੨. ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

੯੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਕੁਰੂਸੂਤਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾ. ਕੁਰੂਸੁ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਕੁਰੂ ਨਾਮ ਜਾਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕੁਰੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਰੂਸੁ ਜਨਪਦੇ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਪਨਾਹੁ – ਮਨ੍ਧਾਤੁਕਾਲੇ ਤੀਸੁ ਦੀਪੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਮਹਾਸਾਵਕਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੁਤੀਨਂ ਉਤ੍ਤਮਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਭੂਮਿ ਉਤ੍ਤਮਦੀਪੋ ਅਤਿਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਮਨ੍ਧਾਤੁਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦੀਪੇ ਅਨੁਸਂਯਾਯਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਂਸੁ. ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਰਮਣੀਯਤਰਂ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਵ ਏਵਂ ਭਣਸਿ? ਕਿਂ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵਂ, ਨਨੁ ਏਤੇਸਂ ਠਾਨਂ ਇਤੋ ਰਮਣੀਯਤਰਨ੍ਤਿ? ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਗਮਾਸਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ – ‘‘ਮਨ੍ਧਾਤੁਮਹਾਰਾਜਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਰਾਜਾ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਤੋ ਰਮਣੀਯਤਰਂ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?

ਅਥਸ੍ਸ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ, ਦੇਵ, ਇਤੋ ਰਮਣੀਯਤਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਪਰਿਚਾਰਕਾ ਦੋਵਾਰਿਕਭੂਮਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਉਪਭੋਗਟ੍ਠਾਨਾਨਿ – ਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸੁਬ੍ਬੇਧੋ ਵੇਜਯਨ੍ਤੋ ਪਾਸਾਦੋ, ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧਾ ਸੁਧਮ੍ਮਾ ਦੇਵਸਭਾ, ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਵੇਜਯਨ੍ਤਰਥੋ ਤਥਾ ਏਰਾਵਣੋ ਹਤ੍ਥੀ, ਦਿਬ੍ਬਰੁਕ੍ਖਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਨਨ੍ਦਨਵਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਂ, ਫਾਰੁਸਕਵਨਂ, ਮਿਸ੍ਸਕਵਨਂ, ਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧੋ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ ਕੋਵਿਲ਼ਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਯਾਮਾ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਤਾ ਪਞ੍ਚਦਸਯੋਜਨੁਬ੍ਬੇਧਾ ਜਯਕੁਸੁਮਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਾ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਮੁਦੁਤਾਯ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਤੋ ਉਪਡ੍ਢਕਾਯੋ ਅਨੁਪਵਿਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਿ. ਤਂ ਆਕਾਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਅਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੇਵਲੋਕਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਪਮੁਖਾਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਰਾਜਾ ਏਕਕੋਵ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ – ‘‘ਮਨ੍ਧਾਤਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਟਕੇਹਿ ਰਜ੍ਜਂ ਦ੍ਵੇ ਭਾਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਾਗਮਦਾਸਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵੋ ਵਿਗਚ੍ਛਿ, ਦੇਵਭਾਵੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਕ੍ਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਿਨਿਮਿਸਮਤ੍ਤੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤਾ ਦੇਵਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚ ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਾਨਤ੍ਤੇ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਯਾਵ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਸਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚੁਤਾ, ਤਾਵ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤਿਤ੍ਤੋਵ ਕਾਮੇਹਿ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵਾਤਾਤਪੇਨ ਫੁਟ੍ਠਗਤ੍ਤੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ.

ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਪਨ ਪੁਨ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟ੍ਟੇ ਮਨ੍ਧਾਤੁ ਉਪਾਹਨਂ ਲਿਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਮਨ੍ਧਾਤੁ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਰਜ੍ਜਮਨੁਸਾਸਿ. ਤੇਪਿ ਤੀਹਿ ਦੀਪੇਹਿ ਆਗਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਦੇਵ, ਮਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਆਗਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨੋ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਏਕਮੇਕਂ ਜਨਪਦਮਦਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹਤੋ ਆਗਤਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਆਵਸਿਤਪਦੇਸੋ ਤਾਯੇਵ ਪੁਰਿਮਸਞ੍ਞਾਯ – ‘‘ਵਿਦੇਹਰਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿ, ਅਪਰਗੋਯਾਨਤੋ ਆਗਤਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਆਵਸਿਤਪਦੇਸੋ ‘‘ਅਪਰਨ੍ਤਜਨਪਦੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿ, ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਆਗਤਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਆਵਸਿਤਪਦੇਸੋ ‘‘ਕੁਰੁਰਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿ, ਬਹੁਕੇ ਪਨ ਗਾਮਨਿਗਮਾਦਯੋ ਉਪਾਦਾਯ ਬਹੁਵਚਨੇਨ ਵੋਹਰਿਯਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਕੁਰੂਸੁ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕੁਰੂਨਂ ਨਿਗਮੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਧ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਦ-ਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਾਸੋ ਏਤ੍ਥ ਦਮਿਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਦਮ੍ਮੋ.ਕਮ੍ਮਾਸੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਪਾਦੋ ਪੋਰਿਸਾਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਪਾਦੇ ਖਾਣੁਕੇਨ ਵਿਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨੇ ਵਣੋ ਰੁਹਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਦਾਰੁਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰੁਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਾਸਪਾਦੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਦਮਿਤੋ ਪੋਰਿਸਾਦਭਾਵਤੋ ਪਟਿਸੇਧਿਤੋ. ਕੇਨ? ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ. ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਕੇਤਿ? ਮਹਾਸੁਤਸੋਮਜਾਤਕੇਤਿ ਏਕੇ. ਇਮੇ ਪਨ ਥੇਰਾ ਜਯਦ੍ਦਿਸਜਾਤਕੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਾਸਪਾਦੋ ਦਮਿਤੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਪੁਤ੍ਤੋ ਯਦਾ ਹੋਮਿ ਜਯਦ੍ਦਿਸਸ੍ਸ;

ਪਞ੍ਚਾਲਰਟ੍ਠਧਿਪਤਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਰਜੋ.

ਚਜਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਣਂ ਪਿਤਰਂ ਪਮੋਚਯਿਂ;

ਕਮ੍ਮਾਸਪਾਦਮ੍ਪਿ ਚਹਂ ਪਸਾਦਯਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਕੇਚਿ ਪਨ ਧ-ਕਾਰੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਕੁਰੂਰਟ੍ਠਵਾਸੀਨਂ ਕਿਰ ਕੁਰੁਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਾਸੋ ਜਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਸੋ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਜਾਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਿਟ੍ਠਨਿਗਮਸ੍ਸਾਪਿ ਏਤਦੇਵ ਨਾਮਂ. ਭੁਮ੍ਮਵਚਨੇਨ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਵਸਨੋਕਾਸਤੋ. ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮੇ ਵਸਨੋਕਾਸੋ ਕੋਚਿ ਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਨਿਗਮਤੋ ਪਨ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਉਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਰਮਣੀਯੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਮਹਾਵਨਸਣ੍ਡੋ ਅਹੋਸਿ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਵਿਹਾਸਿ, ਤਂ ਨਿਗਮਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਕੁਰੂਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕੁਰੂਨਂ ਨਿਗਮੋ, ਤਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਮੇਤਂ, ਗਾਰਵਵਚਨਮੇਤਂ. ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ – ‘‘ਵਿਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੭੦) ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਉਪਾਵਿਸਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹਿ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਸਨਕੁਸਲਤਾਯ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਕਥਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਪਨ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਛ ਨਿਸਜ੍ਜਦੋਸੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਤਿਦੂਰਂ, ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਂ, ਉਪਰਿਵਾਤਂ, ਉਨ੍ਨਤਪ੍ਪਦੇਸਂ, ਅਤਿਸਮ੍ਮੁਖਂ, ਅਤਿਪਚ੍ਛਾਤਿ. ਅਤਿਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹਿ ਸਚੇ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੇਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਪਰਿਵਾਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਰੀਰਗਨ੍ਧੇਨ ਬਾਧਤਿ. ਉਨ੍ਨਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਗਾਰਵਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਅਤਿਸਮ੍ਮੁਖਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਚੇ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚਕ੍ਖੁਂ ਆਹਚ੍ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਅਤਿਪਚ੍ਛਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਚੇ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਗੀਵਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਤੇ ਛ ਨਿਸਜ੍ਜਦੋਸੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਲਾਖਾਰਸਂ ਵਿਗਾਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਪਟਂ ਪਾਰੁਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਰਤ੍ਤੁਪ੍ਪਲਮਾਲਾਵਿਤਾਨਮਜ੍ਝਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ.

