੮. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ
ਅਸਾਰੇ ਸਾਰਮਤਿਨੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਨਾਗਮਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਅਮਰਵਤਿਯਾ ਨਾਮ ਨਗਰੇ ਸੁਮੇਧੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਮਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪੇਸੁ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨੇਕਕੋਟਿਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਧਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦੀਪਙ੍ਕਰਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸੁਦਸ੍ਸਨਵਿਹਾਰਤੋ ਰਮ੍ਮਵਤੀਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨਤ੍ਥਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਸੋਧਯਮਾਨਂ ਜਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਪਦੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਸੋਧੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸੋਧਿਤੇਯੇਵ ਆਗਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੇਤੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਲਲੇ ਅਜਿਨਚਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਸਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਕਲਲਂ ਅਨਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਨਿਪਨ੍ਨੋ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਙ੍ਕੁਰੋ ਏਸ, ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ‘‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਮਙ੍ਗਲੋ ਸੁਮਨੋ ਰੇਵਤੋ ਸੋਭਿਤੋ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਪਦੁਮੋ ਨਾਰਦੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸੁਜਾਤੋ ਪਿਯਦਸ੍ਸੀ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸੀ ਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸੀ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਸਿਖੀ ਵੇਸ੍ਸਭੂ ਕਕੁਸਨ੍ਧੋ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਤੇਵੀਸਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਲਦ੍ਧਬ੍ਯਾਕਰਣੋ, ‘‘ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ, ਦਸ ਉਪਪਾਰਮਿਯੋ, ਦਸ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮਿਯੋ’’ਤਿ ਸਮਤ੍ਤਿਂਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤੋ ਪਥਵਿਕਮ੍ਪਨਾਨਿ ਮਹਾਦਾਨਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਠਤ੍ਵਾ ਦਸ ਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ –
‘‘ਕਾਲੋ ਦੇਵ ਮਹਾਵੀਰ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ;
ਸਦੇਵਕਂ ਤਾਰਯਨ੍ਤੋ, ਬੁਜ੍ਝਸ੍ਸੁ ਅਮਤਂ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੧.੬੭) –
ਵੁਤ੍ਤੇ –
‘‘ਕਾਲਂ ਦੇਸਞ੍ਚ ਦੀਪਞ੍ਚ, ਕੁਲਂ ਮਾਤਰਮੇਵ ਚ;
ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਹਾਯਸੋ’’ਤਿ. –
ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਵਿਲੋਕਨਾਨਿ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਸਕ੍ਯਰਾਜਕੁਲੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਵਿਜਾਯਿ. ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਹਰਿਯਮਾਨੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਭਦ੍ਰਯੋਬ੍ਬਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਉਤੂਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇਸੁ ਤੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਦੇਵਲੋਕਸਿਰਿਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਾਯ ਗਮਨਸਮਯੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਜਿਣ੍ਣਬ੍ਯਾਧਿਮਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਤਯੋ ਦੇਵਦੂਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਧੁ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਵਸਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਗਲਪੋਕ੍ਖਰਣੀਤੀਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਕਪ੍ਪਕਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇਨ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੋ ਰਾਹੁਲਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਜਾਤਸਾਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਯਾਵ ਇਦਂ ਬਨ੍ਧਨਂ ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ –
‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਨੂਨ ਸਾ ਮਾਤਾ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਨੂਨ ਸੋ ਪਿਤਾ;
ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਨੂਨ ਸਾ ਨਾਰੀ, ਯਸ੍ਸਾਯਂ ਈਦਿਸੋ ਪਤੀ’’ਤਿ. –
ਕਿਸਾਗੋਤਮਿਯਾ ਨਾਮ ਪਿਤੁਚ੍ਛਾਧੀਤਾਯ ਭਾਸਿਤਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਂ ਇਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤਪਦਂ ਸਾਵਿਤੋ’’ਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨਿਦ੍ਦੋਪਗਤਾਨਂ ਨਾਟਕਿਤ੍ਥੀਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨਹਦਯੋ ਛਨ੍ਨਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਡਕਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਛਨ੍ਨਸਹਾਯੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਵਪਬ੍ਬਤਪਬ੍ਭਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਗਧਰਞ੍ਞਾ ਰਜ੍ਜੇਨ ਨਿਮਨ੍ਤਿਯਮਾਨੋ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜਿਤਂ ਆਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਞ੍ਞੋ ਆਲ਼ਾਰਞ੍ਚ ਉਦਕਞ੍ਚ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਂ ਅਨਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਮਹਾਪਧਾਨਂ ਪਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਪਾਤੋਵ ਸੁਜਾਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਪਾਯਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਂ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਨੇਰਞ੍ਜਰਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਮਹਾਵਨਸਣ੍ਡੇ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸੋਤ੍ਤਿਯੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲ਼ੇਨ ਨਾਗਰਾਜੇਨ ਅਭਿਤ੍ਥੁਤਗੁਣੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਤਿਣਾਨਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਤਾਵਿਮਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾਵ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯੇ ਅਨਤ੍ਥਙ੍ਗਮਿਤੇਯੇਵ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਯਾਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਾਵਸਾਨੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਦਿਸਬ੍ਬਗੁਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਂ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਹਮ੍ਪਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਆਯਾਚਿਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨੋ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਅਜ੍ਝੇਸਨਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਾਰੁਦਕਾਨਂ ਕਾਲਕਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਕਾਸਿਪੁਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਉਪਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਇਸਿਪਤਨੇ ਮਿਗਦਾਯੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇਨ ਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੇ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਪ੍ਪਮੁਖੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟਿਯੋ ਅਮਤਪਾਨਂ ਪਾਯੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਯਸਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਪਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਏਹਿ ਯਸਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੇ ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸ ਜਨੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਸਿ.
