੮. ਵਿਸਾਖਾਵਤ੍ਥੁ
ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿਮ੍ਹਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਸਾਖਂ ਉਪਾਸਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾ ਕਿਰ ਅਙ੍ਗਰਟ੍ਠੇ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰੇ ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਸੁਮਨਦੇਵਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸੇਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਬਨ੍ਧਵਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਮੇਣ੍ਡਕੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਮੇਣ੍ਡਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ, ਚਨ੍ਦਪਦੁਮਾ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕਭਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕਪੁਤ੍ਤੋ ਧਨਞ੍ਚਯੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਸੁਮਨਦੇਵੀ ਨਾਮ, ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਦਾਸੋ ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮਾਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਵਿਜਿਤੇ ਪਞ੍ਚ ਅਮਿਤਭੋਗਾ ਨਾਮ ਅਹੇਸੁਂ – ਜੋਤਿਕੋ, ਜਟਿਲੋ, ਮੇਣ੍ਡਕੋ, ਪੁਣ੍ਣਕੋ, ਕਾਕਵਲਿਯੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਅਯਂ ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਰਂ ਵਿਸਾਖਂ ਦਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਮਙ੍ਗਲਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਮਙ੍ਗਲਂ, ਤਵ ਪਰਿਵਾਰੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਾਰਿਕਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚ ਰਥਸਤਾਨਿ ਆਰੁਯ੍ਹ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਾਸਿਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਕਾਰਣਾਕਾਰਣੇਸੁ ਪਨ ਕੁਸਲਤ੍ਤਾ ਯਾਵਤਿਕਾ ਯਾਨਸ੍ਸ ਭੂਮਿ, ਯਾਨੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਨਾ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਕਾਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਚਰਿਯਾਵਸੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦਾਰਿਕਾਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾਰਮੁਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਮਹਾਦਾਨਮਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰੇ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਭਗਿਨਿਪਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਕੋਸਲਰਾਜਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤੇ ਪਞ੍ਚ ਅਮਿਤਭੋਗਾ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਜਿਤੇ ਏਕੋਪਿ ਤਾਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਂ ਯਾਚੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਜਿਤੇ ਪਞ੍ਚ ਅਮਿਤਭੋਗਾ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਏਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਤੇਸੁ ਮੇ ਏਕਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਹਾਕੁਲਾਨਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਹਂ ਅਲਦ੍ਧਾ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੋਤਿਕਾਦੀਨਂ ਮਹਾਕੁਲਾਨਂ ਚਾਲਨਂ ਨਾਮ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਚਾਲਨਸਦਿਸਂ, ਮੇਣ੍ਡਕਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਚਨਂ ਤੇ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਤਾਤ, ਕੋਸਲਰਾਜਾ ‘‘‘ਏਕਂ ਧਨਸੇਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਪਹਿਣਨ੍ਤੇਸੁ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਰਿਵਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾਪਿਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਪਸੇਨਦਿਰਾਜਾਨਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਅਥ ਨਂ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਇਦਂ ਕਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੀਵ ਦੂਰੋ ਇਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਸਮ੍ਬਾਧਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਰਿਜਨੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸਚੇ ਰੋਚੇਥ, ਇਧੇਵ ਵਸੇਯ੍ਯਾਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਗਰਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਯਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸਾਕੇਤਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਣ੍ਣਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਦਿਂਸੁ – ‘‘ਤਾਤ, ਤਵ ਰੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਂ ਦਾਰਿਕਂ ਉਪਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਰੂਪਾਯ ਭਰਿਯਾਯ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ, ਪੁਤ੍ਤ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਕੁਲਂ ਨਾਮ ਅਪੁਤ੍ਤਕਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ਲਭਮਾਨੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਚਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਾਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਨਾਮ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ਕੇਸਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਮਂਸਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਅਟ੍ਠਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਛਵਿਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਵਯਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੇਸਾ ਮੋਰਕਲਾਪਸਦਿਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਨਿਵਾਸਨਨ੍ਤਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਕੇਸਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨਾਮ, ਦਨ੍ਤਾਵਰਣਂ ਬਿਮ੍ਬਫਲਸਦਿਸਂ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮਂ ਸੁਫੁਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਮਂਸਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨਾਮ, ਦਨ੍ਤਾ ਸੁਕ੍ਕਾ ਸਮਾ ਅਵਿਰਲ਼ਾ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਵਜਿਰਪਨ੍ਤਿ ਵਿਯ ਸਮਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਙ੍ਖਪਨ੍ਤਿ ਵਿਯ ਚ ਸੋਭਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨਾਮ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਚੁਣ੍ਣਕਾਦੀਹਿ ਅਵਿਲਿਤ੍ਤੋ ਏਵ ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਸਿਨਿਦ੍ਧੋ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਦਾਮਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਦਾਤਾਯ ਚ ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਦਾਮਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਛਵਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨਾਮ, ਦਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਜਾਤਾਪਿ ਖੋ ਪਨ ਸਕਿਂ ਵਿਜਾਤਾ ਵਿਯ ਅਵਿਗਤਯੋਬ੍ਬਨਾਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਵਯਕਲ੍ਯਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਟ੍ਠੁਤ੍ਤਰਸਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਆਮ, ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਰਿਕਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ ਅਟ੍ਠ ਜਨਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਤਕਾਲੇ ਵੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ, ਗਚ੍ਛਥ, ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਰਿਕਂ ਪਰਿਯੇਸਥ, ਦਿਟ੍ਠਕਾਲੇ ਚ ਇਮਂ ਪਿਲਨ੍ਧਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਂ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੁਂ.