ਕਾਯ ਪਨ ਵੇਲਾਯ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ? ਸਾਯਨ੍ਹਵੇਲਾਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਕਾਰਣੇਨ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਕਿਰਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਕੁਲਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਸੁ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਤੁਮ੍ਬਤੋ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਸੀਤਲੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਸਿ. ਸੋ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤਂ, ਅਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਦਿਂ, ਉਭਯਨ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਜ੍ਝਂ, ਮਜ੍ਝਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਸਮ੍ਮਸਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਵਿਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਾਨਕੁਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਤਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧੇਹਿ – ‘ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ ਚਾ’ਤਿ ਕਥਿਤੋ, ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਪਨ ਪਦੇਸਞਾਣੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਭੂਤੋ ਪਾਕਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਮਯ੍ਹਂਯੇਵ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਮੇ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਲਿਨ੍ਦਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਏਕਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ, ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਰਂ, ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ, ਸਮਯਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਠਾਨਾਨਿ ਪਤ੍ਵਾ ਗਜ੍ਜਿਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਞਾਣਂ ਅਨੁਪਵਿਸਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਦੇਸਨਾ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਹੋਤਿ ਤਿਲਕ੍ਖਣਬ੍ਭਾਹਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਸੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਕਤਿਯਾਵ ਏਕਦਿਵਸੇ ਸਤਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਵਾਰਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨ ਅਹੇਤੁਅਕਾਰਣੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ, ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਨ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਮਂ ਬੁਦ੍ਧਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਂ ਆਪਜ੍ਜ ਞਾਣਕੋਞ੍ਚਨਾਦਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਸੀਹਂ ਆਪਜ੍ਜ ਞਾਣਸੀਹਨਾਦਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਸਿਨ੍ਧਵਂ ਆਪਜ੍ਜ ਞਾਣਪਦਵਿਕ੍ਕਮਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਚਮ੍ਮਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਪ੍ਫੋਟੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਾਯਨ੍ਹਵੇਲਾਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਕਾਰਣੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਯਾਵ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾਵਸਦ੍ਦੋ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਮੇ, ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਮਾਣਂ ਗਮ੍ਭੀਰੋ, ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਵਭਾਸਤਿ, ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਞ੍ਹਿ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸਂ ਹੋਤਿ ਪੂਤਿਪਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਪੁਰਾਣਉਦਕਂ ਵਿਯ. ਤਞ੍ਹਿ ਜਾਣੁਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਸਤਪੋਰਿਸਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਕਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਤ੍ਤਾਨਾਵਭਾਸਂ ਹੋਤਿ ਮਣਿਗਙ੍ਗਾਯ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਉਦਕਂ ਵਿਯ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤਪੋਰਿਸਮ੍ਪਿ ਜਾਣੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਏਕਂ ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਾਨਾਵਭਾਸਂ ਹੋਤਿ ਚਾਟਿਆਦੀਸੁ ਉਦਕਂ ਵਿਯ. ਏਕਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸਂ ਹੋਤਿ ਸਿਨੇਰੁਪਾਦਕਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਵਿਯ. ਏਵਂ ਉਦਕਮੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇ ਪਨੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ ਚਾਤਿ ਏਕਮੇਵ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨਕੁਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮ੍ਹਯਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਵਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣਾਯ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਸਿਨੇਰੁਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਿਞ੍ਜਂ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਵਿਯ, ਵਿਨਾ ਨਾਵਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਤਰਿਤੁਕਾਮੋ ਵਿਯ, ਪਥਵਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਥਵੋਜਂ ਗਹੇਤੁਂ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਪਞ੍ਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਾ ਹੇਵਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਹ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਮਾ ਭਣੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਉਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋਪਿ ਭਣਤਿ ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋਪਿ.

ਉਸ੍ਸਾਦਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ – ਆਨਨ੍ਦ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਵਿਸਦਞਾਣੋ, ਤੇਨ ਤੇ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨੇਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋਤਿ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ, ਗਮ੍ਭੀਰੋਯੇਵ ਚ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਚਤਸ੍ਸੋ ਉਪਮਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਛਮਾਸੇ ਸੁਭੋਜਨਰਸਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਿਰ ਕਤਯੋਗਸ੍ਸ ਮਹਾਮਲ੍ਲਸ੍ਸ ਸਮਜ੍ਜਸਮਯੇ ਕਤਮਲ੍ਲਪਾਸਾਣਪਰਿਚਯਸ੍ਸ ਯੁਦ੍ਧਭੂਮਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਮਲ੍ਲਪਾਸਾਣਂ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ, ਸੋ – ਕਿਂ ਏਤਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਲ੍ਲਪਾਸਾਣੋਤਿ. ਆਹਰਥ ਨਨ੍ਤਿ. ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਰਿਯਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਪਾਸਾਣੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਾਗੁਲ਼ੇ ਵਿਯ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਲ੍ਲਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪਾਸਾਣੋ ਲਹੁਕੋਪਿ ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਲਹੁਕੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਛਮਾਸੇ ਸੁਭੋਜਨਰਸਪੁਟ੍ਠੋ ਮਲ੍ਲੋ ਵਿਯ ਹਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਯਥਾ ਮਲ੍ਲਸ੍ਸ ਮਹਾਬਲਤਾਯ ਮਲ੍ਲਪਾਸਾਣੋ ਲਹੁਕੋ, ਏਵਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ, ਸੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.

ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਚ ਤਿਮਿਨਾਮ ਮਚ੍ਛੋ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਤਿਮਿਙ੍ਗਲੋ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਤਿਮਿਪਿਙ੍ਗਲੋ ਚਤੁਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਤਿਮਿਰਪਿਙ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਿਮਿਨਨ੍ਦੋ ਅਜ੍ਝਾਰੋਹੋ ਮਹਾਤਿਮੀਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਿਕਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਮਿਰਪਿਙ੍ਗਲੇਨੇਵ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਦਕ੍ਖਿਣਕਣ੍ਣਂ ਚਾਲੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤੇ ਪਦੇਸੇ ਉਦਕਂ ਚਲਤਿ. ਤਥਾ ਵਾਮਕਣ੍ਣਂ. ਤਥਾ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਂ, ਤਥਾ ਸੀਸਂ. ਦ੍ਵੇ ਪਨ ਕਣ੍ਣੇ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਉਦਕਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਯੋਜਨਸਤੇ ਪਦੇਸੇ ਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਨੇ ਆਰੋਪਿਤਂ ਵਿਯ ਉਦਕਂ ਪਕ੍ਕੁਥਤਿ, ਤਿਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਤੇ ਪਦੇਸੇ ਉਦਕਂ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਛਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕੁਤਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾ, ਮਯਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਿਮਿਰਪਿਙ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਖੁਦ੍ਦਕਮਚ੍ਛਾਨਂ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਮੇਵ ਞਾਣੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.

ਸੁਪਣ੍ਣਰਾਜਾ ਚ ਦਿਯਡ੍ਢਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਪਕ੍ਖੋ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਥਾ ਵਾਮਪਕ੍ਖੋ, ਪਿਞ੍ਛਵਟ੍ਟਿ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾ, ਗੀਵਾ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕਾ, ਮੁਖਂ ਨਵਯੋਜਨਂ, ਪਾਦਾ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਿਕਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਪਣ੍ਣਵਾਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੇ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਯੋਜਨਸਤਂ ਠਾਨਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਆਕਾਸੋ ਅਨਨ੍ਤੋ ਅਨਨ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੁਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਤਾ, ਮਯਂ ਪਕ੍ਖਵਾਤਪ੍ਪਸਾਰਣੋਕਾਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੁਪਣ੍ਣਰਞ੍ਞੋ ਆਕਾਸੋ ਪਰਿਤ੍ਤੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਖੁਦ੍ਦਕਪਕ੍ਖੀਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਮੇਵ ਞਾਣੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.

