੩-੧. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਅਪਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਥੇਰਾਪਦਾਨਸਙ੍ਗਹਗਾਥਾਯੋ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਥੇਰਾਪਦਾਨਂ ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ-ਅਪਦਾਨ-ਸਦ੍ਦਾਨਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋਵ. ਏਤ੍ਥ ਥੇਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ ਕਾਲਥਿਰਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਾਮਧੇਯ੍ਯਜੇਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਥੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨਿ ਪੂਤੀਨਿ ਚੁਣ੍ਣਕਜਾਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੯; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੨) ਕਾਲੇ, ਥੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨਿ ਚਿਰਕਾਲਂ ਓਵਸ੍ਸਿਕਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਥੇਰੋਪਿ ਤਾਵ ਮਹਾ’’ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਥਿਰੇ ਥਿਰਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਥੇਰਕੋ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਲ੍ਲਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ, ਲੋਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਚੁਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਫੁਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇ, ਏਵਂ ਕਤਨਾਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਥੇਰੋ ਚਾਯਂ ਕੁਮਾਰੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਜੇਟ੍ਠੇ, ਜੇਟ੍ਠੋ ਕੁਮਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨਾਯਂ ਕਾਲੇ ਚ ਥਿਰੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਠਿਤੋਤਿ ਥੇਰੋ, ਥਿਰਤਰਸੀਲਾਚਾਰਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਾਭਿਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਥੇਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਥੇਰੋ ਚ ਥੇਰੋ ਚੇਤਿ ਥੇਰਾ, ਥੇਰਾਨਂ ਅਪਦਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਥੇਰਾਪਦਾਨਂ, ਤਂ ਥੇਰਾਪਦਾਨਂ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ, ਲਮ੍ਬਕੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿਆਦਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਪਦਾਨਂ, ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਵਤ੍ਥੁ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ –
ਅਤੀਤੇ ਕਿਰ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕੇ ਏਕਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਕੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮੇਨ ਸਰਦਮਾਣਵੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮੇਨ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਨਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਸਹਪਂਸੁਕੀਲ਼ਨਸਹਾਯਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਸੁ ਸਰਦਮਾਣਵੋ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਕੁਲਸਨ੍ਤਕਂ ਧਨਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਹੋਗਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਰਣਂ ਨਾਮ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗੋ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਸਹਾਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ. ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਹੋਤੁ ਅਹਮੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਤਨਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪਣਦ੍ਧਿਕਾਦੀਨਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਅਟ੍ਠ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਜਟਿਲਾਨਂ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਅਟ੍ਠ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸੁਂ.
ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਸਤ੍ਤੇ ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਤੋ ਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਰਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਏਕੋ ਅਦੁਤਿਯੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰੇ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋਯੇਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਜਟਿਲਾ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਓਜਵਨ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਤਪਸਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਮਞ੍ਞਾਮ, ਅਯਂ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਤਾਤਾ, ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸੁਬ੍ਬੇਧਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਸਮਂ ਕਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੇਨ ਮਂ ਤੁਲਂ ਮਾ ਕਰਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਅਥ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵ ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ.
ਅਥ ਤੇ ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਨੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਵੇਲਾਯ ਇਧਾਗਤੋ, ਹਨ੍ਦ, ਮਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾਬਲਂ ਦਸ੍ਸਾਮ. ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਯਂ ਯਂ ਪਣੀਤਂ ਫਲਾਫਲਂ ਆਭਤਂ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਫਲਾਫਲੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਤਾਪਸੋ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਭੋਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਰਣੀਯਂ ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਸਤਸਹਸ੍ਸਖੀਣਾਸਵਪਰਿਵਾਰਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਤਤੋ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨੇਨ ਪੂਜਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਤਿਗਾਵੁਤਂ, ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਂ, ਸਙ੍ਘਨਵਕਸ੍ਸ ਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਅਤਿਰੁਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨੇ. ਸਤ੍ਥਰਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਸਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਮਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਪਿ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਾਪਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਇਤਰੇ ਵਨਮੂਲਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕਾਲੇ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਂ ਨਿਸਭਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਪਸਾਨਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਦੁਤਿਯਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਂ ਅਨੋਮਤ੍ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦੇਸਨਾਯ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਰਦਤਾਪਸਂ ਅਵਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ‘‘ਏਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਤਾਪਸਵੇਸਾ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਧਰਾ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ.
ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਯਂ ਨਿਸਭਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਤਾਯ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਣਿਧਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਸਰਦਤਾਪਸੋਪਿ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਮਯਾ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥਿਤਂ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋ ਤਂ ਉਪਦੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਮਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਸਮਤਲਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਲਾਜਪਞ੍ਚਮਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਚ੍ਛਦਨਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਮ੍ਪਿ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਰਦਤਾਪਸੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਮਹਾਰਹੇਹਿ ਵਤ੍ਥੇਹਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਸਾਵਕਭਾਵਾਯ ਪਣਿਧਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥਿਤਂ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਸਰਦਤਾਪਸੋ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਉਪਤਿਸ੍ਸਾਗਾਮੇ ਰੂਪਸਾਰਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਂਦਿਵਸਮੇਵਸ੍ਸ ਸਹਾਯੋਪਿ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸੇਵ ਅਵਿਦੂਰੇ ਕੋਲਿਤਗਾਮੇ ਮੋਗ੍ਗਲਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਮੋਗ੍ਗਲਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ. ਮੋਗ੍ਗਲਿਗੋਤ੍ਤੇਨ ਜਾਤੋਤਿ ਵਾ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ. ਅਥ ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਮਾਰਿਕਕਾਲੇ ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਾ ਉਗ੍ਗਲਿ ਮਾ ਉਗ੍ਗਲੀ’’ਤਿ ਵਚਨਮੁਪਾਦਾਯ ‘‘ਮੁਗ੍ਗਲੀ’’ਤਿ ਨਾਮਂ. ਤਸ੍ਸਾ ਮੁਗ੍ਗਲਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ. ਅਥ ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਦਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਲਾਭੇ ਆਦਾਨੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇ ਅਲਂ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋਤਿ. ਤਾਨਿ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਕੁਲਾਨਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਆਬਦ੍ਧਸਹਾਯਾਨੇਵ. ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਗਬ੍ਭਪਰਿਹਾਰਮਦਂਸੁ. ਦਸਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਛਸਟ੍ਠਿ ਧਾਤਿਯੋ ਪਟ੍ਠਪੇਸੁਂ. ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਰੂਪਸਾਰੀਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਤਿਸ੍ਸਗਾਮੇ ਜੇਟ੍ਠਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਕੋਲਿਤਗਾਮੇ ਜੇਟ੍ਠਕੁਲਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੋਲਿਤੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਾ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤੇ ਰਾਜਗਹੇ ਗਿਰਗ੍ਗਸਮਜ੍ਜਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਮਹਾਜਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਓਰਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਵ ਮਚ੍ਚੁਮੁਖਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੇਹਿ ਏਕਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਾਣਵਕਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਞ੍ਚਯੋ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਮਯਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤਸਮ੍ਮਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਹਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਤੇਯੇਵ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਾ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਯੋ ਪਠਮਂ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤੂ’’ਤਿ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪਾਦਿਕੇ ਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲੇ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਜਿਤ੍ਥੇਰਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਮਯਾ ਏਵਰੂਪੋ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਸਨ੍ਤਧਮ੍ਮੇਨ ਨਾਮ ਏਤ੍ਥ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਪਸਾਦੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਲਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਓਕਾਸਂ ਗਤੋ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪੀਠਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਯ ਉਦਕਂ ਅਦਾਸਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਆਚਰਿਯਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕੋ ਵਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਪਦਿਸਿ. ਪੁਨ ਤੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਵਾਦੀ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਵਕਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਪ੍ਪਭਵਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੬੦; ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੨੮੬) ਗਾਥਮਾਹ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਠਮਪਦਦ੍ਵਯਮੇਵ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਨਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਇਤਰਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਵਿਸੇਸੇ ਅਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਰਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢਯਿਤ੍ਥ, ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਲਂ, ਕਹਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਥ, ਅਹਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਤਪਟਿਞ੍ਞਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਕੋਲਿਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮੁਖਵਣ੍ਣੋ ਨ ਅਞ੍ਞਦਿਵਸੇਸੁ ਵਿਯ ਅਦ੍ਧਾਨੇਨ ਅਮਤਂ ਅਧਿਗਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਮਤਾਧਿਗਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਮਤਮਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੋਲਿਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਹਂ ਨੋ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਉਪਤਿਸ੍ਸੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਪੂਜਕੋਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਲਾਭਾਸਾਪਕਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਭਾਵਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਾਟਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸਿਞ੍ਚਨਂ ਹੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤੇ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਾਦੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ ਅਡ੍ਢੁਤੇਯ੍ਯਸਤੇਹਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਮੇ ਸਾਵਕਯੁਗਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਗ੍ਗਂ ਭਦ੍ਦਯੁਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਚਰਿਯਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਅਦਾਸਿ. ਯਥਾ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਗਤਮੇਵ. ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਕਿਚ੍ਚਂ ਪਨ ਨ ਨਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ.
ਤੇਸੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਕਲ੍ਲਵਾਲਗਾਮੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਂਵੇਜਿਤੋ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਏਵ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹੇ ਸੂਕਰਖਤਲੇਣੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੀਘਨਖਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੦੧ ਆਦਯੋ) ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮੀਪੇ ਏਵ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤਂ.
