੩. ਲਾਜਦੇਵਧੀਤਾਵਤ੍ਥੁ
ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਲਾਜਦੇਵਧੀਤਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਰਾਜਗਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ.
ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋ ਪਿਪ੍ਪਲਿਗੁਹਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਸਾਲਿਖੇਤ੍ਤਪਾਲਿਕਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਸਾਲਿਸੀਸਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਾਜੇ ਕੁਰੁਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਨੁ ਖੋ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਂ, ਨੋ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਸਾਰਦਾ ਕੁਲਧੀਤਾ ਮਮ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਸਾਲਿਖੇਤ੍ਤਸਮੀਪੇਯੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਕੁਲਧੀਤਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਫੁਟ੍ਠਸਰੀਰਾ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਲਾਜੇ ਆਦਾਯ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੀ ਅਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਨਮਕਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਕੇਦਾਰਮਰਿਯਾਦਾਯ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬਿਲੇ ਘੋਰਵਿਸੋ ਸਪ੍ਪੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਾਸਾਯਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਜਙ੍ਘਂ ਡਂਸਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਇਤਰਾ ਦਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਪ੍ਪੋ ਬਿਲਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਾਤੇਸਿ. ਸਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਤਿਗਾਵੁਤੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਂ ਏਕਂ ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵੁਤਾ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਪਕਾਸਨਤ੍ਥਾਯ ਸੁਵਣ੍ਣਲਾਜਭਰਿਤੇਨ ਓਲਮ੍ਬਕੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਕੇਨ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਵਿਮਾਨਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਲਾਜਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਸਾ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ.
ਸਾ ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਏਵਰੂਪਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਮਯਾ ਪਮਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਥਾਵਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਕਨਕਮਯਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਞ੍ਚੇਵ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਕਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਰਿਵੇਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨਚਿ ਦਹਰੇਨ ਵਾ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਸਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਤਥੇਵ ਅਕਾਸਿ, ਥੇਰੋਪਿ ਤਥੇਵ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਪਨ ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਿਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਾਲਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਚ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਸਰੀਰੋਭਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਏਸ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਲਾਜਦੇਵਧੀਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਲਿਖੇਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਮਾਨਾ ਲਾਜੇ ਦਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ ਸਪ੍ਪੇਨ ਦਟ੍ਠਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਮਯਾ ਅਯ੍ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਥਾਵਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਤਾਮ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਹਿਯ੍ਯੋਪਿ ਪਰੇਪਿ ਤਯਾਵੇਤਂ ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਂ, ਤਯਾਵ ਪਾਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪੇਹਿ ਦੇਵਧੀਤੇ, ਤਯਾ ਕਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤਂਵ ਹੋਤੁ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਮਾ ਆਗਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਮਂ ਨਾਸੇਥ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮੇ ਥਿਰਂ ਕਾਤੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪੇਹਿ ਦੇਵਧੀਤੇ, ਮਾ ਮਂ ਅਨਾਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇਹਿ ‘ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਏਕਾ ਦੇਵਧੀਤਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਸੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਕਰਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਧ ਮਾ ਆਗਮਿ, ਪਟਿਕ੍ਕਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਮਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਯੇਵ. ਥੇਰੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਚਨਂ ਸੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਵਂ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿ. ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਾ ਨਾਸੇਥ, ਥਾਵਰਂ ਕਾਤੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਆਕਾਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਰੋਦਿਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਧੀਤਾਯ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਦੇਵਧੀਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਸਂਵਰਕਰਣਮੇਵ ਭਾਰੋ, ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਪਨ ‘ਅਯਂ ਨੋ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਕਰਣਮੇਵ ਭਾਰੋ. ਪੁਞ੍ਞਕਰਣਞ੍ਹਿ ਇਧ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਸੁਖਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੧੧੮. ‘‘ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚੇ ਪੁਰਿਸੋ ਕਯਿਰਾ, ਕਯਿਰਾ ਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ;
ਤਮ੍ਹਿ ਛਨ੍ਦਂ ਕਯਿਰਾਥ, ਸੁਖੋ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਚੇ ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ‘‘ਏਕਵਾਰਂ ਮੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤਂ, ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਅਨੋਰਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰੋਥੇਵ. ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਕ੍ਖਣੇਪਿ ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਞ੍ਞੇ ਛਨ੍ਦਂ ਰੁਚਿਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਥੇਵ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸੁਖੋ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਯੋ. ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿ ਉਚ੍ਚਯੋ ਵੁਡ੍ਢਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਸੁਖਾਵਹਨਤੋ ਸੁਖੋਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਦੇਵਧੀਤਾ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਾਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.
ਲਾਜਦੇਵਧੀਤਾਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.