ਰਾਹੁ ਅਸੁਰਿਨ੍ਦੋ ਪਨ ਪਾਦਨ੍ਤਤੋ ਯਾਵ ਕੇਸਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਸਤਾਨਿ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਾਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ. ਬਹਲਤ੍ਤੇਨ ਛਯੋਜਨਸਤਿਕਂ. ਹਤ੍ਥਪਾਦਤਲਾਨਿ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਾਨਿ, ਤਥਾ ਮੁਖਂ. ਏਕੇਕਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਬ੍ਬਂ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਂ, ਤਥਾ ਭਮੁਕਨ੍ਤਰਂ. ਨਲਾਟਂ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਂ. ਸੀਸਂ ਨਵਯੋਜਨਸਤਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਓਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਂ ਜਾਣੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੁਤਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾ, ਮਯਂ ਜਾਣੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰਾਹੁਨੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਮੇਵ ਞਾਣੁਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਵਚ; ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ ਅਵਚਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਿਤ੍ਥਵਾਸੇਨ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਤਾਯ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਾਵੇਨਾਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਾ

ਇਤੋ ਕਿਰ ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਮੇ ਕਪ੍ਪੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਂਸਵਤੀ ਨਾਮ ਨਗਰਂ ਅਹੋਸਿ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਿਤਾ, ਸੁਮੇਧਾ ਨਾਮ ਦੇਵੀ ਮਾਤਾ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਨੇਕਜਾਤਿਸਂਸਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਾਦਂ ਅਭਿਨੀਹਰਿ. ਅਥ ਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਦੁਮਂ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਧੁਰਪਤ੍ਤਾਨਿ ਨਵੁਤਿਹਤ੍ਥਾਨਿ, ਕੇਸਰਂ ਤਿਂਸਹਤ੍ਥਂ, ਕਣ੍ਣਿਕਾ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਾ, ਨਵਘਟਪ੍ਪਮਾਣੋ ਰੇਣੁ ਅਹੋਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਉਬ੍ਬੇਧਤੋ ਅਟ੍ਠਪਣ੍ਣਾਸਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਬਾਹਾਨਮਨ੍ਤਰਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥਂ, ਨਲਾਟਂ ਪਞ੍ਚਹਤ੍ਥਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਏਕਾਦਸਹਤ੍ਥਾ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਾਦਸਹਤ੍ਥੇਨ ਪਾਦੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਾਯ ਕਣ੍ਣਿਕਾਯ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤਾਯ ਨਵਘਟਪ੍ਪਮਾਣੋ ਰੇਣੁ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਪਣ੍ਣਾਸਹਤ੍ਥਂ ਪਦੇਸਂ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਕਿਣ੍ਣਮਨੋਸਿਲਾਚੁਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚੋਕਿਣ੍ਣੋ. ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਭਗਵਾ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਿਲੋ ਚ ਸੁਜਾਤੋ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਮਿਤਾ ਚ ਅਸਮਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਿਕਾ. ਸੁਮਨੋ ਨਾਮ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ. ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਪਿਤੁਸਙ੍ਗਹਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਹਂਸਵਤਿਯਾ ਰਾਜਧਾਨਿਯਾ ਵਸਤਿ.

ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਮਨਕੁਮਾਰੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਹਂਸਵਤਿਤੋ ਵੀਸਤਿਯੋਜਨਸਤੇ ਠਾਨੇ ਭੋਗਗਾਮਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਕਦਾਚਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋ. ਸੁਮਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਮਾ ਠਪਿਤੋ’’ਤਿ ਪਟਿਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਚੋਰੇ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਉਪਸਨ੍ਤੋ, ਦੇਵ, ਜਨਪਦੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤੁਟ੍ਠੋ – ‘‘ਸੀਘਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਅਮਚ੍ਚਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਤੁਟ੍ਠੋ, ਸਚੇ ਮੇ ਵਰਂ ਦੇਤਿ, ਕਿਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਅਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਰਥਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਜਨਪਦਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨਿ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਪਰੇ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਥਵਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਧਨਂ ਨ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਲਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਂ, ਪੁਞ੍ਞਮੇਵ ਏਕਂ ਆਦਾਯ ਗਮਨੀਯਂ; ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਦੇਵੇ ਵਰਂ ਦਦਮਾਨੇ ਤੇਮਾਸਂ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਰਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯ੍ਹਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾ, ਨ ਮਮੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ, ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਾਪਿ ਆਲਿਙ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਚੁਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਵਰਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤ, ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ ਮਹਾਰਾਜ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤੇਮਾਸਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਂ ਅਵਞ੍ਝਂ ਕਾਤੁਂ, ਇਮਮੇਵ ਵਰਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਾਤ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੇਵ, ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਤਮੇਵ ਦੇਹਿ, ਨ ਮੇ ਅਞ੍ਞੇਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤਾਤ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ, ਸਚੇ ਭਗਵਾ ਨ ਇਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਸੋ – ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵ, ਅਹਂ ਭਗਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇ ਤਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ, ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਦਸ੍ਸੇਥ ਮੇ ਭਗਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਨ ਮਯਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤ, ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਾਮਾਤਿ. ਕੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਭਤੀਤਿ? ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾਤਿ. ‘‘ਸੋ ਕੁਹਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ’’ਤਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ, ਦਸ੍ਸੇਥ ਮੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ – ‘‘ਏਹਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ – ‘‘ਸੁਮਨ, ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤੋਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਹੀਤਿ. ਥੇਰੋ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ, ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਕਦਾ ਆਗਤੋਸਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਨ – ‘‘ਨ ਮਯਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿ ਮਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਾਹੇਸੁਂ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ ਵਲ੍ਲਭੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ. ਆਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵਲ੍ਲਭੋ ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲਭੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਾਤਿ. ਭਗਵਾ, ਅਹਂ ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਵਲ੍ਲਭੋ ਹੋਤੁਕਾਮੋ, ਤੇਮਾਸਂ ਮੇ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਅਧਿਵਾਸੇਥਾਤਿ. ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਗਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ, ਖੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤਥਾਗਤਾ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਭਗਵਾ, ਅਞ੍ਞਾਤਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਮਤਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਮਿ, ਮਯਾ ਪੇਸਿਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਾ ਮੇ, ਦੇਵ, ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਮਯਾ ਪਹਿਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੇਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਪਿਤਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਗਰੇ ਵਿਹਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸੋਭਨਂ ਨਾਮ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾਯ ਕੁਟਿਲੇਣਮਣ੍ਡਪੇ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਞ੍ਚ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਹਿਣਥਾ’’ਤਿ.

ਰਾਜਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਭਗਵਾ, ਸੁਮਨਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਗਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਵਸਮਾਨੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਂ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਦੀਹਿ ਪੂਜਯਮਾਨੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਮੇ ਕੀਤਂ, ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨ ਮਾਪਿਤਂ;

ਸੋਭਨਂ ਨਾਮ ਉਯ੍ਯਾਨਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹ ਮਹਾਮੁਨੀ’’ਤਿ.

ਵਿਹਾਰਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸਿ. ਸੋ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇ ਚ ਅਮਚ੍ਚੇ ਚ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਦੂਰਤੋ ਆਗਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ ਨ ਆਮਿਸਗਰੁਕਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਂ ਤੇਮਾਸਂ ਦ੍ਵੇ ਸਾਟਕੇ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਖੀਣਾਸਵਸਤਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਤੇਮਾਸਂ ਦਾਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ.

ਸੋ ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸਭਾਗੇਯੇਵ ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਯਂ ਥੇਰੋ ਭਗਵਤੋ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਕਨ੍ਤਵਲ੍ਲਭੋ ਏਸ ਥੇਰੋ, ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦੇਤਂ ਮਯਾ ਮਗ੍ਗੇ ਯੋਜਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਯੋਜਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਨੇਵ ਸਕ੍ਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਨ ਮਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਟ੍ਠਾਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੇਨ ਕਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਹਮ੍ਪਿ, ਭਗਵਾ, ਅਨਾਗਤੇ ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ.

ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਮੇ ਕਪ੍ਪੇ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ –

‘‘ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਪਤ੍ਥਿਤਂ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਸਮਿਜ੍ਝਤੁ;

ਸਬ੍ਬੇ ਪੂਰੇਨ੍ਤੁ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਚਨ੍ਦੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ ਯਥਾ’’ਤਿ.

ਆਹ. ਕੁਮਾਰੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਅਦ੍ਵੇਜ੍ਝਕਥਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਰਿਸਾਟਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪੂਜਮਕਾਸਿ. ਪੁਨ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯੋ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਮਣਿਆਧਾਰਕੇ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਏਤਾਨਿ ਪਾਕਟਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.

ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪਨ ਦਾਨਂ ਦਦਮਾਨੋਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਮਿਤੋਦਨਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਕਤਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਠਮਗਮਨੇਨ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਵਾਰਤ੍ਥਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਭਦ੍ਦਿਯਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੩). ਏਵਮੇਸ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਤਸ੍ਸਿਮਾਯ ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਤਿਤ੍ਥਵਾਸਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਿਤ੍ਥਵਾਸੋਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਰੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਹਣਸਵਨਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਧਾਰਣਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨਾਪਿਸ੍ਸਾਯਂ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਞ੍ਚ ਚਤੁਹਤ੍ਥੇ ਓਵਰਕੇ ਪਦੀਪੇ ਜਲਮਾਨੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਵਿਯ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਾਨੁਭਾਵੇਨਪਿਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਗਮ੍ਭੀਰਤਾ

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ, ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ, ਦੇਸਨਾਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ, ਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਥ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਭੂਤਸਮੁਦਾਗਤਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਭੂਤਸਮੁਦਾਗਤਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰਤਾ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ…ਪੇ… ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰਤਾ.

ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਦੇਸਿਯਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਲੋਮਤੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਮਜ੍ਝਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਵਾ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਿਸਨ੍ਧਿ ਚਤੁਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਦ੍ਵਿਸਨ੍ਧਿ ਤਿਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਏਕਸਨ੍ਧਿ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਖੇਪੋਤਿ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਗਮ੍ਭੀਰਤਾ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਣਅਦਸ੍ਸਨਸਚ੍ਚਾਪਟਿਵੇਧਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਾਯੂਹਨਸਰਾਗਵਿਰਾਗਟ੍ਠੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਅਬ੍ਯਾਪਾਰਅਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਾਤੁਭਾਵਟ੍ਠੋ, ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਾਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਨਮਨਰੁਪ੍ਪਨਟ੍ਠੋ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਲੋਕਦ੍ਵਾਰਕ੍ਖੇਤ੍ਤਵਿਸਯਿਭਾਵਟ੍ਠੋ, ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਫੁਸਨਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਸਙ੍ਗਤਿਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠੋ, ਵੇਦਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਨਿਜ੍ਜੀਵਵੇਦਯਿਤਟ੍ਠੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਅਜ੍ਝੋਸਾਨਸਰਿਤਾਲਤਾਤਣ੍ਹਾਨਦੀਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦ੍ਦਦੁਪ੍ਪੂਰਣਟ੍ਠੋ, ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਆਦਾਨਗ੍ਗਹਣਾਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਟ੍ਠੋ, ਭਵਸ੍ਸ ਆਯੂਹਨਾਭਿਸਙ੍ਖਰਣਯੋਨਿਗਤਿਠਿਤਿਨਿਵਾਸੇਸੁ ਖਿਪਨਟ੍ਠੋ, ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਿਸਞ੍ਜਾਤਿਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਪਾਤੁਭਾਵਟ੍ਠੋ, ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਖਯਵਯਭੇਦਵਿਪਰਿਣਾਮਟ੍ਠੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਸਭਾਵੋ, ਯੇਨ ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਸੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕਾ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਉਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਮਾ ਹੇਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਯਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਆਨਨ੍ਦ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਵਿਸਦਞਾਣੋ, ਤੇਨ ਤੇ ਗਮ੍ਭੀਰੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ – ‘‘ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਨੁ ਖੋ ਏਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਮਾ ਏਵਂ ਅਵਚਾਤਿ.

ਅਪਸਾਦਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਆਨਨ੍ਦ, ‘‘ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨਕੁਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ ਮਾ ਹੇਵਂ ਅਵਚ. ਯਦਿ ਹਿ ਤੇ ਏਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕੁਤ੍ਤਾਨਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਨਾਹੋਸਿ, ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਸਿ. ਆਨਨ੍ਦ, ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਪਨ ਤਵ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਜਾਤੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਂ ਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਂ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਸਿ? ਤੇਯੇਵ ਅਣੁਸਹਗਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਸਿ? ਰੂਪਰਾਗਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ, ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਂ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਸਿ?

ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਨੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ ਵਿਯ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਂ ਨਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਸਿ? ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਨੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ ਨਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਸਿ? ਯਦਿ ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬਥਾਵ ਏਸ ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਟ੍ਠ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਸਿ? ਕਿਂ ਅਨਤ੍ਥਿਕੋਸਿ ਏਤੇਹਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇਹਿ, ਪਸ੍ਸ ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਅਪਰਦ੍ਧਂ, ਤ੍ਵਂ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਪਦੇਸਞਾਣੇ ਠਿਤੋ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ – ‘‘ਉਤ੍ਤਾਨਕੋ ਮੇ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਥਾਯ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਾਦਿਸੇਨ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਥਾਯ ਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ.

ਨਨੁ ਮਯ੍ਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ? ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਪਨ ਮੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਪੂਰਿਤਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਨ ਮੇ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਂ ਵਿਯ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਧਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਪਠਮਯਾਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਪਨ ਮੇ ਬਲਵਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਵ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਅਯਦਣ੍ਡਕੇਨ ਆਕੋਟਿਤਕਂਸਤਾਲਂ ਵਿਯ ਵਿਰਵਸਤਂ ਵਿਰਵਸਹਸ੍ਸਂ ਮੁਞ੍ਚਮਾਨਾ ਵਾਤਾਹਤੇ ਪਦੁਮਿਨਿਪਣ੍ਣੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ. ਏਵਂ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚਾਯਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ ਚ. ਏਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨੁਬੋਧਾ…ਪੇ… ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ.

ਏਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਨਨੁਬੋਧਾਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਅਨਨੁਬੁਜ੍ਝਨਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾਤਿ ਤੀਰਣਪ੍ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਾ. ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤਾਤਿ ਤਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਆਕੁਲਕਜਾਤਾ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਦੁਨ੍ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਮੂਸਿਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪੇਸਕਾਰਾਨਂ ਤਨ੍ਤਂ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਆਕੁਲਂ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਅਗ੍ਗਂ ਇਦਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਖਲਿਤਾ ਆਕੁਲਾ ਬ੍ਯਾਕੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਆਕੁਲਂ ਤਨ੍ਤਂ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕੋਚ੍ਛੇਨ ਪਹਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗੁਲ਼ਕਜਾਤਂ ਹੋਤਿ ਗਣ੍ਠਿਬਦ੍ਧਂ, ਏਵਮਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਪਕ੍ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਸੇਨ ਆਕੁਲਕਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗਣ੍ਠਿਬਦ੍ਧਾ. ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਯੇਵ.

ਕੁਲਾਗਣ੍ਠਿਕਜਾਤਾਤਿ ਕੁਲਾਗਣ੍ਠਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੇਸਕਾਰਕਞ੍ਜਿਯਸੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਲਾ ਨਾਮ ਸਕੁਣਿਕਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਲਾਵਕੋਤਿਪਿ ਏਕੇ. ਯਥਾ ਹਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਆਕੁਲਂ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜਭੂਤਾਤਿ ਮੁਞ੍ਜਤਿਣਂ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਜਤਿਣਂ ਵਿਯ ਚ ਭੂਤਾ. ਯਥਾ ਤਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕਤਰਜ੍ਜੁ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਤਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤਿਣਾਨਂ ਇਦਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਇਦਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗੇਨ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ ਮੂਲੇਨ ਵਾ ਮੂਲਂ ਸਮਾਨੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮਯਂ ਪਜਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਉਜੁਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਸੇਨ ਗਣ੍ਠਿਕਜਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਪਾਯੋਤਿ ਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਅਸੁਰਕਾਯਾ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਤੇ ਵਡ੍ਢਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ – ‘‘ਅਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਤਿਭਾਵਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿ. ਸੁਖਸਮੁਸ੍ਸਯਤੋ ਵਿਨਿਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਪਾਤੋ. ਇਤਰੋ ਪਨ –

‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;

ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚੁਤਿਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਚੁਤਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਯੋਨੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਗਤੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁ ਨਵਸੁ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾਤੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਾਵਾ ਵਿਯ ਯਨ੍ਤੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਗੋਣੋ ਵਿਯ ਚ ਪਰਿਬ੍ਭਮਤਿਯੇਵ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੇਤਂ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਆਹਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੯੬. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚਾਯਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤਾ’’ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿਯੇਵ ਪਦੇਹਿ ਆਬਦ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਮਾ – ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚਾਯਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਾਵ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਤ੍ਥੋ – ਇਮਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਤ੍ਥਿ ਜਰਾਮਰਣਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯਮ੍ਹਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਸਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਯਥਾ – ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਠਪਨੀਯਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੇਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਯਥਾ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਸਸ੍ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੀਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਪੁਨ ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ, ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯਤੋ ਜਰਾਮਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ, ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ.

ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਿਪਾਕਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂਯੇਵ ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਚ ‘‘ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਅਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਸੇਸਂ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਤੋ ਅਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਾਰੇਨ ਭਗਵਤਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ? ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਨਿਦਾਨਂ ਕਥਿਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਨਿਜ੍ਜਟੇ ਨਿਗ੍ਗੁਮ੍ਬੇ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੯੮. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਤਥਂ ਅਵਿਤਥਂ ਅਨਞ੍ਞਥਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣੇਨ. ਸਬ੍ਬੇਨਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਥਾਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਦ੍ਵਯਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸਬ੍ਬਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਾ ਜਾਤਿ ਨਾਮ ਯਦਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਭਵਾਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਸਚੀਤਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨਮੇਤਂ, ਦੇਵਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ. ਕਿਮ੍ਹਿਚੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨਮੇਵ, ਕਾਮਭਵਾਦੀਸੁ ਨਵਸੁ ਭਵੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਅਨਿਯਮਿਤਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਅਤ੍ਥਵਿਭਜਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਮ੍ਹਿਚੀ’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ – ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਵਾ ਦੇਵਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਾਨਂ ਵਾ ਦੇਵਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਭਾਵਾਯ ਖਨ੍ਧਜਾਤਿ, ਯਾਯ ਖਨ੍ਧਜਾਤਿਯਾ ਦੇਵਾ ‘‘ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਜਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੇਵਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਾ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਤਿ ਮੂਲਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਧਿਵਤ੍ਥਦੇਵਤਾਵ. ਯਕ੍ਖਾਤਿ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਭੂਤਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾ. ਪਕ੍ਖਿਨੋਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਅਟ੍ਠਿਪਕ੍ਖਾ ਵਾ ਚਮ੍ਮਪਕ੍ਖਾ ਵਾ ਲੋਮਪਕ੍ਖਾ ਵਾ. ਸਰੀਸਪਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਭੂਮਿਯਂ ਸਰਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਦੇਵਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦੀਨਂ. ਤਦਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਦੇਵਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦਿਭਾਵਾਯ. ਜਾਤਿਨਿਰੋਧਾਤਿ ਜਾਤਿਵਿਗਮਾ, ਜਾਤਿਅਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਹੇਤੂਤਿਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕਾਰਣਵੇਵਚਨਾਨਿ ਏਵ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਤ੍ਥਾਯ ਹਿਨੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਫਲਂ ਨਿਦੇਤਿ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਨਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪੇਤਿ ਵਿਯ ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਦਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਫਲਂ ਤਤੋ ਸਮੁਦੇਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮੁਦਯੋਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਅਪਿ ਚ ਯਦਿਦਂ ਜਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਧ ਪਨ – ‘‘ਯਾ ਏਸਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਅਯਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਹਿ ਜਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

੯੯. ਭਵਪਦੇ – ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿਚੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਓਕਾਸਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਭਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇ. ਇਧ ਪਨ ਕਮ੍ਮਭਵੇ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਉਪਾਦਾਨਪਦਾਦੀਸੁਪਿ – ‘‘ਕਿਮ੍ਹਿਚੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਓਕਾਸਪਰਿਗ੍ਗਹੋਵ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੦੦. ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਭਵਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਥਾ ਸੇਸਾਨਿਪੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਚਤੁਵੀਸਤਿਭਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਦਸ ਕਮ੍ਮਭਵਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ.

੧੦੧. ਰੂਪਤਣ੍ਹਾਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਤਣ੍ਹਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਦ੍ਦਤਣ੍ਹਾਦੀਸੁ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

੧੦੨. ਏਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਤਣ੍ਹਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਵੇਦਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਥਾਪੀਤਿ.

੧੦੩. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਭੂਤਂ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੇਸਨਂ, ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸੇਸੁ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਰਵਨ੍ਤਂ ਵਿਰਵਨ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਤੋ ਓਕ੍ਕਮੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨਵਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਤਣ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਣ੍ਹਾ ਏਸਨਤਣ੍ਹਾ ਚ, ਏਸਿਤਤਣ੍ਹਾ ਚ. ਯਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਜਪਥਸਙ੍ਕੁਪਥਾਦੀਨਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭੋਗੇ ਏਸਤਿ ਗਵੇਸਤਿ, ਅਯਂ ਏਸਨਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ. ਯਾ ਤੇਸੁ ਏਸਿਤੇਸੁ ਗਵੇਸਿਤੇਸੁ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਯਂ ਏਸਿਤਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਤਣ੍ਹਾਯ ਏਵ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਵਿਧਾਪੇਸਾ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਨਾ ਨਾਮ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਯੇਸਨਾ, ਸਾ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਲਾਭੋਤਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਲਾਭੋ, ਸੋ ਹਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਪਨ ਞਾਣਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਜਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੨੩) ਅਯਂ ਞਾਣਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾ – ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੦੨). ਏਵਂ ਆਗਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ‘‘ਛਨ੍ਦੋ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਦਾਨੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੮) ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਇਧ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋਯੇਵ ਆਗਤੋ. ਲਾਭਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਹਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਂ ਸੁਨ੍ਦਰਾਸੁਨ੍ਦਰਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਾਤਿ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਥਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਸਦ੍ਦਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਥਾਯ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰਸ੍ਸ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਿਦਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਲਾਭਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ.

ਛਨ੍ਦਰਾਗੋਤਿ ਏਵਂ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਿਤਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਦੁਬ੍ਬਲਰਾਗੋ ਚ ਬਲਵਰਾਗੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਞ੍ਹਿ ਇਧ ਤਣ੍ਹਾ. ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਰਾਗਸ੍ਸਾਧਿਵਚਨਂ. ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਮਮਨ੍ਤਿ ਬਲਵਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਕਰਣਂ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਹਨਤਾ. ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣਾ ਏਵਂ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਦਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਆਰਕ੍ਖੋਤਿ ਦ੍ਵਾਰਪਿਦਹਨਮਞ੍ਜੂਸਗੋਪਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਰਕ੍ਖਣਂ. ਅਧਿਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਕਾਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਆਰਕ੍ਖਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ, ਆਰਕ੍ਖਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਪਰਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ. ਏਕਤੋ ਧਾਰਾਦਿਨੋ ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾਦਾਨਂ. ਕਲਹੋਤਿ ਕਾਯਕਲਹੋਪਿ ਵਾਚਾਕਲਹੋਪਿ. ਪੁਰਿਮੋ ਪੁਰਿਮੋ ਵਿਰੋਧੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਵਿਵਾਦੋ. ਤੁਵਂਤੁਵਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਵਵਚਨਂ ਤੁਵਂਤੁਵਂ.

