੨. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਰਾਜਗਹੇਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ – ਰਾਜਗਹੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਤਞ੍ਹਿ ਮਨ੍ਧਾਤੁਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗਹਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਏਤ੍ਥ ਪਕਾਰੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਤੇਹਿ? ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚ ਨਗਰਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ ਯਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਸਂ ਵਸਨਵਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗਿਪਰਿਦੀਪਨਮੇਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਠਾਨਗਮਨਨਿਸਜ੍ਜਸਯਨਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਇਰਿਯਾਪਥਸਮਾਯੋਗਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤੇਨ ਠਿਤੋਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਸਯਾਨੋਪਿ ਭਗਵਾ ਵਿਹਰਤਿ ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਪਤਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਹਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨੇਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਯਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਨਿਵਾਸਨਟ੍ਠਾਨਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ – ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨੇਤਿ ਰਾਜਗਹਸਮੀਪੇ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਹੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਜੀਵਤੀਤਿ ਜੀਵਕੋ, ਕੁਮਾਰੇਨ ਭਤੋਤਿ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਭਣੇ, ਏਤਂ ਕਾਕੇਹਿ ਸਮ੍ਪਰਿਕਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ? ਦਾਰਕੋ ਦੇਵਾਤਿ. ਜੀਵਤਿ ਭਣੇਤਿ? ਜੀਵਤਿ, ਦੇਵਾਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੀਨਂ ਦੇਥ ਪੋਸੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਤੀਤਿ ਜੀਵਕੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਕੁਮਾਰੇਨ ਪੋਸਾਪਿਤੋਤਿ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੂ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੨੮) ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਨ ਜੀਵਕਵਤ੍ਥੁਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਮੇਵ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਪਿਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਵਿਨਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਜੀਵਕੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਗਵਤੋ ਦੋਸਾਭਿਸਨ੍ਨਂ ਕਾਯਂ ਵਿਰੇਚੇਤ੍ਵਾ ਸਿਵੇਯ੍ਯਕਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਾਨੁਮੋਦਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਅਤਿਦੂਰੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਤਰਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਠਾਨਲੇਣਕੁਟਿਮਣ੍ਡਪਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੇਨ ਤਮ੍ਬਪਟ੍ਟਵਣ੍ਣੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਚੀਵਰਭਤ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨੇ’’ਤਿ.
ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹੀਤਿ ਅਡ੍ਢਸਤੇਨ ਊਨੇਹਿ ਤੇਰਸਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ. ਰਾਜਾਤਿਆਦੀਸੁ ਰਾਜਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਮਹਾਜਨਂ ਰਞ੍ਜੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਰਾਜਾ. ਮਗਧਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਮਾਗਧੋ. ਅਜਾਤੋਯੇਵ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਮਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇ ਦੇਵਿਯਾ ਏਵਰੂਪੋ ਦੋਹਲ਼ੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਦਕ੍ਖਿਣਬਾਹੁਲੋਹਿਤਂ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਾ ‘‘ਭਾਰਿਯੇ ਠਾਨੇ ਦੋਹਲ਼ੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਕਿਸਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਰਾਜਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣੋ, ਕਿਂ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮਾ ਪੁਚ੍ਛ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ’’. ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਕਥੇਨ੍ਤੀ ਕਸ੍ਸ ਕਥੇਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਥਾਪੇਸਿ. ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ – ‘‘ਬਾਲੇ, ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ ਤੁਯ੍ਹਂ ਭਾਰਿਯਸਞ੍ਞਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵੇਜ੍ਜਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਸਤ੍ਥਕੇਨ ਬਾਹੁਂ ਫਾਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਕੇਨ ਲੋਹਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਯੇਸਿ. ਨੇਮਿਤ੍ਤਕਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਏਸ ਗਬ੍ਭੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਰਾਜਾ ਹਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਿਂਸੁ. ਦੇਵੀ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਰ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਬ੍ਭਂ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਮਦ੍ਦਾਪੇਸਿ, ਗਬ੍ਭੋ ਨ ਪਤਤਿ. ਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਕਾਰੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਰਿਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਤਵ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਧੀਤਾਤਿ ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਦਾਰਕਂ ਏਵਮਕਾਸੀਤਿ ਮਹਾ ਅਗੁਣਰਾਸਿਪਿ ਨੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਰਕ੍ਖਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ‘‘ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਦਾਪਿ ਆਰਕ੍ਖਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਾਰਕਂ ਅਪਨਯਿਂਸੁ. ਅਥਾਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦੇਵਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਰਾਜਾਪਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਪਰਜ੍ਜਮਦਾਸਿ.
ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਰਹੋਗਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾਤਿ, ਏਵਮਿਮੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਧੁਰਾ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਧੁਰਂ ਨੀਹਰਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਨਾ ਲਾਭੇਨ ਪਰਿਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਲਾਭਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਥਸਤੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਤਿਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਕੁਮਾਰ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ, ਏਤਰਹਿ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ, ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰ, ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਹੋਹਿ, ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੁਮਾਰਂ ਪਿਤੁਵਧੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ.
ਸੋ – ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਊਰੁਯਾ ਪੋਤ੍ਥਨਿਯਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ ਭੀਤੋ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕੀ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਮਚ੍ਚਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ, ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਵਸੇਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ.
ਰਾਜਾ ਯੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤੇਸਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਯੇ ਨ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਾ, ਤੇ ਉਚ੍ਚੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਮਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਜ੍ਜੇਨਮ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਅਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਂ ਅਦਾਸਿ.
ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਮਨੋਰਥੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਤੋ ਨਂ ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਅਨ੍ਤੋਕਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਸੁਕਿਚ੍ਚਕਾਰਿਮ੍ਹੀਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਤੇ ਪਿਤਾ ਤਯਾ ਕਤਂ ਅਵਮਾਨਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਰਾਜਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ? ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਘਾਤੇਹੀਤਿ. ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਨ ਸਤ੍ਥਵਜ੍ਝੋਤਿ? ਆਹਾਰੁਪਚ੍ਛੇਦੇਨ ਨਂ ਮਾਰੇਹੀਤਿ. ਸੋ ਪਿਤਰਂ ਤਾਪਨਗੇਹੇ ਪਕ੍ਖਿਪਾਪੇਸਿ, ਤਾਪਨਗੇਹਂ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤਂ ਧੂਮਘਰਂ. ‘‘ਮਮ ਮਾਤਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਟ੍ਠੁਂ ਮਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਦੇਵੀ ਸੁਵਣ੍ਣਸਰਕੇ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇਨਾਦਾਯ ਪਵਿਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਪੇਤਿ. ਸੋ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਕਥਂ ਯਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਮਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵੀ ਮੋਲ਼ਿਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮੋਲ਼ਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਮਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾਸੁ ਭਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੁਕਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਪਵਿਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਯਾਪੇਤਿ. ਪੁਨ ‘‘ਕਥਂ ਯਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਦੁਕਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਪਵਿਸਿਤੁਮ੍ਪਿ ਮਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵੀ ਗਨ੍ਧੋਦਕੇਨ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸਰੀਰਂ ਚਤੁਮਧੁਰੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਂ ਲੇਹਿਤ੍ਵਾ ਯਾਪੇਤਿ. ਪੁਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁ ਪਵੇਸਨਂ ਨਿਵਾਰੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਦੇਵੀ ਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਮਿ, ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰ, ਏਤਂ ਦਹਰਕਾਲੇ ਮਾਰੇਤੁਂ ਨ ਅਦਾਸਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਪੋਸੇਸਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਦਾਨਿ ਤੇ ਪਚ੍ਛਿਮਦਸ੍ਸਨਂ, ਨਾਹਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਲਭਾਮਿ, ਸਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਖਮਥ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ.
ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਆਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਰਾਜਾ ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਨ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਯਾਪੇਤਿ. ਅਤਿਵਿਯ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵਿਰੋਚਤਿ. ਸੋ – ‘‘ਕਥਂ, ਮੇ ਭਣੇ, ਪਿਤਾ ਯਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਙ੍ਕਮੇਨ, ਦੇਵ, ਯਾਪੇਤਿ; ਅਤਿਵਿਯ ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵਿਰੋਚਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘ਚਙ੍ਕਮਂ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਹਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤੁ ਪਾਦੇ ਖੁਰੇਨ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਲੋਣਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਖਦਿਰਙ੍ਗਾਰੇਹਿ ਵੀਤਚ੍ਚਿਤੇਹਿ ਪਚਥਾ’’ਤਿ ਨ੍ਹਾਪਿਤੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਨੂਨ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮੇ ਮਮ ਮਸ੍ਸੁਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਗਤਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ‘ਕਸ੍ਮਾ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਚ ਪੁਟ੍ਠਾ ਤਂ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਨਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘ਨਿਸੀਦ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਦੇਵ, ਮਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਂ ਕਰੋਮ, ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਥ, ਨਯਿਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਰਾਜੂਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਮਹਤ੍ਥੇਨ ਗੋਪ੍ਫਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇਨ ਖੁਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਤਲਾਨਿ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਲੋਣਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਖਦਿਰਙ੍ਗਾਰੇਹਿ ਵੀਤਚ੍ਚਿਤੇਹਿ ਪਚਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇ ਸਉਪਾਹਨੋ ਅਗਮਾਸਿ, ਨਿਸਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਕਟਸਾਰਕਞ੍ਚ ਅਧੋਤੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਅਕ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਬਲਵਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਸੋ – ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਹੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਹੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋਯੇਵ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇ ਖਿਤ੍ਤਮਾਲਾ ਵਿਯ ਮਿਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਦੇਵਲੋਕੇ ਵੇਸ੍ਸਵਣਸ੍ਸ ਪਰਿਚਾਰਕੋ ਜਨਵਸਭੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.
ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤੋ, ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਭਾਵਞ੍ਚ ਪਿਤੁਮਤਭਾਵਞ੍ਚ ਨਿਵੇਦੇਤੁਂ ਦ੍ਵੇ ਲੇਖਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਆਗਤਾ. ਅਮਚ੍ਚਾ – ‘‘ਪਠਮਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਭਾਵਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਲੇਖਂ ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸੁਂ. ਰਞ੍ਞੋ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਖੋਭੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਿਤੁਗੁਣਮਞ੍ਞਾਸਿ – ‘‘ਮਯਿ ਜਾਤੇਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤੁ ਏਵਮੇਵ ਸਿਨੇਹੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਸੋ – ‘‘ਗਚ੍ਛਥ, ਭਣੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਰਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਥ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਇਤਰਂ ਲੇਖਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪਯਿਂਸੁ.
ਸੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰੋਦਮਾਨੋ ਮਾਤੁਸਮੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹੋਸਿ ਨੁ, ਖੋ, ਅਮ੍ਮ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤੁ ਮਯਿ ਜਾਤੇ ਸਿਨੇਹੋ’’ਤਿ? ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਬਾਲਪੁਤ੍ਤ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਤਵ ਦਹਰਕਾਲੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਪੀਲ਼ਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਅਥ ਤਂ ਰੋਦਮਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਵ ਪਿਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਪਿਤਾ ਤੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਮੁਖੇ ਠਪੇਸਿ. ਪੀਲ਼ਕਾ ਮੁਖੇਯੇਵ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਖੋ ਪਿਤਾ ਤਵ ਸਿਨੇਹੇਨ ਤਂ ਲੋਹਿਤਮਿਸ੍ਸਕਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਅਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾਵ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਤੇ ਪਿਤੁ ਸਿਨੇਹੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਾਸਿ.
ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਪਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਪੁਰਿਸੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਣਾਪੇਹਿ, ਯੇ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪੁਰਿਸੇ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਯਨ੍ਤੇਨ ਸਿਲਂ ਪਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਹਤ੍ਥਿਂ ਮੁਞ੍ਚਾਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਮਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਅਲਭਮਾਨੋ ਤੇਹਿ ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਸੁ ਪਰਿਸਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਉਣ੍ਹਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖੇਨ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਵਮਾਸੇ ਗਿਲਾਨਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਜਾਤੋ – ‘‘ਕੁਹਿਂ ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੇਤਵਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮਞ੍ਚਕੇਨ ਮਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਥਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਯਮਾਨੋ ਭਗਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਾਰਹਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਜੇਤਵਨੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਸਮੀਪੇਯੇਵ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਨ੍ਨਂ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਿਰਯੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਨਯੋ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤੋ. ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਜਾਤੋਯੇਵ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਮਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ.
ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਂ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਧੀਤਾਯ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਵਿਦੇਹਰਞ੍ਞੋ. ਵੇਦੇਹੀਤਿ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੨੬), ਅਯ੍ਯੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਵੇਦੇਹਮੁਨੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪). ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵੇਦੋ, ਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਵੇਦੇਨ ਈਹਤਿ ਘਟਤਿ ਵਾਯਮਤੀਤਿ ਵੇਦੇਹੀ. ਵੇਦੇਹਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ.
ਤਦਹੂਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਉਪਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਅਨਸਨੇਨ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ – ‘‘ਆਯਾਮਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਿਨ, ਉਪੋਸਥਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਉਪੋਸਥੋ. ‘‘ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪੋਸਥੋ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੩) ਸੀਲਂ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵੇ ਸਦਾ ਫਗ੍ਗੁ, ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸੁਪੋਸਥੋ ਸਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੭੯) ਉਪਵਾਸੋ. ‘‘ਉਪੋਸਥੋ ਨਾਮ ਨਾਗਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੪੬) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਸਭਿਕ੍ਖੁਕਾ ਆਵਾਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੮੧) ਉਪਵਸਿਤਬ੍ਬਦਿਵਸੋ. ਇਧਾਪਿ ਸੋਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਅਟ੍ਠਮੀ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ ਪਨ੍ਨਰਸੀਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਦ੍ਵਯਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਪਨ੍ਨਰਸੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥੋ’’ਤਿ.
ਕੋਮੁਦਿਯਾਤਿ ਕੁਮੁਦਵਤਿਯਾ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਕੁਮੁਦਾਨਿ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਕੋਮੁਦੀ. ਚਾਤੁਮਾਸਿਨਿਯਾਤਿ ਚਾਤੁਮਾਸਿਯਾ, ਸਾ ਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਾਸਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਾਤਿ ਚਾਤੁਮਾਸੀ. ਇਧ ਪਨ ਚਾਤੁਮਾਸਿਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਾਸਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਉਤੁਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਸਂਵਚ੍ਛਰਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਪੁਣ੍ਣਾ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਪੁਣ੍ਣਾ. ਮਾ ਇਤਿ ਚਨ੍ਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਏਤ੍ਥ ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਪੁਣ੍ਣਮਾ. ਏਵਂ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਪੁਣ੍ਣਮਾਯਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਪਰਿਵੁਤੋਤਿ ਏਵਰੂਪਾਯ ਰਜਤਘਟਵਿਨਿਗ੍ਗਤਾਹਿ ਖੀਰਧਾਰਾਹਿ ਧੋਵਿਯਮਾਨਦਿਸਾਭਾਗਾਯ ਵਿਯ, ਰਜਤਵਿਮਾਨਵਿਚ੍ਚੁਤੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਾਵਲ਼ਿਸੁਮਨਕੁਸੁਮਦਾਮਸੇਤਦੁਕੂਲਕੁਮੁਦਵਿਸਰੇਹਿ ਸਮ੍ਪਰਿਕਿਣ੍ਣਾਯ ਵਿਯ ਚ, ਚਤੁਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਸਮੁਦਯੋਭਾਸਿਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਰਾਜਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤੋਤਿ ਪਾਸਾਦਵਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿਗਤੋ. ਮਹਾਰਹੇ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਨਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ? ਨਿਦ੍ਦਾਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਰਾਜਾ ਪਿਤਰਿ ਉਪਕ੍ਕਨ੍ਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ – ‘‘ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਮੀਲਿਤਮਤ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਅਕ੍ਖੀਸੁ ਸਤ੍ਤਿਸਤਅਬ੍ਭਾਹਤੋ ਵਿਯ ਕਨ੍ਦਮਾਨੋਯੇਵ ਪਬੁਜ੍ਝਿ. ਕਿਮੇਤਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਨਿਦ੍ਦਾ, ਇਤਿ ਨਿਦ੍ਦਾਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਅਪਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਨਗਰਂ ਸਿਤ੍ਤਸਮ੍ਮਟ੍ਠਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਵਾਲੁਕਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਕੁਸੁਮਲਾਜਪੁਣ੍ਣਘਟਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਧਜਪਟਾਕਵਿਚਿਤ੍ਰਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤਦੀਪਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਸਬ੍ਬਦਿਸਾਭਾਗਂ ਵੀਥਿਸਭਾਗੇਨ ਰਚ੍ਛਾਸਭਾਗੇਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੇਨ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਮਾਕਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਦਿਵਸਤਾਯਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾਪਿ – ‘‘ਰਾਜਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਦਾਪਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਮੇਵ, ਨਿਦ੍ਦਾਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂਯੇਵ ਪਨੇਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤਂ.
ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀਤਿ ਉਦਾਹਾਰਂ ਉਦਾਹਰਿ, ਯਥਾ ਹਿ ਯਂ ਤੇਲਂ ਮਾਨਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਅਵਸੇਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਜਲਂ ਤਲ਼ਾਕਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਓਘੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਯਂ ਪੀਤਿਵਚਨਂ ਹਦਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਧਿਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਸਣ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਪੀਤਿਮਯਂ ਵਚਨਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੋਸਿਨਾਤਿ ਦੋਸਾਪਗਤਾ, ਅਬ੍ਭਾ, ਮਹਿਕਾ, ਧੂਮੋ, ਰਜੋ, ਰਾਹੂਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਰਮਣੀਯਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਥੋਮਨਵਚਨਾਨਿ. ਸਾ ਹਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਮਨਂ ਰਮਯਤੀਤਿ ਰਮਣੀਯਾ. ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯ ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਯ ਓਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਸੁਰੂਪਾਤਿ ਅਭਿਰੂਪਾ. ਦਸ੍ਸਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤੀਤਿ ਪਾਸਾਦਿਕਾ. ਦਿਵਸਮਾਸਾਦੀਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਲਕ੍ਖਞ੍ਞਾ.
ਕਂ ਨੁ ਖ੍ਵਜ੍ਜਾਤਿ ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਜ. ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾਤਿ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯ ਸਮਣਂ. ਬਾਹਿਤਪਾਪਤਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ. ਯਂ ਨੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋਤਿ ਵਚਨਬ੍ਯਤ੍ਤਯੋ ਏਸ, ਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮਧੁਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਰਾਜਾ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਨਪਿ ਵਚਨੇਨ ਓਭਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਕਸ੍ਸ ਅਕਾਸੀਤਿ? ਜੀਵਕਸ੍ਸ. ਕਿਮਤ੍ਥਂ? ਭਗਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਕਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਯਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ? ਆਮ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਹਾਪਰਾਧਤਾਯ.
ਤੇਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤਾ ਮਾਰਿਤੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਗਵਤੋ ਬਹੁਂ ਅਨਤ੍ਥਮਕਾਸਿ, ਇਤਿ ਮਹਾਪਰਾਧੋ ਏਸ, ਤਾਯ ਮਹਾਪਰਾਧਤਾਯ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਛਾਯਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਓਭਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਕਿਂ ਜੀਵਕੋ ਪਨ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਓਭਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ? ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ.
ਤਸ੍ਸਞ੍ਹਿ ਪਰਿਸਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾ ਬਹੂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ, ਤੇ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਾਨਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਾਵ. ਤੇ ਮਯਿ ਭਗਵਤੋ ਗੁਣਕਥਂ ਆਰਦ੍ਧੇ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਕਥਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਪਨ ਇਮੇਸਂ ਕੁਲੂਪਕੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾਸਾਰਤਾਯ ਤੇਸਂ ਗੁਣਕਥਾਯ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਾਹਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕ੍ਖੇਪਂ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਤੇਪਿ ਅਮਚ੍ਚਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਰਾਜਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਦੇਹਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਥੋਮੇਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਯਸ੍ਸ ਚੇਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕੁਲੂਪਕੋ ਸਮਣੋ ਰਾਜਕੁਲੂਪਕੋ ਹੋਤਿ, ਭਦ੍ਦਂ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.
੧੫੧-੧੫੨. ਤੇ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਸਮਣਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਰਾਜਾਮਚ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੂਰਣੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਏਕੂਨਦਾਸਸਤਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਜਾਤੋ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਪੂਰਣੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਮਙ੍ਗਲਦਾਸਤ੍ਤਾ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਕਤਂ ਵਾ ਨ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਮਹਂ ਏਤ੍ਥ ਵਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਲਾਯਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਚੋਰਾ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ, ਸੋ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਤਰੂਪੇਨੇਵ ਏਕਂ ਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਅਰਹਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ’’ਤਿ ਪੂਵਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸੋ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਟਕਂ ਅਨਿਵਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਟਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਸਿ, ਤਦੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ.
ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਙ੍ਘੀ. ਸ੍ਵੇਵ ਗਣੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣੀ. ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਗਣਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯੋਤਿ ਗਣਾਚਰਿਯੋ. ਞਾਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਪਾਕਟੋ. ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਮੁਗ੍ਗਤੋ ਯਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯਸਸ੍ਸੀ. ਤਿਤ੍ਥਕਰੋਤਿ ਲਦ੍ਧਿਕਰੋ. ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਯਂ ਸਾਧੁ, ਸੁਨ੍ਦਰੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤੋ. ਬਹੁਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਅਨ੍ਧਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਬਹੂ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ. ਚਿਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕਥਾ ਓਕਪ੍ਪਨੀਯਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਅਦ੍ਧਗਤੋਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤੋ, ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਰਾਜਪਰਿਵਟ੍ਟੇ ਅਤੀਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਇਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ – ‘‘ਦਹਰਸ੍ਸ ਕਥਾ ਓਕਪ੍ਪਨੀਯਾ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਮਧੁਰਰਸਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪਿਤਂ ਕਾਜਰਪਕ੍ਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਯ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਬ੍ਭਾਹਤਂ ਮਧੁਰਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੂਰਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੇਨਾਪਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਇਦਾਨਿ ਗੁਣਕਥਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਪਨ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਏਤਂ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਗੀਵਾਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਯੋ ਯੋ ਕਥੇਸਿ, ਤਂ ਤਂ ਰਾਜਾ ਏਵਂ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ ਭੀਤੋ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਮਨਾਪਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕਥਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਏਵ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਞ੍ਞੋ – ‘‘ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਖੋਤਿਆਦਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮਕ੍ਖਲੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਗੋਸਾਲਾਯ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਗੋਸਾਲੋਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਨਾਮਂ. ਤਂ ਕਿਰ ਸਕਦ੍ਦਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਤੇਲਘਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ – ‘‘ਤਾਤ, ਮਾ ਖਲੀ’’ਤਿ ਸਾਮਿਕੋ ਆਹ. ਸੋ ਪਮਾਦੇਨ ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸਾਮਿਕੋ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸਕਣ੍ਣੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸੋ ਸਾਟਕਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ. ਸੇਸਂ ਪੂਰਣਸਦਿਸਮੇਵ.
੧੫੩. ਅਜਿਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ. ਇਤਿ ਨਾਮਦ੍ਵਯਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜਿਤੋ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਕੇਸੇਹਿ ਕਤਕਮ੍ਬਲੋ. ਤਤੋ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠਤਰਂ ਵਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ ਤੇਸਂ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਤੇ ਸੀਤੋ, ਉਣ੍ਹੇ ਉਣ੍ਹੋ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩੮).
੧੫੪. ਪਕੁਧੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਕਚ੍ਚਾਯਨੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕੁਧੋ ਕਚ੍ਚਾਯਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੀਤੁਦਕਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੋ ਏਸ, ਵਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਵਾ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਵਾ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਨਦਿਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗੋਦਕਂ ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ – ‘‘ਸੀਲਂ ਮੇ ਭਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਲਿਕਥੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਨਿਸ੍ਸਿਰੀਕਲਦ੍ਧਿਕੋ ਏਸ.
੧੫੫. ਸਞ੍ਚਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਬੇਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ.
੧੫੬. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਣ੍ਠਨਕਿਲੇਸੋ ਪਲਿਬਨ੍ਧਨਕਿਲੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਲੇਸਗਣ੍ਠਰਹਿਤਾ ਮਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਵਾਦਿਤਾਯ ਲਦ੍ਧਨਾਮਵਸੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ. ਨਾਟਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ.
ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਜੀਵਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੭. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾਤਿ ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਸੋ ਸੋ ਏਵ ਕਥੇਸਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨਮ੍ਹਿ ਵਚਨਂ ਸੋਤੁਕਾਮੋ, ਏਸ ਨਾਗਵਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਸੁਪਣ੍ਣੋ ਵਿਯ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ, ਅਨਤ੍ਥੋ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਜੀਵਕੋ ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਉਪਸਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਨ ਏਸ ਮਯਿ ਅਕਥੇਨ੍ਤੇ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਖੋ ਪਨ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸੇਵ ਪਾਦੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਯਂ ਮਨ੍ਤੇਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਤੁਣ੍ਹੀਤਿ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀ. ਇਮੇਸਂ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਸਮਣਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਕਿਂ ਯਥਾ ਏਤੇਸਂ, ਏਵਂ ਤਵ ਕੁਲੂਪਕਸਮਣੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਦਲਿਦ੍ਦੋ, ਨ ਤੇ ਮਮ ਪਿਤਰਾ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਉਦਾਹੁ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਤਤੋ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਮਂ ਕੁਲੂਪਕਸਮਣਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਕਥਾਪੇਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਮੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਲੋ, ਯਥਾ ਖੋ ਪਨਿਮੇ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੂਪਕਸਮਣਾਨਂ ਗੁਣਂ ਕਥਯਿਂਸੁ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂ ਸਤ੍ਥੁਗੁਣੇ ਕਥੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਸਨਖਸਮੋਧਾਨਸਮੁਜ੍ਜਲਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਸਿਰਸਿ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾ ਮਂ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ‘ਅਯਂ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਸਮਣਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤੀ’ਤਿ, ਮਮ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਹਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਓਕ੍ਕਮਨੇ, ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨੇ, ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨੇ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਚ, ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਂ ਦੇਵੋਰੋਹਣਂ, ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਗੁਣੇ ਕਥਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਣ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਦੇਵ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਲ੍ਯਾਣੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਥੁਤਿਘੋਸੋ ਵਾ. ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋਤਿ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਤੋ. ਕਿਨ੍ਤਿ? ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਭਗਵਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਸੋ ਭਗਵਾ ਇਤਿਪਿ ਅਰਹਂ ਇਤਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਇਤਿਪਿ ਭਗਵਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰੀਨਂ, ਅਰਾਨਞ੍ਚ ਹਤਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਾ, ਪਾਪਕਰਣੇ ਰਹਾਭਾਵਾਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਤਾਵ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਚੇਤਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੀਤਿ ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਜੀਵਕੋ ਪਨ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਏਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਰਹਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਤ੍ਥਾ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਵਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤਂ, ਦੇਵੋ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੁ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਦੇਵਸ੍ਸ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਂ ਦੇਵੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੂਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਸਤੇਨਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਥਾਮੋ ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਭਗਵਤੋ ਗੁਣਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਮਾਯ ਖੋ ਪਨ ਵੇਲਾਯ ਮਯ੍ਹਂ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤੋ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਖਿਪ੍ਪਂ ਯਾਨਾਨਿ ਯੋਜੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਜੀਵਕਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕ, ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ.
੧੫੮. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਗਚ੍ਛ, ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਨੀਤਿ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਸ੍ਸਰਥਾਦੀਸੁ ਯਾਨੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁਪਿ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਂ; ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਤ੍ਤਮਯਾਨੇਨੇਵ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ, ਅਸ੍ਸਯਾਨਰਥਯਾਨਾਨਿ ਸਸਦ੍ਦਾਨਿ, ਦੂਰਤੋਵ ਤੇਸਂ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਸ੍ਸ ਪਦਾਨੁਪਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਪਨ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬੁਤੇਹੇਵ ਯਾਨੇਹਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਨੀਤਿ ਆਹ.
ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਨਿਕਾਸਤਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਕਰੇਣੁਸਤਾਨਿ. ਕਪ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਆਰੋਹਣਸਜ੍ਜਾਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਆਰੋਹਣੀਯਨ੍ਤਿ ਆਰੋਹਣਯੋਗ੍ਗਂ, ਓਪਗੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨੇਸ ਰਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਕਾਸਿ ਅਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਅਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਣ੍ਡਿਤਤਾਯ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ਰਾਜਾ ਇਮਾਯ ਵੇਲਾਯ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਰਾਜਾਨੋ ਚ ਨਾਮ ਬਹੁਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ. ਸਚੇ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਕੋਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ, ਮਮ੍ਪਿ ਗਰਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਜੀਵਕੋ ਰਾਜਾ ਮੇ ਕਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਕਾਲੇਪਿ ਰਾਜਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਰਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਥਾ ਵਤ੍ਤਤੀ’ਤਿ ਕਾਲਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਵ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨੇਵ ਮਯ੍ਹਂ, ਨ ਭਗਵਤੋ, ਗਰਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ਰਞ੍ਞੋ ਚ ਰਕ੍ਖਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਤਤੋ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ‘ਸੁਖਂ ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਵੁਤੋ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਿਕਾਸਤਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਿਸਤਾਨਿ ਪੁਰਿਸਵੇਸਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਸਿਤੋਮਰਹਤ੍ਥਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ, ਮਹਾਜਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਮਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਾਸਨਂ ਪੇਸੇਸਿ, ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਰਾਜਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਭਵਾਨੁਰੂਪੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ.
ਤਤੋ ਮਹਾਜਨੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕੀਦਿਸੀ ਵਤ ਭੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਨੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਾਯ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਗਮਨਂ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਾ ਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਜੀਵਕੋਪਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਵੇਦੇਸਿ – ‘‘ਕਪ੍ਪਿਤਾਨਿ ਖੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਾਨਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਉਪਚਾਰਵਚਨਮੇਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਯਂ ਤਯਾ ਆਣਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਯਸ੍ਸ ਗਮਨਸ੍ਸ ਵਾ ਅਗਮਨਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਤਦੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ.
੧੫੯. ਪਚ੍ਚੇਕਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ, ਏਕੇਕਿਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯਾ ਏਕੇਕਂ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਕ੍ਕਾਸੁ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਸੂਤਿ ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾਸੁ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਸੁ. ਮਹਚ੍ਚ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਮਹਤਾ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ. ਮਹਚ੍ਚਾਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਮਹਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਰਿਯਾਯੋ ਏਸ. ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰਾਜਿਦ੍ਧਿ. ਕਾ ਪਨਸ੍ਸ ਰਾਜਿਦ੍ਧਿ? ਤਿਯੋਜਨਸਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸਿਰੀ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਸੁਕਦਿਵਸਂ ਰਾਜਾ ਤਥਾਗਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਠਮਤਰਂ ਸਂਵਿਦਹਨੇ ਅਸਤਿਪਿ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਪਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਿਸਤਾਨਿ ਪੁਰਿਸਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਵੇਠਨਾਨਿ ਅਂਸੇ ਆਸਤ੍ਤਖਗ੍ਗਾਨਿ ਮਣਿਦਣ੍ਡਤੋਮਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਚ੍ਚੇਕਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਅਪਰਾਪਿ ਸੋਲ਼ਸਸਹਸ੍ਸਖਤ੍ਤਿਯਨਾਟਕਿਤ੍ਥਿਯੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਤਾਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਖੁਜ੍ਜਵਾਮਨਕਕਿਰਾਤਾਦਯੋ. ਤਾਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਪਾਲਕਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਪੁਰਿਸਾ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇਸਵਿਲਾਸਿਨੋ ਸਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਆਵੁਧਹਤ੍ਥਾ ਵਿਜ੍ਜਾਧਰਤਰੁਣਾ ਵਿਯ ਨਵੁਤਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਰਟ੍ਠਿਯਪੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਸਤਗ੍ਘਨਿਕਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਗ੍ਘਨਿਕਾਨਿ ਏਕਂਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਨ੍ਹਾਤਾ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤਾ ਕਞ੍ਚਨਮਾਲਾਦਿਨਾਨਾਭਰਣਸੋਭਿਤਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਜਯਸਦ੍ਦਂ ਘੋਸਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਾਨਿ ਤੂਰਿਯਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਧਨੁਪਨ੍ਤਿਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਘਟਾ. ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਗੀਵਾਯ ਗੀਵਂ ਪਹਰਮਾਨਾ ਅਸ੍ਸਪਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਥਾ. ਰਥਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਬਾਹਾਯ ਬਾਹਂ ਪਹਰਯਮਾਨਾ ਯੋਧਾ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਾਯ ਆਭਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਰੋਚਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਸੇਨਿਯੋ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਰੋ ਰਾਜਾਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਜੀਵਕੋ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਸਂ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰਞ੍ਞੋ ਅਵਿਦੂਰੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ – ‘‘ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਉਪਦ੍ਦਵੋ ਹੋਤਿ, ਪਠਮਤਰ ਰਞ੍ਞੋ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਉਕ੍ਕਾਨਂ ਪਨ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਸਤਾਨਿ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਰਾਜਿਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਹਚ੍ਚਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯੇਨ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨਂ, ਤੇਨ ਪਾਯਾਸੀ’’ਤਿ.
ਅਹੁਦੇਵ ਭਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਂ, ਞਾਣਭਯਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਭਯਂ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਭਯਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਭਯਂ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਜਾਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਭਯਂ ਭਯਾਨਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਂ ਨਾਮ. ‘‘ਤੇਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਯਂ ਸਂਵੇਗਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੮) ਏਵਮਾਗਤਂ ਞਾਣਭਯਂ ਨਾਮ. ‘‘ਏਤਂ ਨੂਨ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੯) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਯਂ ਨਾਮ.
‘‘ਭੀਰੁਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸੂਰਂ;
ਭਯਾ ਹਿ ਸਨ੍ਤੋ, ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ . (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੩੩);
ਇਦਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਭਯਂ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਂ, ਅਹੁ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਛਮ੍ਭਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ. ਸਕਲਸਰੀਰਚਲਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਮਹਂਸੋਤਿ ਲੋਮਹਂਸਨਂ, ਉਦ੍ਧਂ ਠਿਤਲੋਮਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨਾਯਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦੀਸੁ ਪੀਤਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪੀਤਿਯਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕਾਨਂ ਸਮ੍ਪਹਾਰਪਿਸਾਚਾਦਿਦਸ੍ਸਨੇਸੁ ਭਯੇਨਾਪਿ. ਇਧ ਭਯਲੋਮਹਂਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਭੀਤੋਤਿ? ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨਾਤਿ ਏਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਮਹਾਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਖੁਦ੍ਦਕਦ੍ਵਾਰਾਨਿ. ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਪਾਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਸ੍ਸ ਚ ਅਨ੍ਤਰਾ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਾਚੀਨਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਚ੍ਛਾਯਾਯ ਪਾਵਿਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟੇਨ ਚਨ੍ਦੋ ਛਾਦਿਤੋ, ਪਬ੍ਬਤਚ੍ਛਾਯਾਯ ਚ ਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਾਯਾਯ ਚ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਅਹੋਸੀਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਕਾਰਣਂ. ਤਦਾ ਹਿ ਉਕ੍ਕਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ.
ਅਯਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਕੇ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਭੀਤੋ. ਜੀਵਕੋ ਕਿਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇਯੇਵ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਕਾਮੋ ਭਗਵਾ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਤੂਰਿਯਸਦ੍ਦਂ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਤੂਰਿਯਾਨਿ ਕੇਵਲਂ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਾਚਮ੍ਪਿ ਉਚ੍ਚਂ ਅਨਿਚ੍ਛਾਰਯਮਾਨਾ ਅਚ੍ਛਰਾਸਞ੍ਞਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬਵਨੇਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦੋਪਿ ਨ ਸੁਯ੍ਯਤਿ. ਰਾਜਾਨੋ ਚ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦਾਭਿਰਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਜੀਵਕੇਪਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ‘‘ਅਯਂ ਜੀਵਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਅਭੂਤਂ ਮਞ੍ਞੇ, ਏਸ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਨਗਰਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਬਲਕਾਯਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਛਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤੁਕਾਮੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਬਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਮਮ ਚ ਅਵਿਦੂਰੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਚ ਮੇ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥੋ ਏਕਪੁਰਿਸੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਅਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਭਾਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਅਭੀਤੋ ਵਿਯ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਭੀਤਭਾਵਂ ਤਸ੍ਸ ਆਵਿ ਅਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ…ਪੇ… ਨ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਵਯਸ੍ਸਾਭਿਲਾਪੋ ਏਸ, ਕਚ੍ਚਿ ਮਂ ਵਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਪਲਮ੍ਭੇਸੀਤਿ ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਤਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਚ੍ਚਿ ਮਂ ਨ ਵਿਪ੍ਪਲਮ੍ਭਯਸਿ. ਨਿਗ੍ਘੋਸੋਤਿ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਨਿਗ੍ਘੋਸੋ.
ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਜੀਵਕੋ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਨਾਯਂ ਪਰਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੀ’ਤਿ; ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਨਂ ਨ ਅਸ੍ਸਾਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਤਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖੋ ਕਮ ਗਚ੍ਛ, ਪਵਿਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਦਲ਼੍ਹਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਰਮਾਨੋਵ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਆਹ. ਏਤੇ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਦੀਪਾ ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮਹਾਰਾਜ, ਚੋਰਬਲਂ ਨਾਮ ਨ ਦੀਪੇ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਤੇ ਚ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਦੀਪਾ ਜਲਨ੍ਤਿ. ਏਤਾਯ ਦੀਪਸਞ੍ਞਾਯ ਯਾਹਿ ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਵਦਤਿ.
ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਪੁਚ੍ਛਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੦. ਨਾਗਸ੍ਸ ਭੂਮੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਾ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਭਿਰੂਲ਼੍ਹੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਅਯਂ ਨਾਗਸ੍ਸ ਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਨਾਗਾ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਹਤ੍ਥਿਤੋ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ. ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਮਕਾਲਮੇਵ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਤੇਜੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਰੀਰਂ ਫਰਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਾਵਦੇਵ ਸਕਲਸਰੀਰਤੋ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ, ਸਾਟਕਾ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਰਾਧਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਉਜੁਕਂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਜੀਵਕਂ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ‘‘ਇਦਂ ਤੇ ਸਮ੍ਮ ਜੀਵਕ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਾਰਿਤਂ ਇਦਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਾਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਮਾਨੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਯੇਨ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਹਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ. ਏਕੇ ਤਾਵ ‘‘ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਕਿਰ ਦਹਰਕਾਲੇ ਪਿਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਭਗਵਾ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਪਨ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਪਿਤੁਘਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਮਾਰੇ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਧਨਪਾਲਂ ਮੁਞ੍ਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਰਾਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਨ ਉਪਗਤਪੁਬ੍ਬੋਤਿ ਅਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ, ਭਗਵਾ ਹਿ ਆਕਿਣ੍ਣਵਰਲਕ੍ਖਣੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਹਿ ਰਸ੍ਮੀਹਿ ਸਕਲਂ ਆਰਾਮਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤਾਰਾਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਯ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੁਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਕੋ ਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਲੀਲਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਕਤਿ ਹੇਸਾ ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ, ਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਪਨ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਪਥਵਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਪਥਵੀਤਿ, ਨਭਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਤਿ, ਸਿਨੇਰੁਮੂਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਸਿਨੇਰੂਤਿ ਵਦਮਾਨੋ ਵਿਯ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਭਗਵਾ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਸੋ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪੁਰਕ੍ਖਤੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ.
੧੬੧. ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਤੋ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਘਂ ਵਾ ਅਸਙ੍ਘਟ੍ਟਯਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਤੁਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਯਤੋ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਾ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਾ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਨਾਟਕਪਰਿਵਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਅਭਿਮੁਖੇ ਠਿਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਰਾਜਪਰਿਸਂ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਨ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ਤੇਸਂ ਉਪਸਮੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਪਙ੍ਕਤਾਯ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਰਹਦਮਿਵ ਉਪਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਾਯਿਕੇਨ ਚ ਵਾਚਸਿਕੇਨ ਚ ਮਾਨਸਿਕੇਨ ਚ ਸੀਲੂਪਸਮੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਉਪਸਨ੍ਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਉਪਸਮੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਸ ਏਵਮਾਹ. ਅਯਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ. ਦੁਲ੍ਲਭਞ੍ਹਿ ਲਦ੍ਧਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਯਾਨਂ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਕਤਿਯੇਵ. ਇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਮਾਨੋ ਏਸ ਏਵਮਾਹ.
ਅਪਿ ਚ ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ ਪੇਸ ਏਵਮਾਹ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਮੇ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਦਹਰੋ. ਅਯ੍ਯਕੋ ਮੇ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਪਿਤਰਾ ਤੇ ਘਾਤਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਿਤਰਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ ਪੇਸ ਏਵਮਾਹ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਏਸ ਏਵਮਾਹ. ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਘਾਤੇਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਂਸੇ ਪਿਤੁਵਧੋ ਪਞ੍ਚਪਰਿਵਟ੍ਟੇ ਗਤੋ. ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਂ ਘਾਤੇਸਿ, ਉਦਯੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਮੁਣ੍ਡਿਕੋ ਨਾਮ ਉਦਯਂ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਮਹਾਮੁਣ੍ਡਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਗਦਾਸੋ ਨਾਮ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਂ. ਨਾਗਦਾਸਂ ਪਨ – ‘‘ਵਂਸਚ੍ਛੇਦਕਰਾਜਾਨੋ ਇਮੇ, ਕਿਂ ਇਮੇਹੀ’’ਤਿ ਰਟ੍ਠਵਾਸਿਨੋ ਕੁਪਿਤਾ ਘਾਤੇਸੁਂ.
ਅਗਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ? ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚੀਭੇਦੇ ਅਕਤੇਯੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਰਵੋ ਠਿਤੋ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ, ਨ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਯਿ ਅਨਾਲਪਨ੍ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰੋਮਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਰਞ੍ਞੋ ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਅਗਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਥਾਪੇਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮਹਾਰਾਜ, ਯਥਾ ਨਾਮ ਉਨ੍ਨਮੇ ਵੁਟ੍ਠਂ ਉਦਕਂ ਯੇਨ ਨਿਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਪੇਮਂ ਤੇਨ ਗਤੋਤਿ.
ਅਥ ਰਞ੍ਞੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ, ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਭਗਵਤੋ ਅਪਰਾਧਕਾਰਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਯਾ ਹਿਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਘਾਤਿਤੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਮਾਰਾ ਪੇਸਿਤਾ, ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਮੁਤ੍ਤੋ, ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਸਿਲਾ ਪਵਿਦ੍ਧਾ, ਏਵਂ ਮਹਾਪਰਾਧਂ ਨਾਮ ਮਂ ਆਲਪਤੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ; ਅਹੋ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਹਾਯ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨ ਪਰਿਯੇਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਿਯੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੧੬੨. ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਤੋਚਿਤੋ ਚ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਚ ਭਗਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਗਰੁਕਾਰੋਪਿ ਚੇਸ ਨ ਹੋਤਿ. ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨਪਿ ਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਅਗਾਰਵੋ ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਦੇਸਨ੍ਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਓਕਾਸਂ.
ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਯਦਿ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਨ ਮੇ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਭਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ’’. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸਿ, ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਅਗ੍ਗਸਾਵਕਮਹਾਸਾਵਕੇਹਿ. ਤੇ ਹਿ ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀਤਿ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਪਨ – ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਆਵੁਸੋ, ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੭), ਵਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ ਵਾ,
‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਵਾਸਵ, ਮਂ ਪਞ੍ਹਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਸਿ;
ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਮਿ ਤੇ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੬) ਵਾ;
ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਕੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛ, ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀਤਿ ਵਾ,
‘‘ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਬ੍ਬਸਂਸਯਂ;
ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੩੬) ਵਾ;
‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਮਂ, ਸਭਿਯ, ਪਞ੍ਹਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਿਚ੍ਛਸਿ;
ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ, ਅਹਂ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਮਿ ਤੇ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੫੧੭) ਵਾ;
ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਯਕ੍ਖਨਰਿਨ੍ਦਦੇਵਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਞ੍ਚੇਤਂ, ਯਂ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਯ੍ਯ. ਯੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਂ ਪਦੇਸਞਾਣੇ ਠਿਤੋ –
‘‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ, ਪਞ੍ਹਾਨਿ ਵਿਯਾਕਰੋਹਿ;
ਯਾਚਨ੍ਤਿ ਤਂ ਇਸਯੋ ਸਾਧੁਰੂਪਾ.
ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ, ਏਸੋ ਮਨੁਜੇਸੁ ਧਮ੍ਮੋ;
ਯਂ ਵੁਦ੍ਧਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਏਸ ਭਾਰੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੬੦);
ਏਵਂ ਸਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਇਸੀਹਿ ਯਾਚਿਤੋ –
‘‘ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਭੋਨ੍ਤੋ,
ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਞ੍ਹਂ ਮਨਸਾਭਿਪਤ੍ਥਿਤਂ;
ਅਹਞ੍ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਵੋ ਵਿਯਾਕਰਿਸ੍ਸਂ,
ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਲੋਕਮਿਮਂ ਪਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੬੧);
ਏਵਂ ਸਰਭਙ੍ਗਕਾਲੇ. ਸਮ੍ਭਵਜਾਤਕੇ ਚ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਸੁਚਿਰਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ, ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੁਂ ਓਕਾਸੇ ਕਾਰਿਤੇ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਰਥਿਕਾਯ ਪਂਸੁਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਮਾਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ –
‘‘ਤਗ੍ਘ ਤੇ ਅਹਮਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ, ਯਥਾਪਿ ਕੁਸਲੋ ਤਥਾ;
ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਯਦਿ ਕਾਹਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧੬.੧੭੨);
ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸਿ.
੧੬੩. ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਾਯ ਪਵਾਰਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਰਾਜਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ – ‘‘ਯਥਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਂ. ਪੁਥੁਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਬਹੂਨਿ ਸਿਪ੍ਪਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਕਤਮੇ ਪਨ ਤੇ. ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾਤਿਆਦੀਹਿ ਯੇ ਤਂ ਤਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਯਥਾ ਇਮੇਸਂ ਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵੀਨਂ ਤਂ ਤਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਿਪ੍ਪਫਲਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਏਵਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵਿਨੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਹਤ੍ਥਿਵੇਜ੍ਜਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਾਦਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਸ੍ਸਾਚਰਿਯਅਸ੍ਸਵੇਜ੍ਜਅਸ੍ਸਮੇਣ੍ਡਾਦਯੋ. ਰਥਿਕਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਰਥਾਚਰਿਯਰਥਯੋਧਰਥਰਕ੍ਖਾਦਯੋ. ਧਨੁਗ੍ਗਹਾਤਿ ਧਨੁਆਚਰਿਯਾ ਇਸ੍ਸਾਸਾ. ਚੇਲਕਾਤਿ ਯੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜਯਧਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਚਲਕਾਤਿ ਇਧ ਰਞ੍ਞੋ ਠਾਨਂ ਹੋਤੁ, ਇਧ ਅਸੁਕਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਸੇਨਾਬ੍ਯੂਹਕਾਰਕਾ. ਪਿਣ੍ਡਦਾਯਕਾਤਿ ਸਾਹਸਿਕਮਹਾਯੋਧਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਪਰਸੇਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਸੀਸਂ ਪਿਣ੍ਡਮਿਵ ਛੇਤ੍ਵਾ ਛੇਤ੍ਵਾ ਦਯਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਵਾ ਸਙ੍ਗਾਮਮਜ੍ਝੇ ਯੋਧਾਨਂ ਭਤ੍ਤਪਾਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਉਗ੍ਗਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਉਗ੍ਗਤੁਗ੍ਗਤਾ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਾ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਨੋਤਿ ਯੇ ‘‘ਕਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਵਾ ਆਵੁਧਂ ਵਾ ਆਹਰਾਮਾ’’ਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਵਾ ਅਸੁਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਆਹਰਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਨੋ. ਮਹਾਨਾਗਾਤਿ ਮਹਾਨਾਗਾ ਵਿਯ ਮਹਾਨਾਗਾ, ਹਤ੍ਥਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤਯੋਧਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੂਰਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਸੂਰਾ, ਯੇ ਸਜਾਲਿਕਾਪਿ ਸਚਮ੍ਮਿਕਾਪਿ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਤਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਚਮ੍ਮਯੋਧਿਨੋਤਿ ਯੇ ਚਮ੍ਮਕਞ੍ਚੁਕਂ ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਰਪਰਿਤ੍ਤਾਣਚਮ੍ਮਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਦਾਸਿਕਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਬਲਵਸਿਨੇਹਾ ਘਰਦਾਸਯੋਧਾ. ਆਲ਼ਾਰਿਕਾਤਿ ਪੂਵਿਕਾ. ਕਪ੍ਪਕਾਤਿ ਨ੍ਹਾਪਿਕਾ. ਨ੍ਹਾਪਕਾਤਿ ਯੇ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸੂਦਾਤਿ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕਾ. ਮਾਲਾਕਾਰਾਦਯੋ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਗਣਕਾਤਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਪਾਠਕਾ. ਮੁਦ੍ਦਿਕਾਤਿ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਗਣਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਨੋ. ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪੀਤਿ ਅਯਕਾਰਦਨ੍ਤਕਾਰਚਿਤ੍ਤਕਾਰਾਦੀਨਿ. ਏਵਂਗਤਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤੇ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾਦਯੋ ਤਾਨਿ ਪੁਥੁਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਕੁਲਤੋ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਮਾਨਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮੇਵ ਸਿਪ੍ਪਫਲਂ ਉਪਜੀਵਨ੍ਤਿ. ਸੁਖੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਖਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪੀਣੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੀਣਿਤਂ ਥਾਮਬਲੂਪੇਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਾਦੀਸੁ ਉਪਰਿ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਗ੍ਗਮਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਾ. ਸਗ੍ਗਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ. ਸੁਖੋ ਵਿਪਾਕੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗੇ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਆਯੁਵਣ੍ਣਸੁਖਯਸਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਦਸ ਧਮ੍ਮੇ ਸਂਵਤ੍ਤੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ. ਤਂ ਏਵਰੂਪਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਾਮਞ੍ਞਂ. ਅਰਿਯਫਲਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਞ੍ਞਂ. ਕਤਮਾਨਿ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਫਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੫). ਤਂ ਏਸ ਰਾਜਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਉਪਰਿ ਆਗਤਂ ਪਨ ਦਾਸਕਸ੍ਸਕੋਪਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.
ਅਥ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਬਹੂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਾ ਇਧਾਗਤਾ, ਤੇ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥੀਯਮਾਨੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਇਧਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਸਾਗਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਮਣਕੋਲਾਹਲਂ ਸਮਣਭਣ੍ਡਨਮੇਵ ਕਥੇਤੀਤਿ ਉਜ੍ਝਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਰਞ੍ਞਾ ਪਨ ਕਥੀਯਮਾਨੇ ਉਜ੍ਝਾਯਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਨਮੇਵ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਸ੍ਸਰਾਨੁਵਤ੍ਤਕੋ ਹਿ ਲੋਕੋ. ‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋਵ ਭਾਰਂ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਭਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੧੬੪. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੁ ਤ੍ਵਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਨੋ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਨੁ, ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਚ ਨਂ ਪੁਟ੍ਠਭਾਵਂ, ਨ ਤੇ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਤੇ ਅਗਰੂਤਿ ਸਚੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਰਿਂਸੁ, ਤਥਾ ਇਧ ਭਾਸਿਤੁਂ ਭਾਰਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਯਦਿ ਨ ਕੋਚਿ ਅਫਾਸੁਕਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਾਸਸ੍ਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਖੋ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਕਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ? ਪਣ੍ਡਿਤਪਤਿਰੂਪਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਥੇਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਪਦੇ ਪਦੇ ਅਕ੍ਖਰੇ ਅਕ੍ਖਰੇ ਦੋਸਮੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕਨ੍ਤਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਨ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਕਥਿਤਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਥਿਤੇਸੁ ਪਾਲ਼ਿਪਦਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਉਜੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਚ ਸਦਿਸੋ ਏਕਨ੍ਤਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਰੁ; ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਰੂਪੋ ਵਾ’’ਤਿ.
ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੫. ਏਕਮਿਦਾਹਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਇਧ ਅਹਂ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਜਨਕਂ ਸਰਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਥਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ.
੧੬੬. ‘‘ਕਰੋਤੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਯਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਰੋਤੋਤਿ ਸਹਤ੍ਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਕਾਰਯਤੋਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਛਿਨ੍ਦਤੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਹਤ੍ਥਾਦੀਨਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਚਤੋਤਿ ਪਰੇ ਦਣ੍ਡੇਨ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੋਚਯਤੋਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਹਰਣਾਦੀਹਿ ਸੋਚਯਤੋ. ਸੋਚਾਪਯਤੋਤਿ ਸੋਕਂ ਸਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਰੇਹਿ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਕਿਲਮਤੋਤਿ ਆਹਾਰੁਪਚ੍ਛੇਦਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਹਿ ਸਯਂ ਕਿਲਮਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਰੇਹਿ ਕਿਲਮਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਫਨ੍ਦਤੋ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋਤਿ ਪਰਂ ਫਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਫਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਾਪਯਤੋ. ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਾਪਯਤੋਤਿ ਪਾਣਂ ਹਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਹਨਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਰਣਕਾਰਣਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਨ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਘਰਸਨ੍ਧਿਂ. ਨਿਲ੍ਲੋਪਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਲੋਪਂ. ਏਕਾਗਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਘਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਲੁਪ੍ਪਨਂ. ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਤਿ ਆਗਤਾਗਤਾਨਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਮਗ੍ਗੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ. ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਕਰੋਤੋਪਿ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੀਯਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਂ. ਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਾਪਂ ਕਰੋਮਾਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਖੁਰਨੇਮਿਨਾ, ਖੁਰਧਾਰਸਦਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਵਾ. ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਮਂਸਰਾਸਿਂ. ਪੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਤਤੋਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਮਂਸਖਲਕਰਣਨਿਦਾਨਂ.
