੧. ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਯਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਾਵਸਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕੇ ਆਦਿਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਆਦਿਸੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੇਨ – ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਕਤ੍ਥ ਭਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਾਦਿਵੁਤ੍ਤਵਚਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਯਤ੍ਥ ਚ ਭਾਸਿਤਂ, ਯਞ੍ਚਾਰਬ੍ਭ ਭਾਸਿਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸ੍ਸਾਪਿ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦਾਨਮਾਦੀ’’ਤਿ.
੧. ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਪਦਂ. ਮੇਤਿਆਦੀਨਿ ਨਾਮਪਦਾਨਿ. ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟੀਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗਪਦਂ, ਹੋਤੀਤਿ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤਾਵ ਨਯੇਨ ਪਦਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਏਵਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਾਵ ਉਪਮੂਪਦੇਸਸਮ੍ਪਹਂਸਨਗਰਹਣਵਚਨਸਮ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਾਕਾਰਨਿਦਸ੍ਸਨਾਵਧਾਰਣਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਤਥਾਹੇਸ – ‘‘ਏਵਂ ਜਾਤੇਨ ਮਚ੍ਚੇਨ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੫੩) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਉਪਮਾਯਂ ਆਗਤੋ. ‘‘ਏਵਂ ਤੇ ਅਭਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੨) ਉਪਦੇਸੇ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਭਗਵਾ, ਏਵਮੇਤਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੬੬) ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇ. ‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਪਨਾਯਂ ਵਸਲੀ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਸਮਣਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੭) ਗਰਹਣੇ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧) ਵਚਨਸਮ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹੇ. ‘‘ਏਵਂ ਬ੍ਯਾ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੯੮) ਆਕਾਰੇ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਾਣਵਕ, ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਸਮਣਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ ਬਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛ. ‘‘ਸੁਭੋ ਮਾਣਵੋ ਤੋਦੇਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ ਬਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਵਦੇਹਿ, ਸਾਧੁ ਕਿਰ ਭਵਂ ਆਨਨ੍ਦੋ ਯੇਨ ਸੁਭਸ੍ਸ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਤੋਦੇਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਤੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੪੫) ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਕਾਲਾਮਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਵਾਤਿ? ਅਕੁਸਲਾ, ਭਨ੍ਤੇ. ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਵਾਤਿ? ਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਭਨ੍ਤੇ. ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ ਵਾਤਿ? ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ. ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਵਾ, ਕਥਂ ਵੋ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਮਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਨੋ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੬੬) ਅਵਧਾਰਣੇ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਆਕਾਰਨਿਦਸ੍ਸਨਾਵਧਾਰਣੇਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਰਤ੍ਥੇਨ ਏਵਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨਾਨਾਨਯਨਿਪੁਣਮਨੇਕਜ੍ਝਾਸਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਵਿਵਿਧਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾਪਟਿਵੇਧਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕਸਕਭਾਸਾਨੁਰੂਪਤੋ ਸੋਤਪਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕੋ ਸਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ, ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਪਨ ਸੋਤੁਕਾਮਤਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ’ ਮਯਾਪਿ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸੁਤਨ੍ਤਿ.
ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇਨ – ‘‘ਨਾਹਂ ਸਯਮ੍ਭੂ, ਨ ਮਯਾ ਇਦਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਮੋਚੇਨ੍ਤੋ – ‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ’, ‘ਮਯਾਪਿ ਏਵਂ ਸੁਤ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਕਲਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇਨ – ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਗਤਿਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਸਤਿਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਧਿਤਿਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੨੩). ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਕੁਸਲੋ, ਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੁਸਲੋ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕੁਸਲੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੬੯). ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਚ ਪਸਤ੍ਥਭਾਵਾਨੁਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਾਰਣਬਲਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੋਤੁਕਾਮਤਂ ਜਨੇਤਿ – ‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ’, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਵਾ ਅਨੂਨਮਨਧਿਕਂ, ਏਵਮੇਵ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਤੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ – ‘‘ਗਾਥਾਭਿਗੀਤਂ ਮੇ ਅਭੋਜਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੧) ਮਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੮) ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਵਥਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯) ਮਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ਮਯਾ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਚ, ਮਮ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.
ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸੁਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਉਪਸਗ੍ਗੋ ਚ ਅਨੁਪਸਗ੍ਗੋ ਚ – ਗਮਨਵਿਸ੍ਸੁਤਕਿਲਿਨ੍ਨ-ਉਪਚਿਤਾਨੁਯੋਗ-ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ-ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰ-ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦੋ, ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਸੇਨਾਯ ਪਸੁਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੁਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੧੧) ਵਿਸ੍ਸੁਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਵਸ੍ਸੁਤਾ ਅਵਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੫੭) ਕਿਲਿਨ੍ਨਾਕਿਲਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ ਅਨਪ੍ਪਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੭.੧੨) ਉਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯੇ ਝਾਨਪਸੁਤਾ ਧੀਰਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੧੮੧) ਝਾਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤ’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੧) ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੁਤਧਰੋ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੩੯) ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰਵਿਞ੍ਞਾਤਧਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪਧਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਉਪਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘ਮੇ’ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ‘ਮਯਾ’ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ‘ਏਵਂ ਮਯਾ ਸੁਤਂ’ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪਧਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘ਮਮਾ’ਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਏਵਂ ਮਮ ਸੁਤਂ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਉਪਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.
ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਏਵਨ੍ਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਿਞ੍ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਮੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਵਨਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਅਨੂਨਾਧਿਕਾਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਹਣਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਮੇਤਿ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ‘‘ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਮਯਾ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਤਂ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਤੋ’’ਤਿ.
ਤਥਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਮੇਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਮਯਾ ਏਵਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਥਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਨਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਯਮਾਕਾਰਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਮੇਤਿ ਕਤ੍ਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਤਂ ਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਕਤ੍ਤੁ ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ.
ਅਥਵਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਮੇਤਿ ਉਭਯਕਿਚ੍ਚਯੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ‘‘ਮਯਾ ਸਵਨਕਿਚ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਸਵਨਕਿਚ੍ਚਵੋਹਾਰੇਨ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਚ ਮੇਤਿ ਚ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਏਵਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮੇਤਿ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਲਭੇਥ? ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਸੋਤੇਨ ਉਪਲਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ‘ਏਵ’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਮੇਤਿ ਚ, ਤਂ ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘ਸੁਤ’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਿ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਏਵਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਟਿਵੇਧਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ‘ਸੁਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੁਤਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਮੋਸਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਸੋ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇਨ ਮਯਾ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਮੋਹੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸਿਦ੍ਧਿ, ਅਸਮ੍ਮੋਸੇਨ ਪਨ ਸਤਿਸਿਦ੍ਧਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਸਤਿਯਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਵਧਾਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾ, ਸਤਿਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਪਟਿਵੇਧਸਮਤ੍ਥਤਾ. ਤਦੁਭਯਸਮਤ੍ਥਤਾਯੋਗੇਨ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਕੋਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਲਨਸਮਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ, ਏਵਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਟਿਵੇਧਾਭਾਵਤੋ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਵਨਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਨ ਮਯਾ ਸੁਤਂ, ਪੁਨ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਕਤਪੁਞ੍ਞਤਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸੋਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਚ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇ ਅਨੁਪਸ੍ਸਯਮਾਨਸ੍ਸ ਸਵਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਨਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਚ ਏਵਂ ਭਦ੍ਦਕੋ ਆਕਾਰੋ ਨ ਸਮ੍ਮਾਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਦ੍ਦਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਨੋ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਵਨਯੋਗੇਨ ਪੁਰਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੇ ਵਸਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਵਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਆਸਯਸੁਦ੍ਧਿਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਯੋਗਸੁਦ੍ਧਿ, ਤਾਯ ਚ ਆਸਯਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਧਿਗਮਬ੍ਯਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿ, ਪਯੋਗਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਆਗਮਬ੍ਯਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿ. ਇਤਿ ਪਯੋਗਾਸਯਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਗਮਾਧਿਗਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਂ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਉਦਯਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਿਯ ਚ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਰਹਤਿ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਠਾਨੇ ਨਿਦਾਨਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ, ‘ਏਵ’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਟਿਵੇਧਦੀਪਕੇਨ ਵਚਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ‘ਸੁਤ’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੋਤਬ੍ਬਪ੍ਪਭੇਦਪਟਿਵੇਧਦੀਪਕੇਨ ਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਂ. ‘ਏਵ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਦੀਪਕਂ ਵਚਨਂ ਭਾਸਮਾਨੋ – ‘‘ਏਤੇ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘ਸੁਤ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਵਨਯੋਗਦੀਪਕਂ ਵਚਨਂ ਭਾਸਮਾਨੋ – ‘‘ਬਹੂ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਤਾ ਧਾਤਾ ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਦੁਭਯੇਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਸਵਨੇ ਆਦਰਂ ਜਨੇਤਿ. ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਰਿਪੁਣ੍ਣਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਆਦਰੇਨ ਅਸ੍ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਮਹਤਾ ਹਿਤਾ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਹੋਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਦਰਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੋਤਬ੍ਬੋਤਿ.
‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਸਕਲੇਨ ਵਚਨੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਦਹਨ੍ਤੋ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ. ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਥਾ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ‘‘ਕੇਵਲਂ ਸੁਤਮੇਵੇਤਂ ਮਯਾ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਮੋਚੇਤਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਪਦਿਸਤਿ, ਜਿਨਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਨੇਤ੍ਤਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ.
ਅਪਿਚ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਵਚਨਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ – ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਿਦਂ ਮਯਾ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਿਸਾਰਦਸ੍ਸ ਦਸਬਲਧਰਸ੍ਸ ਆਸਭਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਸੀਹਨਾਦਨਾਦਿਨੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤਿਨੋ ਧਮ੍ਮਦੀਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸਰਣਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਰਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਚਨਂ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਪਦੇ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਵਾ ਕਙ੍ਖਾ ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
‘‘ਵਿਨਾਸਯਤਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਂ, ਸਦ੍ਧਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਸਾਸਨੇ;
ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਮਿਚ੍ਚੇਵਂ, ਵਦਂ ਗੋਤਮਸਾਵਕੋ’’ਤਿ.
ਏਕਨ੍ਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਅਨਿਯਮਿਤਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਯਸਦ੍ਦੋ –
‘‘ਸਮਵਾਯੇ ਖਣੇ ਕਾਲੇ, ਸਮੂਹੇ ਹੇਤੁਦਿਟ੍ਠਿਸੁ;
ਪਟਿਲਾਭੇ ਪਹਾਨੇ ਚ, ਪਟਿਵੇਧੇ ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ’’.
ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ – ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵਨਾਮ ਸ੍ਵੇਪਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਮ ਕਾਲਞ੍ਚ ਸਮਯਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੪੭) ਸਮਵਾਯੋ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਕੋਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਣੋ ਚ ਸਮਯੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੨੯) ਖਣੋ. ‘‘ਉਣ੍ਹਸਮਯੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਸਮਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੩੫੮) ਕਾਲੋ. ‘‘ਮਹਾਸਮਯੋ ਪਵਨਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੨) ਸਮੂਹੋ. ‘‘ਸਮਯੋਪਿ ਖੋ ਤੇ, ਭਦ੍ਦਾਲਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸਿ, ਭਗਵਾ ਖੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਭਗਵਾਪਿ ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਦ੍ਦਾਲਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਤੇ ਭਦ੍ਦਾਲਿ, ਸਮਯੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੩੫) ਹੇਤੁ. ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਗ੍ਗਹਮਾਨੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਮਣਮੁਣ੍ਡਿਕਾਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਯਪ੍ਪਵਾਦਕੇ ਤਿਨ੍ਦੁਕਾਚੀਰੇ ਏਕਸਾਲਕੇ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਆਰਾਮੇ ਪਟਿਵਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੬੦) ਦਿਟ੍ਠਿ.
‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਚਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ;
ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮਯਾ ਧੀਰੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੮) –
ਆਦੀਸੁ ਪਟਿਲਾਭੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੭.੯) ਪਹਾਨਂ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੋ ਸਙ੍ਖਤਟ੍ਠੋ ਸਨ੍ਤਾਪਟ੍ਠੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਟ੍ਠੋ ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ੧੦੮) ਪਟਿਵੇਧੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰਉਤੁਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸਰਤ੍ਤਿਦਿਵਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਾਯਨ੍ਹਪਠਮਮਜ੍ਝਿ-ਮਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਮੁਹੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਕਾਲਪ੍ਪਭੇਦਭੂਤੇਸੁ ਸਮਯੇਸੁ ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤੇਸੁ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਦੀਸੁ ਸਮਯੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਉਤੁਮ੍ਹਿ ਮਾਸੇ ਪਕ੍ਖੇ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਵਾ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸੁਵਿਦਿਤਂ ਸੁਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ – ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ’’ ਅਸੁਕਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਅਸੁਕਉਤੁਮ੍ਹਿ ਅਸੁਕਮਾਸੇ ਅਸੁਕਪਕ੍ਖੇ ਅਸੁਕਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਅਸੁਕਦਿਵਸਭਾਗੇ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਖੇਨ ਧਾਰੇਤੁਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਤੁਂ ਵਾ, ਬਹੁ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕੇਨੇਵ ਪਦੇਨ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯੇ ਵਾ ਇਮੇ ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਸਮਯੋ, ਜਾਤਿਸਮਯੋ, ਸਂਵੇਗਸਮਯੋ, ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਸਮਯੋ, ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਸਮਯੋ, ਮਾਰਵਿਜਯਸਮਯੋ, ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮਯੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਸਮਯੋ, ਦੇਸਨਾਸਮਯੋ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੋਤਿ, ਏਵਮਾਦਯੋ ਭਗਵਤੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਤਿਵਿਯ ਪਕਾਸਾ ਅਨੇਕਕਾਲਪ੍ਪਭੇਦਾ ਏਵ ਸਮਯਾ. ਤੇਸੁ ਸਮਯੇਸੁ ਦੇਸਨਾਸਮਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਞਾਣਕਰੁਣਾਕਿਚ੍ਚਸਮਯੇਸੁ ਕਰੁਣਾਕਿਚ੍ਚਸਮਯੋ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮਯੇਸੁ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮਯੋ, ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਕਰਣੀਯਦ੍ਵਯਸਮਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕਥਾਸਮਯੋ ਦੇਸਨਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮਯੇਸੁ ਦੇਸਨਾਸਮਯੋ, ਤੇਸੁਪਿ ਸਮਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧) ਚ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ – ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿ ਚ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਵਿਨਯੇ ਚ – ‘‘ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਕਰਣਵਚਨੇਨ, ਤਥਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਤਥਾ ਇਧ ਚ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਚ ਅਧਿਕਰਣਤ੍ਥੋ ਭਾਵੇਨ ਭਾਵਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥੋ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਹਿ ਕਾਲਤ੍ਥੋ, ਸਮੂਹਤ੍ਥੋ ਚ ਸਮਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਖਣਸਮਵਾਯਹੇਤੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਯਸ੍ਸ ਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਨਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ.
ਵਿਨਯੇ ਚ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਕਰਣਤ੍ਥੋ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮਯੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿਪਿ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪਯਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਹੇਤੁਞ੍ਚ ਅਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਨਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥ ਕਰਣਵਚਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ.
ਇਧ ਪਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਏਵਂ ਜਾਤਿਕੇ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਦੇਸੇਸਿ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਸਮਯਂ ਕਰੁਣਾਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ.
ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
‘‘ਤਂ ਤਂ ਅਤ੍ਥਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਭੁਮ੍ਮੇਨ ਕਰਣੇਨ ਚ;
ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਮਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਉਪਯੋਗੇਨ ਸੋ ਇਧਾ’’ਤਿ.
ਪੋਰਾਣਾ ਪਨ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਤੇਨ ਸਮਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵਾ, ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਭਿਲਾਪਮਤ੍ਤਭੇਦੋ ਏਸ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਮੇਵਤ੍ਥੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਂ ਸਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਭਗਵਾਤਿ ਗਰੁ. ਗਰੁਞ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਭਗਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਰੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੋਰਾਣੇਹਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਵਚਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਭਗਵਾਤਿ ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਂ;
ਗਰੁ ਗਾਰਵਯੁਤ੍ਤੋ ਸੋ, ਭਗਵਾ ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.
ਅਪਿ ਚ –
‘‘ਭਾਗ੍ਯਵਾ ਭਗ੍ਗਵਾ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਭਗੇਹਿ ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਵਾ;
ਭਤ੍ਤਵਾ ਵਨ੍ਤਗਮਨੋ, ਭਵੇਸੁ ਭਗਵਾ ਤਤੋ’’ਤਿ.
ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਵਸੇਨਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨ ‘‘ਨਯਿਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਤ੍ਥੁਕਂ ਪਾਵਚਨਂ, ਅਯਂ ਵੋ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਂ ਜਨਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤਿ.
ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪਕਾਯਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਤੇਨ ‘‘ਏਵਂਵਿਧਸ੍ਸ ਨਾਮ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਕੋ ਦਸਬਲਧਰੋ ਵਜਿਰਸਙ੍ਘਾਤ ਸਮਾਨਕਾਯੋ ਸੋਪਿ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਕੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਜੀਵਿਤੇ ਆਸਾ ਜਨੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਜੀਵਿਤਮਦਮਤ੍ਤਂ ਜਨਂ ਸਂਵੇਜੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਚਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਤਿ.
ਏਵਨ੍ਤਿ ਚ ਭਣਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਭਗਵਾਤਿ ਦੇਸਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ.
ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਰਾਜਗਹਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਖਣਚਿਤ੍ਤਵੇਮਜ੍ਝਵਿਵਰਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਕੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੪੪) ਚ, ‘‘ਜਨਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਚ ਤਞ੍ਚ ਕਿਮਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੨੮) ਚ ਆਦੀਸੁ ਹਿ ਕਾਰਣੇ ਅਨ੍ਤਰਾ-ਸਦ੍ਦੋ. ‘‘ਅਦ੍ਦਸ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਭਾਜਨਂ ਧੋਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੪੯) ਖਣੇ. ‘‘ਯਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਕੋਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੨੦) ਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੋਸਾਨਮਾਪਾਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੦) ਵੇਮਜ੍ਝੇ. ‘‘ਅਪਿ ਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਪੋਦਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਿਰਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੩੧) ਵਿਵਰੇ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਵਿਵਰੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸ ਚ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯ ਚ ਵਿਵਰੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਰਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਕਤਂ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਚ ਠਾਨੇਸੁ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾ ਗਾਮਞ੍ਚ ਨਦਿਞ੍ਚ ਯਾਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਮੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦਂ ਪਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਦੁਤਿਯਪਦੇਨਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਅਯੋਜਿਯਮਾਨੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਦੀਘਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਦ੍ਧਾਨਗਮਨਸਮਯਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਂ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਾਚਿ. ੨੧੮) ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਰਾਜਗਹਤੋ ਪਨ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾ ਯੋਜਨਮੇਵ.
ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ‘ਮਹਤਾ’ਤਿ ਗੁਣਮਹਤ੍ਤੇਨਪਿ ਮਹਤਾ, ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਮਹਤ੍ਤੇਨਪਿ ਮਹਤਾ. ਸੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਗੁਣੇਹਿਪਿ ਮਹਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਯਪਿ ਮਹਾ, ਪਞ੍ਚਸਤਸਙ੍ਖ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਙ੍ਘੋ ‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ’, ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞਸਙ੍ਘਾਤਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮਣਗਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ.
ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ. ਮਤ੍ਤਾਤਿ ਪਮਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ‘‘ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ – ‘‘ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ.
ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਪਿ ਖੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਪਿ-ਕਾਰੋ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸਭਾਗਤਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ. ਖੋ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ ਸਞ੍ਜਯਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਛਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਯਦਾ ਭਗਵਾ ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਤਦਾ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਪਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਅਤੀਤਕਾਲਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ.
ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਮਾਣਵੇਨਾਤਿ – ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੇ ਵਸਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ. ਸਮੀਪਚਾਰੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰੋ ਸਿਸ੍ਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਮਾਣਵੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋਪਿ ਚੋਰੋਪਿ ਤਰੁਣੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
‘‘ਚੋਦਿਤਾ ਦੇਵਦੂਤੇਹਿ, ਯੇ ਪਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਮਾਣਵਾ;
ਤੇ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਹੀਨਕਾਯੂਪਗਾ ਨਰਾ’’ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੧) –
ਆਦੀਸੁ ਹਿ ਸਤ੍ਤੋ ਮਾਣਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਮਾਣਵੇਹਿਪਿ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਤਕਮ੍ਮੇਹਿਪਿ ਅਕਤਕਮ੍ਮੇਹਿਪੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੪੯) ਚੋਰੋ. ‘‘ਅਮ੍ਬਟ੍ਠੋ ਮਾਣਵੋ, ਅਙ੍ਗਕੋ ਮਾਣਵੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੧੬) ਤਰੁਣੋ ‘ਮਾਣਵੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਧਾਪਿ ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਨਾਮ ਤਰੁਣਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗੇ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਜਨੇਸੁ. ਸੁਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਪਰਿਯਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਾਵ ਵਾਰਦੇਸਨਾਕਾਰਣੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਜ੍ਜ ਪਰਿਯਾਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੯੮) ਹਿ ਵਾਰੇ ਪਰਿਯਾਯਸਦ੍ਦੋ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਪਰਿਯਾਯੋਤ੍ਵੇਵ ਨਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੫) ਦੇਸਨਾਯਂ. ‘‘ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ, ਤੇ ਰਾਜਞ੍ਞ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੧੧) ਕਾਰਣੇ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧਾਪਿ ਕਾਰਣੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ‘‘ਅਨੇਕਵਿਧੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ, ‘‘ਬਹੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀਤਿ ਅਵਣ੍ਣਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ ਅਪਰਿਮਾਣਵਣ੍ਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ – ‘‘ਯਂ ਲੋਕੇ ਜਾਤਿਵੁਡ੍ਢੇਸੁ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ ‘ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਸਰੂਪੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਨਿਬ੍ਭੋਗੋ, ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ, ਜੇਗੁਚ੍ਛੀ, ਵੇਨਯਿਕੋ, ਤਪਸ੍ਸੀ, ਅਪਗਬ੍ਭੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ. ਤਕ੍ਕਪਰਿਯਾਹਤਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਵੀਮਂਸਾਨੁਚਰਿਤਂ, ਸਯਂਪਟਿਭਾਨਂ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਨ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ, ਨ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਤਂ ਅਕਾਰਣਮੇਵ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਦੋਸਂ ਨਿਨ੍ਦਂ ਭਾਸਤਿ.
ਯਥਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਪਿ ਤਂ ਤਂ ਅਕਾਰਣਮੇਵ ਕਾਰਣਤੋ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ, ਦੁਪ੍ਪਟਿਵੇਦਿਤੋ, ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ’’ਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ.
ਯਥਾ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾਪਿ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਕਾਰਣਮੇਵ ਕਾਰਣਤੋ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਕੁਟਿਲਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਪਟਿਪਦਂ ਅਨਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਅਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ.
ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਪਨਸ੍ਸ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਅਪਰਾਮਸਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਅਨਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਅਕ੍ਕਮਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਗਿਲਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਅਸਿਧਾਰਂ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਸਿਨੇਰੁਂ ਪਦਾਲੇਤੁਕਾਮੋ ਵਿਯ, ਕਕਚਦਨ੍ਤਪਨ੍ਤਿਯਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨੋ ਵਿਯ, ਪਭਿਨ੍ਨਮਦਂ ਚਣ੍ਡਹਤ੍ਥਿਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸੇਵ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਮਾਨੋ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਆਚਰਿਯੇ ਖੋ ਪਨ ਗੂਥਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਕਣ੍ਟਕਂ ਵਾ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪਂ ਵਾ ਅਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ, ਸੂਲਂ ਵਾ ਅਭਿਰੂਹਨ੍ਤੇ, ਹਲਾਹਲਂ ਵਾ ਵਿਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੇ, ਖਾਰੋਦਕਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤੇ, ਨਰਕਪਪਾਤਂ ਵਾ ਪਪਤਨ੍ਤੇ, ਨ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਮਨੁਕਾਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨੇਵ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁ ਕਮ੍ਮੇਨ, ਨ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਨ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਯਾ, ਨ ਭਾਤਾ ਭਗਿਨਿਯਾ, ਨ ਭਗਿਨੀ ਭਾਤੁ, ਨ ਆਚਰਿਯੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨੋ, ਨ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਆਚਰਿਯੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋ ਖੋ ਪਨਾਰਿਯੂਪਵਾਦੋਤਿ. ਏਵਂ ਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਵਾਦਂ ਮਦ੍ਦਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾਕਾਰਣਮੇਵ ਕਾਰਣਤੋ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ, ਯਥਾ ਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਜਾਤਿਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੁਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਮਾਣਵੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਣ੍ਠਾਨ-ਜਾਤਿ-ਰੂਪਾਯਤਨ-ਕਾਰਣ-ਪਮਾਣ-ਗੁਣ-ਪਸਂਸਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੨) ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੦੨) ਜਾਤਿ. ‘‘ਪਰਮਾਯ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੦੩) ਰੂਪਾਯਤਨਂ.
