੧੧. ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ – ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਸਾਵਕਾਨਂ ਆਲਪਨਮੇਤਂ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਪਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਕਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਲਪਨੇਨ ਅਨਾਲਪਿਤ੍ਵਾ ਆਵੁਸੋਤਿ ਆਲਪਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ? ਅਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਾ ਦਿਸਾਗਮਨੀਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ – ਉਪਕਟ੍ਠਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਕਾਲੇ ਚ ਪਵਾਰਣਕਾਲੇ ਚ. ਉਪਕਟ੍ਠਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਦਸਪਿ ਵੀਸਤਿਪਿ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਗ੍ਗਾ ਵਗ੍ਗਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਵਿਚਰਥਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਤੇ ‘‘ਭਗਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤਮ੍ਹ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨੋ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਚਰਿਯਵਸੇਨ ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਦੋਸਚਰਿਤਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਮੋਹਚਰਿਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ – ‘ਕਾਲੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਕਾਲੇਨ ਧਮ੍ਮਸਾਕਚ੍ਛਾ, ਇਦਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਪ੍ਪਾਯ’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਚਰਿਤਸ੍ਸ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਚਰਿਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੋਧਿਂ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਞਾਣਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਗਮ੍ਭੀਰੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਕਥੇਤਿ. ਤੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਹੋਤਿ, ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਾ ਤੇਮਾਸਿਕਂ ਪਟਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋਪਿ.
ਤਤੋ ਵੁਤ੍ਥਵਸ੍ਸਾ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਗਵਾ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਅਹਂ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਆਗਤਾ. ਏਵਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਤਿ, ਯਥਾਹ ‘‘ਅਪਲੋਕੇਥ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਪਲੋਕੇਮ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨). ਅਥ ਨੇ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ‘‘ਸੇਵਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ; ਭਜਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ. ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨੇਤਾ ਏਵਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਆਪਾਦੇਤਾ ਏਵਂ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੇ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੧).
ਤਦਾਪਿ ਭਗਵਾ ਇਮੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਸਯਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਵਿਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਦ੍ਦਸ. ਸਾਵਕਵਿਨੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ ਯੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ. ਬੁਦ੍ਧਵਿਨੇਯ੍ਯਾ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਬੋਧੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਕਵਿਨੇਯ੍ਯਭਾਵਂ ਪਨ ਏਤੇਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੇਸਨਾਯ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤਤ੍ਥ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਗਤਮ੍ਹ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਨ ਅਮ੍ਹੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਸਨਾਯ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕੀਦਿਸੀ ਨੁ ਖੋ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮਗ੍ਗਾਰਾਮਾ, ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਸ੍ਸ ਦੀਪਿਕਾ ਨੇਸਂ ਦੇਸਨਾ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਦੇਸਨਂ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮੋ ਦਸੁਤ੍ਤਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਧਾ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ, ਏਕਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਗਤੋਤਿਪਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ, ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬੇ ਦਸ ਦਸ ਪਞ੍ਹਾ ਵਿਸੇਸਿਤਾਤਿਪਿ ਦਸੁਤ੍ਤਰੋ, ਤਂ ਦਸੁਤ੍ਤਰਂ. ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਪ੍ਪਮੋਚਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਾਨਂ ਪਮੋਚਨਂ.
ਇਤਿ ਥੇਰੋ ਦੇਸਨਂ ਉਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਤ੍ਥ ਪੇਮਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮੇਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਵਾਚੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸਿ, ‘‘ਏਕਾਯਨੋ ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਾ ਵਿਯ.
ਏਕਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੧. (ਕ) ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਕਾਰੋਤਿ ਬਹੂਪਕਾਰੋ.
(ਖ) ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬੋ.
(ਗ) ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ.
(ਘ) ਪਹਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਹਾਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਜਹਿਤਬ੍ਬੋ.
(ਙ) ਹਾਨਭਾਗਿਯੋਤਿ ਅਪਾਯਗਾਮਿਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਕੋ.