ਏਵਂ ਲੋਕੇ ਏਕਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਰਹਨ੍ਤੇਸੁ ਜਾਤੇਸੁ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਚਰਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸਾਸੁ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਤਿਂਸ ਜਨੇ ਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯਕੁਮਾਰੇ ਵਿਨੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਕੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਸਬ੍ਬੁਤ੍ਤਮੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨੇਵ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਿਸਾਸੁ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢੁਡ੍ਢਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਾਦਯੋ ਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਪਰਿਵਾਰੇ ਤੇਭਾਤਿਕਜਟਿਲੇ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨੇਵ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਗਯਾਸੀਸੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ (ਮਹਾਵ. ੫੪; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੮) ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਰਹਨ੍ਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ‘‘ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਾਜਗਹਨਗਰੂਪਚਾਰੇ ਲਟ੍ਠਿਵਨੁਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸਨਹੁਤੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਮਧੁਰਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਏਕਾਦਸਹਿ ਨਹੁਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨਹੁਤਂ ਸਰਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਮਾਣਵਕਵਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਤ੍ਥੁਤਗੁਣੋ ਰਾਜਗਹਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਨਿਵੇਸਨੇ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਵੇਲ਼ੁਵਨਾਰਾਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ – ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਰਾਜਗਹਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਉਪਤਿਸ੍ਸਗਾਮੋ ਕੋਲਿਤਗਾਮੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਉਪਤਿਸ੍ਸਗਾਮੇ ਸਾਰਿਯਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਕੋਲਿਤਗਾਮੇ ਮੋਗ੍ਗਲਿਯਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾਪਿ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਾਨਿ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਆਬਦ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਸਹਾਯਕਾਨੇਵ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਗਬ੍ਭਪਰਿਹਾਰਂ ਅਦਂਸੁ. ਤਾ ਉਭੋਪਿ ਦਸਮਾਸਚ੍ਚੇਯੇਨ ਪੁਤ੍ਤੇ ਵਿਜਾਯਿਂਸੁ. ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਸਾਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਤਿਸ੍ਸਗਾਮਕੇ ਜੇਟ੍ਠਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਕੋਲਿਤਗਾਮੇ ਜੇਟ੍ਠਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੋਲਿਤੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਵੁਡ੍ਢਿਮਨ੍ਵਾਯ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਉਪਤਿਸ੍ਸਮਾਣਵਸ੍ਸ ਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਾਯ ਨਦਿਂ ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਵਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਸਿਵਿਕਸਤਾਨਿ ਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੋਲਿਤਮਾਣਵਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਆਜਞ੍ਞਯੁਤ੍ਤਰਥਸਤਾਨਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਮਾਣਵਕਸਤਪਰਿਵਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਗਹੇ ਚ ਅਨੁਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਮਞ੍ਚਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਏਕਤੋ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮਜ੍ਜਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਹਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਹਸਨ੍ਤਿ, ਸਂਵੇਗਟ੍ਠਾਨੇ ਸਂਵੇਜੇਨ੍ਤਿ, ਦਾਯਂ ਦਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦਾਯਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਮਜ੍ਜਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਗਤਤ੍ਤਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇਸੁ ਵਿਯ ਹਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਹਾਸੋ ਵਾ ਸਂਵੇਗਟ੍ਠਾਨੇ ਸਂਵੇਗੋ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦਾਨਂ ਵਾ ਨਾਹੋਸਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਨ ਜਨਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤੇ ਅਪ੍ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਏਕਂ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਕੋਲਿਤੋ ਉਪਤਿਸ੍ਸਂ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ ਉਪਤਿਸ੍ਸ, ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਦਿਵਸੇਸੁ ਵਿਯ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ, ਇਦਾਨਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨਧਾਤੁਕੋਸਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਮ੍ਮ ਕੋਲਿਤ, ਏਤੇਸਂ ਵੋਲੋਕਨੇ ਸਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਤਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਗਵੇਸਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਮ੍ਹਿ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋਸੀਤਿ? ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸੁਚਿਨ੍ਤਿਕਂ, ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਗਵੇਸਨ੍ਤੇਹਿ ਏਕਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਾਮਾ’’ਤਿ?