ਦਕ੍ਖਿਣਨ੍ਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਤੀਰੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ ਦਾਰੁਣਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਹਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਉਤ੍ਤਰਤੀਰੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਾ ਬੁਦ੍ਧਮਾਮਕਾ ਧਮ੍ਮਮਾਮਕਾ ਸਙ੍ਘਮਾਮਕਾ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਦਦਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਜਨ੍ਤੋਤਿ ਮਹਾਯਾਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਦਮੇਨਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨ ਵਾ. ਸਂਯਮੇਨਾਤਿ ਸੀਲਸਂਯਮੇਨ. ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨ. ਆਗਮੋਤਿ ਆਗਮਨਂ, ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਪਾਪਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਕਿਰਿਯਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
ਅਮ੍ਬਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਲਬੁਜਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਯੋ ਕੀਦਿਸੋ ਅਮ੍ਬੋ ਕੀਦਿਸਾਨਿ ਵਾ ਅਮ੍ਬਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਪਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਫਲਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਦਿਸੋ ਲਬੁਜੋ ਏਦਿਸਾਨਿ ਵਾ ਲਬੁਜਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਪਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਫਲਾਨੀਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਵਿਜਿਤੇਤਿ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸੇ. ਅਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਠੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਸਂਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬਾਲਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਤਯਾ ਭਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਸਾਰਤੋ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਅਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਸਾਰਵਸੇਨੇਵ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਅਯਂ ਪਰਮਤ੍ਥੋਤਿ ਹਦਯੇ ਅਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਨ ਤੇਨ ਉਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚੇਵ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਞ੍ਚ.
ਮਕ੍ਖਲਿਗੋਸਾਲਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੭-੧੬੯. ਮਕ੍ਖਲਿਵਾਦੇ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਹੇਤੁਵੇਵਚਨਮੇਵ, ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਯਂ, ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਤ੍ਤਕਾਰੇਤਿ ਅਤ੍ਤਕਾਰੋ. ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇਨ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਦੇਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਵਕਬੋਧਿਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਨ ਯਂ ਪਰਕਾਰਂ ਪਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਅਵਸੇਸੋ ਜਨੋ ਮਨੁਸ੍ਸਸੋਭਗ੍ਯਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਂ ਪਰਕਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਏਵਮਯਂ ਬਾਲੋ ਜਿਨਚਕ੍ਕੇ ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਰਿਸਕਾਰੇਤਿ ਯੇਨ ਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਬਲਨ੍ਤਿ ਯਮ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਬਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਰਿਸਕਾਰਵੇਵਚਨਾਨੇਵ. ‘‘ਇਦਂ ਨੋ ਵੀਰਿਯੇਨ ਇਦਂ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ, ਇਦਂ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਵਚਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਵਸੇਨ ਪਨੇਤਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਓਟ੍ਠਗੋਣਗਦ੍ਰਭਾਦਯੋ ਅਨਵਸੇਸੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਪਾਣਾਤਿ ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਪਾਣੋ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਪਾਣੋਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਭੂਤਾਤਿ ਅਣ੍ਡਕੋਸਵਤ੍ਥਿਕੋਸੇਸੁ ਭੂਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਜੀਵਾਤਿ ਸਾਲਿਯਵਗੋਧੁਮਾਦਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਸੋ ਵਿਰੂਹਨਭਾਵੇਨ ਜੀਵਸਞ੍ਞੀ. ਅਵਸਾ ਅਬਲਾ ਅਵੀਰਿਯਾਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੋ ਵਾ ਬਲਂ ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਿਯਤਿਸਙ੍ਗਤਿਭਾਵਪਰਿਣਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਯਤੀਤਿ ਨਿਯਤਾ. ਸਙ੍ਗਤੀਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਅਭਿਜਾਤੀਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਂ. ਭਾਵੋਤਿ ਸਭਾਵੋਯੇਵ. ਏਵਂ ਨਿਯਤਿਯਾ ਚ ਸਙ੍ਗਤਿਯਾ ਚ ਭਾਵੇਨ ਚ ਪਰਿਣਤਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਯੇਨ ਹਿ ਯਥਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੋ ਤਥੇਵ ਭਵਤਿ. ਯੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੋ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਛਸ੍ਵੇਵਾਭਿਜਾਤੀਸੂਤਿ ਛਸੁ ਏਵ ਅਭਿਜਾਤੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭੂਮਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਯੋਨਿਪਮੁਖਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਪਮੁਖਯੋਨੀਨਂ ਉਤ੍ਤਮਯੋਨੀਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਸਟ੍ਠਿਸਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਛਸਤਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਚ ਕਮ੍ਮੁਨੋ ਸਤਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕਮ੍ਮਸਤਾਨਿ ਚ. ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਕੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਚ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਚ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ – ‘‘ਪਞ੍ਚ ਚ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਭਣਤਿ. ਤੀਣੀਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮੇ ਚ ਉਪਡ੍ਢਕਮ੍ਮੇ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਉਪਡ੍ਢਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਟ੍ਠਿਪਟਿਪਦਾਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਦ੍ਵਟ੍ਠਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਦ੍ਵੇ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.
ਛਲ਼ਾਭਿਜਾਤਿਯੋਤਿ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤਿ, ਨੀਲਾਭਿਜਾਤਿ, ਲੋਹਿਤਾਭਿਜਾਤਿ, ਹਲਿਦ੍ਦਾਭਿਜਾਤਿ, ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤਿ, ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਇਮਾ ਛ ਅਭਿਜਾਤਿਯੋ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਓਰਬ੍ਭਿਕਾ, ਸਾਕੁਣਿਕਾ, ਮਾਗਵਿਕਾ, ਸੂਕਰਿਕਾ, ਲੁਦ੍ਦਾ, ਮਚ੍ਛਘਾਤਕਾ ਚੋਰਾ, ਚੋਰਘਾਤਕਾ, ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਿਕਾ, ਯੇ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞੇਪਿ ਕੇਚਿ ਕੁਰੂਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਅਯਂ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤੀਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੫੭) ਵਦਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਨੀਲਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇ ਕਿਰ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੫੭) ਅਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ. ਅਥ ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਏਵ ਨਾਮ ਏਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਲੋਹਿਤਾਭਿਜਾਤਿ ਨਾਮ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਏਕਸਾਟਕਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਇਮੇ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਅਚੇਲਕਸਾਵਕਾ ਹਲਿਦ੍ਦਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕੇ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿਪਿ ਜੇਟ੍ਠਕਤਰੇ ਕਰੋਤਿ. ਆਜੀਵਕਾ ਆਜੀਵਕਿਨਿਯੋ ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ. ਨਨ੍ਦੋ, ਵਚ੍ਛੋ, ਕਿਸੋ, ਸਙ੍ਕਿਚ੍ਛੋ, ਮਕ੍ਖਲਿਗੋਸਾਲੋ, ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੫੭) ਵਦਤਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ.
ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯੋਤਿ ਮਨ੍ਦਭੂਮਿ, ਖਿਡ੍ਡਾਭੂਮਿ, ਪਦਵੀਮਂਸਭੂਮਿ, ਉਜੁਗਤਭੂਮਿ, ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿ, ਸਮਣਭੂਮਿ, ਜਿਨਭੂਮਿ, ਪਨ੍ਨਭੂਮੀਤਿ ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯੋਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸੇ ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮੋਮੂਹਾ, ਅਯਂ ਮਨ੍ਦਭੂਮੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿਤੋ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਰੋਦਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਵਿਰਵਨ੍ਤਿ ਚ, ਸੁਗਤਿਤੋ ਆਗਤਾ ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਹਸਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਖਿਡ੍ਡਾਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਦਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਪਦਵੀਮਂਸਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਪਦਸਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਕਾਲੇ ਉਜੁਗਤਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਕਾਲੇ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇ ਸਮਣਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਆਚਰਿਯਂ ਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਜਿਨਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਪਨ੍ਨਕੋ ਜਿਨੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਤਿ ਏਵਂ ਅਲਾਭਿਂ ਸਮਣਂ ਪਨ੍ਨਭੂਮੀਤਿ ਵਦਤਿ.
ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਆਜੀਵਕਸਤੇਤਿ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਆਜੀਵਕਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਤਾਨਿ. ਨਾਗਾਵਾਸਸਤੇਤਿ ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਸਤਾਨਿ. ਵੀਸੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਤੇਤਿ ਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਤਾਨਿ. ਤਿਂਸੇ ਨਿਰਯਸਤੇਤਿ ਤਿਂਸ ਨਿਰਯਸਤਾਨਿ. ਰਜੋਧਾਤੁਯੋਤਿ ਰਜਓਕਿਰਣਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਹਤ੍ਥਪਿਟ੍ਠਿਪਾਦਪਿਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞੀਗਬ੍ਭਾਤਿ ਓਟ੍ਠਗੋਣਗਦ੍ਰਭਅਜਪਸੁਮਿਗਮਹਿਂਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਤ੍ਤ ਅਸਞ੍ਞੀਗਬ੍ਭਾਤਿ ਸਾਲਿਵੀਹਿਯਵਗੋਧੂਮਕਙ੍ਗੁਵਰਕਕੁਦ੍ਰੂਸਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨਿਗਣ੍ਠਿਗਬ੍ਭਾਤਿ ਗਣ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਜਾਤਗਬ੍ਭਾ, ਉਚ੍ਛੁਵੇਲ਼ੁਨਲ਼ਾਦਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਤ੍ਤ ਦੇਵਾਤਿ ਬਹੂ ਦੇਵਾ. ਸੋ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਾ, ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਤ੍ਤ ਪਿਸਾਚਾਤਿ ਪਿਸਾਚਾ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਸਰਾਤਿ ਮਹਾਸਰਾ, ਕਣ੍ਣਮੁਣ੍ਡਰਥਕਾਰਅਨੋਤਤ੍ਤਸੀਹਪ੍ਪਪਾਤਛਦ੍ਦਨ੍ਤਮਨ੍ਦਾਕਿਨੀਕੁਣਾਲਦਹੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ.
ਪਵੁਟਾਤਿ ਗਣ੍ਠਿਕਾ. ਪਪਾਤਾਤਿ ਮਹਾਪਪਾਤਾ. ਪਪਾਤਸਤਾਨੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਪਪਾਤਸਤਾਨਿ. ਸੁਪਿਨਾਤਿ ਮਹਾਸੁਪਿਨਾ. ਸੁਪਿਨਸਤਾਨੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਸੁਪਿਨਸਤਾਨਿ. ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨੋਤਿ ਮਹਾਕਪ੍ਪਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਮ੍ਹਾ ਮਹਾਸਰਾ ਵਸ੍ਸਸਤੇ ਵਸ੍ਸਸਤੇ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨ ਏਕਂ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਮ੍ਹਿ ਸਰੇ ਨਿਰੁਦਕੇ ਕਤੇ ਏਕੋ ਮਹਾਕਪ੍ਪੋਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਮਹਾਕਪ੍ਪਾਨਂ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਬਾਲੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਚ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਪਿ ਕਿਰ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਬਾਲੋਪਿ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਅਚੇਲਕਸੀਲੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ. ਵਤੇਨਾਤਿ ਤਾਦਿਸੇਨੇਵ ਵਤੇਨ. ਤਪੇਨਾਤਿ ਤਪੋਕਮ੍ਮੇਨ. ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ ਨਾਮ, ਯੋ ‘‘ਅਹਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ ਯੋ ‘‘ਅਹਂ ਬਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਮਾਣਂ ਕਾਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ. ਹੇਵਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਦੋਣਮਿਤੇਤਿ ਦੋਣੇਨ ਮਿਤਂ ਵਿਯ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਮਾਣੇਨ ਕਾਲੇਨ ਕਤਪਰਿਯਨ੍ਤੇ. ਨਤ੍ਥਿ ਹਾਯਨਵਡ੍ਢਨੇਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਹਾਯਨਵਡ੍ਢਨਾਨਿ. ਨ ਸਂਸਾਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਹਾਯਤਿ, ਨ ਬਾਲਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਕ੍ਕਂਸਾਵਕਂਸੇਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਾਵਕਂਸਾ. ਹਾਯਨਵਡ੍ਢਨਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ੇਤਿ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਕਤਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ੇ. ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨਮੇਵ ਪਲੇਤੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਗ੍ਗੇ ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਖਿਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਖੀਣੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਅਜਿਤਕੇਸਕਮ੍ਬਲਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੦-੧੭੨. ਅਜਿਤਵਾਦੇ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਫਲਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਯਿਟ੍ਠਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਹਾਯਾਗੋ. ਹੁਤਨ੍ਤਿ ਪਹੇਣਕਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਮ੍ਪਿ ਉਭਯਂ ਫਲਾਭਾਵਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਨ੍ਤਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਯਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋਤਿ ਪਰਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋਤਿ ਇਧ ਲੋਕੇ ਠਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾਤਿ ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਫਲਾਭਾਵਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਤਿ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਉਪਪਜ੍ਜਨਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਤਿ.
ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੋਤਿ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯੋ. ਪਥਵੀ ਪਥਵਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਪਥਵੀਧਾਤੁ ਬਾਹਿਰਪਥਵੀਧਾਤੁਂ. ਅਨੁਪੇਤੀਤਿ ਅਨੁਯਾਯਤਿ. ਅਨੁਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਉਪੇਤਿ, ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਪਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਆਸਨ੍ਦਿਪਞ੍ਚਮਾਤਿ ਨਿਪਨ੍ਨਮਞ੍ਚੇਨ ਪਞ੍ਚਮਾ, ਮਞ੍ਚੋ ਚੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਞ੍ਚਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵਾਲ਼ਾਹਨਾਤਿ ਯਾਵ ਸੁਸਾਨਾ. ਪਦਾਨੀਤਿ ‘ਅਯਂ ਏਵਂ ਸੀਲਵਾ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਗੁਣਾਗੁਣਪਦਾਨਿ, ਸਰੀਰਮੇਵ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਪਦਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕਾਪੋਤਕਾਨੀਤਿ ਕਪੋਤਵਣ੍ਣਾਨਿ, ਪਾਰਾਵਤਪਕ੍ਖਵਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਭਸ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਲ਼ਿ. ਆਹੁਤਿਯੋਤਿ ਯਂ ਪਹੇਣਕਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਭੇਦਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਛਾਰਿਕਾਵਸਾਨਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਫਲਦਾਯਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਤ੍ਤੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਤ੍ਤੂਹਿ ਬਾਲਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘ਬਾਲੇਹਿ ਅਬੁਦ੍ਧੀਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮਿਦਂ ਦਾਨਂ, ਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ. ਬਾਲਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪੂਰਣੋ ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਅਜਿਤੋ ‘‘ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਮਕ੍ਖਲਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਉਭਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਵਿਪਾਕੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਉਭਯਪ੍ਪਟਿਬਾਹਕਾ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾ ਚੇਵ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਾ ਚ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਦਿਵਾਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੁ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਮਤੋ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਜਵਨੇ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਅਰਿਟ੍ਠਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਾ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਏਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਕੋਚਿ ਦ੍ਵੇ, ਕੋਚਿ ਤੀਣਿਪਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਪਿ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਤੀਸੁ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁਪਿ, ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਵ ਹੋਤਿ; ਪਤ੍ਤੋ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚੇਵ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚ, ਅਭਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਮੋਕ੍ਖਂ. ਵਟ੍ਟਖਾਣੁ ਨਾਮੇਸ ਸਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਗੋਪਕੋ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਅਕਲ੍ਯਾਣਜਨਂ, ਆਸੀਵਿਸਮਿਵੋਰਗਂ;
ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਭੂਤਿਕਾਮੋ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ.
ਪਕੁਧਕਚ੍ਚਾਯਨਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੩-੧੭੫. ਪਕੁਧਵਾਦੇ ਅਕਟਾਤਿ ਅਕਤਾ. ਅਕਟਵਿਧਾਤਿ ਅਕਤਵਿਧਾਨਾ. ਏਵਂ ਕਰੋਹੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਾਪਿਤਾਪਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਮ੍ਮਿਤਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਅਨਿਮ੍ਮਾਤਾਤਿ ਅਨਿਮ੍ਮਾਪਿਤਾ, ਕੇਚਿ ਅਨਿਮ੍ਮਾਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਦਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਵਞ੍ਝਾਦਿਪਦਤ੍ਤਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਨ ਇਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਵਿਯ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚਲਨ੍ਤਿ. ਨ ਵਿਪਰਿਣਮਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕਤਿਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਹਨਨ੍ਤਿ. ਨਾਲਨ੍ਤਿ ਨ ਸਮਤ੍ਥਾ. ਪਥਵਿਕਾਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਥਵੀਯੇਵ ਪਥਵਿਕਾਯੋ, ਪਥਵਿਸਮੂਹੋ ਵਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਜੀਵਸਤ੍ਤਮੇਸੁ ਕਾਯੇਸੁ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਮੁਗ੍ਗਰਾਸਿਆਦੀਸੁ ਪਹਤਂ ਸਤ੍ਥਂ ਮੁਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਵਿਵਰੇਨ ਸਤ੍ਥਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਹਂ ਇਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਮੀਤਿ ਕੇਵਲਂ ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਨਿਗਣ੍ਠਨਾਟਪੁਤ੍ਤਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੬-੧੭੮. ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਵਾਦੇ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋਤਿ ਚਤੁਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋ. ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਵਾਰਿਤੋ ਚਾਤਿ ਵਾਰਿਤਸਬ੍ਬਉਦਕੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਬ੍ਬਸੀਤੋਦਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਸੀਤੋਦਕੇ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਪਾਪਵਾਰਣੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਧੁਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਪਾਪਵਾਰਣੇਨ ਧੁਤਪਾਪੋ. ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਫੁਟੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਪਾਪਵਾਰਣੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ. ਗਤਤ੍ਤੋਤਿ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਯਤਤ੍ਤੋਤਿ ਸਂਯਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਠਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਏਤਸ੍ਸ ਵਾਦੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਸਨਾਨੁਲੋਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਸੁਦ੍ਧਲਦ੍ਧਿਤਾਯ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਜਾਤਾ.
ਸਞ੍ਚਯਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੯-੧੮੧. ਸਞ੍ਚਯਵਾਦੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ.
ਪਠਮਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸਾਮਞ੍ਞਫਲਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੨. ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਸੋ ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ, ਵਾਲੁਕਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤੇਲਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਵਿਯ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਾਦੇਸੁ ਸਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੩. ਯਥਾ ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਦਾਸੋਤਿ ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਧਨਕ੍ਕੀਤਕਰਮਰਾਨੀਤਸਾਮਂਦਾਸਬ੍ਯੋਪਗਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਕਮ੍ਮਕਾਰੋਤਿ ਅਨਲਸੋ ਕਮ੍ਮਕਰਣਸੀਲੋਯੇਵ. ਦੂਰਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਠਮਮੇਵ ਉਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਾਯੀ. ਏਵਂ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਸਾਮਿਨੋ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਧੋਵਨਾਦਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਪਤਤਿ ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਨਿਪਾਤੀ. ਸਾਮਿਕਮ੍ਹਿ ਵਾ ਸਯਨਤੋ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤੇ ਪੁਬ੍ਬੇਯੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੁਟ੍ਠਾਯੀ. ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਾਮਿਨੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨਂ, ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਪਤਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਨਿਪਾਤੀ. ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਏਵਂ ਕਿਂਕਾਰਮੇਵ ਪਟਿਸੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤੀਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਪਟਿਸ੍ਸਾਵੀ. ਮਨਾਪਮੇਵ ਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਮਨਾਪਚਾਰੀ. ਪਿਯਮੇਵ ਵਦਤੀਤਿ ਪਿਯਵਾਦੀ. ਸਾਮਿਨੋ ਤੁਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਂ ਮੁਖਂ ਉਲ੍ਲੋਕਯਮਾਨੋ ਵਿਚਰਤੀਤਿ ਮੁਖੁਲ੍ਲੋਕਕੋ.
ਦੇਵੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਦੇਵੋ ਵਿਯ. ਸੋ ਵਤਸ੍ਸਾਹਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੋ ਵਤ ਅਹਂ ਏਵਰੂਪੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਯਦਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੋ ਵਤਸ੍ਸ’ਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ. ਯਂਨੂਨਾਹਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਰਾਜਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦੇਤਿ, ਤਤੋ ਸਤਭਾਗਮ੍ਪਿ ਯਾਵਜੀਵਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਕਾਯੇਨ ਪਿਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਵੇਸਨਦ੍ਵਾਰਂ ਥਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਪਰਮਤਾਯਾਤਿ ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨੇਨ ਪਰਮਤਾਯ ਉਤ੍ਤਮਤਾਯ, ਏਤਦਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਅਨੇਸਨਂ ਪਹਾਯ ਅਗ੍ਗਸਲ੍ਲੇਖੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਰਤੋ ਪਵਿਵੇਕੇਤਿ ‘‘ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ, ਪਰਮਵੋਦਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੁਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਵਿਵੇਕੇ ਰਤੋ; ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਕਾਯੇਨ ਏਕੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਏਕੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਗ੍ਘੇਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ.
੧੮੪. ਆਸਨੇਨਪਿ ਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਪਪ੍ਫੋਟੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ਨਿਸੀਦਥਾਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਮ. ਅਭਿਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਪਿ ਨਨ੍ਤਿ ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧੋ ਅਭਿਹਾਰੋ – ਵਾਚਾਯ ਚੇਵ ਕਾਯੇਨ ਚ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਥ ਯੇਨਤ੍ਥੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਵਾਚਾਯ ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮ. ਚੀਵਰਾਦਿਵੇਕਲ੍ਲਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਗਣ੍ਹਾਥਾਤਿ ਤਾਨਿ ਦੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਭਿਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਪਿ ਨਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਓਸਧਂ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚੇਵ ਆਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਗੁਤ੍ਤਿਂ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਨ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥੇ ਪੁਰਿਸੇ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਨਾਮ ਸਂਵਿਦਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਵੇਲਾਯ ਕਟ੍ਠਹਾਰਿਕਪਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾਦਯੋ ਵਿਹਾਰਂ ਨ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕਾਦਯੋ ਵਿਹਾਰਸੀਮਾਯ ਮਿਗੇ ਵਾ ਮਚ੍ਛੇ ਵਾ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਿਕਾ ਨਾਮ ਰਕ੍ਖਾ ਸਂਵਿਹਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੮੫. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯਦਿ ਤਵ ਦਾਸੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਲਭੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ. ਅਦ੍ਧਾਤਿ ਏਕਂਸਵਚਨਮੇਤਂ. ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਰਾਜਾ ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਦੁਤਿਯਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਸਾਮਞ੍ਞਫਲਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੬-੧੮੮. ਕਸਤੀਤਿ ਕਸ੍ਸਕੋ. ਗੇਹਸ੍ਸ ਪਤਿ, ਏਕਗੇਹਮਤ੍ਤੇ ਜੇਟ੍ਠਕੋਤਿ ਗਹਪਤਿਕੋ. ਬਲਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਰਕਾਰਕੋ. ਧਞ੍ਞਰਾਸਿਂ ਧਨਰਾਸਿਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਰਾਸਿਵਡ੍ਢਕੋ.