ਏਵਂ ਪਤ੍ਤਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
੧੪੧. ‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ, ਲਮ੍ਬਕੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;
ਅਸ੍ਸਮੋ ਸੁਕਤੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਸੁਮਾਪਿਤਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹਿਮੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਹਿਮਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਸਮੀਪੇ, ਹਿਮਾਲਯਪਟਿਬਦ੍ਧਵਨੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਮ੍ਬਕੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਪਂਸੁਮਿਸ੍ਸਕਪਬ੍ਬਤੋ. ਅਸ੍ਸਮੋ ਸੁਕਤੋ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਲਮ੍ਬਕੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਮਮਤ੍ਥਾਯ ਕਤੋ ਅਸ੍ਸਮੋ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੋ ਆਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮੋਤਿ ਅਸ੍ਸਮੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮੋ ਪਰਿਸ੍ਸਮੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸਮੋ, ਸੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤੋ, ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਕੁਟਿਮਣ੍ਡਪਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰੇਨਾਕਾਰੇਨ ਕਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਤਿ ਉਸੀਰਪਬ੍ਬਜਾਦੀਹਿ ਪਣ੍ਣੇਹਿ ਛਾਦਿਤਾ ਨਿਵਸਨਪਣ੍ਣਸਾਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੨. ‘‘ਉਤ੍ਤਾਨਕੂਲਾ ਨਦਿਕਾ, ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਮਨੋਰਮਾ;
ਸੁਸੁਦ੍ਧਪੁਲਿਨਾਕਿਣ੍ਣਾ, ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਕੂਲਾਤਿ ਅਗਮ੍ਭੀਰਾ ਨਦੀ. ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਪਤਿਤ੍ਥਾ. ਮਨੋਰਮਾ ਮਨਲ੍ਲੀਨਾ ਮਨਾਪਾ. ਸੁਸੁਦ੍ਧਪੁਲਿਨਾਕਿਣ੍ਣਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਧਵਲਮੁਤ੍ਤਾਦਲਸਦਿਸਵਾਲੁਕਾਕਿਣ੍ਣਾ ਗਹਨੀਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾ ਨਦਿਕਾ ਕੁਨ੍ਨਦੀ ਮਮਸ੍ਸਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਸਮੀਪੇ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸਮ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੪੩. ‘‘ਅਸਕ੍ਖਰਾ ਅਪਬ੍ਭਾਰਾ, ਸਾਦੁ ਅਪ੍ਪਟਿਗਨ੍ਧਿਕਾ;
ਸਨ੍ਦਤੀ ਨਦਿਕਾ ਤਤ੍ਥ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਾ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਸਕ੍ਖਰਾਤਿ ‘‘ਪੁਲਿਨਾਕਿਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਸਕ੍ਖਰਾ ਸਕ੍ਖਰਵਿਰਹਿਤਾ. ਅਪਬ੍ਭਾਰਾਤਿ ਪਬ੍ਭਾਰਵਿਰਹਿਤਾ, ਅਗਮ੍ਭੀਰਕੂਲਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਦੁ ਅਪ੍ਪਟਿਗਨ੍ਧਿਕਾਤਿ ਸਾਦੁਰਸੋਦਕਾ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਰਹਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀ ਨਦਿਕਾ ਖੁਦ੍ਦਕਨਦੀ ਸਨ੍ਦਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੪. ‘‘ਕੁਮ੍ਭੀਲਾ ਮਕਰਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਸੁਸੁਮਾਰਾ ਚ ਕਚ੍ਛਪਾ;
ਸਨ੍ਦਤਿ ਨਦਿਕਾ ਤਤ੍ਥ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਾ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕੁਮ੍ਭੀਲਮਚ੍ਛਾ ਮਕਰਮਚ੍ਛਾ ਚ ਸੁਸੁਮਾਰਾ ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਾ ਚ ਕਚ੍ਛਪਮਚ੍ਛਾ ਚ ਏਤ੍ਥ ਏਤਿਸ੍ਸਂ ਨਦਿਯਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਮਸ੍ਸਮਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤਾ ਨਦਿਕਾ ਖੁਦ੍ਦਕਨਦੀ ਸਨ੍ਦਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੪੫. ‘‘ਪਾਠੀਨਾ ਪਾਵੁਸਾ ਮਚ੍ਛਾ, ਬਲਜਾ ਮੁਞ੍ਜਰੋਹਿਤਾ;
ਵਗ੍ਗਲ਼ਾ ਪਪਤਾਯਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਪਾਠੀਨਮਚ੍ਛਾ ਚ ਪਾਵੁਸਾ ਮਚ੍ਛਾ ਚ ਬਲਜਮਚ੍ਛਾ ਚ ਮੁਞ੍ਜਮਚ੍ਛਾ ਰੋਹਿਤਮਚ੍ਛਾ ਚ ਵਗ੍ਗਲ਼ਮਚ੍ਛਾ ਚ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿਕਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਪਤਾਯਨ੍ਤਾ ਨਦਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਪਦਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੬. ‘‘ਉਭੋ ਕੂਲੇਸੁ ਨਦਿਯਾ, ਪੁਪ੍ਫਿਨੋ ਫਲਿਨੋ ਦੁਮਾ;
ਉਭਤੋ ਅਭਿਲਮ੍ਬਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਉਭੋ ਕੂਲੇਸੂਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਧੁਵਪੁਪ੍ਫਿਨੋ ਧੁਵਫਲਿਨੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਉਭਤੋ ਅਭਿਲਮ੍ਬਨ੍ਤਾ ਨਦਿਯਾ ਉਭੋ ਤੀਰੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਓਨਮਨ੍ਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੭. ‘‘ਅਮ੍ਬਾ ਸਾਲਾ ਚ ਤਿਲਕਾ, ਪਾਟਲੀ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕਾ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਿ, ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਮ੍ਬਾਤਿ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਅਮ੍ਬਾ ਚ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਤਿਲਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਪਾਟਲਿਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਏਤੇ ਰੁਕ੍ਖਾ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਾ. ਦਿਬ੍ਬਾ ਗਨ੍ਧਾ ਇਵ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਵਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੮. ‘‘ਚਮ੍ਪਕਾ ਸਲ਼ਲਾ ਨੀਪਾ, ਨਾਗਪੁਨ੍ਨਾਗਕੇਤਕਾ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਿ, ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ’’.
ਤਤ੍ਥ ਚਮ੍ਪਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਸਲ਼ਲਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਵਟ੍ਟਲਸਦਿਸਪੁਪ੍ਫਾ ਨੀਪਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਨਾਗਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਪੁਨ੍ਨਾਗਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਸੁਗਨ੍ਧਯਨ੍ਤਾ ਕੇਤਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਰੁਕ੍ਖਾ ਦਿਬ੍ਬਾ ਗਨ੍ਧਾਰਿਵ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਫੁਲ੍ਲਿਤਾ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਿ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੪੯. ਅਸੋਕਾ ਚ‘‘ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਸੋਕਾ ਚ, ਭਗਿਨੀਮਾਲਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ;
ਅਙ੍ਕੋਲਾ ਬਿਮ੍ਬਿਜਾਲਾ ਚ, ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ’’.
ਤਤ੍ਥ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਅਸੋਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਭਗਿਨੀਮਾਲਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਅਙ੍ਕੋਲਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਬਿਮ੍ਬਿਜਾਲਾ ਚ ਏਤੇ ਰੁਕ੍ਖਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ ਫੁਲ੍ਲਿਤਾ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੫੦. ‘‘ਕੇਤਕਾ ਕਨ੍ਦਲਿ ਚੇਵ, ਗੋਧੁਕਾ ਤਿਣਸੂਲਿਕਾ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕੇਤਕਾਤਿ ਸੁਗਨ੍ਧਕੇਤਕਗਚ੍ਛਾ ਚ. ਕਨ੍ਦਲਿਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਗੋਧੁਕਰੁਕ੍ਖਾ ਚ ਤਿਣਸੂਲਿਕਗਚ੍ਛਾ ਚ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਰੁਕ੍ਖਜਾਤਿਕਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਪਵਾਯਮਾਨਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸਕਲਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੧. ‘‘ਕਣਿਕਾਰਾ ਕਣ੍ਣਿਕਾ ਚ, ਅਸਨਾ ਅਜ੍ਜੁਨਾ ਬਹੂ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਏਤੇ ਕਣਿਕਾਰਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸਕਲਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੫੨. ‘‘ਪੁਨ੍ਨਾਗਾ ਗਿਰਿਪੁਨ੍ਨਾਗਾ, ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਾ ਚ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਪੁਨ੍ਨਾਗਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਪਵਾਯਮਾਨਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੩. ‘‘ਉਦ੍ਦਾਲਕਾ ਚ ਕੁਟਜਾ, ਕਦਮ੍ਬਾ ਵਕੁਲਾ ਬਹੂ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਾ, ਸੋਭਯਨ੍ਤਿ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਉਦ੍ਦਾਲਕਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਂ ਵਾਯਮਾਨਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੫੪. ‘‘ਆਲ਼ਕਾ ਇਸਿਮੁਗ੍ਗਾ ਚ, ਕਦਲਿਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਿਯੋ;
ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਸਂਵਡ੍ਢਾ, ਫਲਾਨਿ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ’’.
