੩੭. ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਚੁਤਿਂ ਯੋ ਵੇਦੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰੇਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਨਾਮ ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸੀਸਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ, ਇਦਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ, ਇਦਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ, ਇਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ, ਇਦਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲੋਕਂ ਖਾਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਰਤ੍ਤਵਤ੍ਥਾਨਿ ਪਰਿਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਜਨਪਦਂ ਚਰਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਸੋ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸੀਸਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯਥਾਬਲਂ ਦਸਪਿ ਕਹਾਪਣੇ ਵੀਸਤਿਪਿ ਸਤਮ੍ਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਞਾਤਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਵਾਸਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਤੇ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸਾ ਮਹਾਜਨਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਙ੍ਗੀਸਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਦਿਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਤਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸੀਸਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਞਾਤਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ‘‘ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਕਿਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦਿਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਹਿਪਿ ‘‘ਵਙ੍ਗੀਸਸਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਥਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਥ, ਦਾਨਿ ਵੋ ਵਙ੍ਗੀਸਸ੍ਸ ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਜਾਨਨਭਾਵਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤੇ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਆਗਮਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਦੇਵਲੋਕੇਤਿ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੀਸਾਨਿ, ਖੀਣਾਸਵਸੀਸਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਸੀਸਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਕਾਲੇ ਵਙ੍ਗੀਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ ਸੀਸਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਮਤਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਕਸ੍ਸ ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਤਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਤਰਾਨਿਪਿ ਤੀਣਿ ਸੀਸਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਤਥੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਂ ਸੀਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਕਸ੍ਸ ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ਤਮ੍ਪਿ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ, ਵਙ੍ਗੀਸ, ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਮ, ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਯਾਚਿ ‘‘ਦੇਥ ਮੇ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਨ੍ਤੇ ਗਹਿਤੇ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਹਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਥ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਸਜ੍ਝਾਯਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ‘‘ਗਹਿਤੋ ਤੇ ਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਆਗਮੇਥ ਤਾਵ, ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਦਾਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭੂਤੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ, ਇਦਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੁਸਲੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੪੧੯. ‘‘ਚੁਤਿਂ ਯੋ ਵੇਦਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਅਸਤ੍ਤਂ ਸੁਗਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ.

੪੨੦. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਾਨੁਸਾ;

ਖੀਣਾਸਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਵੇਦੀਤਿ ਯੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਚੁਤਿਞ੍ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਮਹਂ ਅਲਗ੍ਗਤਾਯ ਅਸਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਦੇਵਾਦਯੋ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਮਹਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤਾਯ ਖੀਣਾਸਵਂ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਤਿਮਂ.