੬. ਬਿਲ਼ਾਲਪਾਦਕਸੇਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ

ਮਾਵਮਞ੍ਞੇਥ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਬਿਲ਼ਾਲਪਾਦਕਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਵਗ੍ਗਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ –

‘‘ਉਪਾਸਕਾ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਂ ਨ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਂ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਾਨਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਪਰਂ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਤਿ, ਨੋ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਂ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਨ ਦੇਤਿ, ਪਰਞ੍ਚ ਨ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨੇਵ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਂ, ਵਿਘਾਸਾਦੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਦੇਤਿ, ਪਰਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚੇਵ ਲਭਤਿ, ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚਾ’’ਤਿ.

ਅਥੇਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਿਦਂ ਕਾਰਣਂ, ਅਹਂ ਦਾਨਿ ਉਭਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸ੍ਵੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਪਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ? ਸਬ੍ਬਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮਤਾਤਾ, ਮਯਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ, ਯੋ ਯਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸੋ ਤਤ੍ਤਕਾਨਂ ਯਾਗੁਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਦੇਤੁ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ.

ਅਥ ਨਂ ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਪਣਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਹੋਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਕਲਗਾਮਂ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਯਾ ਗਹਿਤਭਾਜਨਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ ਤੀਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲੀਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕੇ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਅਦਾਸਿ, ਤਥਾ ਮੁਗ੍ਗੇ, ਤਥਾ ਮਾਸੇਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਿਲ਼ਾਲਪਾਦਕਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਜਾਤੋ, ਸਪ੍ਪਿਫਾਣਿਤਾਦੀਨਿ ਦੇਨ੍ਤੋਪਿ ਕਰਣ੍ਡਂ ਕੁਟੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਕੋਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਿਨ੍ਦੁਂ ਬਿਨ੍ਦੁਂ ਪਗ੍ਘਰਾਯਨ੍ਤੋ ਥੋਕਥੋਕਮੇਵ ਅਦਾਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਏਕਂ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਯਂ ਏਸ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਪੂਵਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸੇਪਿ ਤੇਲਫਾਣਿਤਾਦਿਬਿਨ੍ਦੂਨਿਪਿ ਸਬ੍ਬਭਾਜਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿ. ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਸੋ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਮ ਨਾਮੇ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਨਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਵਾਸਨਨ੍ਤਰੇ ਛੁਰਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਮਹਾਜਨਂ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਦਪਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਬਹੂਨਿਪਿ ਥੋਕਾਨਿਪਿ ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਅਦਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ‘ਅਸੁਕੇਨ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਰਾਯ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਮਮ ਨਾਮੇ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਇਮਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਤੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਯੇਹਿਪਿ ਨਾਲ਼ਿਆਦੀਹਿ ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਯੇਹਿਪਿ ਅਚ੍ਛਰਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਚਾਹਂ ਏਵਰੂਪਂ ਨ ਖਮਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵਦਣ੍ਡੋ ਮਮ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਾਹਿ ਮੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵੇਯ੍ਯਾਵਟਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਅਤੀਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ‘ਅਪ੍ਪਕ’ਨ੍ਤਿ ਨ ਅਵਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬਂ, ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘ਅਪ੍ਪਕ’ਨ੍ਤਿ ਨ ਅਵਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਿਵਟਭਾਜਨਂ ਵਿਯ ਉਦਕੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਪੂਰਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੨. ‘‘ਮਾਵਮਞ੍ਞੇਥ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਨ ਮਨ੍ਦਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਉਦਬਿਨ੍ਦੁਨਿਪਾਤੇਨ, ਉਦਕੁਮ੍ਭੋਪਿ ਪੂਰਤਿ;

ਧੀਰੋ ਪੂਰਤਿ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਥੋਕਂ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਆਚਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਕਮਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਨ ਮਨ੍ਦਂ ਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਹਂ ਮਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹਂ ਵਾ ਤਂ ਕਹਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਦਾ ਏਤਂ ਵਿਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਮਾਵਮਞ੍ਞੇਥ ਨ ਅਵਜਾਨੇਯ੍ਯ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਉਦਬਿਨ੍ਦੁਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਕੁਲਾਲਭਾਜਨਂ ਪੂਰਤਿ, ਏਵਂ ਧੀਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਥੋਕਂ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਆਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੂਰਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਬਿਲ਼ਾਲਪਾਦਕਸੇਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.