ਤਤ੍ਥ ਏਤੇ ਆਲ਼ਕਾਦਯੋ ਗਚ੍ਛਾ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਸੁਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਫਲਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੫. ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਾ, ਅਞ੍ਞੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਕੇਸਰੀ;
ਅਞ੍ਞੇ ਓਪੁਪ੍ਫਾ ਪਦੁਮਾ, ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਤਲ਼ਾਕੇ ਤਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਾਤਿ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਤਲ਼ਾਕੇ ਅਞ੍ਞੇ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਦੁਮਾ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੇਸਰੀ ਪਦੁਮਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਦੁਮਾ ਓਪੁਪ੍ਫਾ ਵਿਗਲਿਤਪਤ੍ਤਕੇਸਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੬. ‘‘ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਾ, ਨਿਦ੍ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਮੁਲ਼ਾਲਿਯੋ;
ਸਿਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਮਾਕਿਣ੍ਣਾ, ਸੋਭਨ੍ਤਿ ਤਲ਼ਾਕੇ ਤਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪਦੁਮਾਤਿ ਤਦਾ ਤਾਪਸੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਸਨਸਮਯੇ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਦੁਮਾ ਤਲ਼ਾਕਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਮਕੁਲ਼ਪੁਪ੍ਫਾਦਯੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਮੁਲ਼ਾਲਿਯੋ ਪਦੁਮਮੂਲਾ ਨਿਦ੍ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਕਦ੍ਦਮਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਹਤ੍ਥਿਦਾਠਾ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤ੍ਤਪੁਪ੍ਫਮਾਕਿਣ੍ਣਾ ਗਹਨੀਭੂਤਾ ਸਿਙ੍ਘਾਟਿਯੋ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੭. ‘‘ਨਯਿਤਾ ਅਮ੍ਬਗਨ੍ਧੀ ਚ, ਉਤ੍ਤਲੀ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਾ;
ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਵਨ੍ਤਿ, ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਤਲ਼ਾਕੇ ਤਦਾ’’.
ਤਦਾ ਮਮ ਵਸਨਸਮਯੇ ਤਲ਼ਾਕਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਨਯਿਤਾ ਚ ਗਚ੍ਛਾ ਅਮ੍ਬਗਨ੍ਧੀ ਚ ਗਚ੍ਛਾ ਉਤ੍ਤਲੀ ਨਾਮ ਗਚ੍ਛਾ ਚ ਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਾ ਚ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਗਚ੍ਛਾ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਪੁਪ੍ਫਧਾਰਿਤਾ ਸੁਗਨ੍ਧਵਾਹਕਾ ਤਲ਼ਾਕਂ ਸੋਭਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੫੮. ‘‘ਪਾਠੀਨਾ ਪਾਵੁਸਾ ਮਚ੍ਛਾ, ਬਲਜਾ ਮੁਞ੍ਜਰੋਹਿਤਾ;
ਸਂਗੁਲਾ ਮਗ੍ਗੁਰਾ ਚੇਵ, ਵਸਨ੍ਤਿ ਤਲ਼ਾਕੇ ਤਦਾ’’.
ਤਦਾ ਮਮ ਵਸਨਸਮਯੇ ਨਿਬ੍ਭੀਤਾ ਪਾਠੀਨਾਦਯੋ ਮਚ੍ਛਾ ਤਲ਼ਾਕੇ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੫੯. ‘‘ਕੁਮ੍ਭੀਲਾ ਸੁਸੁਮਾਰਾ ਚ, ਤਨ੍ਤਿਗਾਹਾ ਚ ਰਕ੍ਖਸਾ;
ਓਗੁਹਾ ਅਜਗਰਾ ਚ, ਵਸਨ੍ਤਿ ਤਲ਼ਾਕੇ ਤਦਾ’’.
ਤਦਾ ਮਮ ਵਸਨਸਮਯੇ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਤਲ਼ਾਕੇ ਏਤੇ ਕੁਮ੍ਭੀਲਾਦਯੋ ਮਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਭੀਤਾ ਨਿਰੂਪਦ੍ਦਵਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੬੦. ‘‘ਪਾਰੇਵਤਾ ਰਵਿਹਂਸਾ, ਚਕ੍ਕਵਾਕਾ ਨਦੀਚਰਾ;
ਕੋਕਿਲਾ ਸੁਕਸਾਲ਼ਿਕਾ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਸਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਰੇਵਤਾਪਕ੍ਖੀ ਚ ਰਵਿਹਂਸਾਪਕ੍ਖੀ ਚ ਨਦੀਚਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਕਪਕ੍ਖੀ ਚ ਕੋਕਿਲਾਪਕ੍ਖੀ ਚ ਸੁਕਪਕ੍ਖੀ ਚ ਸਾਲ਼ਿਕਾਪਕ੍ਖੀ ਚ ਤਂ ਸਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੬੧. ‘‘ਕੁਕੁਤ੍ਥਕਾ ਕੁਲ਼ੀਰਕਾ, ਵਨੇ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਕਾ;
ਦਿਨ੍ਦਿਭਾ ਸੁਵਪੋਤਾ ਚ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕੁਕੁਤ੍ਥਕਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਪਕ੍ਖੀ ਚ. ਕੁਲ਼ੀਰਕਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਪਕ੍ਖੀ ਚ. ਵਨੇ ਪੋਕ੍ਖਰਸਾਤਕਾ ਪਕ੍ਖੀ ਚ ਦਿਨ੍ਦਿਭਾ ਪਕ੍ਖੀ ਚ ਸੁਵਪੋਤਾ ਪਕ੍ਖੀ ਚ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਤਂ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਸਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੬੨. ‘‘ਹਂਸਾ ਕੋਞ੍ਚਾ ਮਯੂਰਾ ਚ, ਕੋਕਿਲਾ ਤਮ੍ਬਚੂਲ਼ਕਾ;
ਪਮ੍ਮਕਾ ਜੀਵਂਜੀਵਾ ਚ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਸਬ੍ਬੇ ਏਤੇ ਹਂਸਾਦਯੋ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਤਂ ਸਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਕਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੩. ‘‘ਕੋਸਿਕਾ ਪੋਟ੍ਠਸੀਸਾ ਚ, ਕੁਰਰਾ ਸੇਨਕਾ ਬਹੂ;
ਮਹਾਕਾਲ਼ਾ ਚ ਸਕੁਣਾ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਕੋਸਿਕਾ ਚ ਪਕ੍ਖੀ ਪੋਟ੍ਠਸੀਸਾ ਚ ਪਕ੍ਖੀ ਕੁਰਰਾ ਚ ਪਕ੍ਖੀ ਸੇਨਕਾ ਚ ਪਕ੍ਖੀ ਮਹਾਕਾਲ਼ਾ ਚ ਪਕ੍ਖੀ ਥਲੇ ਬਹੂ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਤਂ ਸਰਂ ਤਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੪. ‘‘ਪਸਦਾ ਚ ਵਰਾਹਾ ਚ, ਚਮਰਾ ਗਣ੍ਡਕਾ ਬਹੂ;
ਰੋਹਿਚ੍ਚਾ ਸੁਕਪੋਤਾ ਚ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਪਸਦਾਦਯੋ ਏਤੇ ਮਿਗਾ ਤਂ ਸਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਰਸਮੀਪੇ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਪਾਲੇਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੫. ‘‘ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾ ਚ ਦੀਪੀ ਚ, ਅਚ੍ਛਕੋਕਤਰਚ੍ਛਕਾ;
ਤਿਧਾ ਪਭਿਨ੍ਨਮਾਤਙ੍ਗਾ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਏਤੇ ਸੀਹਾਦਯੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦਾ ਸਰਸਮੀਪੇ ਉਪਦ੍ਦਵਰਹਿਤਾ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੬੬. ‘‘ਕਿਨ੍ਨਰਾ ਵਾਨਰਾ ਚੇਵ, ਅਥੋਪਿ ਵਨਕਮ੍ਮਿਕਾ;
ਚੇਤਾ ਚ ਲੁਦ੍ਦਕਾ ਚੇਵ, ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਰਂ’’.
ਏਤ੍ਥ ਏਤੇ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਕਿਨ੍ਨਰਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਰਸਮੀਪੇ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੭. ‘‘ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਨਿ ਪਿਯਾਲਾਨਿ, ਮਧੁਕੇਕਾ ਸੁਮਾਰਿਯੋ;
ਧੁਵਂ ਫਲਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਏਤੇ ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਧੁਵਂ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਵਸ੍ਸਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਾਲਤ੍ਤਯੇ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਮਧੁਰਫਲਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੬੮. ‘‘ਕੋਸਮ੍ਬਾ ਸਲ਼ਲਾ ਨਿਮ੍ਬਾ, ਸਾਦੁਫਲਸਮਾਯੁਤਾ;
ਧੁਵਂ ਫਲਾਨਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਮਸ੍ਸਮਂ’’.
ਤਤ੍ਥ ਏਤੇ ਕੋਸਮ੍ਬਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਸਾਰਫਲਾ ਮਧੁਰਫਲਾ ਉਤ੍ਤਮਫਲਾ ਸਮਾਯੁਤਾ ਸਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਯੁਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਫਲਧਾਰਿਨੋ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਸੋਭਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੬੯. ‘‘ਹਰੀਤਕਾ ਆਮਲਕਾ, ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੁਵਿਭੀਤਕਾ;
ਕੋਲਾ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾ ਬਿਲ੍ਲਾ, ਫਲਾਨਿ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਤੇ’’.
ਤੇ ਹਰੀਤਕਾਦਯੋ ਰੁਕ੍ਖਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਜਾਤਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਫਲਾਨਿ ਧਾਰਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੭੦. ‘‘ਆਲੁਵਾ ਚ ਕਲ਼ਮ੍ਬਾ ਚ, ਬਿਲ਼ਾਲੀਤਕ੍ਕਲ਼ਾਨਿ ਚ;
ਜੀਵਕਾ ਸੁਤਕਾ ਚੇਵ, ਬਹੂਕਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮੇ’’.
ਏਤੇ ਆਲੁਵਾਦਯੋ ਮੂਲਫਲਾ ਖੁਦ੍ਦਾ ਮਧੁਰਸਾ ਮਮ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਬਹੂ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੭੧. ‘‘ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰਮ੍ਹਿ, ਤਲ਼ਾਕਾਸੁਂ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਾ;
ਅਚ੍ਛੋਦਕਾ ਸੀਤਜਲਾ, ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਮਨੋਰਮਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰਮ੍ਹਿ ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਸੁਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਰੋਹਨਓਰੋਹਨਕ੍ਖਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਅਚ੍ਛੋਦਕਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋਦਕਾ ਸੀਤਜਲਾ ਸੀਤੋਦਕਾ ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਸੁਨ੍ਦਰਤਿਤ੍ਥਾ ਮਨੋਰਮਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਕਰਾ ਤਲ਼ਾਕਾ ਆਸੁਂ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੭੨. ‘‘ਪਦੁਮੁਪ੍ਪਲਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸਮਾਯੁਤਾ;
ਮਨ੍ਦਾਲਕੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧੋਪਵਾਯਤਿ’’.
ਤਤ੍ਥ ਪਦੁਮੇਹਿ ਚ ਉਪ੍ਪਲੇਹਿ ਚ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇਹਿ ਸਮਾਯੁਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਮਨ੍ਦਾਲਕੇਹਿ ਚ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਾ ਗਹਨੀਭੂਤਾ ਤਲ਼ਾਕਾ ਦਿਬ੍ਬਗਨ੍ਧਾਨਿ ਉਪਵਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੭੩. ‘‘ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਪੁਪ੍ਫਿਤੇ ਫਲਿਤੇ ਵਨੇ;
ਸੁਕਤੇ ਅਸ੍ਸਮੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਹਂ ਤਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਅਬ੍ਬੇਹਿ ਨਦਿਕਾਦਿਅਵਯਵੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਪੁਪ੍ਫਫਲਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਗਹਨੀਭੂਤੇ ਵਨੇ ਸੁਕਤੇ ਰਮਣੀਯੇ ਅਸ੍ਸਮੇ ਅਰਞ੍ਞਾਵਾਸੇ ਤਦਾ ਤਾਪਸਭੂਤਕਾਲੇ ਅਹਂ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਸ੍ਸਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
੧੭੪. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਵਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਝਾਯੀ ਝਾਨਰਤੋ ਸਦਾ;
ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੁਰੁਚਿ ਨਾਮ ਤਾਪਸੋ’’ਤਿ. – ਆਹ;
ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਵਾਤਿ ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਸਦਿਸੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਵਾ ਨ ਸੇਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤਸਮਾਦਾਨੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਝਾਯੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਝਾਯੀ ਝਾਯਨਸੀਲੋ. ਝਾਨਰਤੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਰਤੋ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਸਦਾ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੋ. ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਦਿਬ੍ਬਸੋਤਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਜਾਨਨਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸਙ੍ਖਾਤਾਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਵਿਸੇਸਪਞ੍ਞਾਹਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਾਮੇਨ ਸੁਰੁਚਿ ਨਾਮ ਤਾਪਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
੧੭੫. ‘‘ਚਤੁਵੀਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਿਸ੍ਸਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਹੁਂ;
ਸਬ੍ਬੇ ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਤੇ, ਜਾਤਿਮਨ੍ਤੋ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿ. – ਆਦਿਮਾਹ;
ਤਤ੍ਥ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਹਸ੍ਸਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸਿਸ੍ਸਾ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤੋ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਹੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੭੬. ‘‘ਲਕ੍ਖਣੇ ਇਤਿਹਾਸੇ ਚ, ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਸਕੇਟੁਭੇ;
ਪਦਕਾ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾ, ਸਧਮ੍ਮੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਤਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਤ੍ਥੇ. ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਾਨਂ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਸੁਖਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਗਨ੍ਥੋ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਲਕ੍ਖਣੇ ਚ. ਇਤਿਹਾਸੇਤਿ ‘‘ਇਤਿਹ ਆਸ ਇਤਿਹ ਆਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਪਟਿਦੀਪਕੇ ਗਨ੍ਥੇ. ਲਕ੍ਖਣੇ ਚ ਇਤਿਹਾਸੇ ਚ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਗਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੁਕ੍ਖਪਬ੍ਬਤਾਦੀਨਂ ਨਾਮਪ੍ਪਕਾਸਕਗਨ੍ਥਂ ‘‘ਨਿਘਣ੍ਡੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਟੂਭੇਤਿ ਕਿਰਿਯਾਕਪ੍ਪਵਿਕਪ੍ਪਾਨਂ ਕਵੀਨਂ ਉਪਕਾਰਕੋ ਗਨ੍ਥੋ. ਨਿਘਣ੍ਡੁਯਾ ਸਹ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁ, ਕੇਟੁਭੇਨ ਸਹ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਕੇਟੁਭਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਸਕੇਟੁਭੇ ਵੇਦਤ੍ਤਯੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਦਕਾਤਿ ਨਾਮਪਦਸਮਾਸਤਦ੍ਧਿਤਾਖ੍ਯਾਤਕਿਤਕਾਦਿਪਦੇਸੁ ਛੇਕਾ. ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਨਿ ਚਨ੍ਦਪਾਣਿਨੀਯਕਲਾਪਾਦਿਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਛੇਕਾ. ਸਧਮ੍ਮੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮੇ ਵੇਦਤ੍ਤਯੇ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਗਤਾ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੭੭. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਤੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ, ਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਚ ਕੋਵਿਦਾ;
ਪਥਬ੍ਯਾ ਭੂਮਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ, ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਾਪਾਤਭੂਮਿਕਮ੍ਪਾਦਿਕੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਤੇਸੁ ਚ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਇਤ੍ਥਿਲਕ੍ਖਣਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਚ ਕੋਵਿਦਾ ਛੇਕਾ. ਪਥਵਿਯਾ ਚ ਭੂਮਿਯਾ ਚ ਸਕਲਲੋਕੇ ਚ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਆਕਾਸੇ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾ.
੧੭੮. ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਨਿਪਕਾ ਏਤੇ, ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਾ ਅਲੋਲੁਪਾ;
ਲਾਭਾਲਾਭੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਮਂ ਸਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਪ੍ਪਕੇਨਾਪਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਾ. ਨਿਪਕਾਤਿ ਨੇਪਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਾਤਿ ਏਕਾਹਾਰਾ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲੋਲੁਪਾਤਿ ਲੋਲੁਪਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾ. ਲਾਭਾਲਾਭੇਨਾਤਿ ਲਾਭੇਨ ਅਲਾਭੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾ ਏਤੇ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਦਾ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਮਂ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੭੯. ‘‘ਝਾਯੀ ਝਾਨਰਤਾ ਧੀਰਾ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਸਮਾਹਿਤਾ;
ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਾ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਮਂ ਸਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਝਾਯੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਝਾਯਨਸੀਲਾ ਵਾ. ਝਾਨਰਤਾਤਿ ਤੇਸੁ ਚ ਝਾਨੇਸੁ ਰਤਾ ਅਲ੍ਲੀਨਾ. ਧੀਰਾਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤਮਨਾ. ਸਮਾਹਿਤਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ. ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਲਿਬੋਧਭਾਵਂ. ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਾਤਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾ. ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾ ਮੇ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਦਾ ਮਂ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੮੦. ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਗੋਚਰੇ ਰਤਾ;
ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਧੀਰਾ, ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਮਂ ਸਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾ ਪੂਰਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਗੋਚਰੇ ਰਤਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਞ੍ਞਾਤਾਯ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧੇ ਆਹਾਰੇ ਰਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾਤਿ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇਨ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੀਰਾਤਿ ਥਿਰਭੂਤਾ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯੇ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤਸਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਭੂਤਾ ਮਮ ਤਾਪਸਾ ਸਦਾ ਮਂ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੧. ‘‘ਸਂਵੁਤਾ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ, ਅਨੇਜਾ ਰਕ੍ਖਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ;
ਅਸਂਸਟ੍ਠਾ ਚ ਤੇ ਧੀਰਾ, ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਦੁਰਾਸਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸਂਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ, ਰਕ੍ਖਿਤਗੋਪਿਤਦ੍ਵਾਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੇਜਾ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਾ ਰਕ੍ਖਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਗੋਪਿਤਚਕ੍ਖਾਦਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਾ ਞਾਤੀਹਿ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸੀਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਰਾਸਦਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁ ਆਸਦਾ, ਆਸਾਦੇਤੁਂ ਘਟ੍ਟੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ ਅਯੋਗ੍ਗਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੨. ‘‘ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ, ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨੇਨ ਚ;
ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਦੁਰਾਸਦਾ’’.
ਤਤ੍ਥ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਊਰੁਬਦ੍ਧਾਸਨੇਨ ਸੇਯ੍ਯਂ ਵਿਹਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਚ ਠਾਨੇਨ ਚ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਚ ਸਕਲਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੧੮੩. ‘‘ਰਜਨੀਯੇ ਨ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦੁਸ੍ਸਨੀਯੇ ਨ ਦੁਸ੍ਸਰੇ;
ਮੋਹਨੀਯੇ ਨ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਦੁਰਾਸਦਾ’’.
ਤੇ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਤਾਪਸਾ ਰਜਨੀਯੇ ਰਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਦੁਸ੍ਸਨੀਯੇ ਦੁਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੇ ਦੋਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਨ ਦੁਸ੍ਸਰੇ ਦੋਸਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਮੋਹਨੀਯੇ ਮੋਹਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਨ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਮੋਹਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੪. ‘‘ਇਦ੍ਧਿਂ ਵੀਮਂਸਮਾਨਾ ਤੇ, ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਿਕਂ;
ਪਥਵਿਂ ਤੇ ਪਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਮ੍ਭੇਨ ਦੁਰਾਸਦਾ’’.
ਤੇ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ‘‘ਏਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ ਹੋਤਿ, ਬਹੁਧਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੦੨) ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਿਕਂ ਵੀਮਂਸਮਾਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇ ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਆਕਾਸੇਪਿ ਉਦਕੇਪਿ ਪਥਵਿਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਪਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਰਮ੍ਭੇਨ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹੇਨ ਕਲਹਕਰਣੇਨ ਨ ਆਸਾਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੫. ‘‘ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਚ ਤੇ ਸਿਸ੍ਸਾ, ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਝਾਨਕੀਲ਼ਿਤਂ;
ਜਮ੍ਬੁਤੋ ਫਲਮਾਨੇਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਸਿਸ੍ਸਾ ਦੁਰਾਸਦਾ’’.