੧੧. ਗੋਧਿਕਤ੍ਥੇਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਤ੍ਥੁ

ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਗੋਧਿਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਇਸਿਗਿਲਿਪਸ੍ਸੇ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਸਾਮਾਯਿਕਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਾਯਿਕਸ੍ਸ ਰੋਗਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਤੋ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਸੋ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਛਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਛਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਝਾਨਾ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਅਨਿਯਤਾ ਗਤਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੇਸੋਰੋਪਨਸਤ੍ਥਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਪਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਮਾਰੋ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤੁਕਾਮੋ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਨ੍ਤਾ ਖੋ ਪਨ ਜੀਵਿਤੇ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਸਚਾਹਂ ਏਤਂ ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਵਚਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਾਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵੇਸੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ –

‘‘ਮਹਾਵੀਰ ਮਹਾਪਞ੍ਞ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਯਸਸਾ ਜਲਂ;

ਸਬ੍ਬਵੇਰਭਯਾਤੀਤ, ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਚਕ੍ਖੁਮ.

‘‘ਸਾਵਕੋ ਤੇ ਮਹਾਵੀਰ, ਮਰਣਂ ਮਰਣਾਭਿਭੂ;

ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਚੇਤਯਤਿ, ਤਂ ਨਿਸੇਧ ਜੁਤਿਨ੍ਧਰ.

‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਸਾਵਕੋ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ;

ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋ ਸੇਕ੍ਖੋ, ਕਾਲਂ ਕਯਿਰਾ ਜਨੇ ਸੁਤਾ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਥੇਰੇਨ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਾਰੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਧੀਰਾ ਕੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਨਾਵਕਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਗੋਧਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਧੂਮਰਾਸਿ ਵਿਯ ਤਿਮਿਰਪੁਞ੍ਜੋ ਵਿਯ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਧੂਮਤਿਮਿਰਭਾਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਗੋਧਿਕਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ ‘ਕਤ੍ਥ ਗੋਧਿਕਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗੋਧਿਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਾਰੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਾਨਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਕੁਮਾਰਕਵਣ੍ਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬੇਲੁਵਪਣ੍ਡੁਵੀਣਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ –

‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਚ ਤਿਰਿਯਂ, ਦਿਸਾ ਅਨੁਦਿਸਾ ਸ੍ਵਹਂ;

ਅਨ੍ਵੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਗੋਧਿਕੋ ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ –

‘‘ਯੋ ਧੀਰੋ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਝਾਯੀ ਝਾਨਰਤੋ ਸਦਾ;

ਅਹੋਰਤ੍ਤਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਂ, ਜੀਵਿਤਂ ਅਨਿਕਾਮਯਂ.

‘‘ਜੇਤ੍ਵਾਨ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਸੇਨਂ, ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਬ੍ਭਵਂ;

ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਗੋਧਿਕੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਤਸ੍ਸ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਾ ਅਭਸ੍ਸਥ;

ਤਤੋ ਸੋ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਥਾ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਪਾਪਿਮ, ਗੋਧਿਕਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਨ? ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੫੭. ‘‘ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨਂ;

ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਮਾਰੋ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗੋਧਿਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਯੇ ਚ ਏਵਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨਨ੍ਤਿ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾਨਂ. ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਞਾਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਦਙ੍ਗਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਾਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਮਾਰੋ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤੋਪਿ ਮਾਰੋ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਨ ਲਭਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਤ੍ਤਾ. ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਜਾਤਾਤਿ.

ਗੋਧਿਕਤ੍ਥੇਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਤ੍ਥੁ ਏਕਾਦਸਮਂ.