੬. ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁ
ਨ ਪਰੇਸਂ ਵਿਲੋਮਾਨੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਆਜੀਵਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਪੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਵੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਆਜੀਵਕਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਘਰੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਗੁਣਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮਾ ਆਜੀਵਕਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਹਂ ਬੁਦ੍ਧਸਨ੍ਤਿਕਂ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਮਾ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਵਾਰੇਸਿ ਏਵ. ਸਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਾਤ, ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਠਮਤਰਂ ਆਜੀਵਕਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ‘‘ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਾਤੁ ਵਚਨੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤੁਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਅਯ੍ਯ, ਮਮ ਮਾਤੁ ਭਾਯਾਮਿ, ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਕਤਸਕ੍ਕਾਰਂ ਉਭੋਪਿ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਾ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਅਯ੍ਯ, ਮਾਤਾ ਮੇ ਤਜ੍ਜੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹਂ ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਅਸੁਕਵੀਥਿਯਂ ਵਾ ਅਸੁਕਮਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ‘‘ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਆਜੀਵਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਜੀਵਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ, ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਕਤਂ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕਂ ਤੇ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਉਭੋਪਿ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਆਜੀਵਕੋ ਪਾਤੋਵ ਤਂ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਗਬ੍ਭੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸੁਂ.
ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਗੇਹਂ ਅਲ੍ਲਗੋਮਯੇਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਲਾਜਪਞ੍ਚਮਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਸੀਦਨਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਰਹਂ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਪਰਿਚਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਆਸਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਦੇਸਕੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਸੋਕਧਾਤੁਂ ਕਮ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਹਿ ਨੇਸਂ ‘‘ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਰਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ, ਅਯਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ, ਅਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ, ਅਯਂ ਦੇਵਲੋਕਂ, ਅਯਂ ਅਮਤਮਹਾਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਮਗ੍ਗਾ ਆਵਿਭੂਤਾ. ਗਾਮਨਿਗਮਾਦੀਨਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ਪਾਤੋਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਗਤੋ. ਸਾ ਗੇਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਾਰੇਤੁਕਾਮਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੇਨ ਅਨੁਮੋਦਨਧਮ੍ਮਕਥਂ ਆਰਭਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਦਮਾਨਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿ. ਆਜੀਵਕੋਪਿ ਪਚ੍ਛਾਗਬ੍ਭੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ‘‘ਨ ਇਦਾਨੇਸਾ ਮਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਟ੍ਠਾਸਿ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਉਪਾਸਿਕਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ਤਸ੍ਸ ਕਥਾਯ ਲਜ੍ਜਿਤਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ ਉਪਾਸਿਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾਨੁਗਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਸ੍ਸ ਮੇ ਕਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਜਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਂ ਕਥਂ ਨਾਮ ਆਵਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਾਕਤਮੇਵ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੫੦. ‘‘ਨ ਪਰੇਸਂ ਵਿਲੋਮਾਨਿ, ਨ ਪਰੇਸਂ ਕਤਾਕਤਂ;
ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਅਵੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਕਤਾਨਿ ਅਕਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਰੇਸਂ ਵਿਲੋਮਾਨੀਤਿ ਪਰੇਸਂ ਵਿਲੋਮਾਨਿ ਫਰੁਸਾਨਿ ਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਕਵਚਨਾਨਿ ਨ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਨ ਪਰੇਸਂ ਕਤਾਕਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਨਾਪਿਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਦਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਦਾਨਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਅਸੁਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ, ਨਾਪਿਸ੍ਸਾ ਗੇਹੇ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਦਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਦਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ, ਨਾਪਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਚਰਿਯਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਗਮਿਕਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਭੋਜਨਸਾਲਾਵਤ੍ਤਂ, ਨ ਜਨ੍ਤਾਘਰਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਨਾਪਿਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਭਾਵਨਾਰਾਮਤਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰੇਸਂ ਕਤਾਕਤਂ ਨਾਮ ਨ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਅਵੇਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਭੂਤਸ੍ਸ ਮੇ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੪੮) ਇਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਯੋਗੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਂ, ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਾਕਤਾਨਿ ਓਲੋਕੇਯ੍ਯਾਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਜਾਤਾਤਿ.
ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.