ਤੇ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਨਗਰਾਨਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਦਾਰਿਕਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਵਿਵਟਨਕ੍ਖਤ੍ਤਦਿਵਸੇ ਸਾਕੇਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਨਗਰੇ ਅਨੁਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵਿਵਟਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਦਾ ਬਹਿ ਅਨਿਕ੍ਖਮਨਕੁਲਾਨਿਪਿ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਪਦਸਾਵ ਨਦੀਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦੀਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਂ ਮਨਾਪਂ ਕੁਲਦਾਰਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਾਲਾਗੁਲ਼ੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਦੀਤੀਰੇ ਏਕਂ ਸਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਵਿਸਾਖਾ ਪਨ੍ਨਰਸਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕੁਮਾਰਿਕਾਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤਾ ਨਦਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਵਸ੍ਸਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾਯੋ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਲਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਤਾਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਕਲ੍ਯਾਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਿਂਸੁ. ਅਥ ਵਿਸਾਖਾ ਪਕਤਿਗਮਨੇਨੇਵ ਸਾਲਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਾਨਿ ਤੇਮਿਂਸੁ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਸ੍ਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮਾ ‘‘ਅਲਸਜਾਤਿਕਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਾ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕੋ ਕਞ੍ਜਿਕਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਵਿਸਾਖਾ ਆਹ – ‘‘ਕਂ ਵਦੇਥ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ? ‘‘ਤਂ ਕਥੇਮ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਮਧੁਰੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਦੋ ਕਂਸਤਾਲ਼ਸਰੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਪੁਨ ਮਧੁਰਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤਵ ਪਰਿਵਾਰਿਤ੍ਥਿਯੋ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰੇ ਅਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਸਾਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਵੇਗੇਨ ਆਗਮਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਾਨਿ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਥੇਮ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤਾਤਾ, ਏਵਂ ਮਾ ਵਦੇਥ, ਅਹਂ ਏਤਾਹਿ ਬਲਵਤਰਾ, ਕਾਰਣਂ ਪਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਜਵੇਨ ਨਾਗਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਜਵਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਜਵਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ਤਾਤਾ, ਅਭਿਸਿਤ੍ਤਰਾਜਾ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਕਚ੍ਛਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਜਵਮਾਨੋ ਨ ਸੋਭਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਗਹਪਤਿਕੋ ਵਿਯ ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਗਰਹਂ ਲਭਤਿ, ਸਣਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਵ ਸੋਭਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥੀਪਿ ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਜਵਮਾਨੋ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਵਾਰਣਲੀਲ਼ਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਵ ਸੋਭਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਜਵਮਾਨੋ ਨ ਸੋਭਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗਿਹੀ ਵਿਯ ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਗਰਹਮੇਵ ਲਭਤਿ, ਸਮਿਤਗਮਨੇਨ ਪਨ ਸੋਭਤਿ. ਇਤ੍ਥੀ ਜਵਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਏਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਾਵ ਹੋਤਿ, ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਜਵਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਅਪਰਂ ਕਾਰਣਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤਾ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਧੀਤਰਂ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਸਣ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ. ਮਯਞ੍ਹਿ ਵਿਕ੍ਕਿਣੇਯ੍ਯਭਣ੍ਡਂ ਨਾਮ, ਅਮ੍ਹੇ ਪਰਕੁਲਪੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਜਵਮਾਨਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਥਦੁਸ੍ਸਕਣ੍ਣੇ ਵਾ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਕਾਲੇ ਹਤ੍ਥੋ ਵਾ ਪਾਦੋ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਕੁਲਸ੍ਸੇਵ ਭਾਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਧਨਭਣ੍ਡਂ ਪਨ ਮੇ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਸੁਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਨ ਧਾਵਿਤਾਮ੍ਹਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਨਕਾਲੇ ਦਨ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾ ਨੋ ਦਨ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਯ੍ਹਮੇਵੇਸਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਂ ਪਿਲਨ੍ਧਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਤਰਨਗਰਤੋ ਆਗਤਾਤ੍ਥ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਂ ਕਤਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਕੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪੁਣ੍ਣਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਂ ਨੋ ਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਥਂ ਪੇਸੇਤੂ’’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸਾ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਪਦਸਾ ਆਗਤਾ, ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਾਯ ਪਨ ਪਿਲਨ੍ਧਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਥਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਇਸ੍ਸਰਦਾਰਿਕਾ ਰਥਾਦੀਹਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਤਰਾ ਪਕਤਿਯਾਨਕਂ ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਛਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਾਲਪਣ੍ਣਂ ਵਾ ਉਪਰਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਸਤਿ ਨਿਵਤ੍ਥਸਾਟਕਸ੍ਸ ਦਸਨ੍ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਂਸੇ ਖਿਪਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਿਤਾ ਪਞ੍ਚ ਰਥਸਤਾਨਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਾ ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਰਥਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਗਤਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਪਿ ਏਕਤੋਵ ਅਗਮਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਸੇਟ੍ਠਿ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤਾਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿ ਕਤਰੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਕੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪੁਣ੍ਣਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਧਨਂ ਕਿਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਯੋ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ‘‘ਧਨਂ ਤਾਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਕਾਕਣਿਕਮਤ੍ਤਂ, ਦਾਰਿਕਾਯ ਪਨ ਆਰਕ੍ਖਮਤ੍ਤਾਯ ਲਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਿਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਾਹਦ੍ਵੀਹਂ ਵਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.
ਤੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ‘‘ਲਦ੍ਧਾ ਨੋ ਦਾਰਿਕਾ’’ਤਿ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਧੀਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਮਹਾਕੁਲਸ੍ਸ ਮੇ ਦਾਰਿਕਾ ਲਦ੍ਧਾ, ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਨਂ ਆਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਤ੍ਥਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘‘ਮਹਾਕੁਲਂ ਏਤਂ ਮਯਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਾਕੇਤੇ ਨਿਵੇਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਅਹਮ੍ਪਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਰਾਜਾਪਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਰਾਜਬਲਂ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ਇਤਰੋਪਿ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਦਸ ਰਾਜਾਨੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤੇ ਨਗਰੇ ਗੇਹਗੋਪਕਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਜਨਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਮਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਤਾਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿ ਬਹੁਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਸਿ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਸਸੁਰੋ ਕਿਰ ਤੇ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਤਰਂ ਗੇਹਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਂ, ਰਞ੍ਞੋ ਕਤਰਂ, ਉਪਰਾਜਾਦੀਨਂ ਕਤਰਾਨੀ’’ਤਿ? ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਵਜਿਰਗ੍ਗਤਿਖਿਣਞਾਣਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ‘‘ਸਸੁਰਸ੍ਸ ਮੇ ਅਸੁਕਗੇਹਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਥ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਸੁਕਗੇਹਂ, ਉਪਰਾਜਾਦੀਨਂ ਅਸੁਕਾਨੀ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਰਞ੍ਞੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਥ, ਏਤ੍ਤਕਾ ਉਪਰਾਜਾਦੀਨਂ, ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਯੋਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਪਟਿਜਗ੍ਗਥ, ਅਸ੍ਸਬਨ੍ਧਾਦਯੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਛਣਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’? ‘‘‘ਮਯਂ ਵਿਸਾਖਾਯ ਮਙ੍ਗਲਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਭਿਮ੍ਹ, ਅਸ੍ਸਰਕ੍ਖਣਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸੁਖਂ ਨ ਵਿਚਰਿਮ੍ਹਾ’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਮਾ ਲਭਿਂਸੂ’’ਤਿ.
ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਵਿਸਾਖਾਯ ਪਿਤਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਧੀਤੁ ਮੇ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਂ ਨਾਮ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਸਹਸ੍ਸਂ, ਤਦਨੁਰੂਪਾਨਿ ਚ ਰਜਤਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਪਵਾਲ਼ਵਜਿਰਾਦੀਨਿ ਦਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਕਤਿਪਾਹਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾਵ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚਿਰਂ ਪੋਸਨਂ ਨਾਮ ਕਾਤੁਂ, ਦਾਨਿ ਦਾਰਿਕਾਯ ਗਮਨਕਾਲਂ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਵਸ੍ਸਕਾਲੋ ਆਗਤੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਚਤੁਮਾਸਂ ਵਿਚਰਿਤੁਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਯਂ ਯਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਮਮ ਭਾਰੋ, ਮਯਾ ਪੇਸਿਤਕਾਲੇ ਦੇਵੋ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਕੇਤਨਗਰਂ ਨਿਚ੍ਚਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਤੇ ਜਨਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਤਯੋ ਮਾਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਪਸਾਧਨਂ ਪਨ ਤਾਵ ਨ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਯਕਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਅਸਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਪਨ ਭਤ੍ਤਪਚਨਦਾਰੂਨਿ ਨਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਤਾਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਾ ਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਦਯੋ ਚੇਵ ਪਰਿਜਿਣ੍ਣਕਾਨਿ ਚ ਗੇਹਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚਥਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਚਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਡ੍ਢਮਾਸੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਦਾਰੂਨਿ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦਾਰੂਨਿ ਲਦ੍ਧੁਂ, ਦੁਸ੍ਸਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਥੂਲਸਾਟਕੇਹਿ ਵਟ੍ਟਿਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਲਚਾਟੀਸੁ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਪਸਾਧਨਮ੍ਪਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਸਾਧਨੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਜਿਰਨਾਲ਼ਿਯੋ ਉਪਯੋਗਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਮੁਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਾਦਸ ਨਾਲ਼ਿਯੋ, ਪਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਬਾਵੀਸਤਿ ਨਾਲ਼ਿਯੋ, ਮਣੀਨਂ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਨਾਲ਼ਿਯੋ. ਇਤਿ ਏਤੇਹਿ ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਰਤਨੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਸੁਤ੍ਤਮਯਂ ਪਸਾਧਨਂ ਰਜਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਂ ਸੀਸੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਂ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਾ ਗਣ੍ਠਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰਜਤਮਯਾ ਪਾਸਕਾ, ਮਤ੍ਥਕਮਜ੍ਝੇ ਏਕਾ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਕਣ੍ਣਪਿਟ੍ਠੀਸੁ ਦ੍ਵੇ, ਗਲਵਾਟਕੇ ਏਕਾ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਤ੍ਤੂਸੁ ਦ੍ਵੇ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਕਪ੍ਪਰੇਸੁ ਦ੍ਵੇ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਕਟਿਪਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਪਸਾਧਨੇ ਏਕਂ ਮੋਰਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਪਕ੍ਖੇ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਮਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਵਾਮਪਕ੍ਖੇ ਪਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਸਤਾਨਿ, ਤੁਣ੍ਡਂ ਪਵਾਲ਼ਮਯਂ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਮਣਿਮਯਾਨਿ, ਤਥਾ ਗੀਵਾ ਚ ਪਿਞ੍ਛਾਨਿ ਚ, ਪਤ੍ਤਨਾਲ਼ਿਯੋ ਰਜਤਮਯਾ, ਤਥਾ ਜਙ੍ਘਾਯੋ. ਸੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਮਤ੍ਥਕਮਜ੍ਝੇ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟੇ ਠਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਨਮਯੂਰੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਪਤ੍ਤਨਾਲ਼ਿਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਦਿਬ੍ਬਸਙ੍ਗੀਤਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਤੂਰਿਯਘੋਸੋ ਵਿਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਗਤਾਯੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਅਮੋਰਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਪਸਾਧਨਂ ਨਵਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕਂ ਅਹੋਸਿ, ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਮੂਲਂ ਦੀਯਿਤ੍ਥ.
‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਤਾਯੇਤਂ ਪਸਾਧਨਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ? ਸਾ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਚੀਵਰਸਾਟਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸੂਚਿਯੋਪਿ ਰਜਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਮੇਵ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੀਵਰਦਾਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਇਮਂ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਂ ਲਭਿ. ਇਤ੍ਥੀਨਞ੍ਹਿ ਚੀਵਰਦਾਨਂ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਭਣ੍ਡੇਨ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਪ੍ਪੋਤਿ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰੇਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਧੀਤੁ ਪਰਿਵਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ਕਹਾਪਣਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਅਦਾਸਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਰਜਤਭਾਜਨਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਤਮ੍ਬਭਾਜਨਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਪਤ੍ਤੁਣ੍ਣਵਤ੍ਥਕੋਸੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਸਪ੍ਪਿਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਤੇਲਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਨਙ੍ਗਲਫਾਲਾਦਿਉਪਕਰਣਪੂਰਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸਕਟਸਤਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਮ ਧੀਤੁ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ‘ਅਸੁਕੇਨ ਨਾਮ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਮਾ ਪਰਸ੍ਸ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਪਹਿਣੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੂਪਕਰਣਾਨਿ ਦਾਪੇਸਿ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਰਥੇ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਣ੍ਣਦਾਸਿਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਰਥਸਤਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ‘‘ਏਤਂ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿਯੋ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿਯੋ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੋ ਵਿਚਰਥਾ’’ਤਿ ਦਿਯਡ੍ਢਸਹਸ੍ਸਪਰਿਚਾਰਿਕਾਯੋ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮਮ ਧੀਤੁ ਗਾਵੋ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਥ ਭਣੇ ਚੂਲ਼ਵਜਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਤੀਸੁ ਗਾਵੁਤੇਸੁ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭੇਰਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਥ, ਪੁਥੁਲਤੋ ਉਸਭਮਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਥ. ਗਾਵੀਨਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾ ਅਦਤ੍ਥ. ਏਵਂ ਠਿਤਕਾਲੇ ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਥਾ ਅਕਂਸੁ. ਤੇ ਗਾਵੀਨਂ ਵਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਾਵੁਤਂ ਗਤਕਾਲੇ ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਅਕਂਸੁ, ਪੁਨ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਂ ਗਤਕਾਲੇ ਅਕਂਸੁ. ਪੁਨਪਿ ਤਿਗਾਵੁਤਂ ਗਤਕਾਲੇ ਭੇਰਿਸਞ੍ਞਂ ਅਕਂਸੁ, ਪੁਥੁਲਤੋ ਗਮਨਞ੍ਚ ਨਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਦੀਘਤੋ ਤਿਗਾਵੁਤੇ, ਪੁਥੁਲਤੋ ਉਸਭਮਤ੍ਤੇ ਠਾਨੇ ਗਾਵਿਯੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਮਮ ਧੀਤੁ ਏਤ੍ਤਕਾ ਗਾਵੋ ਅਲਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਥਾ’’ਤਿ ਵਜਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਾਪੇਸਿ. ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਮਿਂ ਪਿਦਹਿਤੇ ਵਿਸਾਖਾਯ ਪੁਞ੍ਞਬਲੇਨ ਬਲਵਗਾਵੋ ਚ ਧੇਨੁਯੋ ਚ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾ ਬਲਵਗਾਵੋ ਚ ਸਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾ ਧੇਨੁਯੋ ਚ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਤਕਾ ਬਲਵਵਚ੍ਛਾ ਤਾਸਂ ਧੇਨੂਨਂ ਉਸਭਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾ ਅਹੇਸੁਂ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਏਵਂ ਗਾਵੋ ਗਤਾ’’ਤਿ? ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸ. ਸਾ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਕਿਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧੀਤਾਨਂ ਕਨਿਟ੍ਠਾ ਸਙ੍ਘਦਾਸੀ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚਗੋਰਸਦਾਨਂ ਦਦਮਾਨਾ ਥੇਰਾਨਞ੍ਚ ਦਹਰਾਨਞ੍ਚ ਸਾਮਣੇਰਾਨਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਲਂ, ਅਲ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਮਧੁਰਂ, ਇਦਂ ਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਵਾਰਿਯਮਾਨਾਪਿ ਗਾਵੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਧਨਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਾ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤੁ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾ ਪਨ ਦਾਸਦਾਸਿਯੋ ਨ ਸਂਵਿਦਹਿਤਾ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਮ ਧੀਤਰਿ ਸਸਿਨੇਹਨਿਸ੍ਸਿਨੇਹਾਨਂ ਜਾਨਨਤ੍ਥਂ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਕੇ ਗੀਵਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਹਿਣਾਮਿ, ਯਾਨਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਗਮਨਕਾਲੇਯੇਵ ਏਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਅਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਅਥ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਮਮ ਧੀਤਾ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਬ੍ਭੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧੀਤਰਂ ਸਮੀਪੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਪਤਿਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ ਇਮਞ੍ਚ ਇਮਞ੍ਚ ਆਚਾਰਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਓਵਾਦਮਦਾਸਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿ ਅਨਨ੍ਤਰਗਬ੍ਭੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਓਵਾਦਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ. ਸੋਪਿ ਸੇਟ੍ਠਿ ਧੀਤਰਂ ਏਵਂ ਓਵਦਿ –
‘‘ਅਮ੍ਮ, ਸਸੁਰਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤੋਅਗ੍ਗਿ ਬਹਿ ਨ ਨੀਹਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਬਹਿਅਗ੍ਗਿ ਅਨ੍ਤੋ ਨ ਪਵੇਸੇਤਬ੍ਬੋ, ਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸੁਖਂ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੁਖਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੁਖਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਗ੍ਗਿ ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਨ੍ਤੋਦੇਵਤਾ ਨਮਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.