ਅਪ੍ਪਂ ਵਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਣ੍ਡੁਲਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ. ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਭੋਗਰਾਸਿਂ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਵਿਪੁਲਂ ਵਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਮ੍ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਭਯਮਾਹ. ਦਾਸਵਾਰੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਅਨਿਸ੍ਸਰੋ, ਪਗੇਵ ਭੋਗਾਨਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਧਨਂ, ਤਂ ਸਾਮਿਕਾਨਞ੍ਞੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੋਗਗ੍ਗਹਣਂ ਨ ਕਤਂ. ਞਾਤਿਯੇਵ ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟੋ.
ਪਣੀਤਤਰਸਾਮਞ੍ਞਫਲਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੯. ਸਕ੍ਕਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਧ ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ, ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਪਹੋਤਿ ਭਗਵਾ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਤਤੋ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਏਵਰੂਪਾਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਦੀਪੇਤੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਸਵਨੇ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਤਾਦਿਸੋਯੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਿਸੇਸਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਞ੍ਚ ਪਣੀਤਤਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ ਅਭਿਮਨਾਪਤਰਂ ਅਤਿਸੇਟ੍ਠਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਣੀਤਤਰਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਤਰਂ. ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਸਵਨੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਨਂ ਏਵਮਾਹ. ਸੁਣੋਹੀਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਞ੍ਚ ਪਣੀਤਤਰਞ੍ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਸੁਣਾਤਿ.
ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਰੋਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਾਧੁਕਂ ਸਾਧੂਤਿ ਏਕਤ੍ਥਮੇਤਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਾਧੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਯਾਚਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਮ੍ਪਹਂਸਨਸੁਨ੍ਦਰ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੯੫) ਹਿ ਆਯਾਚਨੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮੬) ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੯) ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇ.
‘‘ਸਾਧੁ ਧਮ੍ਮਰੁਚਿ ਰਾਜਾ, ਸਾਧੁ ਪਞ੍ਞਾਣਵਾ ਨਰੋ;
ਸਾਧੁ ਮਿਤ੍ਤਾਨਮਦ੍ਦੁਬ੍ਭੋ, ਪਾਪਸ੍ਸਾਕਰਣਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੧੦੧);
ਆਦੀਸੁ ਸੁਨ੍ਦਰੇ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੁਣੋਹਿ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੯੨) ਸਾਧੁਕਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮੇ, ਆਣਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਅਸ੍ਸ ਏਤ੍ਥੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮੇ ਚ ਆਣਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਨ੍ਦਰੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇਨ ਹਿ ਦਲ਼੍ਹਮਿਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਹਿ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਆਣਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਮਮ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਣਾਹਿ, ਸੁਨ੍ਦਰਤ੍ਥੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਮਿਮਂ ਭਦ੍ਦਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਹੀਤਿ ਏਵਂ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜ, ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸਾਮੇਹਿ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੋਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਣੋਹੀਤਿ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਨਿਵਾਰਣਮੇਤਂ. ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਨਿਯੋਜਨੇਨ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕ੍ਖੇਪਨਿਵਾਰਣਂ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਾਰਣਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਤ੍ਥਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹਵਾਰਣਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਸੁਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਧਾਰਣੂਪਪਰਿਕ੍ਖਾਦੀਸੁ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਚ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨੋ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਵਨੀਯੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਸਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਸਾਧੁਕਪਦਂ ਵਾ ਉਭਯਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚੇਵ ਦੇਸਨਾਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਣਾਹਿ ਸਾਧੁਕਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ ਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਦੇਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ‘‘ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਿ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਦੀਪਨਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੀਪਨਂ. ਤੇਨਾਹ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ –
‘‘ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਦੇਸੇਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨਪਿ ਭਾਸਤਿ;
ਸਾਲ਼ਿਕਾਯਿਵ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ, ਪਟਿਭਾਨਂ ਉਦੀਰਯੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੪);
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ – ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੧੯੦. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ, ਏਤਂ ਅਵੋਚ, ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਇਧ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਸਕਲਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਵੋਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਦੇਸਾਪਦੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲੋਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਾਸਨਂ ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਸਮਣੋ, ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧). ਕਤ੍ਥਚਿ ਓਕਾਸਂ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਇਧੇਵ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ, ਦੇਵਭੂਤਸ੍ਸ ਮੇ ਸਤੋ;
ਪੁਨਰਾਯੁ ਚ ਮੇ ਲਦ੍ਧੋ, ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੬੯);
ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਯਥਾਹ ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਅਸ੍ਸਂ ਪਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦). ਇਧ ਪਨ ਲੋਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਯਥਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ ਦੇਸਨਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਮਹਾਰਾਜਾਤਿ ਆਲਪਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਮਹਾਰਾਜ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਤਥਾਗਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ…ਪੇ… ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਰਹਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ. ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਲੋਕੋਤਿ – ਓਕਾਸਲੋਕੋ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ. ਇਧ ਪਨ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਚ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਦੇਵਲੋਕੇ, ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਪਿ ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇਸੁ, ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਗਜਙ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਨਿਗਮੋ ਤਸ੍ਸਾਪਰੇਨ ਮਹਾਸਾਲੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਸਲਲ਼ਵਤੀ ਨਾਮ ਨਦੀ. ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ, ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਸੇਤਕਣ੍ਣਿਕਂ ਨਾਮ ਨਿਗਮੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਥੂਣਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਉਸਿਰਦ੍ਧਜੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਆਯਾਮਤੋ ਤਿਯੋਜਨਸਤੇ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਯੋਜਨਸਤੇ, ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਨਵਯੋਜਨਸਤੇ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤਥਾਗਤੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ, ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾ, ਬੁਦ੍ਧਮਾਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਪਿਤਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਏਤ੍ਥੇਵੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤੋ ਸੁਜਾਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਮਧੁਪਾਯਾਸਭੋਜਨਤੋ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ, ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ. ਤੁਸਿਤਭਵਨਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ. ਦੀਪਙ੍ਕਰਪਾਦਮੂਲਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ, ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਇਧ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਲੋਕਂ. ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦੇਵਕਨ੍ਤਿ ਸਹ ਦੇਵੇਹਿ ਸਦੇਵਕਂ. ਏਵਂ ਸਹ ਮਾਰੇਨ ਸਮਾਰਕਂ, ਸਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ, ਸਹ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ. ਪਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਜਾ, ਤਂ ਪਜਂ. ਸਹ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦੇਵਕਵਚਨੇਨ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਗ੍ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਾਰਕ – ਵਚਨੇਨ ਛਟ੍ਠਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਗ੍ਗਹਣਂ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਵਚਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਗ੍ਗਹਣਂ. ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਵਚਨੇਨ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਂ, ਸਮਿਤਪਾਪਬਾਹਿਤਪਾਪਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ. ਪਜਾਵਚਨੇਨ ਸਤ੍ਤਲੋਕਗ੍ਗਹਣਂ. ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਵਚਨੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਅਵਸੇਸਮਨੁਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣਂ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਓਕਾਸਲੋਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਜਾਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਲੋਕੋਵ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ, ਸਦੇਵਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਰੂਪਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੋ ਗਹਿਤੋ. ਸਮਾਰਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਛ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੂਪੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ. ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਤੁਪਰਿਸਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵੇਹਿ ਵਾ ਸਹ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ, ਅਵਸੇਸਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਵਾ.
ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਦੇਵਕਵਚਨੇਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਤਭਾਵਮਾਹ. ਤਤੋ ਯੇਸਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਮਾਰੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਛ ਕਾਮਾਵਚਰਿਸ੍ਸਰੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ, ਕਿਂ ਸੋਪਿ ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਂ ਵਿਧਮਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਏਕਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇ ਆਲੋਕਂ ਫਰਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ …ਪੇ… ਦਸਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲੀਹਿ ਦਸਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਆਲੋਕਂ ਫਰਤਿ. ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਕਿਂ ਸੋਪਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਂ ਵਿਧਮਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤੋ ਯੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਪੁਥੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ, ਕਿਂ ਤੇਪਿ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਮਤਿਂ ਵਿਧਮਨ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੁਕ੍ਕਟ੍ਠਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵੇ ਅਵਸੇਸਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸੇਸਸਤ੍ਤਲੋਕਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਭਾਵਾਨੁਕ੍ਕਮੋ.
ਪੋਰਾਣਾ ਪਨਾਹੁ ਸਦੇਵਕਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਵਸੇਸਲੋਕਂ. ਸਮਾਰਕਨ੍ਤਿ ਮਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਵਸੇਸਲੋਕਂ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਵਸੇਸਲੋਕਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਿਭਵੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਤੇਨ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਤੇਧਾਤੁਕਮੇਵ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ.
ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਯਨ੍ਤਿ ਸਾਮਂ ਅਪਰਨੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਅਧਿਕੇਨ ਞਾਣੇਨ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਏਤੇਨ ਅਨੁਮਾਨਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਵੇਦੇਤੀਤਿ ਬੋਧੇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ.
ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ…ਪੇ… ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕਾਰੁਞ੍ਞਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਵੇਕਸੁਖਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ. ਆਦਿਮ੍ਹਿਪਿ, ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਭਦ੍ਦਕਂ ਅਨਵਜ੍ਜਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਮਜ੍ਝੇਪਿ, ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਪਿ, ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਭਦ੍ਦਕਂ ਅਨਵਜ੍ਜਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ ਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ. ਦੇਸਨਾਯ ਤਾਵ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਾਯਪਿ ਗਾਥਾਯ ਪਠਮਪਾਦੋ ਆਦਿ ਨਾਮ, ਤਤੋ ਦ੍ਵੇ ਮਜ੍ਝਂ ਨਾਮ, ਅਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਾਮ. ਏਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਂ ਆਦਿ, ਇਦਮਵੋਚਾਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ ਮਜ੍ਝਂ. ਅਨੇਕਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਨੁਸਨ੍ਧਿ ਆਦਿ, ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਮਜ੍ਝੇ ਏਕੋ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਬਹੂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਮੇਵ.
ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਲਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਆਦਿ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਉਜੁਕਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯). ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਮਜ੍ਝਂ ਨਾਮ. ਫਲਞ੍ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਏਤਦਤ੍ਥਮਿਦਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਏਤਂ ਸਾਰਂ, ਏਤਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੨੪) ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨੋਗਧਂ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਾਯਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੬) ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਮਗ੍ਗਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਮਜ੍ਝੇ ਮਗ੍ਗਂ ਵਿਭਾਵਯੇ;
ਪਰਿਯੋਸਾਨਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਸਾ ਕਥਿਕਸਣ੍ਠਿਤੀ’’ਤਿ.