(ਚ) ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋਤਿ ਵਿਸੇਸਗਾਮਿਵਿਸੇਸਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਕੋ.
(ਛ) ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੋਤਿ ਦੁਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰੋ.
(ਜ) ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੋ.
(ਝ) ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ.
(ਞ) ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਾਤਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਾਤਿਕਾਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਦਕ੍ਖੋ ਵੇਲ਼ੁਕਾਰੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਂ ਵੇਲ਼ੁਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸਧਾ ਖਣ੍ਡੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਮੇਕਂ ਖਣ੍ਡਂ ਹੀਰਂ ਹੀਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਫਾਲੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਦੇਸਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਦਸਧਾ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਏਕੇਕਪਦਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਤਮੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਂ ਉਪਕਾਰਕਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਨਾਮ ਸੀਲਪੂਰਣੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੇ, ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ, ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੇ, ਸਤ੍ਤਸੁ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪਨੇ, ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦੀਸੁ, ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ਮਹਾਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ, ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੇਸੁ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬਹੂਪਕਾਰੋ.
ਤੇਨੇਵ ਨਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਪਦਾ ਵਾ…ਪੇ… ਤਥਾਗਤੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮੂਲਕਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਸਮੋਸਰਣਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੩੯) ਨਯੇਨ ਹਤ੍ਥਿਪਦਾਦੀਹਿ ਓਪਮ੍ਮੇਹਿ ਓਪਮੇਨ੍ਤੋ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਗ੍ਗੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਥੋਮੇਤਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਪਦੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਆਹ. ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਗ੍ਗੇਨਾਪਿਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਾ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਸੋਕਵਤ੍ਥੁਨਾਪਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ –
(ਕ) ਅਸੋਕਰਾਜਾ ਹਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਮਤਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਵ ‘‘ਤਿਟ੍ਠ, ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਂ ਤਯਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਣੇਰੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਵਿਹਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਾਰੇਸਿ. ਇਤਿ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਾ ਤੀਹਿ ਪਿਟਕੇਹਿ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਗਾਥਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਹਰਸਿ, ਅਤਿਤ੍ਥੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸੇਵੇਤ੍ਥ ਥਾਮੋ ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਪਮਾਣਂ.
(ਖ) ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਆਨਾਪਾਨਂ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੋ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸ ਅਸੁਭਾ ਨਵ ਸਿਵਥਿਕਾ ਚੁਣ੍ਣਿਕਮਨਸਿਕਾਰੋ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਾਤਸਹਗਤਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸਾਤਸਹਗਤਾ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
(ਗ) ਸਾਸਵੋ ਉਪਾਦਾਨਿਯੋਤਿ ਆਸਵਾਨਞ੍ਚੇਵ ਉਪਾਦਾਨਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋ. ਇਤਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਮੇਵ ਨਿਯਮੇਤਿ.
(ਘ) ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ.
(ਙ) ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਥਮਨਸਿਕਾਰੋ.
(ਚ) ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
(ਛ) ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਚੇਤੋਸਮਾਧੀਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਨ੍ਤਰੋ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਦਾਯਕਤ੍ਤਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਚੇਤੋਸਮਾਧੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
(ਜ) ਅਕੁਪ੍ਪਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਫਲਪਞ੍ਞਾ ਅਕੁਪ੍ਪਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
(ਝ) ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿਕਾ. ਅਯਂ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ.
(ਞ) ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ ਕਥਿਤਾ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਪਹਾਤਬ੍ਬਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੇਹਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ, ਮਗ੍ਗੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਦੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਫਲਂ ਪਨ ਅਨੇਕੇਸੁਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ.
ਭੂਤਾਤਿ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ. ਤਚ੍ਛਾਤਿ ਯਾਥਾਵਾ. ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਥਾਸਭਾਵਾ. ਅਵਿਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨ ਤਥਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਞ੍ਞਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਸਯਮੇਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਞਾਤਾ ਵਿਦਿਤਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਅਹਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਲੇਖਵਾਚਕਸਦਿਸੋ’’ਤਿ ਜਿਨਸੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਓਕਪ੍ਪਨਂ ਜਨੇਸਿ.
ਏਕਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦ੍ਵੇਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੨. (ਕ) ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਕਾਰਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸੀਲਪੂਰਣਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਪਕਾਰਕਾ ਹਿਤਾਵਹਾ.
(ਖ) ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਕਥਿਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਕਥਿਤਾ.
(ਛ) ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਹੇਤੁ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਾਯ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਤਥਾ ਦੋਵਚਸ੍ਸਤਾ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾ ਸਂਕਿਲੇਸਾਯ; ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਤਥਾ ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ; ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਯੋਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਸਂਯੋਗਾ. ਪਞ੍ਚ ਚੇਤੋਖਿਲਾ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਛ ਅਗਾਰਵਾ ਛ ਗਾਰਵਾ. ਸਤ੍ਤ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ. ਅਟ੍ਠ ਕੁਸੀਤਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਟ੍ਠ ਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਨਵ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਵ ਆਘਾਤਪ੍ਪਟਿਵਿਨਯਾ. ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਦਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾਤਿ ਏਵਂ ਪਭੇਦਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
(ਝ) ਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੂਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੂਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਕਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.
(ਞ) ਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨਿ ਏਕਕਸਦਿਸਾਨੇਵ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਪਦੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਪਦੇ ਫਲਂ.
ਦ੍ਵੇਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤਯੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੩. (ਛ) ਕਾਮਾਨਮੇਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ. ਰੂਪਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਯਦਿਦਂ ਆਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰੁਪ੍ਪੇਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ. ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ. ਨਿਰੋਧੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਇਧ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਪੁਨ ਆਯਤਿਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਖਤਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
(ਜ) ਅਤੀਤਂਸੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਂਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਞਾਣਂ ਇਤਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਾਰੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦਯੋ ਏਕਕਸਦਿਸਾਵ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਪਦੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੇ ਫਲਂ.
ਤਯੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਤ੍ਤਾਰੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੪. (ਕ) ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਕ੍ਕਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਦਾਰੁਚਕ੍ਕਂ, ਰਤਨਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਂ ਪਨਿਦਂ ਸਮ੍ਮ, ਰਥਕਾਰ, ਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੫) ਇਦਂ ਦਾਰੁਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਪਿਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੩੨) ਇਦਂ ਰਤਨਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੯) ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੯) ਇਦਂ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਾਨਿ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੧) ਇਦਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਂ. ਇਧਾਪਿ ਏਤਦੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.
ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੋਤਿ ਯਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪੇ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਦੇਸੇ ਵਾਸੋ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸਯਨਂ ਸੇਵਨਂ ਭਜਨਂ. ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਨਂ, ਸਚੇ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਨਿ ਪਹਾਯ ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪਚਿਤਕੁਸਲਤਾ. ਇਦਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਯੇਨ ਹਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕੁਸਲਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਦੇਵ ਕੁਸਲਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੇ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇ ਭਜਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਏਵ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪੇਤਿ. ਚਤੂਸੁ ਆਹਾਰੇਸੁ ਪਠਮੋ ਲੋਕਿਯੋਵ. ਸੇਸਾ ਪਨ ਤਯੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ ਕਥਿਤਾ. ਇਧ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਾ.
(ਚ) ਕਾਮਯੋਗਵਿਸਂਯੋਗਾਦਯੋ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
(ਛ) ਹਾਨਭਾਗਿਯਾਦੀਸੁ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ. ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਠਿਤਿਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਪਨਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਕਥਿਤਾਵ.
ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਾਰੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨਿ ਏਕਕਸਦਿਸਾਨੇਵ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਦੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਪਦੇ ਫਲਂ.
ਚਤ੍ਤਾਰੋਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੫. (ਖ) ਪੀਤਿਫਰਣਤਾਦੀਸੁ ਪੀਤਿਂ ਫਰਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਪੀਤਿਫਰਣਤਾ ਨਾਮ. ਸੁਖਂ ਫਰਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਖਫਰਣਤਾ ਨਾਮ. ਪਰੇਸਂ ਚੇਤੋ ਫਰਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਪਞ੍ਞਾ ਚੇਤੋਫਰਣਤਾ ਨਾਮ. ਆਲੋਕਫਰਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਞ੍ਞਾ ਆਲੋਕਫਰਣਤਾ ਨਾਮ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਪੀਤਿਫਰਣਤਾ, ਤੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਖਫਰਣਤਾ. ਪਰਚਿਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਞਾ ਚੇਤੋਫਰਣਤਾ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਆਲੋਕਫਰਣਤਾ. ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੦੪).
ਤਤ੍ਥ ਪੀਤਿਫਰਣਤਾ ਸੁਖਫਰਣਤਾ ਦ੍ਵੇ ਪਾਦਾ ਵਿਯ. ਚੇਤੋਫਰਣਤਾ ਆਲੋਕਫਰਣਤਾ ਦ੍ਵੇ ਹਤ੍ਥਾ ਵਿਯ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਕਾਯੋ ਵਿਯ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੀਸਂ ਵਿਯ. ਇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
(ਜ) ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ ਚੇ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੁਖਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ. ਪੁਰਿਮੋ ਪੁਰਿਮੋ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸੁਖਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਆਯਤਿਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ.
ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੋ. ਕਾਮਾਮਿਸਵਟ੍ਟਾਮਿਸਲੋਕਾਮਿਸਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਨਿਰਾਮਿਸੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸੇਹਿ ਸੇਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਕਾਪੁਰਿਸਸੇਵਿਤੋ. ਅਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਦਰਥਸਨ੍ਤਤਾਯ ਚ ਸਨ੍ਤੋ. ਅਤਪ੍ਪਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਪਣੀਤੋ. ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਭਾਵਂ ਵਾ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਲਦ੍ਧੋ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਿਲੇਸੇਨ ਵਾ ਅਰਹਤਾ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਲਦ੍ਧੋ. ਏਕੋਦਿਭਾਵੇਨ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਏਕੋਦਿਭਾਵਮੇਵ ਵਾ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਏਕੋਦਿਭਾਵਾਧਿਗਤੋ. ਅਪ੍ਪਗੁਣਸਾਸਵਸਮਾਧਿ ਵਿਯ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਿਲੇਸੇ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਨਸਸਙ੍ਖਾਰਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਵਾਰਿਤਗਤੋ. ਤਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਤੋਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਸਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨ ਵਾ ਸਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਸਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ ਚੇਵ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂਯੇਵ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਏਕਮਙ੍ਗਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਏਵਮਿਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣੇਹਿ ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਞਾਣਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਪਦੇ ਫਲਂ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਛਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੬. ਛਕ੍ਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਪਦੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਂ.
ਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੭. (ਞ) ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਚ, ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਟ੍ਠੇਨ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁ ਵਿਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ. ਪੋਣਂ ਪਬ੍ਭਾਰਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਨਸ੍ਸੇਤਂ ਵੇਵਚਨਂ. ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਨਿਯਤਿਭੂਤਂ. ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਤੋ? ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੮. (ਕ) ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਰੁਣਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਞ੍ਞਾਯ. ਤਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਬਲਵਂ. ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਹਿਰੀ ਚ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ. ਪੇਮਨ੍ਤਿ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਂ. ਗਾਰਵੋਤਿ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਗਰੁਭਾਵਨੀਯਞ੍ਹਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤੋ ਕਿਲੇਸਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਲਭਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਾਰੋ ਪਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
(ਛ) ਅਕ੍ਖਣੇਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਪੇਤਾ ਅਸੁਰਾਨਂ ਆਵਾਹਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਿਵਾਹਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇਨੇਵ ਅਸੁਰਕਾਯੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
(ਜ) ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਅਧਿਗਮਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਧੁਤਙ੍ਗਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਬਹੁਂ ਦੇਨ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਪ੍ਪਂ ਦੇਨ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਅਨਵਸੇਸਗਾਹੀ ਹੋਤਿ. ਅਧਿਗਮਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਗਮਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਤੇਪਿਟਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ ਸਾਕੇਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ. ਧੁਤਙ੍ਗਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਧੁਤਙ੍ਗਪਰਿਹਰਣਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ ਦ੍ਵੇਭਾਤਿਕਤ੍ਥੇਰੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਕਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ. ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਕਥਿਤਂ. ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੂਹਨੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਚ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਯਂ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਮਹਿਚ੍ਛਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਤੀਹਿ ਸਨ੍ਤੋਸੇਹਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਏਕੀਭਾਵੋ. ਏਕੀਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤੀਤਿ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਵੋਦਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੁਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੪੯).
ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਚ ਰਤਸ੍ਸ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਸ੍ਸ. ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਵਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਪਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਵਤੋ. ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗਤਮਾਨਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚਸ੍ਸ.
ਇਧ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਨਵਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੯. (ਖ) ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਪਧਾਨਙ੍ਗਂ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਅਟ੍ਠ ਪਗੁਣਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਸਪਚ੍ਚਯਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਞਾਣਂ. ਅਦ੍ਧਤ੍ਤਯੇਪਿ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਤਿ. ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਓਭਾਸਾਦਯੋ ਨ ਮਗ੍ਗੋ, ਵੀਥਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਞਾਣਂ. ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਰਥਵਿਨੀਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ, ਇਧ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਰਥਵਿਨੀਤੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਇਧ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਏਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਪਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਕਥਿਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਞ੍ਞਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੇਵ.
(ਛ) ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਵੇਦਨਾਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾਦਿਵੇਦਨਾਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਸਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਛਨ੍ਦਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪੇ ਛਨ੍ਦੋ ਸਦ੍ਦੇ ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਏਵਂ ਛਨ੍ਦਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਦਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਸਦ੍ਦਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਰਿਯੇਸਨਾਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਪਰਿਯੇਸਨਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਲਾਭਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾਨਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਪਟਿਲਾਭਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
(ਜ) ਸਞ੍ਞਾਸੁ ਮਰਣਸਞ੍ਞਾਤਿ ਮਰਣਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਸਞ੍ਞਾ. ਆਹਾਰੇਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞਾਤਿ ਆਹਾਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ. ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਅਨਭਿਰਤਿਸਞ੍ਞਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵਟ੍ਟੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ. ਸੇਸਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾ ਏਵ. ਇਧ ਬਹੁਕਾਰਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਦਸਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੦. (ਝ) ਨਿਜ੍ਜਰਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਨਿਜ੍ਜਰਕਾਰਣਾਨਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਪਿ ਨਿਜ੍ਜਿਣ੍ਣਾ ਏਵ ਪਹੀਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਜਿਣ੍ਣਾ, ਨ ਪਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਪੁਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ ਦੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਵਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਅਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਕ੍ਖਣੇ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਵਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਅਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਫਲੇਸੁ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਪਦੇ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.
ਇਧ ਠਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਾ ਸਮੋਧਾਨੇਤਬ੍ਬਾ. ਦਸਕੇ ਸਤਂ ਪਞ੍ਹਾ ਕਥਿਤਾ. ਏਕਕੇ ਚ ਨਵਕੇ ਚ ਸਤਂ, ਦੁਕੇ ਚ ਅਟ੍ਠਕੇ ਚ ਸਤਂ, ਤਿਕੇ ਚ ਸਤ੍ਤਕੇ ਚ ਸਤਂ, ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਚ ਛਕ੍ਕੇ ਚ ਸਤਂ, ਪਞ੍ਚਕੇ ਪਞ੍ਞਾਸਾਤਿ ਅਡ੍ਢਛਟ੍ਠਾਨਿ ਪਞ੍ਹਸਤਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਇਦਮਵੋਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੂਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਯ ਇਮਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.
ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.