‘‘ਨ ਹਰਾਮਿ ਨ ਭਞ੍ਜਾਮਿ, ਆਰਾ ਸਿਙ੍ਘਾਮਿ ਵਾਰਿਜਂ;
ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੪) –
ਆਦੀਸੁ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਪਮਾਣਂ. ‘‘ਕਦਾ ਸਞ੍ਞੂਲ਼੍ਹਾ ਪਨ, ਤੇ ਗਹਪਤਿ, ਇਮੇ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੭) ਗੁਣੋ. ‘‘ਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੨.੧੩੫) ਪਸਂਸਾ. ਇਧ ਗੁਣੋਪਿ ਪਸਂਸਾਪਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਤਂ ਤਂ ਭੂਤਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਗੁਣੂਪਸਞ੍ਹਿਤਂ ਪਸਂਸਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੧) ਨਯੇਨ, ‘‘ਯੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਅਗ੍ਗੇ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਅਸਮੋ ਅਸਮਸਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੭੪) ਚ ਨਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੯) ਚ ‘‘ਆਲਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਵਟ੍ਟੁਪਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ (ਇਤਿ. ੯੦, ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪) ਚ, ‘‘ਯੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇ ਮਗ੍ਗੇ ਪਸਨ੍ਨਾ, ਅਗ੍ਗੇ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਨਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੯) ਚ, ‘‘ਯੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨਾ, ਅਗ੍ਗੇ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪) ਚ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਪਨ ਨਯੇਹਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਹੋਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੇਨ ਪਞ੍ਚਨਿਕਾਯੇ ਨਵਙ੍ਗਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਓਗਾਹਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣੋ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਗੁਣੇ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤਿਤ੍ਥੇਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਈਦਿਸੇਸੁ ਹਿ ਠਾਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਮਾਣਵੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਮਤ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ.
ਇਤਿਹ ਤੇ ਉਭੋ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀਤਿ ਏਵਂ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾਤਿ ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਮੇਵ ਵਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾ, ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਚਰਿਯੇਨ ਹਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣੇ ਭਾਸਿਤੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਪੁਨ ਇਤਰੋ ਅਵਣ੍ਣਂ, ਇਤਰੋ ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਚਰਿਯੋ ਸਾਰਫਲਕੇ ਵਿਸਰੁਕ੍ਖਆਣਿਂ ਆਕੋਟਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮਯਾਯ ਆਣਿਯਾ ਤਂ ਆਣਿਂ ਪਟਿਬਾਹਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਵਾਦਾ’’ਤਿ.
ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤਾ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨੁਬਨ੍ਧਨੇਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੀਸਾਨੁਲੋਕਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ? ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ? ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਸੋ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀਤਿ? ਭਗਵਾ ਤਾਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਰਾਜਗਹਪਰਿਵਤ੍ਤਕੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪ੍ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੁਲਭਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਰਾਜਗਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਪਿ ਖੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਰਾਜਗਹਪਰਿਵਤ੍ਤਕੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਵੁਤੋ ਰਾਜਗਹੇ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਤਿ. ਸੋਪਿ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸੁਲਭਭਿਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ – ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿਚ੍ਚੇਵ ਭਗਵਤੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਗੀਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਸ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਸੋਭਮਾਨਂ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਿਵ ਜਙ੍ਗਮਕਨਕਗਿਰਿਸਿਖਰਂ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਸਮਯੇ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਰੀਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਸ੍ਮਿਯੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ ਆਧਾਵਨ੍ਤਿ ਵਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਰਤਨਾਵੇਲ਼ਰਤਨਦਾਮਰਤਨਚੁਣ੍ਣਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਂ ਵਿਯ, ਪਸਾਰਿਤਰਤਨਚਿਤ੍ਤਕਞ੍ਚਨਪਟਮਿਵ, ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਰਸਨਿਸਿਞ੍ਚਮਾਨਮਿਵ, ਉਕ੍ਕਾਸਤਨਿਪਾਤਸਮਾਕੁਲਮਿਵ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਮਿਵ ਵਾਯੁਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚੀਨਪਿਟ੍ਠਚੁਣ੍ਣਮਿਵ, ਇਨ੍ਦਧਨੁਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾਤਾਰਾਗਣਪ੍ਪਭਾਵਿਸਰਵਿਪ੍ਫੁਰਿਤਵਿਚ੍ਛਰਿਤਮਿਵ ਚ ਤਂ ਵਨਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤਿ.
ਅਸੀਤਿ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨੁਰਞ੍ਜਿਤਞ੍ਚ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਸਰੀਰਂ ਵਿਕਸਿਤਕਮਲੁਪ੍ਪਲਮਿਵ, ਸਰਂ ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲਮਿਵ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਂ, ਤਾਰਾਮਰੀਚਿਵਿਕਸਿਤਮਿਵ, ਗਗਨਤਲਂ ਸਿਰਿਯਾ ਅਵਹਸਨ੍ਤਮਿਵ, ਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਵਿਲਾਸਿਨੀ ਚਸ੍ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣਮਾਲਾ ਗਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਚਨ੍ਦਮਾਲਾਯ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਸੂਰਿਯਮਾਲਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪਿਤਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਸਕ੍ਕਦੇਵਰਾਜਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਸਿਰਿਂ ਸਿਰਿਯਾ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿਮਿਵ. ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਾ ਚੋਦਕਾ ਪਾਪਗਰਹਿਨੋ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਵਚਨਕ੍ਖਮਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਸਂ ਮਜ੍ਝੇ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਞ੍ਚਨਥਮ੍ਭੋ, ਰਤ੍ਤਪਦੁਮਸਣ੍ਡਮਜ੍ਝਗਤਾ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਨਾਵਾ, ਪਵਾਲ਼ਵੇਦਿਕਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਾਰਾਗਣਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਮ੍ਪਿ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਪੀਣਯਤਿ, ਪਗੇਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾ ਮੇਘਵਣ੍ਣਂ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਏਕਂਸਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਰਦਣ੍ਡਂ ਆਦਾਯ ਸੁਵਮ੍ਮਵਮ੍ਮਿਤਾ ਵਿਯ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ ਵਿਗਤਦੋਸਾ ਵਨ੍ਤਦੋਸਾ ਭਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸਾ ਵਿਜਟਿਤਜਟਾ ਛਿਨ੍ਨਬਨ੍ਧਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਸਯਂ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਰਾਗੇਹਿ, ਸਯਂ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਦੋਸੇਹਿ, ਸਯਂ ਵੀਤਮੋਹੋ ਵੀਤਮੋਹੇਹਿ, ਸਯਂ ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ ਵੀਤਤਣ੍ਹੇਹਿ, ਸਯਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਸਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ; ਪਤ੍ਤਪਰਿਵਾਰਿਤਂ ਵਿਯ ਕੇਸਰਂ, ਕੇਸਰਪਰਿਵਾਰਿਤਾ ਵਿਯ ਕਣ੍ਣਿਕਾ, ਅਟ੍ਠਨਾਗਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਾਗਰਾਜਾ, ਨਵੁਤਿਹਂਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਧਤਰਟ੍ਠੋ ਹਂਸਰਾਜਾ, ਸੇਨਙ੍ਗਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ, ਦੇਵਗਣਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਗਣਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਵਿਯ ਹਾਰਿਤੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਞ੍ਚਿਤਪੁਞ੍ਞਬਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਯ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਗਗਨਤਲਂ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ.
ਅਥੇਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸੇ ਉਪਰਿਨਭੇ ਠਿਤਂ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦਂ ਵਿਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਂ ਅਵਲੋਕੇਸਿ. ਸਾ ਹੋਤਿ ਕਾਜਦਣ੍ਡਕੇ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਪਿਟ੍ਠਕਤਿਦਣ੍ਡਮੋਰਪਿਞ੍ਛਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤਪਸਿਬ੍ਬਕਕੁਣ੍ਡਿਕਾਦਿਅਨੇਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਾਰਭਰਿਤਾ. ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਾ ਸੋਭਣਾ, ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਪਾਦਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਿਰਤ੍ਥਕਵਚਨਾ ਮੁਖਰਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚਾ ਅਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਅਪਾਸਾਦਿਕਾ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਉਦਪਾਦਿ.
ਇਦਾਨਿ ਤੇਨ ਭਗਵਤੋ ਵਣ੍ਣੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਹਾਨਿਯਾ ਚੇਵ ਪਕ੍ਖਹਾਨਿਯਾ ਚ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਸੂਯਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨੇ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਾ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਿਰੀਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਉਪਤਿਸ੍ਸਕੋਲਿਤਾਨਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲੇਯੇਵ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਮਹਾਪਰਿਸਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤੇਸੁ ਪਨ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਪਰਿਸਾ ਭਿਨ੍ਨਾ. ਇਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਯਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਸੂਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਉਸੂਯਵਿਸੁਗ੍ਗਾਰਂ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤੋ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਮੇਵ ਭਾਸਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੨. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਯਂ ਰਾਜਾਗਾਰਕੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨਾਤਿ ਭਗਵਾ ਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਗਚ੍ਛਮਾਨੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਦ੍ਵਾਰਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸੂਰਿਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਦਾਨਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਅਤ੍ਥਸਮੀਪਂ ਗਤੋ ਸੂਰਿਯੋ’’ਤਿ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਯਂ ਰਾਜਾਗਾਰਕੇ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਦ੍ਵਾਰਸਮੀਪੇ ਤਰੁਣਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ‘‘ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਭਵਤ੍ਤਾ ਉਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਂ. ਤਂ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸੁਯੋਜਿਤਦ੍ਵਾਰਂ ਮਞ੍ਜੁਸਾ ਵਿਯ ਸੁਗੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਭਾਨਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਗਾਰਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਂ ‘‘ਰਾਜਾਗਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਪਿ ਖੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੂਰਿਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਦਾਨਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਬਹੂ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਲ੍ਲਕਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਬਹੁਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਚੋਰੇਹਿਪਿ ਵਾਲ਼ਯਕ੍ਖੇਹਿਪਿ ਵਾਲ਼ਮਿਗੇਹਿਪਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਚ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਦੇਵਤਾ ਆਰਕ੍ਖਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਮ੍ਪਿ ਇਧ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਦੇਵੁਯ੍ਯਾਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਗਵਤੋ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਪਿ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ. ਪਾਲ਼ਿਯਮਾਰੂਲ਼੍ਹਵਸੇਨੇਵ ਪਨ – ‘‘ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਮਾਣਵੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਂ ਵਾਸਂ ਉਪਗਤੋ ਪਨ ਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਦਸਬਲਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਮਯੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਾਰਕਾ ਵਿਯ ਪਦੀਪਾ ਜਲਨ੍ਤਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਭਗਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਪਿ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਾ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਸਿਤਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਹਿ ਪਰਿਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਤਾਯ ਸਤ੍ਥਰਿ ਚ ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਵਾਤੇ ਪਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ ਅਹੋਸਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਂ ਵਿਭੂਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਹਤ੍ਥਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਾਦਂ, ਕੇਚਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਨਿਲ੍ਲਾਲਿਤਜਿਵ੍ਹਾ ਪਗ੍ਘਰਿਤਖੇਲ਼ਾ, ਦਨ੍ਤੇ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾ ਘਰੁਘਰੁਪਸ੍ਸਾਸਿਨੋ ਸਯਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਗੁਣਵਣ੍ਣੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਪਿ ਇਸ੍ਸਾਵਸੇਨ ਪੁਨ ਅਵਣ੍ਣਮੇਵ ਆਰਭਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਣ੍ਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸੁਦਂ ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰਾਪੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ, ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਯਂ ਉਯ੍ਯਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੩. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਨ੍ਤਿ ਬਹੁਕਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਯੋ ਜਨਾ ‘‘ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਙ੍ਘੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਤਯੋ ਤਯੋਵ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ. ਇਧ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦ੍ਵੇ ਕਣ੍ਣਿਕਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹਂਸਵਟ੍ਟਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਕਤਾ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਪਿ ‘‘ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਏਕਂ ਕਣ੍ਣਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭਪਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਪਿ ‘‘ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਨਿਸੀਦਨਸਾਲਾ ‘‘ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨ. ਅਯਂ ਸਙ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਙ੍ਖਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਥਾ, ਕਥਾਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਦਪਾਦੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਕਤਮੋ ਪਨ ਸੋਤਿ? ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਾਰੋਹਣਂ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਸਦ੍ਦਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ – ਅਚ੍ਛਰਾਯੋਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਭੁਤਂ. ਉਭਯਂ ਪੇਤਂ ਵਿਮ੍ਹਯਸ੍ਸੇਵਾਧਿਵਚਨਂ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਚ ਇਦਂ ਤੇਨ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦਿਤਤਾਯ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ…ਪੇ… ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਮਤਿਂਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਂ ਜਾਨਤਾ, ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਠਪਿਤਂ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਾ.
ਅਪਿ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹਿ ਜਾਨਤਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਤੀਹਿ ਵਿਜ੍ਜਾਹਿ ਛਹਿ ਵਾ ਪਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਜਾਨਤਾ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤੇਨ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਤਾ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਸਯਾਤੀਤਾਨਿ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦਿਗਤਾਨਿਪਿ ਰੂਪਾਨਿ ਅਤਿਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਅਤ੍ਤਹਿਤਸਾਧਿਕਾਯ ਵਾ ਸਮਾਧਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾਯ ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਤਾ, ਪਰਹਿਤਸਾਧਿਕਾਯ ਕਰੁਣਾਪਦਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾ.
ਅਰੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਜਾਨਤਾ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮੇ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ ਹਤਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਸੇਨ ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ ਥੋਮਿਤੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਯਾਵ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ.
ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਯਞ੍ਹੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਯਾ ਚ ਅਯਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਧਾਤੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ. ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਧਾਤੁਸੋਵ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਸਨ੍ਦਿਂਸੁ ਸਮਿਂਸੁ, ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ…ਪੇ… ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਂਸੁ ਸਮਿਂਸੁ, ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਸਂਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤਰਹਿਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਧਾਤੁਸੋਵ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ…ਪੇ… ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾ, ਨਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਨਾਨਾਦਿਟ੍ਠਿਕਤਾ, ਨਾਨਾਖਨ੍ਤਿਤਾ, ਨਾਨਾਰੁਚਿਤਾ, ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਮਿਨਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਤੁਲਾਯ ਤੁਲਯਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਚ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਦਿਤਾ, ਸਾ ਯਾਵ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੇ ਏਕੋ ਠਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਿਵਿਤੁਕਾਮੇ ਏਕੋ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ. ਇਮੇਸੁ ਚਾਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀਸੁ ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ…ਪੇ… ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤਿਹਮੇਤਿ ਇਤਿਹ ਇਮੇ, ਏਵਂ ਇਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
੪. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਮਂ ਸਙ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੧) ਵਿਯ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਤਾ ਦੇਵਤਾਯੋ ਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਪਾਟਲਿਗਾਮੇ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਰਿਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੨) ਵਿਯ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਕਤਿਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਭਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੩) ਵਿਯ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੫੪) ਵਿਯ. ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਕਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ? ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ, ਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਸਾਤ੍ਥਕਂ, ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਤ੍ਥਕਕਿਚ੍ਚਂ ਭਗਵਤਾ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਕਤਂ. ਸਾਤ੍ਥਕਂਯੇਵ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ – ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ, ਪੁਰਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ –
ਭਗਵਾ ਹਿ ਪਾਤੋਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਸਰੀਰਫਾਸੁਕਤ੍ਥਞ੍ਚ ਮੁਖਧੋਵਨਾਦਿਸਰੀਰਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾ ਤਾਵ ਵਿਵਿਤ੍ਤਾਸਨੇ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਕਦਾਚਿ ਏਕਕੋ, ਕਦਾਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ, ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ; ਕਦਾਚਿ ਪਕਤਿਯਾ, ਕਦਾਚਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤੋ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਗਤਵਾਤਾ ਪਥਵਿਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤਿ, ਵਲਾਹਕਾ ਉਦਕਫੁਸਿਤਾਨਿ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੇ ਰੇਣੁਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਵਿਤਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਅਪਰੇ ਵਾਤਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇ ਓਕਿਰਨ੍ਤਿ, ਉਨ੍ਨਤਾ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸਾ ਓਨਮਨ੍ਤਿ, ਓਨਤਾ ਉਨ੍ਨਮਨ੍ਤਿ, ਪਾਦਨਿਕ੍ਖੇਪਸਮਯੇ ਸਮਾਵ ਭੂਮਿ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਿ ਪਦੁਮਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਾ ਪਾਦੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਇਨ੍ਦਖੀਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦਕ੍ਖਿਣਪਾਦੇ ਸਰੀਰਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਸ੍ਮਿਯੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਰਸਪਿਞ੍ਜਰਾਨਿ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਰਪਟਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯ ਚ ਪਾਸਾਦਕੂਟਾਗਾਰਾਦੀਨਿ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਵਿਹਙ੍ਗਾਦਯੋ ਸਕਸਕਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਠਿਤਾਯੇਵ ਮਧੁਰੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਭੇਰਿਵੀਣਾਦੀਨਿ ਤੂਰਿਯਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯੂਪਗਾਨਿ ਆਭਰਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਸਞ੍ਞਾਣੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਇਧ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥਾ ਸੁਪਾਰੁਤਾ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਨਿ ਆਦਾਯ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਸ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵੀਸਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਸਂ…ਪੇ… ਸਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋਪਿ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਪਟਿਮਾਨੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਥਾ ਕੇਚਿ ਸਰਣਗਮਨੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ, ਕੇਚਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ; ਕੇਚਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਜਨਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ. ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਭਗਵਤੋ ਨਿਵੇਦੇਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ.
