੯. ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁ
ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੂਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੁਮਨਂ ਨਾਮ ਮਾਲਾਕਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸੋ ਕਿਰ ਦੇਵਸਿਕਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਾਜਾਨਂ ਪਾਤੋਵ ਅਟ੍ਠਹਿ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਨਾਲ਼ੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣੇ ਲਭਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਹਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਨਗਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਏਕਦਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਚੀਵਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਵਿਯ ਚਰਤਿ ਤਿਂਸਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਏਕਦਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਸਰੀਰਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਹਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਭਗਵਤੋ ਰਤਨਗ੍ਘਿਯਸਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਰੀਰਸੋਭਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਕਾਰਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਾਨਿ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਰਾਜਾ ਇਮਾਨਿ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਘਾਤਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁ ਵਾ, ਸੋ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਦਦਮਾਨੋਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਜੀਵਿਤਮਤ੍ਤਂ ਧਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੁਪੂਜਾ ਪਨ ਮੇ ਅਨੇਕਾਸੁ ਕਪ੍ਪਕੋਟੀਸੁ ਅਲਂ ਹਿਤਾਯ ਚੇਵ ਸੁਖਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ.
ਸੋ ‘‘ਯਾਵ ਮੇ ਪਸਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਤਿਕੁਟਤਿ, ਤਂ ਤਾਵਦੇਵ ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੁਦਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸਿ. ਕਥਂ? ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਦ੍ਵੇਵ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਉਪਰਿਮਤ੍ਥਕੇ ਵਿਤਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਪਸ੍ਸੇਨ ਮਾਲਾਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਵਾਮਹਤ੍ਥਪਸ੍ਸੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਥਾਗਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਪੁਰਤੋ ਗਮਨਦ੍ਵਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਵਣ੍ਟਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ, ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਬਹਿਮੁਖਾਨਿ. ਭਗਵਾ ਰਜਤਪਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿਪਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਿਯ ਅਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਠਿਤਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਵਿਯ ਰਂਸਿਯੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਚ ਵਾਮਤੋ ਚ ਸੀਸਮਤ੍ਥਕਤੋ ਚ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਰਂਸੀਸੁ ਏਕਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਅਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਰੁਣਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਮਾਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਏਵ ਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ, ਬਹਿਨਗਰੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਕੋਟੀਸੁ ਏਕੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਚੇਲੁਕ੍ਖੇਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ਤਿਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਚਰਣਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਅਚਰਿ. ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਿ.
ਸੋ ਥੋਕਞ੍ਞੇਵ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਰਸੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਰਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕਹਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮੇ ਪੂਜਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਨੀਹਰਤੁ, ਅਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸਿਂ, ਸਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋਵ ਅਹੇਸੁਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਨਾਮ ਪੂਜਾ ਜਾਤਾ. ਮਹਾਜਨੋ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਤਿ, ਯੋ ਏਸ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਦ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਸੋ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਅਨ੍ਧਬਾਲਤਾਯ ਏਵਰੂਪੇ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਪਸਾਦਂ ਨਾਮ ਅਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਮ ਚਣ੍ਡਾ, ਸਕਿਂ ਕੁਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇਨ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਦਾਯ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਆਹ – ‘‘ਮਮ ਸਾਮਿਕੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥੋ ਘਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਕਹਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀ’ਤਿ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਵਦੇਸਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਮ ਚਣ੍ਡਾ, ਸਕਿਂ ਕੁਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇਨ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ’ਤਿ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਤਾ, ਤੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ, ਮਯਾ ਤਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਅਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ, ਏਵਰੂਪੇ ਗੁਣੇ ਪਸਾਦਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਤੇਨ ਪੂਜਾ ਕਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕਂ ਤੇ ਕਤਂ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ, ਮਮ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਹਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਚਰਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਚਰਣਵੀਥਿਯਾ ਨਗਰਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗੇਹਂ ਪਵੇਸੇਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਘਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਸਤ੍ਥਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗੇਹਂ ਨ ਪਾਵਿਸਿ?
ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯਂ, ਮਹਾਜਨੋ ਮਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਪਨ ਮਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਜਨੋ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਗੁਣਵਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਗੁਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਜਨੋ ਗੁਣਵਨ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛਰਾਯਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਪ੍ਫਪਟਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨਾਹਾਰੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਚਤੂਹਿ ਪੁਪ੍ਫਪਟੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੋ ਮਾਲਾਕਾਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਆਹਰਿਤਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਾਲਾਕਾਰੋ ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੂਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਸਿਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਹਤ੍ਥੀ ਚ ਅਸ੍ਸੇ ਚ ਦਾਸੇ ਚ ਦਾਸਿਯੋ ਚ ਮਹਾਪਸਾਧਨਾਨਿ ਚ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਰਾਜਕੁਲਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਅਟ੍ਠ ਨਾਰਿਯੋ ਚ ਅਟ੍ਠ ਗਾਮਵਰੇ ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ.
ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਾਤੋਵ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੀਹਨਾਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚੇਵ ਚੇਲੁਕ੍ਖੇਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ? ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਮਾਲਾਕਾਰੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ –
‘‘ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;
ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੁਨੋ;
ਪਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸੁਮਨੋ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. –
ਆਹ. ਸਤ੍ਥੁ ਪਨ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਵਿਸਨਕਾਲੇ ਤਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਪਤਿਂਸੁ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਧਰਮਾਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਮਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਗਮਨੇਨ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਪ੍ਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੬੮. ‘‘ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਪਤਿ;
ਯਸ੍ਸ ਪਤੀਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਸੁਖੁਦ੍ਰਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਪਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਪਤੀਤੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਗੇਨ ਚ ਸੁਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ ਭਦ੍ਦਕਨ੍ਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.