੧੧੨. ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਲੋਮਨਯੇਨਾਪਿ ਤਂਸਮੁਦਾਚਾਰਤਣ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ – ‘‘ਆਰਕ੍ਖਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰੂਪਾਦਿਤਣ੍ਹਾ. ਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ. ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਰਾਗੋ. ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਤਣ੍ਹਾ ਚ ਸਮੁਦਾਚਾਰਤਣ੍ਹਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ. ਦ੍ਵਯੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਏਕਭਾਵਂ ਗਤਾਪਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਵੇਦਨਾਯ ਏਕਸਮੋਸਰਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯੇਨ ਏਕਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਵਿਧਞ੍ਹਿ ਸਮੋਸਰਣਂ ਓਸਰਣਸਮੋਸਰਣਂ, ਸਹਜਾਤਸਮੋਸਰਣਂ, ਪਚ੍ਚਯਸਮੋਸਰਣਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕਾਮਸਮੋਸਰਣਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਓਸਰਣਸਮੋਸਰਣਂ ਨਾਮ. ‘‘ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਾ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੋਸਰਣਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੩) ਇਦਂ ਸਹਜਾਤਸਮੋਸਰਣਂ ਨਾਮ. ‘‘ਦ੍ਵਯੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਏਕਸਮੋਸਰਣਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਸਮੋਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੧੩. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਆਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸਾਯੇਵ. ਤੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸੇ ਅਵਸੇਸਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਫਸ੍ਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਦਂ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਫਸ੍ਸੋ ਬਹੁਧਾ ਵੇਦਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

੧੧੪. ਯੇਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਕਾਰੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਆਕਾਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਦਿਸਸਭਾਵਾ. ਤੇਯੇਵ ਸਾਧੁਕਂ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਾ ਤਂ ਤਂ ਲੀਨਮਤ੍ਥਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਨਨਹੇਤੁਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਤਥਾ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਉਦ੍ਦੇਸਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਯੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ…ਪੇ… ਯੇਹਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇਹਿ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਨਾਮਸਮੂਹਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਯਾ ਏਸਾ ਚ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਯਿਤਾਕਾਰੇ ਵੇਦਯਿਤਲਿਙ੍ਗੇ ਵੇਦਯਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵੇਦਨਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ, ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਜਾਨਨਾਕਾਰੇ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਿਙ੍ਗੇ ਸਞ੍ਜਾਨਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਚੇਤਨਾਕਾਰੇ ਚੇਤਨਾਲਿਙ੍ਗੇ ਚੇਤਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚੇਤਨਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨਾਕਾਰੇ ਵਿਜਾਨਨਲਿਙ੍ਗੇ ਵਿਜਾਨਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ – ‘ਅਯਂ ਨਾਮਕਾਯੋ’ਤਿ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਨਾਮਕਾਯਪ੍ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਹੇਤੂਸੁ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਆਕਾਰਾਦੀਸੁ ਅਸਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਰੂਪਕਾਯੇ ਅਧਿਵਚਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ? ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧੇ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਧਿਵਚਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵੇਵਚਨੋ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਰੂਪਕਾਯੇ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ, ਪਞ੍ਚ ਪਸਾਦੇ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੇ ਅਸਤਿ ਜਮ੍ਬੁਰੁਕ੍ਖਤੋ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਯ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਆਹ.

ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ਰੁਪ੍ਪਨਾਕਾਰਰੁਪ੍ਪਨਲਿਙ੍ਗਰੁਪ੍ਪਨਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਚ ਆਕਾਰਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਟਿਘਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਘਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਇਧਾਪਿ ਥੇਰੋ ਜਮ੍ਬੁਰੁਕ੍ਖੇ ਅਸਤਿ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਤੋ ਜਮ੍ਬੁਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਯ ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ.

ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੋ ਉਭਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਰ ਥੇਰੋ ਆਕਾਸੇ ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੁਪਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਯ ਨਾਮਰੂਪਾਭਾਵੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ.

ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਯੇਹਿ ਆਨਨ੍ਦ ਆਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਹਂ ਆਰਭਿ. ਯਦਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਯਂ ਇਦਂ ਛਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਏਸੇਵ ਹੇਤੁ ਏਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਿ ਚ ਰੂਪਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਸੋ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾਵ ਫਸ੍ਸੋ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚੇਵ ਯਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਰੂਪਂ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਚੇਵ ਯਞ੍ਚ ਅਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਇਦਂ ਅਰੂਪਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਨਸ੍ਸ ਬਹੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

੧੧੫. ਨ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵਿਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਥ. ਸਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਅਸਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਵਸੇਸਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਨ੍ਤੋਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਕਲਲਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਮੁਚ੍ਚਿਤਂ ਮਿਸ੍ਸਕਭੂਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਥ. ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੋਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਵੋਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਥ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ, ਨ ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨਂ ਨਿਰੋਧੇਨ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਨਿ ਸਮਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਠਿਤੇਸੁਯੇਵ ਸੋਲ਼ਸ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਵਾ ਮਾਤੁਯਾ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਨੋਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਰੂਪਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਸਮਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਵੇਣੀ ਘਟਿਯਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਵੇਣੀ ਨ ਘਟਿਯਤਿ, ਵੋਕ੍ਕਮਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੋਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਤ੍ਥਭਾਵਾਯ, ਏਵਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਵਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਹਰਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋਤਿ ਮਨ੍ਦਸ੍ਸ ਬਾਲਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵੋਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸੁਦ੍ਧਂ ਨਾਮਰੂਪਮੇਵ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਠਮਵਯਵਸੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਵਸੇਨ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਯਵਸੇਨ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾਤਿ. ਦਸਵਸ੍ਸਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਵਸ੍ਸਸਤਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਪਨੇਨ ਵਾ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਪਿ ਕੁਚ੍ਛਿਵਾਸੇਪਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨੇਪਿ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਦਸਵਸ੍ਸਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੇਵ ਹੇਤੁ ਏਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਉਪਰਾਜਾ, ਤ੍ਵਂ ਸੇਨਾਪਤੀਤਿ ਕੇਨ ਕਤੋ ਨਨੁ ਮਯਾ ਕਤੋ, ਸਚੇ ਹਿ ਮਯਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਉਪਰਾਜਾ ਵਾ ਸੇਨਾਪਤਿ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ਵੋ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਵਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਦਤਿ ਵਿਯ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਨਾਮਂ, ਤ੍ਵਂ ਰੂਪਂ, ਤ੍ਵਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਾਮਾਤਿ ਕੇਨ ਕਤਂ, ਨਨੁ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਸਚੇ ਹਿ ਮਯਿ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕੇ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਨਾਮਂ ਵਾ ਰੂਪਂ ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ਵੋ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਬਹੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

੧੧੬. ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਰਾਸਿਸਮ੍ਭਵੋ. ਯਦਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਏਸੇਵ ਹੇਤੁ ਏਸ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਰਾਜਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾਤਿ ਕੇਨ ਕਤੋ, ਨਨੁ ਮਯਾ ਕਤੋ, ਸਚੇ ਹਿ ਮਯਿ ਉਪਰਾਜਟ੍ਠਾਨੇ, ਮਯਿ ਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਅਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਏਕਕੋਵ ਰਾਜਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਮ ਤੇ ਰਾਜਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਦਤਿ ਵਿਯ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਕਤਂ, ਨਨੁ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਕਤਂ, ਸਚੇ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧੇ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਮ ਤੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਨੇਤਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਬਹੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇ ਹੋਨ੍ਤੇ, ਨਾਮਰੂਪੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇ ਹੋਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਜਾਯੇਥ ਵਾ…ਪੇ… ਉਪਪਜ੍ਜੇਥ ਵਾ, ਜਾਤਿਆਦਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯੁਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਵਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋਤਿ.

ਅਧਿਵਚਨਪਥੋਤਿ ‘‘ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਕੋ ਧਨਵਡ੍ਢਕੋ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਪਥੋ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਥੋਤਿ ਸਰਤੀਤਿ ਸਤੋ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਪਦੇਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਪਥੋ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਥੋਤਿ – ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਨਿਪੁਣੋ ਕਤਪਰਪ੍ਪਵਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਪਥੋ. ਇਤਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਧਿਵਚਨਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾਵ ਕਥਿਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਵਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਂਭਾਵੋ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ. ‘‘ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਯਂ ਇਦਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿਤਵਚਨਂ.

ਅਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੭. ਇਤਿ ਭਗਵਾ – ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚਾਯਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ ਚਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਕਜਾਤਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਿਂ ਵਾ ਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਅਵਡ੍ਢਿਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਰੂਪਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਨਾਨਾਕਸਿਣਲਾਭੀ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਕਦਾਚਿ ਨੀਲੋ, ਕਦਾਚਿ ਪੀਤਕੋਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯੋ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਰੂਪਿਂ ਅਨਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯੋ ਵਾ ਪਨ ਅਵਡ੍ਢਿਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਤੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਅਰੂਪਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯੋ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਤੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਅਰੂਪਿਂ ਅਨਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ.