ਅਥ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਕਤਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦੇ ਪਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਪੀਠੇ ਠਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ, ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਪਟਿਲਾਭੋ, ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾਪਿ ਤੇਸਂ ਚਰਿਯਾਨੁਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਤਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਕੇਚਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਕੇਚਿ ਪਬ੍ਬਤਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ਕੇਚਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਭਵਨਂ…ਪੇ… ਕੇਚਿ ਵਸਵਤ੍ਤਿਭਵਨਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਅਥ ਸਮਸ੍ਸਾਸਿਤਕਾਯੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਭਾਗੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਤਿ. ਤਤਿਯਭਾਗੇ ਯਂ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਜਨੋ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥੋ ਸੁਪਾਰੁਤੋ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਨਿ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਤਿ. ਤਤੋ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਅਨੁਰੂਪੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਜ੍ਜ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਕਾਲਯੁਤ੍ਤਂ ਸਮਯਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਾਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ.
ਸੋ ਏਵਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਸਚੇ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਓਸਿਞ੍ਚਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਨ੍ਹਾਨਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਨ ਪਟਿਯਾਦਿਤਉਦਕੇਨ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਉਤੁਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਕੋਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਰਿਵੇਣੇ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਭਗਵਾ ਸੁਰਤ੍ਤਦੁਪਟ੍ਟਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਏਕਂਸਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕਕੋਵ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ, ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਮ੍ਮ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਯਾਮਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ. ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ.
ਪੁਰਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਸਕਲਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਦੇਵਤਾਯੋ ਓਕਾਸਂ ਲਭਮਾਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਕ੍ਖਰਮ੍ਪਿ. ਭਗਵਾ ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ. ਇਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ.
ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਂ ਪਨ ਤਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਕਿਲਾਸੁਭਾਵਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਏਕਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ. ਦੁਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਕਤਾਧਿਕਾਰਪੁਗ੍ਗਲਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਤਿ. ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਭਗਵਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤੋ, ਪੁਰਿਮਯਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਚਙ੍ਕਮਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਚਙ੍ਕਮਮਾਨੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਇਮਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਾਸੀ’’ਤਿ.
ਞਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਸਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਪਾਕਟਂ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਪਾਕਟਂ. ਮਯਿ ਪਨ ਗਤੇ ਏਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਅਹਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਵਿਧਂ ਸੀਲਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਪਾਕਟੇ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਕ੍ਖਿਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਕੂਟੇਨ ਨਭਂ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਕਮ੍ਪਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾ ਮੇ ਦੇਸਨਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਤਮਹਾਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪਿਕਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ. ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ, ਸੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬੋ. ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸੋ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ੋ, ਤਤ੍ਥ ਗਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਏਕੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ – ‘‘ਅਸੁਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕਯਮਾਨਂ, ਤਤੋ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਇਮਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖੇ ਸਂਸਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥੇਵਂ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਮਨਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ’’. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧ ਨਿਸੀਦਥ, ਇਧ ਨਿਸੀਦਥਾ’’ਤਿ ਆਸਨਪਰਿਯੇਸਨਂ ਨਾਮ ਭਾਰੋਤਿ. ਤੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪੀਠਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ ਫਲਕਂ ਵਾ ਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਵਾਲੁਕਪੁਞ੍ਜਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਤਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਾਨਿਪਿ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਸੀਦਨਾਸਨਮੇਵ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਪ੍ਫੋਟੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਞਾਣਮਾਰਬ੍ਭ ਗੁਣਂ ਥੋਮਯਮਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋਯੇਵ ਕਥਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥਾਤਿ ਕਤਮਾਯ ਨੁ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਭਵਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯ ਨੇਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਕਤਮਾਯ ਨੁ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਕਾਯ ਨੋਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪੁਰਿਮੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਞ੍ਞਾ ਏਕਾ ਕਥਾ. ਵਿਪ੍ਪਕਤਾਤਿ, ਮਮ ਆਗਮਨਪਚ੍ਚਯਾ ਅਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਸਿਖਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਾਭਙ੍ਗਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਨਿਸਜ੍ਜੇਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ, ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਗੁਣਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ, ਨ ਰਾਜਕਥਾਦਿਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾ, ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ; ਤਂ ਨੋ ਇਦਾਨਿ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਥਾਤਿ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਕਮਲਕੁਵਲਯੁਜ੍ਜਲਵਿਮਲਸਾਧੁਰਸਸਲਿਲਾਯ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਸੁਖਾਵਤਰਣਤ੍ਥਂ ਨਿਮ੍ਮਲਸਿਲਾਤਲਰਚਨਵਿਲਾਸਸੋਭਿਤਰਤਨਸੋਪਾਨਂ, ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਮੁਤ੍ਤਾਤਲਸਦਿਸਵਾਲੁਕਾਕਿਣ੍ਣਪਣ੍ਡਰਭੂਮਿਭਾਗਂ ਤਿਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਭਿਤ੍ਤਿਵਿਚਿਤ੍ਰਵੇਦਿਕਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਪਥਂ ਫੁਸਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਯ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤਸਮੁਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਵਰਸ੍ਸ ਸੁਖਾਰੋਹਣਤ੍ਥਂ ਦਨ੍ਤਮਯਸਣ੍ਹਮੁਦੁਫਲਕਕਞ੍ਚਨਲਤਾਵਿਨਦ੍ਧਮਣਿਗਣਪ੍ਪਭਾਸਮੁਦਯੁਜ੍ਜਲਸੋਭਂ ਸੋਪਾਨਂ ਵਿਯ, ਸੁਵਣ੍ਣਵਲਯਨੂਪੁਰਾਦਿਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਸਦ੍ਦਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਿਤਕਥਿਤਹਸਿਤਮਧੁਰਸ੍ਸਰਗੇਹਜਨਵਿਚਰਿਤਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਿਸ੍ਸਰਿਵਿਭਵਸੋਭਿਤਸ੍ਸ ਮਹਾਘਰਸ੍ਸ ਸੁਖਪ੍ਪਵੇਸਨਤ੍ਥਂ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮੁਤ੍ਤਪਵਾਲ਼ਾਦਿਜੁਤਿਵਿਸ੍ਸਰਵਿਜ੍ਜੋਤਿਤਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਿਸਾਲਦ੍ਵਾਰਬਾਹਂ ਮਹਾਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਯ ਚ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨੁਭਾਵਸਂਸੂਚਕਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਾਵਗਹਣਤ੍ਥਂ ਕਾਲਦੇਸਦੇਸਕਵਤ੍ਥੁਪਰਿਸਾਪਦੇਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਨਿਦਾਨਂ ਭਾਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾਤਿ.
