੧. ਮੇਘਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਫਨ੍ਦਨਂ ਚਪਲਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਚਾਲਿਕਾਯ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮੇਘਿਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮੇਘਿਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ (ਉਦਾ. ੩੧) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤੀਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਅਨ੍ਵਾਸਤ੍ਤਤਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਪਧਾਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਂ ਮੇਘਿਯਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤਿਭਾਰਿਯਂ ਤੇ, ਮੇਘਿਯ, ਕਤਂ ‘ਆਗਮੇਹਿ ਤਾਵ, ਮੇਘਿਯ, ਏਕਕੋਮ੍ਹਿ ਯਾਵ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਮਂ ਯਾਚਨ੍ਤਂ ਏਕਕਂ ਪਹਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਵਸਿਕੇਨ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮੇਤਂ ਲਹੁਕਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੩੩. ‘‘ਫਨ੍ਦਨਂ ਚਪਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੂਰਕ੍ਖਂ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਯਂ;

ਉਜੁਂ ਕਰੋਤਿ ਮੇਧਾਵੀ, ਉਸੁਕਾਰੋਵ ਤੇਜਨਂ.

੩੪. ‘‘ਵਾਰਿਜੋਵ ਥਲੇ ਖਿਤ੍ਤੋ, ਓਕਮੋਕਤਉਬ੍ਭਤੋ;

ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਪਹਾਤਵੇ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਫਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਮਾਨਂ. ਚਪਲਨ੍ਤਿ ਏਕਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਅਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਗਾਮਦਾਰਕੋ ਵਿਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸਣ੍ਠਹਨਤੋ ਚਪਲਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਭੂਮਿਵਤ੍ਥੁਆਰਮ੍ਮਣਕਿਰਿਯਾਦਿਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਪਨੇਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੂਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਿਟ੍ਠਸਮ੍ਬਾਧੇ ਠਾਨੇ ਕਿਟ੍ਠਖਾਦਕਗੋਣਂ ਵਿਯ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਪ੍ਪਾਯਾਰਮ੍ਮਣੇਯੇਵ ਦੁਟ੍ਠਪਨਤੋ ਦੂਰਕ੍ਖਂ. ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸਭਾਗਾਰਮ੍ਮਣਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਯਂ. ਉਸੁਕਾਰੋਵ ਤੇਜਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਉਸੁਕਾਰੋ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਏਕਂ ਵਙ੍ਕਦਣ੍ਡਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਤਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਜਿਯਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰਕਪਲ੍ਲੇ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਾਲਕੇ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਙ੍ਕਂ ਉਜੁਂ ਵਾਲਵਿਜ੍ਝਨਯੋਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਲਭਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਮੇਧਾਵੀ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਫਨ੍ਦਨਾਦਿਸਭਾਵਮੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਧੁਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਾਵਾਸਵਸੇਨ, ਨਿਤ੍ਤਚਂ ਅਪਗਤਓਲ਼ਾਰਿਕਕਿਲੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਸਿਨੇਹੇਨ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯੇਨ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕੇ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਅਕੁਟਿਲਂ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਨਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਹਤ੍ਥਗਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਭਾਵਂ ਲਭਤਿ.

ਵਾਰਿਜੋਵਾਤਿ ਮਚ੍ਛੋ ਵਿਯ, ਥਲੇ ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਪਾਦੇਨ ਵਾ ਜਾਲਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਥਲੇ ਛਡ੍ਡਿਤੋ. ਓਕਮੋਕਤਉਬ੍ਭਤੋਤਿ ‘‘ਓਕਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਚੀਵਰੇਹੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਮਹਾਵ. ੩੦੬) ਉਦਕਂ ਓਕਂ, ‘‘ਓਕਂ ਪਹਾਯ ਅਨਿਕੇਤਸਾਰੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੫੦) ਆਲਯੋ, ਏਤ੍ਥ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਓਕਮੋਕਤਉਬ੍ਭਤੋ’’ਤਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਓਕਮੋਕਤੋਤਿ ਉਦਕਸਙ੍ਖਾਤਾ ਆਲਯਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ. ਉਬ੍ਭਤੋਤਿ ਉਦ੍ਧਟੋ. ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸੋ ਉਦਕਾਲਯਤੋ ਉਬ੍ਭਤੋ ਥਲੇ ਖਿਤ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛੋ ਉਦਕਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਲਯਾਭਿਰਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਟ੍ਟਂ ਪਹਾਤੁਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਖਿਤ੍ਤਂ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਿਯਮਾਨਂ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿ, ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਧੁਰਂ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੇਧਾਵੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਉਜੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਇਦਂ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਂ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੋ ਵਾਰਿਜੋ ਵਿਯ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਪਹਾਤਵੇ, ਯੇਨ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯੇਨੇਵ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਤਿ, ਤਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਮੇਘਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਜਾਤਾਤਿ.

ਮੇਘਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.