੧੦. ਮਣਿਕਾਰਕੁਲੂਪਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਗਬ੍ਭਮੇਕੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਣਿਕਾਰਕੁਲੂਪਕਂ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਏਕਸ੍ਸ ਮਣਿਕਾਰਸ੍ਸ ਕੁਲੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਜਯਮ੍ਪਤਿਕਾ ਮਾਤਾਪਿਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਂਸੁ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸੋ ਮਣਿਕਾਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਮਂਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਏਕਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ‘‘ਇਮਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਤੂ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਮਣਿਕਾਰੋ ਸਲੋਹਿਤੇਨੇਵ ਹਤ੍ਥੇਨ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੇਲ਼ਾਯ ਉਪਰਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਧੋਵਨਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਗੇਹੇ ਪੋਸਾਵਨਿਯਕੋਞ੍ਚਸਕੁਣੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਲੋਹਿਤਗਨ੍ਧੇਨ ਮਂਸਸਞ੍ਞਾਯ ਤਂ ਮਣਿਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਿਲਿ. ਮਣਿਕਾਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣਿਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਣਿ ਕੇਨ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਭਰਿਯਞ੍ਚ ਪੁਤ੍ਤਕੇ ਚ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ‘‘ਨ ਗਣ੍ਹਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਥੇਰੇਨ ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਥੇਰੇਨ ਮਣਿ ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ, ਸਾਮਿ, ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਮਯਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਸੋ ਮਣਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਮਣਿਕਾਰੋ ਥੇਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਮਣਿਰਤਨਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਉਪਾਸਕਾਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਇਧ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿਯੇਵ ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਥ ਮੇ ਮਣਿਰਤਨਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਪੁਨ ਭਰਿਯਂ ਆਹ – ‘‘ਥੇਰੇਨੇਵ ਮਣਿ ਗਹਿਤੋ, ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ, ਸਾਮਿ, ਮਾ ਨੋ ਨਾਸਯਿ, ਵਰਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਾਸਬ੍ਯਂ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ, ਨ ਚ ਥੇਰਂ ਏਵਰੂਪਂ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਯਂ ਦਾਸਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਮਣਿਮੂਲਂ ਨ ਅਗ੍ਘਾਮਾ’’ਤਿ ਰਜ੍ਜੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਘਟ੍ਟੇਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਸੀਸਤੋ ਚ ਕਣ੍ਣਨਾਸਾਹਿ ਚ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਸੋ ਵੇਦਨਾਪਮਤ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ. ਕੋਞ੍ਚੋ ਲੋਹਿਤਗਨ੍ਧੇਨਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਂ ਪਿਵਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਣਿਕਾਰੋ ਥੇਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੋਧਵੇਗੇਨ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਪਾਦੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿ. ਸੋ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਅਹੋਸਿ.

ਥੇਰੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਉਪਾਸਕ, ਸੀਸੇ ਵੇਠਨਂ ਤਾਵ ਮੇ ਸਿਥਿਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਕੋਞ੍ਚਂ ਓਲੋਕੇਹਿ ‘‘ਮਤੋ ਵਾ, ਨੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਏਸੋ ਵਿਯ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਮਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਉਪਾਸਕ, ਇਮਿਨਾ ਸੋ ਮਣਿ ਗਿਲਿਤੋ, ਸਚੇ ਅਯਂ ਨ ਅਮਰਿਸ੍ਸਾ, ਨ ਤੇ ਅਹਂ ਮਰਨ੍ਤੋਪਿ ਮਣਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਉਦਰਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਣਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਥ, ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਉਪਾਸਕ, ਨੇਵ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ, ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵੇਸ ਦੋਸੋ, ਖਮਾਮਿ ਤੇਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚੇ ਮੇ ਖਮਥ, ਪਕਤਿਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਮੇ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ. ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਨ ਦਾਨਾਹਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰੇਸਂ ਗੇਹਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਛਦਨਂ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਪਵੇਸਨਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਅਯਂ ਦੋਸੋ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਦੇਸੁ ਆਵਹਨ੍ਤੇਸੁ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋਵ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਸਮਾਦਾਯ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਪਚ੍ਚਤਿ ਮੁਨਿਨੋ ਭਤ੍ਤਂ, ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਕੁਲੇ ਕੁਲੇ;

ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਯ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਜਙ੍ਘਬਲਂ ਮਮਾ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੨੪੮) –

ਇਦਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਤੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਕੋਞ੍ਚੋ ਮਣਿਕਾਰਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਮਣਿਕਾਰੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਮਣਿਕਾਰਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਥੇਰੇ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਤੇਸਂ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਗਬ੍ਭੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਾਪਕਾਰਿਨੋ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕਤਕਲ੍ਯਾਣਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਸਵਾ ਪਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੨੬. ‘‘ਗਬ੍ਭਮੇਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਿਰਯਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਿਨੋ;

ਸਗ੍ਗਂ ਸੁਗਤਿਨੋ ਯਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਾਸਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਇਧ ਮਨੁਸ੍ਸਗਬ੍ਭੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਮਣਿਕਾਰਕੁਲੂਪਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.