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਞ੍ਚਯੋ ਨਾਮ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਟਿਵਸਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤੇ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਾਣਵਕਸਤਾਨਿ ‘‘ਸਿਵਿਕਾਯੋ ਚ ਰਥੇ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਯ ਸਿਵਿਕਾਯ ਏਕੇਨ ਰਥੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਞ੍ਚਯੋ ਅਤਿਰੇਕਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਮਯਂ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਨਨਸਮਯੋ ਏਤ੍ਤਕੋਵ, ਉਦਾਹੁ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੋਵ ਸਬ੍ਬਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਏਵਂ ਸਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ, ਮਯਂ ਯਂ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਗਵੇਸਿਤੁਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ, ਸੋ ਇਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਮਹਾ ਖੋ ਪਨ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ, ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ ਚਰਨ੍ਤਾ ਅਦ੍ਧਾ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਦੇਸਕਂ ਕਞ੍ਚਿ ਆਚਰਿਯਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ‘‘ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਮ੍ਮ ਕੋਲਿਤ, ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਯੋ ਪਠਮਂ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤੂ’’ਤਿ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁਂ.
ਏਵਂ ਤੇਸੁ ਕਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰਾਜਗਹਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਦਾ ‘‘ਚਰਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਾਰਿਕਂ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਨਂ ਏਕਸਟ੍ਠਿਯਾ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਂ ਆਗਤੋ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਪਾਤੋਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਉਪਤਿਸ੍ਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਪਿ ਪਾਤੋਵ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਏਵਰੂਪੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋਯੇਵ, ਯੇ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ – ‘ਕਂਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਕੋ ਵਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਰੋਚੇਸੀ’’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ, ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ, ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਉਪਞ੍ਞਾਤਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਲਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਓਕਾਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਕਾਮਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪੀਠਕਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਸੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਯ ਉਦਕਂ ਅਦਾਸਿ.
ਏਵਂ ਆਚਰਿਯਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਧੁਰਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਦਾਤੋ, ਕਂਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਕੋ ਵਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਨਾਮ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ, ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਵਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨਵੋ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਅਧੁਨਾਗਤੋ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ, ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ – ‘‘ਅਹਂ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਵਦ, ਏਤਂ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ –
‘‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਭਾਸਸ੍ਸੁ, ਅਤ੍ਥਂਯੇਵ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ;
ਅਤ੍ਥੇਨੇਵ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ, ਕਿਂ ਕਾਹਸਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੬੦);
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੇਰੋ – ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਪ੍ਪਭਵਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੬੦; ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੨੮੬) ਗਾਥਮਾਹ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਠਮਪਦਦ੍ਵਯਮੇਵ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਨਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਇਤਰਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਵਿਸੇਸੇ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਉਪਰਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢਯਿਤ੍ਥ, ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤੁ, ਕੁਹਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਰਤੋ ਯਾਥ, ਮਯ੍ਹਂ ਏਕੋ ਸਹਾਯਕੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਤਿਕਾ ਕਤਾ ‘ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਯੋ ਅਮਤਂ ਪਠਮਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤੂ’ਤਿ. ਅਹਂ ਤਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮਾਭਿਮੁਖੋ ਅਗਮਾਸਿ’’.
ਅਥ ਖੋ ਕੋਲਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਯ੍ਹਂ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਨ ਅਞ੍ਞਦਿਵਸੇਸੁ ਵਿਯ, ਅਦ੍ਧਾ ਤੇਨ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਮਤਾਧਿਗਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੋਲਿਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕੁਹਿਂ ਕਿਰ, ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਿਰ, ਸਮ੍ਮ, ਏਵਂ ਨੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ, ਆਯਾਮ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਨਾਮੇਸ ਸਦਾਪਿ ਆਚਰਿਯਪੂਜਕੋਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਾਯਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਧਿਗਤਂ ਅਮਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਯਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ, ਬੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ, ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਵੇਧਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਨਾ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ.
