੮. ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਨੇਸਾਦਵਤ੍ਥੁ
ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਚੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨੇਸਾਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਏਕਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭੇ ਆਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਏਕਂ ਪਰਿਚਾਰਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਵਾਸਿਯਮਾਨਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਵਾਤਪਾਨੇਨ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਪਞ੍ਚ ਪਾਸਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸੂਲਸਤਾਨਿ ਆਦਾਯ ਮਿਗੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਮਾਨਂ ਏਕਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨੇਸਾਦਂ ਪਞ੍ਚ ਮਿਗਸਤਾਨਿ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਮਂਸੇਨ ਮਹਾਸਕਟਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟਧੁਰੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਵਿਕ੍ਕਿਣਨਤ੍ਥਾਯ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾਯ ਹਤ੍ਥੇ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਏਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਾਲਂ ਞਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਦਾ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਂਸਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਅਸੁਕਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਾਮ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤੇਨ ਕਥਿਤਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਜਾਤਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਮਲਿਨਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕੁਟਂ ਆਦਾਯ ਦਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਦਕਤਿਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਪਾਤੋਵ ਸਕਟਂ ਪਾਜੇਨ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਾਯਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਂ ‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਧੀਤਾ’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਮਾ ਮਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਪਕ੍ਕੋਸਸਿ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕਟਂ ਪਾਜੇਹੀਤਿ. ਸੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿਯੇਵ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਸਿਰੀ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯੇਨ ਆਗਮਨਕਾਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਕਟਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਯੇਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਮਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਤਕਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸਾਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਾਸਮਨ੍ਵਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਘਰਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਨ੍ਧਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਂ ਸਪੁਤ੍ਤਂ ਸਸੁਣਿਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਜਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਪਨ੍ਨਰਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਪਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧੋ ਏਕਮਿਗੋਪਿ ਨਾਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਸਮੂਲੇ ਪਦਵਲਞ੍ਜਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਗੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਛਾਯਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਤੋਵ ਧਨੁਂ ਆਦਾਯ ਪਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਸੇ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਮਿਗਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਦਵਲਞ੍ਜਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਬਦ੍ਧਮਿਗੇ ਮੋਚੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗੁਮ੍ਬਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਮ ਮਿਗਾ ਮੋਚਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਧਨੁਂ ਆਕਡ੍ਢਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਧਨੁਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਨਾਦਾਸਿ. ਸੋ ਸਰਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਮ੍ਪਿ ਓਰੋਪੇਤੁਮ੍ਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਫਾਸੁਕਾਹਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਹਿ ਵਿਯ ਮੁਖਤੋ ਖੇਲ਼ੇਨ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇਨ ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਿਤਾ ਨੋ ਚਿਰਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਤਾਤਾ, ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਤਰਾ ਪੇਸਿਤਾ ਧਨੂਨਿ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਤਥਾਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਨੋ ਪਿਤੁ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਪਿ ਜਨਾ ਧਨੂਨਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਨੇਸਂ ਪਿਤਾ ਠਿਤੋ, ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਮਾਤਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ਚਿਰਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸੁਣਿਸਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਤਥਾਠਿਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਧਨੂਨਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ – ‘‘ਮਾ ਮੇ ਪਿਤਰਂ ਨਾਸੇਥ, ਮਾ ਮੇ ਪਿਤਰਂ ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨਟ੍ਠੋ ਵਤਮ੍ਹਿ, ਸਸੁਰੋ ਕਿਰ ਮੇ ਏਸ, ਅਹੋ ਮਯਾ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਾਵਿਸ੍ਸ ‘‘ਅਯ੍ਯਕੋ ਕਿਰ ਨੋ ਏਸ, ਅਹੋ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਸੁਰੋ ਮੇ’’ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਪੁਤ੍ਤਾਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਅਯ੍ਯਕੋ ਨੋ’’ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਤੇ ਨੇਸਂ ਮਾਤਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਂ ਧਨੂਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਮੇ ਖਮਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਧਨੁਂ ਓਤਾਰੇਤੁਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਥ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਸੁਣਿਸਾਹਿ ਚ ਅਤ੍ਤਪਞ੍ਚਦਸਮੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਹਂ ਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਆਨਨ੍ਦਾਤਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਾਰਕੋ ਕਤੋਤਿ. ਆਮਾਨਨ੍ਦ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਪਞ੍ਚਦਸਮੋ ਅਚਲਸਦ੍ਧਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਤੀਸੁ ਰਤਨੇਸੁ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਾਰਕੋ ਜਾਤੋਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਰਿਯਾਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾ ਕੁਲਗੇਹੇ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਭਰਿਯਾ ਕੁਮਾਰਿਕਕਾਲੇ ਏਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਪੁਤ੍ਤੇ ਲਭਿ, ਸਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਸਾਮਿਕੇਨ ‘ਧਨੁਂ ਆਹਰ, ਸਰੇ ਆਹਰ, ਸਤ੍ਤਿਂ ਆਹਰ, ਸੂਲਂ ਆਹਰ, ਜਾਲਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਪਨ ‘ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ‘ਇਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਸ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਤੂ’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਾਣਿਤਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਣੇ ਅਸਤਿ ਵਿਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵਿਸਂ ਅਨੁਡਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਪਾਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਨੁਆਦੀਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਦਤੋਪਿ ਪਾਪਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੨੪. ‘‘ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਚੇ ਵਣੋ ਨਾਸ੍ਸ, ਹਰੇਯ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਵਿਸਂ;
ਨਾਬ੍ਬਣਂ ਵਿਸਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਂ ਅਕੁਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨਾਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਬ੍ਬਣਂ ਵਿਸਮਨ੍ਵੇਤਿ ਅਵਣਞ੍ਹਿ ਪਾਣਿਂ ਵਿਸਂ ਅਨ੍ਵੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਧਨੁਆਦੀਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਪਾਪਂ ਅਕੁਬ੍ਬਤੋ ਪਾਪਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਵਣਂ ਪਾਣਿਂ ਵਿਸਂ ਵਿਯ ਨਾਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.
ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਸੁਣਿਸਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਨੇਸਾਦਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤੀਤੇ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਧਾਤੁਚੇਤਿਯਂ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਹਰਿਤਾਲਮਨੋਸਿਲਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਿਲਤੇਲਂ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਰਿਤਾਲਮਨੋਸਿਲਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਿਲਤੇਲੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾਯ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਖਚਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਚਿਨਿਂਸੁ, ਬਹਿਮੁਖੇ ਪਨ ਏਕਗ੍ਘਨਸੁਵਣ੍ਣਇਟ੍ਠਕਾਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੇਕਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਯਾਵ ਧਾਤੁਨਿਧਾਨਾ ਚੇਤਿਯੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਧਾਤੁਨਿਧਾਨਕਾਲੇ ਬਹੁਨਾ ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ.
ਅਥੇਕੋ ਗਾਮਵਾਸਿਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਅਹਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧਾਤੁਨਿਧਾਨੇ ਏਕਂ ਹਿਰਞ੍ਞਕੋਟਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਅਯਂ ਨਗਰਸੇਟ੍ਠਿ ਧਨਮੇਵ ਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਰੂਪੇ ਚੇਤਿਯੇ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਗਾਮਵਾਸੀ ਪਨ ਕੋਟਿਧਨਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟਿਯੋ ਦਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟਿਯੋ ਅਦਾਸਿ. ਇਤਰੋ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਕੋਟਿਯੋ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਵਾਸੀ ਅਟ੍ਠ ਕੋਟਿਯੋ ਅਦਾਸਿ. ਗਾਮਵਾਸਿਨੋ ਪਨ ਗੇਹੇ ਨਵਕੋਟਿਧਨਮੇਵ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਧਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਗਾਮਵਾਸੀ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਯਂ ‘ਦਸ ਕੋਟਿਯੋ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਅਥ ਮੇ ਨਿਦ੍ਧਨਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਹਂ ਏਤ੍ਤਕਞ੍ਚ ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਚ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਦਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤ ਪੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤ ਸੁਣਿਸਾਯੋ ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਸਿ. ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਧਨਂ ਨਾਮ ਸਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਸਿ, ਅਯਮੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਤਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਇਤਿ ਤੇ ਸੋਲ਼ਸਪਿ ਜਨਾ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਦਾਸਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਪਨ ਤੇ ਭੁਜਿਸ੍ਸੇ ਅਕਂਸੁ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਚੇਤਿਯਮੇਵ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਭਰਿਯਾ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਾਮ ਭਾਰਿਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕੋ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇਸਾਦਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਰਂ ਪੁਬ੍ਬਸਿਨੇਹੋ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਹਿਤੇਨ ਵਾ;
ਏਵਂ ਤਂ ਜਾਯਤੇ ਪੇਮਂ, ਉਪ੍ਪਲਂਵ ਯਥੋਦਕੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੭੪);
ਸਾ ਪੁਬ੍ਬਸਿਨੇਹੇਨੇਵ ਨੇਸਾਦਕੁਲਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਪੁਤ੍ਤਾਪਿਸ੍ਸਾ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ, ਸੁਣਿਸਾਯੋਪਿਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਗੇਹਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਏਵਂ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਦਾ ਚੇਤਿਯਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ.
ਕੁਕ੍ਕੁਟਮਿਤ੍ਤਨੇਸਾਦਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.