੫. ਇਦਾਨਿ – ‘‘ਮਮਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾਯ ਓਕਾਸੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਤਾਵ ਵਿਚਾਰਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਕ੍ਖੇਪਾ – ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ, ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਭਗਵਾ ਪਰੇਹਿ ਅਨਜ੍ਝਿਟ੍ਠੋ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨੇਵ ਕਥੇਸਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ, ਅਰਿਯਵਂਸਸੁਤ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਹਾਰਕੋ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਹਾਰਕੋਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ; ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ.
ਯਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਪਰਿਪਕ੍ਕਾ ਖੋ ਰਾਹੁਲਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ; ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਾਹੁਲਂ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਵਿਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ; (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੨੧) ਏਵਂ ਪਰੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਮਨਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਂ ਬੁਜ੍ਝਨਭਾਵਞ੍ਚ ਅਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਕਥਿਤਾਨਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਚੂਲ਼ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਂ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ; ਤੇਸਂ ਪਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ.
ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਣ੍ਣਾ, ਨਾਗਾ, ਸੁਪਣ੍ਣਾ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾ, ਅਸੁਰਾ, ਯਕ੍ਖਾ, ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ, ਤਾਵਤਿਂਸਾਦਯੋ ਦੇਵਾ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ – ‘‘ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨੀਵਰਣਾ ਨੀਵਰਣਾ’’ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ; ‘‘ਇਮੇ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’. ‘‘ਕਿਂ ਸੂਧ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਭਗਵਤਾ ਯਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਦੇਵਤਾਸਂਯੁਤ੍ਤ-ਮਾਰਸਂਯੁਤ੍ਤ-ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਯੁਤ੍ਤ-ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹ-ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲ-ਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲ-ਸਾਮਞ੍ਞਫਲ-ਆਲ਼ਵਕ-ਸੂਚਿਲੋਮ-ਖਰਲੋਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ; ਤੇਸਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ.
ਯਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਂ, ਚੂਲ਼ਸੀਹਨਾਦਂ, ਚਨ੍ਦੂਪਮਂ, ਪੁਤ੍ਤਮਂਸੂਪਮਂ, ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮਂ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮਂ, ਫੇਣਪਿਣ੍ਡੂਪਮਂ, ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੂਪਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ; ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ.
ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਨਿਕ੍ਖੇਪੇਸੁ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਇਦਂ ਭਗਵਤਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਕਤਰਾਯ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ? ਵਣ੍ਣਾਵਣ੍ਣੇ. ਆਚਰਿਯੋ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਅਭਾਸਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਵਣ੍ਣਂ. ਇਤਿ ਇਮਂ ਵਣ੍ਣਾਵਣ੍ਣਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਕੁਸਲੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਮਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਮਨ੍ਤਿ, ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਮਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਾਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ. ਪਰੇਤਿ, ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਯੇ ਅਵਣ੍ਣਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇਸੁ.
ਨ ਆਘਾਤੋਤਿਆਦੀਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਘਾਤੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਯਤਿਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਈਦਿਸੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਅਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਨੇਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਹਨਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘ਆਘਾਤੋ’; ਕੋਪਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਪ੍ਪਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਅਤੁਟ੍ਠਾ ਅਸੋਮਨਸ੍ਸਿਕਾਤਿ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ; ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨ ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਂ ਅਭਿਰਾਧਯਤੀਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ; ਕੋਪਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ.
ਏਵਂ ਪਠਮੇਨ ਨਯੇਨ ਮਨੋਪਦੋਸਂ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਸ੍ਸਥ ਕੁਪਿਤਾ ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਵਾ, ਤੁਮ੍ਹਂ ਯੇਵਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ ਤੇਸੁ ਅਵਣ੍ਣਭਾਸਕੇਸੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ ਚੇ; ਯਦਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘ਕੁਪਿਤਾ’ ਕੋਪੇਨ, ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ. ‘ਤੁਮ੍ਹਂ ਯੇਵਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਤੇਨ ਕੋਪੇਨ, ਤਾਯ ਚ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ.
ਏਵਂ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਯੇਨ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ਤਤਿਯੇਨ ਨਯੇਨ ਵਚਨਤ੍ਥਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤੇਪਿ ਅਸਮਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਰੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਕੇਸਂ ਚਿ. ਕੁਪਿਤੋ ਹਿ ਨੇਵ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ, ਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ, ਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਤਿ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਕੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਅਨ੍ਧਂ ਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਕੋਧੋ ਸਹਤੇ ਨਰਂ.
ਅਨਤ੍ਥਜਨਨੋ ਕੋਧੋ, ਕੋਧੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਕੋਪਨੋ;
ਭਯਮਨ੍ਤਰਤੋ ਜਾਤਂ, ਤਂ ਜਨੋ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੪);
ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਵਣ੍ਣੇ ਮਨੋਪਦੋਸਂ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਭੂਤਂ ਅਭੂਤਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇਹੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਵਣ੍ਣੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ. ਅਭੂਤਂ ਅਭੂਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਭੂਤਂ, ਤਂ ਅਭੂਤਭਾਵੇਨੇਵ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਇਤਿਪੇਤਂ ਅਭੂਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਇਤਿ ਪੇਤਂ ਅਭੂਤਂ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਅਭੂਤਂ, ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਅਤਚ੍ਛਂ, ‘ਨਤ੍ਥਿ ਚੇਤਂ ਅਮ੍ਹੇਸੁ’, ‘ਨ ਚ ਪਨੇਤਂ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ’, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਯੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ, ਤਤ੍ਰ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੁਤਿਯਂ ਪਦਂ ਪਠਮਸ੍ਸ, ਚਤੁਤ੍ਥਞ੍ਚ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਅਵਣ੍ਣੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬੇਠਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਯਦਿ ਹਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ, ਤਵਾਚਰਿਯੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ, ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਤਯਾ ਕਤਂ, ਤਵਾਚਰਿਯੇਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਆਸਙ੍ਕਨੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੋਪਦੋਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਵਣ੍ਣੋ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਓਟ੍ਠੋਸਿ, ਗੋਣੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
੬. ਏਵਂ ਅਵਣ੍ਣਭੂਮਿਯਂ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਣ੍ਣਭੂਮਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਮਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਪਸਨ੍ਨਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਆਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਪੀਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੁਮਨਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਨੋ ਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਚੇਤਸੋਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਹਾਯ ਉਪ੍ਪਿਲਾਪਨਪੀਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਧਾਪਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਏਵਂ ਪਠਮਨਯੇਨ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਧਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹਂ ਯੇਵਸ੍ਸ ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤੇਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਭਗਵਤਾ –
‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ;
ਵਰਮੇਵ ਹਿ ਸਾ ਪੀਤਿ, ਕਸਿਣੇਨਾਪਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ.
ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ;
ਵਰਮੇਵ ਹਿ ਸਾ ਪੀਤਿ, ਕਸਿਣੇਨਾਪਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ.
ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ;
ਵਰਮੇਵ ਹਿ ਸਾ ਪੀਤਿ, ਕਸਿਣੇਨਾਪਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚ.
‘‘ਯੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨਾ, ਅਗ੍ਗੇ ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਅਨੇਕਸਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵ ਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ. ਸਚ੍ਚਂ ਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਧ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਛਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦਿਸਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਝਾਨਾਦਿਪਟਿਲਾਭਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਨੋਪਿ ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਤਾਵ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਣ੍ਡੇਨ ਤਜ੍ਜਿਤੋ ਤਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਹਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਲੋਭਸਹਗਤਾ ਪੀਤਿ. ਲੋਭੋ ਚ ਕੋਧਸਦਿਸੋਵ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਲੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਲੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਅਨ੍ਧਂ ਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਲੋਭੋ ਸਹਤੇ ਨਰਂ.
ਅਨਤ੍ਥਜਨਨੋ ਲੋਭੋ, ਲੋਭੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਕੋਪਨੋ;
ਭਯਮਨ੍ਤਰਤੋ ਜਾਤਂ, ਤਂ ਜਨੋ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ੮੮);
ਤਤਿਯਵਾਰੋ ਪਨ ਇਧ ਅਨਾਗਤੋਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਗਤੋ ਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਕੁਦ੍ਧੋ, ਏਵਂ ਲੁਦ੍ਧੋਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ.
ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਾਰੇ ਪਨਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਪਟਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਇਤਿਪੇਤਂ ਭੂਤਂ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਭੂਤਂ, ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਤਚ੍ਛਂ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ ਇਤਿਪਿ ਅਰਹਂ, ਇਤਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ; ਧਮ੍ਮੋ ਇਤਿਪਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਇਤਿਪਿ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ; ਸਙ੍ਘੋ ਇਤਿਪਿ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਇਤਿਪਿ ਉਜੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸੀਲਵਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨਾਪਿ ਸਚੇ ਸੀਲਵਾ, ‘‘ਸੀਲਵਾਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ…ਪੇ… ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਸਭਾਗਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਪਟਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ ਚੇਵ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਅਮੋਘਤਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਚੂਲ਼ਸੀਲਵਣ੍ਣਨਾ
੭. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ? ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਆਬਦ੍ਧਂ ਵਣ੍ਣੇਨ ਚ ਅਵਣ੍ਣੇਨ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਣ੍ਣੋ – ‘‘ਇਤਿ ਪੇਤਂ ਅਭੂਤਂ ਇਤਿ ਪੇਤਂ ਅਤਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਉਦਕਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਵਿਯ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਵਣ੍ਣੋ ਪਨ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਪਟਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਇਤਿ ਪੇਤਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵ. ਸੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਵਣ੍ਣੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਆਵੁਸੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵਣ੍ਣੋ ਚ. ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਕਾਸਨੇ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਓਰਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਮਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਮਾਣਂ. ਅਪ੍ਪਂ ਮਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ. ਓਰਂ ਮਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਓਰਮਤ੍ਤਕਂ. ਸੀਲਮੇਵ ਸੀਲਮਤ੍ਤਕਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਖੋ, ਪਨੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਰਮਤ੍ਤਕਂ ਸੀਲਮਤ੍ਤਕਂ’ ਨਾਮ ਯੇਨ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਵਣ੍ਣਂ ਵਦਮਾਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਨਨੁ ਇਦਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਯੋਗਿਨੋ ਅਗ੍ਗਵਿਭੂਸਨਂ? ਯਥਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –
‘‘ਸੀਲਂ ਯੋਗਿਸ੍ਸ’ਲਙ੍ਕਾਰੋ, ਸੀਲਂ ਯੋਗਿਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਨਂ;
ਸੀਲੇਹਿ’ਲਙ੍ਕਤੋ ਯੋਗੀ, ਮਣ੍ਡਨੇ ਅਗ੍ਗਤਂ ਗਤੋ’’ਤਿ.
ਭਗਵਤਾਪਿ ਚ ਅਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਸਤੇਸੁ ਸੀਲਂ ਮਹਨ੍ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਿਯੋ ਚਸ੍ਸਂ ਮਨਾਪੋ ਚ ਗਰੁ ਚ ਭਾਵਨੀਯੋ ਚਾ’ਤਿ, ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫) ਚ.
‘‘ਕਿਕੀਵ ਅਣ੍ਡਂ, ਚਮਰੀਵ ਵਾਲਧਿਂ;
ਪਿਯਂਵ ਪੁਤ੍ਤਂ, ਨਯਨਂਵ ਏਕਕਂ.
ਤਥੇਵ ਸੀਲਂ, ਅਨੁਰਕ੍ਖਮਾਨਾ;
ਸੁਪੇਸਲਾ ਹੋਥ, ਸਦਾ ਸਗਾਰਵਾ’’ਤਿ ਚ.
‘‘ਨ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ;
ਨ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗ੍ਗਰਮਲ੍ਲਿਕਾ ਵਾ.
ਸਤਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤਿ;
ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਪਵਾਯਤਿ.
ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਗਰਂ ਵਾਪਿ, ਉਪ੍ਪਲਂ ਅਥ ਵਸ੍ਸਿਕੀ;
ਏਤੇਸਂ ਗਨ੍ਧਜਾਤਾਨਂ, ਸੀਲਗਨ੍ਧੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ.
ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਗਰਚਨ੍ਦਨਂ;
ਯੋ ਚ ਸੀਲਵਤਂ ਗਨ੍ਧੋ, ਵਾਤਿ ਦੇਵੇਸੁ ਉਤ੍ਤਮੋ.
ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨਂ;
ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਮਾਰੋ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਚ. (ਧ. ਪ. ੫੭);
‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯਂ;
ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸੋ ਇਮਂ ਵਿਜਟਯੇ ਜਟ’’ਨ੍ਤਿ ਚ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩);
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਾ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਥਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ; ਏਵਮੇਤੇ ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਾ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੫੦) ਚ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਮਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਸਤੇਸੁ ਸੀਲਂ ਮਹਨ੍ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ. ਤਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਾਤਿ? ਉਪਰਿ ਗੁਣੇ ਉਪਨਿਧਾਯ. ਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਮਾਧਿਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਰਿਮਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਓਰਮਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ? ਭਗਵਾ ਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰ – ਦ੍ਵਾਰੇ ਕਣ੍ਡਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨੇ ਰਤਨਮਣ੍ਡਪੇ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਰਤਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਿਯੋਜਨਿਕੇ ਦਿਬ੍ਬਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਧਾਰਿਯਮਾਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸਯੋਜਨਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਅਤ੍ਤਾਦਾਨਪਰਿਦੀਪਨਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਮਦ੍ਦਨਂ – ‘‘ਉਪਰਿਮਕਾਯਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ…ਪੇ… ਏਕੇਕਲੋਮਕੂਪਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਕੇਕਲੋਮਕੂਪਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਛਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਸਰੀਰਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਾ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਭਵਗ੍ਗਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਕਲਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਅਲਙ੍ਕਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਾ ਦੁਤਿਯਾ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਪੁਰਿਮਾਯ ਪੁਰਿਮਾਯ ਯਮਕਯਮਕਾ ਵਿਯ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਭਵਙ੍ਗਪਰਿਵਾਸਸ੍ਸ ਲਹੁਕਤਾਯ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਆਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਯ ਚ, ਤਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਰਸ੍ਮਿਯਾ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂਯੇਵ.
ਨੀਲਰਸ੍ਮਿਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿ ਭਗਵਾ ਨੀਲਕਸਿਣਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੀਤਰਸ੍ਮਿਅਤ੍ਥਾਯ ਪੀਤਕਸਿਣਂ, ਲੋਹਿਤਓਦਾਤਰਸ੍ਮਿਅਤ੍ਥਾਯ ਲੋਹਿਤਓਦਾਤਕਸਿਣਂ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਤੇਜੋਕਸਿਣਂ, ਉਦਕਧਾਰਤ੍ਥਾਯ ਆਪੋਕਸਿਣਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਮਾਧਿਕਿਚ੍ਚਮੇਵ. ਏਵਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.
ਯਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ, ਏਕੂਨਤਿਂਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਿਰੀਨਿਵਾਸਭੂਤਾ ਭਵਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਪਧਾਨਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਉਰੁਵੇਲਗਾਮੇ ਸੁਜਾਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਮਧੁਪਾਯਾਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੁਤ੍ਤਰੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਦੁਮਰਾਜਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬੁਤ੍ਤਰਭਾਗੇ ਠਿਤੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ, ਤਿਸਨ੍ਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵੀਰਿਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ, ਚੁਦ੍ਦਸਹਤ੍ਥਪਲ੍ਲਙ੍ਕਵਰਗਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਪੀਠੇ ਠਪਿਤਂ ਰਜਤਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਸਹਤ੍ਥਂ ਬੋਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਕਤ੍ਵਾ, ਉਪਰਿ ਮਣਿਛਤ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਬੋਧਿਸਾਖਾਯ ਧਾਰਿਯਮਾਨੋ, ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੇ ਚੀਵਰੇ ਪਵਾਲ਼ਸਦਿਸੇਸੁ ਬੋਧਿਅਙ੍ਕੁਰੇਸੁ ਪਤਮਾਨੇਸੁ, ਸੂਰਿਯੇ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ, ਪਠਮਯਾਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਮਾਚਿਣ੍ਣੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਞਾਣਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਆਨਾਪਾਨਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਤਦੇਵ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ, ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਧਿਗਤੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ. ਏਵਂ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.