(੪.) ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭੯੩. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਦਿਨ੍ਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਂ ਞਾਣਂ ‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਕਂ, ਇਦਂ ਨੋ ਸਕ’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ – ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣਂ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੁਚਰਿਤਂ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਪਿ ਹੋਤੁ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਨ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋ ਅਨਤ੍ਥਜਨਨਤੋ ਚ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਂ ਸਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋ ਅਤ੍ਥਜਨਨਤੋ ਚ. ਏਵਂ ਜਾਨਨਸਮਤ੍ਥੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਸੁਖਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਧਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਕਟਸਤੇਸੁ ਸਪ੍ਪਿਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦੀਨਿ ਚੇਵ ਲੋਣਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਚ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਤਾਰਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਪਕਰਣਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਖੇਨੇਵ ਖੇਮਨ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਗਣਨਪਥੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਾਸਵਾ ਕੁਸਲਾ ਪਞ੍ਞਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੭੯੪. ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖੇਪੇਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਮੇਵ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਏਕਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ.
੭੯੬. ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਤਾਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਏਕਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤੁ; ਫਲਪਞ੍ਞਾ ਕਥਂ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਂ ਨਾਮਾਤਿ? ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਵਸੇਨ. ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਹੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਗੋਚਰਤ੍ਤਾ ਗੋਚਰਵੋਹਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਵਾ ਕਰਣਵਚਨਂ; ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਞਾਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ; ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨੇਨ; ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਤੇਨ. ਵਿਦਿਤੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਦਿਤਾਨਿ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਦਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੇਨ. ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹੇਨਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ. ਨਯਂ ਨੇਤੀਤਿ ਅਤੀਤੇ ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਚ ਨਯਂ ਨੇਤਿ ਹਰਤਿ ਪੇਸੇਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਨਯਂ ਨਯਨਸਦਿਸਂ ਕਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਗ੍ਗਮੂਲਕਤ੍ਤਾ. ਭਾਵਿਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ਮਗ੍ਗਞਾਣਮੇਵ ਨਯਂ ਨਯਨਸਦਿਸਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਪਿਚ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ – ਯਦੇਤਂ ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਗੋਚਰਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਅਧਿਗਤਂ, ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਯਂ ਨੇਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਤੇਨ ਨਯਂ ਨੇਤਿ, ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਂਸੂਤਿ ਜਾਨਿਂਸੁ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਂਸੁ. ਇਮਞ੍ਞੇਵਾਤਿ ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਤੀਤੇ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਂਸੁ, ਯਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਅਭਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਞ੍ਞੇਵ ਇਮਂ; ਸਰਿਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤੀਤੇਪਿ ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਂ ਤੇਭੂਮਕਕ੍ਖਨ੍ਧੇਯੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਂਸੁ, ਤਣ੍ਹਂਯੇਵ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਮੇਵ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਂਸੁ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤਰਹਿਪਿ ਏਵਮੇਵ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਸਰਿਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਇਮਞ੍ਞੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨ੍ਵਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਨੁਗਮਨਞਾਣਂ ਨਯਨਞਾਣਂ ਕਾਰਣਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਪਰਿਯੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞਾਣਂ. ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੇਸਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਇਤਰਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਰਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਜਾਨਾਤਿ. ਸਰਾਗਂ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਇਧ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਵਿਪਸ੍ਸਨੂਪਗਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਰਚਿਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ.
ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਞਾਣਾਦਿਕਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਞ੍ਞਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮ੍ਹਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਞਾਣਂ.
੭੯੭. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੇ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਚਿਨਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਚਯਾਯ ਨੋ ਅਪਚਯਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਪਚਿਨਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਪਚਯਾਯ ਨੋ ਆਚਯਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਪਞ੍ਞਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ ਆਚਿਨਤਿ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਮੂਲਕੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਅਪਚਿਨਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਚਯਾਯ ਚੇਵ ਅਪਚਯਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਾ ਨੇਵ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਚਿਨਤਿ ਨ ਅਪਚਿਨਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨੇਵ ਆਚਯਾਯ ਨੋ ਅਪਚਯਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
੭੯੮. ਨ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਹਿਸ੍ਸ ਕਾਮਵਿਵੇਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਾਯ ਚੇਸ ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਭਾਵਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਨੇਵ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਏਵਮਯਂ ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਹੋਤਿ ਨੋ ਪਟਿਵੇਧਾਯ. ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਕਾਮੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੋ ਸਮਾਨੋਤਿ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨਂਯੇਵ ਕਾਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੀਤਰਾਗੋ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਭਾਵੇਨਾਪਿ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ ਏਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਹੋਤਿ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਪਨ ਕਿਲੇਸੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਨੋ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ. ਯਾ ਪਨਾਯਂ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਕਤਰਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਭਜਤੀਤਿ? ਸੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਭਜਤਿ, ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ. ਏਵਮੇਸਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਚੇਵ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਚਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ, ਛਟ੍ਠਂ ਅਭਿਞ੍ਞਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤੋ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਚ ਹੋਤਿ.
੭੯੯. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਪ੍ਪਗੁਣਸ੍ਸ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਲਾਭੀ. ਤਂ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਕਾਮਸਹਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ ਤੁਦਨ੍ਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਹਾਯਤਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਹਾਨਭਾਗਿਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਤਦਨੁਰੂਪਸਭਾਵਾ. ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਇਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਨੁਰੂਪਸਭਾਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਮਾਨਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਨੇਵ ਹਾਯਤਿ, ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਠਿਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਠਿਤਿਭਾਗਿਨੀ ਪਞ੍ਞਾਤਿ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਸਹਗਤਾ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਗੁਣਤੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯ ਤੁਦਨ੍ਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਵਿਸੇਸਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਸਹਗਤਾਤਿ ਤਮੇਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਸਹਗਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਞ੍ਹਿ ਝਾਨਙ੍ਗਭੇਦੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤ੍ਥਾਯ ਤੁਦਨ੍ਤਿ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਤਿ ਵਿਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਉਪਸਂਹਿਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮ੍ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਰਾਗਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਪਿ ਵਿਰਾਗੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ ਏਵ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾਵ ਕਥਿਤਾ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਪਞ੍ਞਾਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੮੦੧. ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਸ੍ਸ. ਦਨ੍ਧਂ ਤਣ੍ਠਾਨਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇਸੁ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸੇ ਚਿਰਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਾਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਠਾਨਂ ਦਨ੍ਧਂ ਸਣਿਕਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਾ ਏਸਾ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪਟਿਪਦਾਯ ਦੁਕ੍ਖਤ੍ਤਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਕਾਲੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪਰਿ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੮੦੨. ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਨ ਨਿਕਾਮਲਾਭਿਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਨ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਨ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤੁਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਲਾਭਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਥੋਕਂ ਫਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤੇ ਸੁਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਸਰਾਵਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਵਡ੍ਢਿਤਂ ਥੋਕਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਫਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਨਿਕਾਮਲਾਭੀਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਹਿ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਏਤ੍ਥ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਵਡ੍ਢਿਤਾਰਮ੍ਮਣਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚ ਵਡ੍ਢਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਪੁਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ.
ਜਰਾਮਰਣੇਪੇਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਏਕਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਜਰਾਮਰਣਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਏਕੇਕਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਚ੍ਚਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.