ਸਞ੍ਚਯੋ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ – ‘‘ਕਿਂ, ਤਾਤਾ, ਕੋਚਿ ਵੋ ਅਮਤਮਗ੍ਗਦੇਸਕੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਆਚਰਿਯ, ਲਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਤੁਚ੍ਛੇ ਅਸਾਰੇ ਵਿਚਰਥ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਥ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਨਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾਹਿ’’? ‘‘ਅਹਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਿਂ, ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਾਸੋ ਚਾਟਿਯਾ ਉਦਞ੍ਚਨਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਹਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਾਸਂ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਹੋਤੁ, ਤਾਤਾ, ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਨਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯ, ਲੋਕੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਹਾਜਨੋ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪੂਜੇਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤਾ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਦਨ੍ਧਾ ਬਹੂ, ਉਦਾਹੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦਨ੍ਧਾ, ਆਚਰਿਯ, ਬਹੂ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਚ ਨਾਮ ਕਤਿਪਯਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤਾ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਨ੍ਧਾ ਦਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਨਾਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਭਿਜ੍ਜਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਆਰਾਮੋ ਤੁਚ੍ਛੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤੁਚ੍ਛਂ ਆਰਾਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਤੇਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇਸੁ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਸਤਾਨਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ, ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯੇਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਗਮਂਸੁ.
ਸਤ੍ਥਾ ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਤੇ ਦੂਰਤੋਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕੋਲਿਤੋ ਚ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਚ, ਏਤਂ ਮੇ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ, ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ – ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਚਰਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ.
ਅਥ ਨੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਚਰਿਤਵਸੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਸਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਅਵਸੇਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਪਨ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਕਲ੍ਲਵਾਲਗਾਮਕਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋਵ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਮੇਵ ਰਾਜਗਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੂਕਰਖਤਲੇਣੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਭਤ੍ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਨਨੁ ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤੋ ਚਿਰਤਰੇਨ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ? ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਹਨ੍ਤਤਾਯ. ਯਥਾ ਹਿ ਦੁਗ੍ਗਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਰਾਜੂਨਂ ਪਨ ਹਤ੍ਥਿਵਾਹਨਕਪ੍ਪਨਾਦਿਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਂ ਦਿਵਸਞ੍ਞੇਵ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਚ੍ਛਾਯਾਯ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮੁਖੋਲੋਕਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦੇਤਿ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤੇਨ ਨਾਮ ਪਠਮਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਤੇ ਅਨੋਲੋਕੇਨ੍ਤੇਨ ਯਸਥੇਰਪ੍ਪਮੁਖਾਨਂ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਤੇ ਅਨੋਲੋਕੇਨ੍ਤੇਨ ਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਤਿਂਸਜਨਾਨਂ, ਏਤੇ ਅਨੋਲੋਕੇਨ੍ਤੇਨ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਾਦੀਨਂ ਤੇਭਾਤਿਕਾਨਂ, ਏਤੇ ਪਨ ਏਤ੍ਤਕੇ ਮਹਾਥੇਰੇ ਪਹਾਯ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤੇਨ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਕਿਂ ਕਥੇਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦੇਮਿ, ਏਤੇਸਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਦੇਮਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਸ੍ਸੇ ਨਵ ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਸਸ੍ਸਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਨਾਦਾਸਿ, ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਂ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਦਾ ਪਨ ਭਗਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਣਿਸ੍ਸਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ, ਭਗਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –
ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਦਾ ਮਹਾਕਾਲ਼ੋ ਚੂਲ਼ਕਾਲ਼ੋਤਿ ਦ੍ਵੇਭਾਤਿਕਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਾਲਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਪਾਪੇਸੁਂ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਚੂਲ਼ਕਾਲ਼ੋ ਸਾਲਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿ, ਤਂ ਅਤਿਮਧੁਰਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਦਾਨਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਾਤ, ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਨੇਵ ਅਤੀਤੇ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾ ਸਸ੍ਸਂ ਨਾਸਯੀ’’ਤਿ; ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਸੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਯੇਵ. ਅਥ ਨਂ ਭਾਤਾ, ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਾਲਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਮਮ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦਕੇਨ ਖੀਰੇਨ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਿਮਧੁਸਕ੍ਖਰਾਦੀਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਅਗ੍ਗਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਨਮਕਾਸਿ.
ਸੋ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਕਲਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਣ੍ਣਿਕਬਦ੍ਧੇਹਿ ਵਿਯ ਸਾਲਿਸੀਸੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਪੀਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਥੁਕਕਾਲੇ ਪੁਥੁਕਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਅਦਾਸਿ, ਗਾਮਵਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਸਸ੍ਸਦਾਨਂ ਨਾਮ ਅਦਾਸਿ, ਲਾਯਨੇ ਲਾਯਨਗ੍ਗਂ, ਵੇਣਿਕਰਣੇ ਵੇਣਗ੍ਗਂ, ਕਲਾਪਾਦੀਸੁ ਕਲਾਪਗ੍ਗਂ, ਖਲਗ੍ਗਂ, ਖਲਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ, ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਸਸ੍ਸੇ ਨਵ ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਗਹਿਤਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਪੂਰਿ, ਸਸ੍ਸਂ ਅਤਿਰੇਕਂ ਉਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਨਾਮੇਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿਂ,
ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਚਿਣ੍ਣੋ ਸੁਖਮਾਵਹਾਤਿ;
ਏਸਾਨਿਸਂਸੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਚਿਣ੍ਣੇ,
ਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੩੦੩; ਜਾ. ੧.੧੦.੧੦੨) –
‘‘ਏਵਮੇਸ ਵਿਪਸ੍ਸੀਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਂ ਪਠਮਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਨਵ ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਦਾਨਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਪਨ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥਮੇਵ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪੇਸਿ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦੇਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਯਸਕੁਲਪੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮੁਖਾ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸ ਜਨਾ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਾ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਹਾਯਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਗ੍ਗਬਨ੍ਧਨੇਨ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਨਾਥਮਤਸਰੀਰਾਨਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਂਸੁ. ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਗਬ੍ਭਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਕਾਲਕਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘ਝਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਸੁਸਾਨਂ ਹਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚ ਜਨੇ ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਝਾਪੇਥਾ’ਤਿ ਸੁਸਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਗਾਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਯਸਦਾਰਕੋ ਤਂ ਮਤਸਰੀਰਂ ਸੂਲੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਨ੍ਤੋ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿ, ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ – ‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਚਮ੍ਮਂ, ਕਬਰਗੋਰੂਪਂ ਵਿਯ ਅਸੁਚਿਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਪਟਿਕੂਲ’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ. ਤੇ ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਨਾ ਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੇਸਸਹਾਯਕਾਨਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਯਸੋ ਪਨ ਦਾਰਕੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਞ੍ਚ ਭਰਿਯਾਯ ਚ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਸੁਭਂ ਭਾਵਯਿਂਸੁ. ਇਦਮੇਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ. ਤੇਨੇਵ ਯਸਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਾਗਾਰੇ ਸੁਸਾਨਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤਾਯ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਇਮੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਲਭਿਂਸੁ. ਨਾਹਂ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਭਦ੍ਦਵਗ੍ਗਿਯਸਹਾਯਕਾ ਪਨ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇਪਿ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਿਂਸ ਧੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਡਿਲੋਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਇਮੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਲਭਿਂਸੁ. ਨਾਹਂ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ.
‘‘ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਾਦਯੋ ਪਨ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮੇਵ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰਿਂਸੁ. ਇਤੋ ਹਿ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਫੁਸ੍ਸੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਫੁਸ੍ਸਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਹਿਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਕਨਿਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ – ‘ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਨਿਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ, ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ’ਤਿ ਤੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘ਮਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਮਮੇਵ ਧਮ੍ਮੋ, ਮਮੇਵ ਸਙ੍ਘੋ, ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਨਵੁਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਆਯੁਨੋ ਕੋਟਿਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵਾਹਂ ਜੀਵਾਮਿ, ਤਾਵ ਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਧਿਵਾਸੇਥਾ’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਨ ਅਪਰੇਪਿ ਤਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਯੋਧਸਤਾਨਿ ਪਰਿਵਾਰਾਨਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਤੀਣਿ, ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ. ਤੇ ‘ਮਯਮ੍ਪਿ ਭਾਤਿਕਂ ਭੋਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਪਿਤਰਂ ਓਕਾਸਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਾਪਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਕੁਪਿਤੇ ਤਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ ਪੇਸਿਤਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਪਿਤਾ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਚੁਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ, ‘ਵਰਂ ਵੋ, ਤਾਤਾ, ਦਮ੍ਮੀ’ਤਿ ਆਹ.
‘‘ਤੇ ‘ਸਾਧੁ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਵਰਂ ਗਹਿਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪਿਤਰਾ ‘ਗਣ੍ਹਥ, ਤਾਤਾ, ਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਯਂ ਭਾਤਿਕਂ ਭੋਜੇਸ੍ਸਾਮ, ਇਮਂ ਨੋ ਵਰਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘ਨ ਦੇਮਿ, ਤਾਤਾ’ਤਿ. ‘ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਦੇਥ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਨ ਦੇਮਿ, ਤਾਤਾ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ ਛ ਪਞ੍ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਦੇਥ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਨ ਦੇਮਿ, ਤਾਤਾ’ਤਿ. ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਦੇਵ, ਸਤ੍ਤ ਮਾਸੇ ਦੇਥਾ’ਤਿ. ‘ਛ ਮਾਸੇ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਦੇਥ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਨ ਦੇਮਿ, ਤਾਤਾ’ਤਿ. ‘ਹੋਤੁ, ਦੇਵ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਨੋ ਏਕੇਕਂ ਮਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਦੇਥਾ’ਤਿ. ‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ, ਤੇਨ ਹਿ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਭੋਜੇਥਾ’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤੁਟ੍ਠਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤਾ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਏਕੋਵ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਿਕੋ, ਏਕੋਵ ਆਯੁਤ੍ਤਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਦਸਨਹੁਤਾ ਪੁਰਿਸਪਰਿਵਾਰਾ. ਤੇ ਤੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘ਮਯਂ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਦਸ ਸੀਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਕਾਸਾਵਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਹਵਾਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਦਾਨਵਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸਿਕਂ ਨਵੁਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯੋਧਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਥ. ਮਯਞ੍ਹਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਕ੍ਖਾਮਾ’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ.