ਇਮਂ ਦਸਵਿਧਂ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਬ੍ਬਾ ਸੇਨਿਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸੇਨਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਅਟ੍ਠ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ ਪਾਟਿਭੋਗੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਧੀਤੁ ਦੋਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਵਕੋਟਿਅਗ੍ਘਨਕੇਨ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨੇਨ ਧੀਤਰਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਨਚੁਣ੍ਣਮੂਲਕਂ ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸਕੋਟਿਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਾਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਕੇਤਸ੍ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇਸੁ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਮਤ੍ਤੇਸੁ ਚੁਦ੍ਦਸਸੁ ਭਤ੍ਤਗਾਮੇਸੁ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ – ‘‘ਮਮ ਧੀਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਤੇ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਾਯ ਗਮਨਕਾਲੇ ਕਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਧਾ’’ਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸ ਗਾਮਕਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ? ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਰਞ੍ਞੋ ਚ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਧੀਤਰਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.
ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਤੋ ਯਾਨਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬਲਕਾਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕੇ ਨਾਮੇਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸੁਣਿਸਾਯ ਵੋ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾ ਦਾਸਿਦਾਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇ ਕੋ ਪੋਸੇਸ੍ਸ’’ਤਿ? ‘‘ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਲਾਪੇਥ, ਅਪਲਾਯਨ੍ਤੇ ਇਤੋ ਦਣ੍ਡਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਪਨ ‘‘ਅਪੇਥ, ਮਾ ਵਾਰੇਥ, ਬਲਮੇਵ ਬਲਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਕੋ ਏਤੇ ਪੋਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕੇ ‘‘ਅਲਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਤ੍ਤਕੇਹੀ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥ ਵਿਸਾਖਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਯਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨੁ ਖੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਦਾਹੁ ਰਥੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਯਾਨੇਨ ਮੇ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਸਕਲਨਗਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਰਥੇ ਠਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਏਸਾ ਕਿਰ ਵਿਸਾਖਾ ਨਾਮ, ਏਵਰੂਪਾ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਇਤਿ ਸਾ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਗੇਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਗਤਦਿਵਸੇ ਚਸ੍ਸਾ ਸਕਲਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਯਥਾਬਲਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ. ਵਿਸਾਖਾ ਪਹਿਤਪਹਿਤਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਸੁ ਕੁਲੇਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਦਾਪੇਸਿ. ਇਤਿ ਸਾ ‘‘ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁ ਦੇਥ, ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤੁ ਦੇਥ, ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਤੁ ਦੇਥ, ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਗਿਨਿਯਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਵਯਾਨੁਰੂਪਂ ਪਿਯਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤੀ ਸਕਲਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਞਾਤਕੇ ਵਿਯ ਅਕਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਆਜਞ੍ਞਵਲ਼ਵਾਯ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਦਾਸੀਹਿ ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਲ਼ਵਂ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਅਗਮਾਸਿ.
ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਾਹਮਙ੍ਗਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧੁਰਵਿਹਾਰੇ ਵਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਂ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਗ੍ਗਸਮਣਕੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਪੇਮੇਨ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਨੇਕਸਤੇਸੁ ਨਵਭਾਜਨੇਸੁ ਨਿਰੁਦਕਪਾਯਾਸਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਅਚੇਲਕੇ ਨਿਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਗਚ੍ਛਤੁ ਮੇ ਸੁਣਿਸਾ, ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਵਨ੍ਦਤੂ’’ਤਿ ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਸਾ ‘‘ਅਰਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਰਿਯਸਾਵਿਕਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭੋਜਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਵਰੂਪਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਵਿਰਹਿਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਮਂ ਸਸੁਰੋ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸੀ’’ਤਿ, ‘‘ਧੀ, ਧੀ’’ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤਾ. ਅਚੇਲਕਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਗਰਹਿਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਨਾਲਤ੍ਥ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਂ ਮਹਾਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਂ ਇਧ ਪਵੇਸੇਸਿ, ਵੇਗੇਨ ਨਂ ਇਮਸ੍ਮਾ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਇਮੇਸਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤੁਂ, ਮਹਾਕੁਲਸ੍ਸ ਸਾ ਧੀਤਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯਾ, ਦਹਰਾ ਨਾਮ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਤੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਮਹਾਰਹੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਂ ਨਿਰੁਦਕਂ ਮਧੁਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਏਕੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨਿਵੇਸਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਸਸੁਰਂ ਬੀਜਯਮਾਨਾ ਠਿਤਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਸੁਰਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸੋ ਥੇਰਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਅਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਪਨ ਬਾਲੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਧੋਮੁਖੋ ਭੁਞ੍ਜਤੇਵ. ਵਿਸਾਖਾ ‘‘ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਮੇ ਸਸੁਰੋ ਸਞ੍ਞਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਸੁਰੋ ਪੁਰਾਣਂ ਖਾਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿ ਕਥਿਤਕਾਲੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਪੁਰਾਣਂ ਖਾਦਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਹਤ੍ਥਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ ਪਾਯਾਸਂ ਇਤੋ ਨੀਹਰਥ, ਏਤਂ ਇਮਸ੍ਮਾ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥ, ਅਯਂ ਮਂ ਏਵਰੂਪੇ ਮਙ੍ਗਲਕਾਲੇ ਅਸੁਚਿਖਾਦਕਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਨਿਵੇਸਨੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਾ ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਨ੍ਤਕਾਵ, ਕੋ ਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਾਦੇ ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੁਖੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਸਸੁਰਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਨ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਮਯਂ ਨਿਕ੍ਖਮਾਮ, ਨਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਉਦਕਤਿਤ੍ਥਤੋ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸੀ ਵਿਯ ਆਨੀਤਾ, ਧਰਮਾਨਕਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਧੀਤਰੋ ਨਾਮ ਨ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਨੇਵ ਮੇ ਕਾਰਣੇਨ ਪਿਤਾ ਇਧਾਗਮਨਕਾਲੇ ਅਟ੍ਠ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਸਚੇ ਮੇ ਧੀਤੁ ਦੋਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋਧੇਯ੍ਯਾਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਂ ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ, ਤੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸਾਦੋਸਂ ਸੋਧਾਪੇਥਾ’’ਤਿ.