੧੧੮. ਤਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਸੁ. ਏਤਰਹਿ ਵਾਤਿ ਇਦਾਨੇਵ, ਨ ਇਤੋ ਪਰਂ. ਉਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਭਾਵਿਂ ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਪਰਲੋਕੇ ਭਾਵਿਂ. ਸਸ੍ਸਤਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਥਂ ਵਾ ਪਨ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤਥਸਭਾਵਂ ਸਮਾਨਂ. ਤਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਤਥਭਾਵਾਯ. ਉਪਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਹਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤਥਂ ਅਨੁਚ੍ਛੇਦਸਭਾਵਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਤਥਤ੍ਥਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਸਭਾਵਾਯ ਉਪਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਮੇਵ ਨਂ ਗਾਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ. ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੀਪਿ ‘‘ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤਥਂ ਅਸਸ੍ਸਤਸਭਾਵਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਤਥਤ੍ਥਾਯ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵਾਯ ਉਪਕਪ੍ਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਞ੍ਚ ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਮੇਵ ਨਂ ਗਾਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਂ ਖੋਤਿ ਏਵਂ ਸਮਾਨਂ ਰੂਪਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਿਨ੍ਤਿ ਰੂਪਕਸਿਣਲਾਭਿਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਸਾ ਪਨ ਨ ਵਲ੍ਲਿ ਵਿਯ ਚ ਲਤਾ ਵਿਯ ਚ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਚ੍ਚਾਲਂ ਵਚਨਾਯਾਤਿ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਏਵਰੂਪਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਅਰੂਪਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਰੂਪਕਸਿਣਲਾਭਿਂ, ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਗੋਚਰਂ ਵਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਲਾਭਿਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਨਅਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੯. ਏਵਂ ਯੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕੇ ਪਨ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ? ਸਬ੍ਬੇ ਤਾਵ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਤਿਪਿਟਕਧਰਾ ਦ੍ਵਿਪਿਟਕਧਰਾ ਏਕਪਿਟਕਧਰਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਏਕਨਿਕਾਯਮ੍ਪਿ ਸਾਧੁਕਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਪਿ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤੇ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪਟਿਭਾਗਕਸਿਣੇ ਪਟਿਭਾਗਕਸਿਣਮਿਚ੍ਚੇਵ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਚ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਇਚ੍ਚੇਵ.

ਅਤ੍ਤਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੧. ਏਵਂ ਯੇ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤੇ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਯਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਚ ਨੇਸਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਆਨਨ੍ਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਂ ਵਾ ਹੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦਨੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ ਵੇਦਿਯਤਿ, ਵੇਦਨਾਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਂ ਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਿਯਤਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਚ ਵੇਦਨਾਧਮ੍ਮੋ ਅਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਭਾਵੋ.

੧੨੨. ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਤਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਸੁ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਮਯੇਤਿਆਦਿ ਯੋ ਯੋ ਯਂ ਯਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਦਾਚਿ ਭਾਵਂ, ਕਦਾਚਿ ਅਭਾਵਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਦੋਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੨੩. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾ. ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਕਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ. ਤਂ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਕਾਰਣੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਖਯੋਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਭਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਖਿਯਤਿਪਿ ਵਯਤਿਪਿ ਵਿਰਜ੍ਝਤਿਪਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਬ੍ਯਗਾ ਮੇਤਿ ਵਿਅਗਾਤਿ ਬ੍ਯਗਾ, ਵਿਗਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਲੇਸੁ – ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ? ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਥੁਸਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਖਾਣੁਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਚ੍ਚਲਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਨਮਕ੍ਕਟੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੋਕਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਞ੍ਚੇਵ ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵੋਕਿਣ੍ਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਾ ਹਿ ਤਿਵਿਧਾ ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਧਮ੍ਮਾ ਚ, ਤਞ੍ਚੇਸ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚ ਬਹੂਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ. ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਸ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਬਹੂਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ – ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਨਨ੍ਦ, ਏਤੇਨਪੇਤਂ ਨਕ੍ਖਮਤਿ ‘ਵੇਦਨਾ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੨੪. ਯਤ੍ਥ ਪਨਾਵੁਸੋਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵੇਦਯਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਦਨਾਵਿਰਹਿਤੇ ਤਾਲਵਣ੍ਟੇ ਵਾ ਵਾਤਪਾਨੇ ਵਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਏਵਂ ਅਹਂਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਨ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਨਪਿ ਏਤਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਸਿਯਾਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇਸੁ ਵੇਦਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਯਂ ਨਾਮ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਅਥ ਵਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧਾ ਸਹੇਵ ਵੇਦਨਾਯ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸਸਵਿਸਾਣਸ੍ਸ ਤਿਖਿਣਭਾਵਂ ਵਿਯ ਤਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਆਹ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਵਟ੍ਟਕਥਾ ਕਥਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਵਟ੍ਟਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸੀਸੇਨ ਕਥੇਸਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਣ੍ਹਾਸੀਸੇਨ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟਿ ਨਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ, ‘ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਾਹੋਸਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਭਵੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੧) ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸੀਸੇਨ ਕਥਿਤਾ. ‘‘ਪੁਰਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟਿ ਨਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ, ‘ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਨਾਹੋਸਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਭਵੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੨) ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਸੀਸੇਨ ਕਥਿਤਾ. ‘‘ਪੁਰਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੋਟਿ ਨਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ‘ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਹੋਸਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਭਵੀ’ਤਿ, ਏਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨ ਕਥਿਤਾ. ਇਧਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨੇਵ ਕਥਿਤਾ.

ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਹਿ ਸੁਖਾਦਿਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਮਙ੍ਕਾਰਪਰਾਮਾਸਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਭਵਯੋਨਿਗਤਿ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾਤੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਾਵਾ ਵਿਯ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਪਰਿਬ੍ਭਮਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੋ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂਯੇਵ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

੧੨੬. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਥਾਮਗ੍ਗੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਯਤੋ ਖੋ ਪਨ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਵਿਵਟ੍ਟਕਥਂ ਭਗਵਾ ਦੇਸਨਾਸੁ ਕੁਸਲਤ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਵਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਰਕਸ੍ਸ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਹਾਰਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ ਯਂ ਦੂਰੇ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਏਕਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਏਕਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਏਕਂ ਸਮ੍ਮਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨੇਵ ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ, ਸੋ ਏਵਂ ਅਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਖਨ੍ਧਲੋਕਾਦਿਭੇਦੇ ਲੋਕੇ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤਿ.

ਅਨੁਪਾਦਿਯਂ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾਯਾਪਿ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਮਾਨੋ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂਯੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਤਿ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਯਾ ਤਥਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਾ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ. ‘‘ਇਤਿਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਯੋ ਤਥਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਰਹਾ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਕਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ – ‘‘ਅਰਹਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਯਾਨਂ ਅਵਸਾਨੇ – ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾ ਆਨਨ੍ਦ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤਕੋ ਅਧਿਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵੋਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਾਵਤਾ ਅਧਿਵਚਨਪਥੋਤਿ ਯਤ੍ਤਕੋ ਅਧਿਵਚਨਸ੍ਸ ਪਥੋ, ਖਨ੍ਧਾ ਆਯਤਨਾਨਿ ਧਾਤੁਯੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਪਞ੍ਞਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਵਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਤਦਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਤਂ ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਭਗਵਤਾ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ? ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਪਦਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਸਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੭. ਇਦਾਨਿ ਯੋ – ‘‘ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਚ – ‘‘ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਗਮਨਞ੍ਚ ਨਾਮਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਤ੍ਤ ਖੋ ਇਮਾਨਨ੍ਦ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੧) ਵੁਤ੍ਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਦ੍ਵੇ ਚ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਇਧਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ – ‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਯਤਨਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਮੇਵ ਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਵਟ੍ਟਪਰਿਯਾਦਾਨਤ੍ਥਂ. ਵਟ੍ਟਞ੍ਹਿ ਨ ਸੁਦ੍ਧਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਵਸੇਨ ਸੁਦ੍ਧਾਯਤਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਭਵਯੋਨਿਗਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸਵਸੇਨ ਪਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਗਹਿਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਕਤਮਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇਪਿ ਏਕਸਦਿਸਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਯੇਪਿ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਯਮਕਭਾਤਰੋ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਵਾ ਏਕਸਦਿਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਆਲੋਕਿਤਵਿਲੋਕਿਤਕਥਿਤਹਸਿਤਗਮਨਠਾਨਾਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਤਿਹੇਤੁਕਾਪਿ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਪਿ ਅਹੇਤੁਕਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਦੇਵਾਤਿ ਛ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਾ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕਾਯੋ ਨੀਲੋ ਹੋਤਿ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪੀਤਕਾਦਿਵਣ੍ਣੋ. ਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਪਿ ਤਿਹੇਤੁਕਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਹੇਤੁਕਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਚਤੁਅਪਾਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਰਮਾਤਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ, ਪਿਯਙ੍ਕਰਮਾਤਾ, ਫੁਸ੍ਸਮਿਤ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਗੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਾ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਵੇਮਾਨਿਕਾ ਪੇਤਾ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪੀਤਓਦਾਤਕਾਲ਼ਮਙ੍ਗੁਰਚ੍ਛਵਿਸਾਮਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਕਿਸਥੂਲਰਸ੍ਸਦੀਘਵਸੇਨ ਚ ਕਾਯੋ ਨਾਨਾ ਹੋਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਯ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕਅਹੇਤੁਕਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਪਿ. ਤੇ ਪਨ ਦੇਵਾ ਵਿਯ ਨ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ, ਕਪਣਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ, ਦੁਲ੍ਲਭਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਾ ਦੁਕ੍ਖਪੀਲ਼ਿਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਜੁਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਸਮੁਸ੍ਸਯਤੋ ਵਿਨਿਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਪਿ ਹੋਤਿ, ਪਿਯਙ੍ਕਰਮਾਤਾ ਹਿ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸਜ੍ਝਾਯਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ –

‘‘ਮਾ ਸਦ੍ਦਮਕਰਿ ਪਿਯਙ੍ਕਰ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਭਾਸਤਿ;

ਅਪਿ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਵਿਜਾਨਿਯ, ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਮ ਹਿਤਾਯ ਨੋ ਸਿਯਾ;

ਪਾਣੇਸੁ ਚ ਸਂਯਮਾਮਸੇ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਨ ਭਣਾਮਸੇ;

ਸਿਕ੍ਖੇਮ ਸੁਸੀਲ੍ਯਮਤ੍ਤਨੋ, ਅਪਿ ਮੁਚ੍ਚੇਮ ਪਿਸਾਚਯੋਨਿਯਾ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੪੦);

ਏਵਂ ਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਉਤ੍ਤਰਮਾਤਾ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਜਾਤਾ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ. ਪਠਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਪਨ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਤਤਿਯੋ ਭਾਗੋ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤਾ ਮਜ੍ਝਿਮੇਨ, ਤੇਸਂ ਉਪਡ੍ਢਕਪ੍ਪੋ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਕਾਯੋ ਚ ਤੇਸਂ ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਰੋ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਪਣੀਤੇਨ, ਤੇਸਂ ਕਪ੍ਪੋ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਕਾਯੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਨਾਨਤ੍ਤਾ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਏਕਤ੍ਤਾ ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਾ ਏਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਥਾ ਚ ਤੇ, ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾ. ਨਿਰਯੇਸੁ ਹਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਗਾਵੁਤਂ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਂ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਜਾਤੋ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇਸੁਪਿ ਕੇਚਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾ, ਕੇਚਿ ਮਹਨ੍ਤਾ. ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇਪਿ ਕੇਚਿ ਸਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਾ, ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਤਿਹਤ੍ਥਾ, ਕੇਚਿ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਸੁਵਣ੍ਣਾ, ਕੇਚਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਕਾਲਕਞ੍ਜਿਕਾ ਅਸੁਰਾ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਦੀਘਪਿਟ੍ਠਿਕਪੇਤਾ ਨਾਮ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਅਹੇਤੁਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਪਿ ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਾ ਏਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਆਭਸ੍ਸਰਾਤਿ ਦਣ੍ਡਉਕ੍ਕਾਯ ਅਚ੍ਚਿ ਵਿਯ ਏਤੇਸਂ ਸਰੀਰਤੋ ਆਭਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਤਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਸਰਤਿ ਵਿਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰਾ. ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇਨ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਦ੍ਵਯਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਦ੍ਵੇ ਕਪ੍ਪਾ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਭਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਪ੍ਪਾ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਪਣੀਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਆਭਸ੍ਸਰਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠ ਕਪ੍ਪਾ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਇਧ ਪਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਗਹਿਤਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਕਾਯੋ ਏਕਵਿਪ੍ਫਾਰੋਵ ਹੋਤਿ, ਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾ ਵਾਤਿ ਨਾਨਾ.

ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਾਤਿ ਸੁਭੇਨ ਓਕਿਣ੍ਣਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਾ, ਸੁਭੇਨ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਵਣ੍ਣੇਨ ਏਕਗ੍ਘਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਆਭਸ੍ਸਰਾਨਂ ਵਿਯ ਨ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਭਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਪਨ ਪਰਿਤ੍ਤਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਚਤੁਸਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਪਰਿਤ੍ਤਸੁਭਅਪ੍ਪਮਾਣਸੁਭਸੁਭਕਿਣ੍ਹਾ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਏਕਤ੍ਤਕਾਯਾ ਚੇਵ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸਞ੍ਞਾਯ ਏਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੇਹਪ੍ਫਲਾਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਮੇਵ ਭਜਨ੍ਤਿ. ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾ ਵਿਵਟ੍ਟਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤਾ ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਾ, ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸੁਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸੋਲ਼ਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਖਨ੍ਧਵਾਰਟ੍ਠਾਨਸਦਿਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਂ ਨ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸਂ ਭਜਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ – ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ ਯੋ ਮਯਾ ਅਨਿਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਹਿ ਦੇਵੇਹੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੦) ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਸਤ੍ਤਾਵਾਸਂਯੇਵ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯਤ੍ਤਾ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ.

ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਪਨ ਯਥੇਵ ਸਞ੍ਞਾਯ, ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁ ਅਵਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੨੮. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਾਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁ. ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਸਮੁਦਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੯) ਨਯੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਦਨ੍ਤਿ ਯਂ ਰੂਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਯਂ ਰੂਪਂ…ਪੇ… ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸਾ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਯੋ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਯੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਯੋ, ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੬) ਏਵਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤੇਨਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਨੁ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਸੇਨ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ, ਯਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਏਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਮੁਦਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਦਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਯਤੋ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯਦਾ ਖੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ. ਅਨੁਪਾਦਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨੇਵ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਚ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਠਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੫).

ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੯. ਏਵਂ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਗਮਨਞ੍ਚ ਨਾਮਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠ ਖੋ ਇਮੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮ? ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ, ਪਿਤੁਅਙ੍ਕੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਸਯਨਂ ਵਿਯ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿ.

ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਂ, ਤਦਸ੍ਸਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪੀ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਿ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥੁਕੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ.

ਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਸੁ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣੇਸੁ ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਅਪ੍ਪਨਾਯਂ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਆਭੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੁਭਂ ਕਸਿਣਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਪਨ – ‘‘ਕਥਂ ਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਰੁਣਾ, ਮੁਦਿਤਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਭਂ ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੧੨) ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ.

੧੩੦. ਅਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ. ਪਟਿਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਆਦਿਤੋ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤਿਪਗੁਣਤ੍ਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾਵ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਞ੍ਚਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਓਕਾਸਪਰਿਦੀਪਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਓਕਾਸੇ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਦਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਂ, ਯਂ ਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਾਵਤਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦੀਪਨਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਂ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਅਚ੍ਚੀ ਯਥਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ, (ਉਪਸਿਵਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਂ;

ਏਵਂ ਮੁਨੀ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ,

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੮੦);

ਸੋ ਪਨੇਸ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ – ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਪਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਅਯਂ ਪਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਲੋਹਪਾਸਾਦੇ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਸੁਮਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਿਰੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਗਿਰਿਵਿਹਾਰੇ ਕਿਰ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸ੍ਸ ਮੁਖਤੋ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਹੇਟ੍ਠਾਲੋਹਪਾਸਾਦੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਵਣ੍ਣਯਤੋ ਨ ਕੇਨਚਿ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਅਵਚਾਤਿ? ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਨ ਆਸਨ੍ਨਪਕ੍ਖੇ ਵਿਰੂਹਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮੁਦਾਚਰਤਿ. ਇਮੇ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਵ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ, ਇਦਂ ਆਵੁਸੋ ਥੇਰੋ ਅਵਚ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿ – ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੨੪).

ਇਮਾਯ ਚ ਆਨਨ੍ਦ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਆਨਨ੍ਦ ਇਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਇਤਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ

ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.