‘‘ਤੇ ਤਯੋਪਿ ਜਨਾ ਪਰਿਵਾਰਸਹਸ੍ਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਾਯ ਕਾਸਾਯਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਿਕੋ ਚ ਆਯੁਤ੍ਤਕੋ ਚ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭਾਤਿਕਾਨਂ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰੇਹਿ ਵਾਰੇਨ ਵਾਰੇਨ ਦਾਨਵਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਕਾਰਾਨਂ ਪਨ ਪੁਤ੍ਤਾ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਅਨਾਗਤੇਯੇਵ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ ਨ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਤੇ ‘ਅਪਰਭਾਗੇ ਦਾਰਕਾਨਂ ਦੇਮਾ’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਮਨੁਞ੍ਞਂ ਆਹਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਤੇ ਪਨ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਵਤ੍ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਭਾਤਿਕਾ ਪਨ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਾ ਦੇਵਲੋਕਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪੇ ਖੇਪੇਸੁਂ. ‘ਏਵਂ ਤੇ ਤਯੋ ਭਾਤਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਾ ਤਦਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਲਭਿਂਸੁ. ਨਾਹਂ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦਮ੍ਮੀ’’’ਤਿ.
ਤਦਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਆਯੁਤ੍ਤਕੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ, ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਿਕੋ ਵਿਸਾਖੋ ਉਪਾਸਕੋ. ਤਯੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ ਤਯੋ ਜਟਿਲਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਾ ਤਦਾ ਪੇਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤਿਵਸੇਨ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਾਨਿ ਪੇਤਲੋਕੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਂ ਕਕੁਸਨ੍ਧਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਹਾਰਂ ਲਭਨਕਾਲਂ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਮਮ ਤਾਵ ਕਾਲੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥ, ਮਮ ਪਚ੍ਛਤੋ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹਾਯ ਕੋਣਾਗਮਨੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ‘‘ਮਮ ਕਾਲੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥ, ਮਮ ਪਚ੍ਛਤੋ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹਾਯ ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ‘‘ਮਮ ਕਾਲੇ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਥ, ਮਮ ਪਨ ਪਚ੍ਛਤੋ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹਾਯ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਞਾਤਕੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਲਭਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਸਂ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਸ੍ਵੇਦਿਵਸਸਦਿਸਂ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਤਥਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞਾ ਪਠਮਦਿਵਸਂ ਦਾਨੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਇਤੋ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਫੁਸ੍ਸਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਏਤੇ ਤਵ ਞਾਤਕਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਵਤ੍ਤਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪੇਤਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾ ਕਕੁਸਨ੍ਧਾਦਯੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਤਵ ਦਾਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਾ ਹਿਯ੍ਯੋ ਤਯਾ ਦਾਨੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਏਵਮਕਂਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਦਿਨ੍ਨੇ ਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤੋ ਤੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੂ’’ਤਿ ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਦਾਸਿ, ਤੇਸਂ ਤਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਤੇ ਨ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਤੋ ਤੇਸਂ ਪੇਤਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਾਪੇਸਿ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਤੇਸਂ ਦਿਬ੍ਬਵਤ੍ਥਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤੇ ਪੇਤਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸਣ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਖੁ. ਪਾ. ੭.੧; ਪੇ. ਵ. ੧੪) ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਨੁਮੋਦਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਇਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਭਾਤਿਕਜਟਿਲਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਮਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿ.
ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਪਨ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਰਿਂਸੂ’’ਤਿ? ‘‘ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਭਾਵਾਯ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਰਿਂਸੁ’’. ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਨਾਮੇਨ ਸਰਦਮਾਣਵੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਨਾਮੇਨ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਕਾ ਸਹਾਯਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਸਰਦਮਾਣਵੋ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕੁਸਲਨ੍ਤਕਂ ਮਹਾਧਨਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਹੋਗਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਇਧਲੋਕਤ੍ਤਭਾਵਮੇਵ ਜਾਨਾਮਿ, ਨੋ ਪਰਲੋਕਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਜਾਤਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਮਰਣਂ ਨਾਮ ਧੁਵਂ, ਮਯਾ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਗਵੇਸਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਹਾਯਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਗਵੇਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਪਬ੍ਬਜਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਰਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਹਾਯੇ ਵਾ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਰਤਨਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਂ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪਣਦ੍ਧਿਕਵਣਿਬ੍ਬਕਯਾਚਕਾਨਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਕੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਜਟਿਲਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਜਟਿਲਾਨਂ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਅਟ੍ਠ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੁਂ.
ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ. ਨਗਰਂ ਚਨ੍ਦਵਤੀ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਪਿਤਾ ਯਸਵਾ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਮਾਤਾ ਯਸੋਧਰਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ, ਬੋਧਿ ਅਜ੍ਜੁਨਰੁਕ੍ਖੋ, ਨਿਸਭੋ ਚ ਅਨੋਮੋ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ, ਵਰੁਣੋ ਨਾਮ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ, ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਚ ਸੁਮਨਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਿਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਆਯੁ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਹੋਸਿ, ਸਰੀਰਂ ਅਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਸਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧਂ, ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਂ ਫਰਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਰਦਤਾਪਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਯ੍ਹਂ ਸਰਦਤਾਪਸਸ੍ਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਚ ਮਹਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਚ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੋ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਾ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਜਟਿਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਯਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਏਕਚਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਰਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਸੁ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇਸੁ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਰਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਸਰੀਰਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਞ੍ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟ੍ਟਚ੍ਛਦੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨੇ. ਸਰਦਤਾਪਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਓਜਵਨ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚੇਵ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਂ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਿਚਰਾਮ, ਅਯਂ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤਾ, ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸੁਬ੍ਬੇਧਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਸਮਂ ਕਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਮਂ ਉਪਮਂ ਮਾ ਕਰਿਤ੍ਥ ਪੁਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਤੇ ਤਾਪਸਾ, ‘‘ਸਚਾਯਂ ਇਤ੍ਤਰਸਤ੍ਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਨ ਏਵਰੂਪਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰਿਸ੍ਸ, ਯਾਵ ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਇਧਾਗਤੋ, ਮਯਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਯਥਾਬਲਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਯਂ ਯਂ ਪਣੀਤਂ ਫਲਾਫਲਂ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਫਲਾਫਲੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸੋ ਤਾਪਸੋ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਰਣੀਯਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤੇ ਸਤ੍ਥੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਖੀਣਾਸਵਪਰਿਵਾਰਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਤਤੋ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਨੀਚਂ, ਸਮਣਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਆਸਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਜ੍ਜ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਬੁਦ੍ਧਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਤੋ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਕਥਨਕਾਲੋ ਪਪਞ੍ਚੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋਤਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਤਿਗਾਵੁਤਂ, ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਂ, ਸਙ੍ਘਨਵਕਸ੍ਸ ਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਕਥਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਸ੍ਸਮਪਦੇ ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ ਹੇਸ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਠਿਤੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਇਮਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਅਭਿਰੁਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧਞ੍ਚ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਨ ਏਕਤੋ;
ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.
‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਆਸਨਂ ਵੀਰ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਵਨੁਚ੍ਛਵਿਂ;
ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ, ਨਿਸੀਦ ਪੁਪ੍ਫਮਾਸਨੇ.
‘‘ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਨਿਸੀਦਿ ਪੁਪ੍ਫਮਾਸਨੇ;
ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਹਾਸਯਿਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਜਟਿਲਾਨਂ ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਪਿ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਥਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕਾਲੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰਯਮਾਨੋਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕਂ ਨਿਸਭਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨਿਸਭ, ਸਕ੍ਕਾਰਕਾਰਕਾਨਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਹਾਲਾਭੋ ਮਹਾਯੋਧੋ ਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਨੋਮਤ੍ਥੇਰੋ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਦੇਸਨਾਯ ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਅਭਿਸਮਯੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਿਮਾਣੇ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਰਦਤਾਪਸਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਵਦੇਵ ਕੇਸਮਸ੍ਸੂਨਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੁ, ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਕਾਯੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਾਵ ਅਹੇਸੁਂ.
ਸਰਦਤਾਪਸੋ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦੁਤਿਯਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਤੋ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੋਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਇਮਿਨਾ ਸਾਵਕੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਧੁਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਵੇਧਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਥਾਗਤਂ ਪਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ ਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਅਨੁਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਨਿਸਭੋ ਨਾਮ ਏਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਯਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਸ ਫਲੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨ ਅਯਂ ਨਿਸਭਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਮਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸਰਦਤਾਪਸਂ ਆਹ – ‘‘ਨ ਤੇ ਅਯਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਮੋਘਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਮਹਾਮਾਯਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਿਤਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨੋ ਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਹੁਲੋ ਨਾਮ, ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ, ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਪਨਸ੍ਸ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਪਸਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ.
ਸਰਦਤਾਪਸੋਪਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਤ੍ਥੇਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਵਦੇਥ, ਸਹਾਯਕੇਨ ਤੇ ਸਰਦਤਾਪਸੇਨ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥਿਤਂ, ਤ੍ਵਂ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਹੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਹਿ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨੋ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਮੇ ਅਯ੍ਯੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨੀਚਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ‘‘ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਪਰਿਸਾ ਪਨ ਵੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਸਮ੍ਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਸ੍ਸਮਂ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਬੁਦ੍ਧੋ ਆਗਤੋ, ਮਯਂ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਅਕਰਿਮ੍ਹਾ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਸੇਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕਂ ਨਿਸਭਤ੍ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਾਸਨੇ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਸਿਂ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਨਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਾਰੋ ਹੋਤੁ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਸਜ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ.
ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਰਾਜਮਾਨੇਨ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਸਮਤਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਂ ਓਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਲਾਜਪਞ੍ਚਮਾਨਿਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਚ੍ਛਦਨਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਆਸਨਾਨਿ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਮਨ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ ਸਰਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਾਪਸੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨੋਪਿ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਪਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤੇਨ ਭੋਜਨੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਮਹਾਰਹੇਹਿ ਵਤ੍ਥੇਹਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਯਂ ਆਰਬ੍ਭੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾਯ, ਇਮਿਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਠਿਤੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਸਹਾਯੋ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਠਮਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਸਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਮੀਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਾਗਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨੋ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਭਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਗਤੋ. ‘‘ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤਦਾ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਾ. ਤੇ ਯਥਾਪਤ੍ਥਿਤਮੇਵ ਲਭਿਂਸੁ. ਨਾਹਂ ਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦੇਮੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਅਗਾਰਿਯਭੂਤਾ ਸਮਾਨਾ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਗਤਾ’’ਤਿ ਯਾਵ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਪਟਿਵੇਧਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤੇ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਦਮੂਲੇ ਆਨੇਤੁਕਾਮਾ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਭਾਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਮਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਕਥਯਿਮ੍ਹਾ. ਸੋ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਾਸੋ ਨਾਮ ਚਾਟਿਯਾ ਉਦਞ੍ਚਨਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸੋ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਵਾਸਂ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਜਨੋ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਮੇਵ ਪੂਜੇਸ੍ਸਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬਹੂ, ਉਦਾਹੁ ਦਨ੍ਧਾ’’ਤਿ? ‘‘ਦਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਕਥਿਤੇ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਨ੍ਧਾ ਦਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਞ੍ਚਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਅਸਾਰਂ ਸਾਰੋਤਿ, ਸਾਰਞ੍ਚ ਅਸਾਰੋਤਿ ਗਣ੍ਹਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਤਾਯ ਸਾਰਞ੍ਚ ਸਾਰਤੋ, ਅਸਾਰਞ੍ਚ ਅਸਾਰਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਅਸਾਰਂ ਪਹਾਯ ਸਾਰਮੇਵ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
੧੧. ‘‘ਅਸਾਰੇ ਸਾਰਮਤਿਨੋ, ਸਾਰੇ ਚਾਸਾਰਦਸ੍ਸਿਨੋ;
ਤੇ ਸਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰਾ.
੧੨. ‘‘ਸਾਰਞ੍ਚ ਸਾਰਤੋ ਞਤ੍ਵਾ, ਅਸਾਰਞ੍ਚ ਅਸਾਰਤੋ;
ਤੇ ਸਾਰਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਸਾਰੇ ਸਾਰਮਤਿਨੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਤਿ ਅਯਂ ਅਸਾਰੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਰਦਿਟ੍ਠਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰੇ ਚਾਸਾਰਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਤਿ ਅਯਂ ਸਾਰੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਨਾਯਂ ਸਾਰੋ’’ਤਿ ਅਸਾਰਦਸ੍ਸਿਨੋ. ਤੇ ਸਾਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਨ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਾਰਂ, ਸਮਾਧਿਸਾਰਂ, ਪਞ੍ਞਾਸਾਰਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਾਰਂ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਾਰਂ, ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਸਾਰਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਤਮੇਵ ਸੀਲਸਾਰਾਦਿਸਾਰਂ ‘‘ਸਾਰੋ ਨਾਮਾਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਞ੍ਚ ਅਸਾਰਂ ‘‘ਅਸਾਰੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ. ਤੇ ਸਾਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਗੋਚਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਾਰਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ.
ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.