੯. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਪਞ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁ
ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਸਿ.
ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ, ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋਤਿ ਤਯੋ ਉਤ੍ਤਮਗਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਵਾਤਮੇਵ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤਂ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ, ਯਸ੍ਸ ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾਰਂਯੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਅਨੁਵਾਤਮੇਵ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ, ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ, ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੀਣਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਿ. ਯੇਸਂ ਅਨੁਵਾਤਮੇਵ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੦)
ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਅਤ੍ਥਾਨਨ੍ਦ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ, ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ’’? ‘‘ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ ਪਯਤਪਾਣਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਰਤੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਾਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’’’ਤਿ.
‘‘ਦੇਵਤਾਪਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦਾਨਸਂਵਿਭਾਗਰਤੋ’’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ, ਯਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨੁਵਾਤਪਟਿਵਾਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੫੪. ‘‘ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ,
ਨ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗਰਮਲ੍ਲਿਕਾ ਵਾ;
ਸਤਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ,
ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਪਵਾਯਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੦);
੫੫. ‘‘ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗਰਂ ਵਾਪਿ, ਉਪ੍ਪਲਂ ਅਥ ਵਸ੍ਸਿਕੀ;
ਏਤੇਸਂ ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਂ, ਸੀਲਗਨ੍ਧੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਪਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਰੁਕ੍ਖੋ ਆਯਾਮਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਆਭਾ ਪਞ੍ਞਾਸ ਯੋਜਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਨ੍ਧੋ ਯੋਜਨਸਤਂ, ਸੋਪਿ ਅਨੁਵਾਤਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਵਾਤਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਰੂਪੋਪਿ ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ. ਚਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧੋ. ਤਗਰਮਲ੍ਲਿਕਾ ਵਾਤਿ ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਧੋ ਏਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਾਰਗਨ੍ਧਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਲੋਹਿਤਚਨ੍ਦਨਸ੍ਸਾਪਿ ਤਗਰਸ੍ਸਪਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯਪਿ ਅਨੁਵਾਤਮੇਵ ਵਾਯਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਵਾਤਂ. ਸਤਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧੋਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਸੀਲਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਪਵਾਯਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਸੀਲਗਨ੍ਧੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਸਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ ਨ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਵਾਤਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਵਸ੍ਸਿਕੀਤਿ ਜਾਤਿਸੁਮਨਾ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਨ੍ਦਨਾਦੀਨਂ ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਂ ਗਨ੍ਧਤੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸੀਲਗਨ੍ਧੋਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਅਸਦਿਸੋ ਅਪਟਿਭਾਗੋਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਤ੍ਤਾ. ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਜਾਤਾਤਿ.
ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਪਞ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.