ਸੇਟ੍ਠਿ ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਏਸਾ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯਂ ਦਾਰਿਕਾ ਮਙ੍ਗਲਕਾਲੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਂ ਨਿਰੁਦਕਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਮਂ ‘ਅਸੁਚਿਖਾਦਕੋ’ਤਿ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ, ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਨਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਤ੍ਥੇਰੇ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੇ ਸਸੁਰੋ ਮੇ ਅਪ੍ਪੋਦਕਂ ਮਧੁਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨ ਮਨਸਿਕਰੋਤਿ, ਅਹਂ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਸੁਰੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਰਾਣਪੁਞ੍ਞਮੇਵ ਖਾਦਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤਿਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਸਸੁਰੋ ਪੁਰਾਣਂ ਖਾਦਤੀ’’ਤਿ ਅਵਚਂ, ‘‘ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਕੋ ਦੋਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯ, ਇਧ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਕੁਜ੍ਝਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯਾ, ਏਸ ਤਾਵ ਦੋਸੋ ਮਾ ਹੋਤੁ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦਾਸੀਪਰਿਵੁਤਾ ਪਚ੍ਛਾਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤਾ, ਨਾਹਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਗਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਗੇਹੇ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯਵਲ਼ਵਾਯ ਵਿਜਾਤਾਯ ਸਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨਾਮ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹੋਦਕਾਦੀਨਿਪਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਲ਼ਵਾਯ ਵਿਜਾਤਪਰਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿਂ, ‘‘ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਕੋ ਦੋਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯ, ਇਧ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤਾ ਤਵ ਗੇਹੇ ਦਾਸੀਹਿਪਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ?
ਅਯ੍ਯਾ, ਇਧਾਪਿ ਤਾਵ ਦੋਸੋ ਮਾ ਹੋਤੁ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਿਤਾ ਇਧਾਗਮਨਕਾਲੇ ਇਮਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਗੁਯ੍ਹੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦਸ ਓਵਾਦੇ ਅਦਾਸਿ, ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਤੇਸਂ ਮੇ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਤੁ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਿਤਾ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਅਗ੍ਗਿ ਬਹਿ ਨ ਨੀਹਰਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ, ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਉਭਤੋ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਗੇਹਾਨਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤਾ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਨ ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ – ‘ਅਮ੍ਮ, ਤਵ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਸਾਮਿਕਾਨਂ ਅਗੁਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਾ ਕਥੇਸਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਸਦਿਸੋ ਅਗ੍ਗਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’’ਤਿ.
ਅਯ੍ਯਾ, ਏਤਂ ਤਾਵ ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਿਤਾ ‘‘ਬਾਹਿਰਤੋ ਅਗ੍ਗਿ ਨ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ, ‘‘ਕਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਬਾਹਿਰਤੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਨਾਹਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਤਾਤਾ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਨ ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥੇਸਿ – ਸਚੇ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਗੇਹੇਸੁ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਵਾ ਪੁਰਿਸਾ ਵਾ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਸਾਮਿਕਾਨਂ ਅਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਕਥਿਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਞ੍ਚ ਏਵਞ੍ਚ ਅਗੁਣਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਨ ਮਾ ਕਥੇਯ੍ਯਾਸਿ. ‘‘ਏਤੇਨ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਸਦਿਸੋ ਅਗ੍ਗਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣੇ ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਵ ਅਹੋਸਿ. ਯਥਾ ਚ ਏਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.
ਤੇਸੁ ਪਨ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਿਤਰਾ ‘‘ਯੇ ਦਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ‘‘ਯਾਚਿਤਕਂ ਉਪਕਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੇ ਪਟਿਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਯੇ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਯੇ ਯਾਚਿਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਟਿਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਦਲਿਦ੍ਦੇਸੁ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਤੇ ਪਟਿਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਤੇਸਂ ਦਾਤੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਸੁਖਂ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਸਾਮਿਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਸੁਖਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਸਾਮਿਕੇਹਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਲਦ੍ਧਾਲਦ੍ਧਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਯਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਸੁਖਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸੁਸਸੁਰਸਾਮਿਕੇਹਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਸਯਨਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਸਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਅਗ੍ਗਿ ਪਰਿਚਰਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਸ੍ਸੁਮ੍ਪਿ ਸਸੁਰਮ੍ਪਿ ਸਾਮਿਕਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਵਿਯ ਉਰਗਰਾਜਾਨਂ ਵਿਯ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਅਨ੍ਤੋਦੇਵਤਾ ਨਮਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸੁਞ੍ਚ ਸਸੁਰਞ੍ਚ ਸਾਮਿਕਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਟ੍ਠੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਇਮੇਸਂ ਦਸਓਵਾਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਚਨਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਧੋਮੁਖੋ ਨਿਸੀਦਿ.
ਅਥ ਨਂ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਾ ‘‘ਕਿਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧੀਤੁ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਨਂ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਅਕਾਰਣੇਨ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਸਾਖਾ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਸਸੁਰਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਪਠਮਮੇਵ ਗਮਨਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਪਿਤਾ ਪਨ ਮੇ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਮਮ ਦੋਸਸੋਧਨਤ੍ਥਾਯ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਮੇ ਨਿਦ੍ਦੋਸਭਾਵੋ ਞਾਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਾਸਿਦਾਸੇ ‘‘ਯਾਨਾਦੀਹਿ ਸਜ੍ਜਾਪੇਥਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਯਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਕਥਿਤਂ, ਖਮਾਹਿ ਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤਾਤ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਖਮਿਤਬ੍ਬਂ ਤਾਵ ਖਮਾਮਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਧੀਤਾ, ਨ ਮਯਂ ਵਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਵਤ੍ਤਾਮ, ਸਚੇ ਮਮ ਰੁਚਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਲਭਾਮਿ, ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਰੁਚਿਯਾ ਤਵ ਸਮਣੇ ਪਟਿਜਗ੍ਗਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਵਿਸਾਖਾ ਦਸਬਲਂ ਨਿਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਿਵੇਸਨਂ ਪਵੇਸੇਸਿ. ਨਗ੍ਗਸਮਣਾਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਗੇਹਂ ਗਮਨਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਵਿਸਾਖਾ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਟਿਯਾਦਿਤੋ, ਸਸੁਰੋ ਮੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਪਰਿਵਿਸਤੂ’’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਂ ਆਜੀਵਕਾ ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਸੁਣ੍ਹਾ ਮੇ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਵਿਸਤੂ’’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੇ ਪੁਨ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਸਸੁਰੋ ਮੇ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਾਤੂ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਗਮਨਂ ਨਾਮ ਅਤਿਵਿਯ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮਤਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪੁਨ ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਬਹਿਸਾਣਿਯਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਣਾਹੀ’’ਤਿ. ਪੁਰੇਤਰਮੇਵਸ੍ਸ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹਿਸਾਣਿਯਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਬਹਿਸਾਣਿਯਂ ਵਾ ਨਿਸੀਦ, ਪਰਕੁਟ੍ਟੇ ਵਾ ਪਰਸੇਲੇ ਵਾ ਪਰਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਵਾ ਪਨ ਨਿਸੀਦ, ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਤਂ ਮਮ ਸਦ੍ਦਂ ਸਾਵੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਂ ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਾਲੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਮਤਵਸ੍ਸਂ ਵਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਆਰਭਿ.
ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਚ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤਾਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਠਿਤਾਪਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਤਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਪਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਨੇ ਠਿਤਾਪਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਓਲੋਕੇਤਿ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਚਨ੍ਦਸਮਾ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਾ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਗਗਨਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਰਿ ਚਨ੍ਦੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਰਿ ਚਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਖਾਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਿਤਾਨਂ ਅਭਿਮੁਖੇ ਠਿਤਾ ਵਿਯ ਖਾਯਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਕਿਰ ਤੇਸਂ ਅਲਙ੍ਕਤਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਿਤਅਕ੍ਖੀਨਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਹਦਯਮਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਦਾਸਤ੍ਥਾਯ ਜਾਲਿਸਦਿਸੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਕਣ੍ਹਾਜਿਨਾਸਦਿਸਾ ਧੀਤਰੋ ਮਦ੍ਦਿਸਦਿਸਾ ਪਜਾਪਤਿਯੋ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸ ਫਲਂ. ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਖੋ ਤਥਾਗਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇ ਬਹਿਸਾਣਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਸਹਸ੍ਸ ਨਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਅਚਲਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਤੀਸੁ ਰਤਨੇਸੁ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਕਣ੍ਣਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਣ੍ਹਾਯ ਥਨਂ ਮੁਖੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਅਜ੍ਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਤਾ’’ਤਿ ਤਂ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਮਿਗਾਰੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਮਕਾਸਿ.
ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਣ੍ਹਾਯ ਥਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਾਣੀਹਿ ਚ ਪਰਿਸਮ੍ਬਾਹਨ੍ਤੋ ਮੁਖੇਨ ਚ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਗਾਰੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਿਗਾਰੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਨਾਮਂ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਯਤ੍ਥ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਇਦਾਨਿ ਚ ਮੇ ਸੁਣਿਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਞਾਤਂ, ਸਬ੍ਬਾ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਸੁਣਿਸਾ ਮੇ ਇਮਂ ਗੇਹਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਮਮ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਸੋਹਂ ਅਜ੍ਜ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਯਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ;
ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਤ ਮੇ ਭਦ੍ਦਾ, ਸੁਣਿਸਾ ਘਰਮਾਗਤਾ’’ਤਿ.
ਵਿਸਾਖਾ ਪੁਨਦਿਵਸਤ੍ਥਾਯਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇਪਿ ਸਸ੍ਸੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਗੇਹਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਿਵਟਦ੍ਵਾਰਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਮੇ ਸੁਣਿਸਾ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਮਸ੍ਸਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਭਾਰਿਯਂ ਪਸਾਧਨਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਪਸਾਧੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਸਲ੍ਲਹੁਕਮਸ੍ਸਾ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਪਸਾਧਨਯੋਗ੍ਗਂ ਪਸਾਧਨਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਂ ਘਨਮਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਪਸਾਧਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਂ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਗਨ੍ਧੋਦਕਘਟੇਹਿ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਗਤੋ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਟ੍ਠ ਵਰੇ (ਮਹਾਵ. ੩੫੦) ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਗਨਤਲੇ ਚਨ੍ਦਲੇਖਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਾ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾਹਿ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਦਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਦਸ ਧੀਤਰੋ ਚ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਦਸ ਦਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਦਸ ਦਸ ਧੀਤਰੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਤੇਸੁਪਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਦਸ ਦਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਦਸ ਦਸ ਧੀਤਰੋ ਚਾਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਪਨਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –
‘‘ਵਿਸਾਖਾ ਵੀਸਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਨਤ੍ਤਾ ਚ ਚਤੁਰੋ ਸਤਾ;
ਪਨਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਸਹਸ੍ਸਾ, ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਸੁਪਾਕਟਾ’’ਤਿ.
ਆਯੁ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਹੋਸਿ, ਸੀਸੇ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਲਿਤਂ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਪਨਤ੍ਤਪਰਿਵਾਰਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਤਮਾ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸਾਖਾ’’ਤਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਯੇ ਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਥੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤੁ, ਗਚ੍ਛਮਾਨਾਵ ਨੋ, ਅਯ੍ਯਾ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ, ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਨਂ ਠਿਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਨਿਪਨ੍ਨਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘‘ਇਦਾਨਿ ਥੋਕਂ ਨਿਪਜ੍ਜਤੁ, ਨਿਪਨ੍ਨਾਵ ਨੋ, ਅਯ੍ਯਾ, ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਾ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਅਸੁਕਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਨਾਮ ਨ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖੋ ਪਨ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਬਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਵਿਸਾਖਾ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਬਲਂ ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਵੇਲਾਯ ਥਾਮਂ ਵੀਮਂਸਿਤੁਕਾਮੋ ਹਤ੍ਥਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸਿ, ਸੋ ਸੋਣ੍ਡਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਾਭਿਮੁਖੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤ੍ਥਿਯੋ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਏਕਚ੍ਚਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਨ ਪਰਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਬਲਂ ਵੀਮਂਸਿਤੁਕਾਮੋ ਹਤ੍ਥਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਵਿਸਾਖਾ ਇਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਪਲਾਯਿਤੇਨ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਚੇ ਤਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲੀਹਿ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਣਾਮੇਸਿ. ਹਤ੍ਥੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤੋ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਸਪਰਿਵਾਰਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਸਾਖਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਬਹੁਨਤ੍ਤਾ ਅਰੋਗਪੁਤ੍ਤਾ ਅਰੋਗਨਤ੍ਤਾ ਅਭਿਮਙ੍ਗਲਸਮ੍ਮਤਾ, ਤਾਵਤਕੇਸੁ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮਰਣਂ ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਮਙ੍ਗਲੇਸੁ ਛਣੇਸੁ ਵਿਸਾਖਂ ਪਠਮਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜੇਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਉਸ੍ਸਵਦਿਵਸੇ ਮਹਾਜਨੇ ਮਣ੍ਡਿਤਪਸਾਧਿਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਆਰਾਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਸਾਖਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਯਾ ਅਦਾਸਿ ‘ਹਨ੍ਦ ਜੇ ਇਮਂ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੦੩).
ਸਾ ਕਿਰ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਪਸਾਧਨਂ ਸੀਸੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਂ ਯਾਵ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞੇਨੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਚਹਤ੍ਥਿਥਾਮਧਰਾਯ ਦਾਸਿਯਾ ਹਤ੍ਥੇ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਏਵ ਕਿਰ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨ ਨਂ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਇਮਂ ਪਸਾਧਨਂ ਗਣ੍ਹ, ਸਤ੍ਥੁਸਨ੍ਤਿਕਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਪਸਾਧੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਦਤ੍ਵਾ ਘਨਮਟ੍ਠਕਂ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਵਸਾਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸਾਪਿਸ੍ਸਾ ਦਾਸੀ ਤਂ ਪਸਾਧਨਂ ਪਮੁਟ੍ਠਾ. ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਸਚੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਮੁਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਪਟਿਸਾਮੇਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਸਾਖਾ ਪਸਾਧਨਂ ਪਮੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਪੇਹਿ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸੋਪਾਨਪਸ੍ਸੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ.
ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਗਮਿਕਗਿਲਾਨਾਦੀਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਵਿਚਰਿ. ਤਾ ਪਨ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਮਧੁਤੇਲਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਥਿਕਾ ਪਕਤਿਯਾਵ ਦਹਰਾ ਚ ਸਾਮਣੇਰਾ ਚ ਥਾਲਕਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਤਥੇਵ ਕਰਿਂਸੁ. ਅਥੇਕਂ ਗਿਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ (ਮਹਾਵ. ੨੮੦) ‘‘ਕੇਨਤ੍ਥੋ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੀਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹੋਤੁ, ਅਯ੍ਯ, ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਊਰੁਮਂਸੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੇਨ ਪਾਕਤਿਕਸਰੀਰਾਵ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਗਿਲਾਨੇ ਚ ਦਹਰੇ ਚ ਸਾਮਣੇਰੇ ਚ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੂਪਚਾਰੇ ਠਿਤਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਪਸਾਧਨਂ ਆਹਰ ਪਸਾਧੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਾ ਦਾਸੀ ਪਮੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯੇ, ਪਮੁਟ੍ਠਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਏਹਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯੇਨ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਮਾ ਆਹਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸੇਵ ਤਂ ਮਯਾ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਾਤਿ ਕਿਰ ਸਾ ‘‘ਕੁਲਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਮੁਟ੍ਠਭਣ੍ਡਕਂ ਥੇਰੋ ਪਟਿਸਾਮੇਤੀ’’ਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਥੇਰੋਪਿ ਤਂ ਦਾਸਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯਾਯ ਮੇ ਪਸਾਧਨਂ ਪਮੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਮੇ ਸੋਪਾਨਪਸ੍ਸੇ ਠਪਿਤਂ, ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ, ‘‘ਅਯ੍ਯ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਆਮਟ੍ਠਭਣ੍ਡਕਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯਾਯ ਅਨਾਹਾਰਿਯਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥਾਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਿਸਾਖਾਯ ਪੁਟ੍ਠਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਨਾਹਂ ਮਮ ਅਯ੍ਯੇਨ ਆਮਟ੍ਠਭਣ੍ਡਂ ਪਿਲਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਮਯਾ. ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਨ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਉਪਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਗਚ੍ਛ, ਤਂ ਆਹਰਾਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿ. ਵਿਸਾਖਾ ਤਂ ਅਪਿਲਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਵ ਕਮ੍ਮਾਰੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਘਾਪੇਸਿ. ਤੇਹਿ ‘‘ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਹਤ੍ਥਕਾਰਾਪਣਿਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸਤਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਸਾਧਨਂ ਯਾਨੇ ਠਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਿਂਤੁ ਨ ਕੋਚਿ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤੁਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਾਮ ਦੁਲ੍ਲਭਾ. ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋਵ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਮਹਾਲਤਾਪਸਾਧਨਂ ਲਭਿਂਸੁ ਵਿਸਾਖਾ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ, ਬਨ੍ਧੁਲਮਲ੍ਲਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਬਾਰਾਣਸੀਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾਤਿ.
ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸਾਖਾ ਸਯਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ ਸਕਟੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯੇਨ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਮਮ ਪਸਾਧਨਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਆਮਟ੍ਠਂ, ਤੇਨ ਆਮਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਂ ਮਯਾ ਪਿਲਨ੍ਧਿਤੁਂ. ਤਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਉਪਨੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਕ੍ਕਿਣਾਪੇਨ੍ਤੀ ਅਞ੍ਞਂ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਅਹਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ, ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਪਾਚੀਨਦ੍ਵਾਰੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸਾਖੇਤਿ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਿਸਾਖਾ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ਨਵਕੋਟੀਹਿ ਭੂਮਿਮੇਵ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਪਰਾਹਿ ਨਵਕੋਟੀਹਿ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦਿਯਨਗਰੇ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਦ੍ਦਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਅਹੋਸਿ. ਪਕਤਿਯਾ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਵਿਸਾਖਾਯ ਗੇਹੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਸਤਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚੀਨਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਵਸਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂਯੇਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਉਤ੍ਤਰਦ੍ਵਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਚਾਰਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਵਿਸਾਖੇ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਮਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨਿਵਤ੍ਤਗਮਨਂ ਇਦਂ ਵਿਸਾਖੇ’’ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਞ੍ਚਿ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਤਾਕਤਵਿਜਾਨਨਕਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਯਂ ਰੁਚ੍ਚਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹ ਵਿਸਾਖੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਪਿਯਾਯਤਿ, ‘‘ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਇਦ੍ਧਿਮਾ, ਏਤਂ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਲਹੁਂ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤਵ ਪਰਿਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਨਿਪਿ ਰੁਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਚ ਪਾਸਾਣਤ੍ਥਾਯ ਚ ਗਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਨ੍ਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਚ ਪਾਸਾਣੇ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਸਕਟੇ ਰੁਕ੍ਖਪਾਸਾਣੇ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਕ੍ਖੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵੇਭੂਮਿਕਂ ਪਾਸਾਦਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਮਿਯਂ ਪਞ੍ਚ ਗਬ੍ਭਸਤਾਨਿ, ਉਪਰਿਭੂਮਿਯਂ ਪਞ੍ਚ ਗਬ੍ਭਸਤਾਨੀਤਿ ਗਬ੍ਭਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਪਾਸਾਦੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਟ੍ਠਕਰੀਸੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਪਾਸਾਦਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ, ‘‘ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਦੋ ਪਨ ਨ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਪਧਾਨਵੇਤ੍ਤਗੇਹਸਤਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਚੂਲ਼ਪਾਸਾਦਸਤਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਦੀਘਮਾਲ਼ਕਸਤਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸਿ.
ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਨਵਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਵਿਸਾਖਾਯਪਿ ਪਾਸਾਦੇ ਕਮ੍ਮਂ ਨਵਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਪਾਸਾਦਕੂਟਂ ਘਨਕੋਟ੍ਟਿਤਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣੇਨੇਵ ਸਟ੍ਠਿਉਦਕਘਟਗਣ੍ਹਨਕਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਚ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਚਤੁਮਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਵਸਥ, ਪਾਸਾਦਮਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੇ ਏਵ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਕਾ ਸਹਾਯਿਕਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਂ ਏਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਹਾਯਿਕੇ ਅਹਂ ਇਮਂ ਵਤ੍ਥਂ ਤਵ ਪਾਸਾਦੇ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਅਤ੍ਥਰਿਤੁਕਾਮਾ, ਅਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਮੇ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਹਾਯਿਕੇ, ਸਚੇ ਤ੍ਯਾਹਂ ‘ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ‘ਮੇ ਓਕਾਸਂ ਅਦਾਤੁਕਾਮਾ’ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਸਿ, ਸਯਮੇਵ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਭੂਮਿਯੋ ਗਬ੍ਭਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਂ ਵਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਤਰਮੂਲਂ ਵਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਸਾਦੇ ਪੁਞ੍ਞਭਾਗਂ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਅਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸੋਪਾਨਪਾਦਮੂਲੇ ਪਾਦਧੋਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਇਮਂ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਰਾਹਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਂ ਏਤ੍ਥ ਪਾਦਂ ਪੁਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਿਸਾਖਾਯ ਕਿਰੇਤਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਟ੍ਠਾਨਂ.
ਵਿਸਾਖਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਅਨ੍ਤੋਵਿਹਾਰੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ, ਅਵਸਾਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਸਾਟਕੇ ਅਦਾਸਿ. ਸਙ੍ਘਨਵਕੇਨ ਲਦ੍ਧਚੀਵਰਸਾਟਕਾ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਅਦਾਸਿ. ਦਾਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ ਅਗਮਂਸੁ. ਇਤਿ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਭੂਮਿਗ੍ਗਹਣੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ, ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਕਾਰਾਪਨੇ ਨਵ, ਵਿਹਾਰਮਹੇ ਨਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ ਕੋਟਿਯੋ ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ. ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਵਸਮਾਨਾਯ ਏਵਰੂਪੋ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਵਿਹਾਰਮਹਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਦਿਵਸੇ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਚ੍ਛਾਯਾਯ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਪਨਤ੍ਤਪਰਿਵੁਤਾ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਮਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਤ੍ਥਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੀ ਪਞ੍ਚਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਮਧੁਰਸਦ੍ਦੇਨ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –
‘‘ਕਦਾਹਂ ਪਾਸਾਦਂ ਰਮ੍ਮਂ, ਸੁਧਾਮਤ੍ਤਿਕਲੇਪਨਂ;
ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਯ੍ਹ ਪੂਰਿਤੋ.
‘‘ਕਦਾਹਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਞ੍ਚ, ਭਿਸਿਬਿਮ੍ਬੋਹਨਾਨਿ ਚ;
ਸੇਨਾਸਨਭਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਯ੍ਹ ਪੂਰਿਤੋ.
‘‘ਕਦਾਹਂ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਂ, ਸੁਚਿਂ ਮਂਸੂਪਸੇਚਨਂ;
ਭੋਜਨਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਯ੍ਹ ਪੂਰਿਤੋ.
‘‘ਕਦਾਹਂ ਕਾਸਿਕਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਖੋਮਕਪ੍ਪਾਸਿਕਾਨਿ ਚ;
ਚੀਵਰਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਯ੍ਹ ਪੂਰਿਤੋ.
‘‘ਕਦਾਹਂ ਸਪ੍ਪਿਨਵਨੀਤਂ, ਮਧੁਤੇਲਞ੍ਚ ਫਾਣਿਤਂ;
ਭੇਸਜ੍ਜਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਯ੍ਹ ਪੂਰਿਤੋ’’ਤਿ.
ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਤ੍ਤਕੇ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਵਿਸਾਖਾਯ ਗਾਯਨਂ ਨਾਮ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ, ਸਾ ਅਜ੍ਜ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਪਨਤ੍ਤਪਰਿਵੁਤਾ ਗਾਯਮਾਨਾ ਪਾਸਾਦਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖ੍ਵਸ੍ਸਾ ਪਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕੁਪਿਤਂ, ਉਦਾਹੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਜਾਤਾ’’ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਾ ਗਾਯਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ਸਾ ‘ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾ ਮੇ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੀ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਦਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਾਯ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਣਿਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –
‘‘ਅਤੀਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਆਯੁ ਅਹੋਸਿ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ, ਨਗਰਂ ਹਂਸਵਤੀ ਨਾਮ, ਪਿਤਾ ਸੁਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ, ਮਾਤਾ ਸੁਜਾਤਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ, ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾ ਏਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਅਟ੍ਠ ਵਰੇ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੀ ਸਾਯਂਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਏਕਾ ਸਹਾਯਿਕਾ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸੇਨ ਕਥਨਞ੍ਚ ਵਲ੍ਲਭਭਾਵਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਲ੍ਲਤਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਹੋਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਓਸਾਨਦਿਵਸੇ ਚੀਵਰਸਾਟਕੇ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਫਲੇਨ ਦੇਵਿਸ੍ਸਰਿਯਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਨੇਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠ ਵਰੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਤ੍ਥਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਵਿਸਾਖਾ ਨਾਮ ਉਪਾਸਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠ ਵਰੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੀਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਾ ਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸ੍ਵੇਵ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਾ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ.
ਸਾ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਕਿਸ੍ਸ ਕਾਸਿਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧੀਤਾਨਂ ਕਨਿਟ੍ਠਾ ਸਙ੍ਘਦਾਸੀ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਕੁਲਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿ ਜੇਟ੍ਠਭਗਿਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇਪਿ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਾਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਦਾਯਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਨਞ੍ਚਯਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇ ਬਹੂਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਅਕਾਸਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਧੀਤਾ ਗਾਯਤਿ, ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾਯ ਪਨ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਨਾਮ ਛੇਕੋ ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਵਿਸਾਖਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੫੩. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿਮ੍ਹਾ, ਕਯਿਰਾ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਬਹੂ;
ਏਵਂ ਜਾਤੇਨ ਮਚ੍ਚੇਨ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿਮ੍ਹਾਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਰਾਸਿਮ੍ਹਾ. ਕਯਿਰਾਤਿ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਬਹੂਤਿ ਏਕਤੋ ਵਣ੍ਟਿਕਮਾਲਾਦਿਭੇਦਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਮਾਲਾਵਿਕਤਿਯੋ. ਮਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਮਰਿਤਬ੍ਬਸਭਾਵਤਾਯ ‘‘ਮਚ੍ਚੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਸਤ੍ਤੇਨ ਚੀਵਰਦਾਨਾਦਿਭੇਦਂ ਬਹੁਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਰਾਸਿਗ੍ਗਹਣਂ ਬਹੁਪੁਪ੍ਫਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਅਪ੍ਪਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਚ ਛੇਕੋ ਨੇਵ ਬਹੂ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਛੇਕੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪੇਸੁ ਬਹੂਸੁਪਿ ਪੁਪ੍ਫੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ. ਬਹੂਸੁ ਪਨ ਪੁਪ੍ਫੇਸੁ ਸਤਿ ਛੇਕੋ ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਦਕ੍ਖੋ ਕੁਸਲੋ ਬਹੂ ਮਾਲਾਗੁਣੇ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਚੇ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਮਨ੍ਦਾ ਹੋਤਿ, ਭੋਗਾ ਚ ਬਹੂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬਹੂਨਿ ਕੁਸਲਾਨਿ ਕਾਤੁਂ, ਮਨ੍ਦਾਯ ਚ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਮਨ੍ਦੇਸੁ ਚ ਪਨ ਭੋਗੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਚ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਮਨ੍ਦੇਸੁ ਚ ਭੋਗੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ. ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਚ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਚ ਭੋਗੇਸੁ ਸਤਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਥਾਰੂਪਾ ਚ ਵਿਸਾਖਾ ਉਪਾਸਿਕਾ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਥਾਪਿ…ਪੇ… ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਜਾਤਾਤਿ.
ਵਿਸਾਖਾਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