੋਹੀਤਿ.
ਸੋ ਪਰਿਹਾਸਕੇਲ਼ਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ਪੁਨ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੮. ‘‘ਸੁਨ੍ਹਾਤੋ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤੋਸਿ, ਅਨ੍ਨਪਾਨੇਨ ਤਪ੍ਪਿਤੋ;
ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਤੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ, ਅਗਮਾ ਨੁ ਕਜਙ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਣ੍ਠੇ ਚ ਤੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋਤਿ ਅਯਂ ਤੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਮਣਿਪਿ ਕਣ੍ਠੇ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧੋ, ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ ਕਪਾਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਵਮਾਹ. ਕਜਙ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਇਧ ਬਾਰਾਣਸੀਯੇਵ ‘‘ਕਜਙ੍ਗਲਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਇਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਕਚ੍ਚਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਗਤੋਸੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਤਤੋ ਕਾਕੋ ਪਞ੍ਚਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੩੯. ‘‘ਮਾ ਤੇ ਮਿਤ੍ਤੋ ਅਮਿਤ੍ਤੋ ਵਾ, ਅਗਮਾਸਿ ਕਜਙ੍ਗਲਂ;
ਪਿਞ੍ਛਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਲਾਯਿਤ੍ਵਾ, ਕਣ੍ਠੇ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਿਞ੍ਛਾਨੀਤਿ ਪਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਲਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬਾਰਾਣਸਿਨਗਰੇ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ. ਵਟ੍ਟਨਨ੍ਤਿ ਕਠਲਿਕਂ.
ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਵਤੋ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ –
੧੪੦. ‘‘ਪੁਨਪਾਪਜ੍ਜਸੀ ਸਮ੍ਮ, ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਤਵ ਤਾਦਿਸਂ;
ਨ ਹਿ ਮਾਨੁਸਕਾ ਭੋਗਾ, ਸੁਭੁਞ੍ਜਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਖਿਨਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪੁਨਪਾਪਜ੍ਜਸੀਤਿ ਪੁਨਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਹਿ ਤੇ ਸੀਲਨ੍ਤਿ.
ਇਤਿ ਨਂ ਸੋ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖੇ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਗਮਾਸਿ. ਕਾਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ, ਸਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਲੋਲਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਤਦਾ ਕਾਕੋ ਲੋਲਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਕਪੋਤੋ ਪਨ ਅਹਮੇਵ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ.
ਕਪੋਤਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ ਪਞ੍ਚਮਾ.
ਅਡ੍ਢਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.
ਜਾਤਕੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲ ਸੁਜਾਤਾ, ਵੇਨਸਾਖਞ੍ਚ ਓਰਗਂ;
ਘਟਂ ਕੋਰਣ੍ਡਿ ਲਟੁਕਿ, ਧਮ੍ਮਪਾਲਂ ਮਿਗਂ ਤਥਾ.
ਸੁਯੋਨਨ੍ਦੀ ਵਣ੍ਣਾਰੋਹ, ਸੀਲਂ ਹਿਰੀ ਖਜ੍ਜੋਪਨਂ;
ਅਹਿ ਗੁਮ੍ਬਿਯ ਸਾਲ਼ਿਯਂ, ਤਚਸਾਰਂ ਮਿਤ੍ਤਵਿਨ੍ਦਂ.
ਪਲਾਸਞ੍ਚੇਵ ਦੀਘਿਤਿ, ਮਿਗਪੋਤਕ ਮੂਸਿਕਂ;