(੧੦.) ਦਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਠਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੦੯. ਦਸਵਿਧੇਨ ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਕਾਰਣਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਅਵਕਾਸੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ. ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਸਙ੍ਖਾਰਮ੍ਪਿ. ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ; ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਹਿ ਸੋ ਤੇਭੂਮਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਭੂਮਕਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਨ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤ੍ਤਾ ਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ ਅਯੋਗੁਲ਼ੋ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਮ੍ਮਰਣਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੧) ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸੁਖਤੋ ਗਾਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਤ੍ਥਂ, ਮਤ੍ਤਹਤ੍ਥੀਪਰਿਤਾਸਿਤੋ ਵਿਯ, ਸੁਚਿਕਾਮੋ ਪੋਕ੍ਖਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਗੂਥਂ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਦੇ ਕਸਿਣਾਦਿਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਚਤੁਭੂਮਕਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨ; ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਗਾਹਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹਿ ਯਂ ਯਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਖਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਗਾਹਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤਿ.

ਮਾਤਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਜਨਿਕਾਵ ਮਾਤਾ. ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋਵ ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਰਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਚੇਪਿ ਭਵਨ੍ਤਰਗਤਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕੋਚਿ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਮਂ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਹੀ’ਤਿ, ਨੇਵ ਸੋ ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਵਾਪਿ ਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਸਚੇ ਇਮਂ ਨ ਘਾਤੇਸ੍ਸਸਿ, ਸੀਸਂ ਤੇ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ, ਸੀਸਮੇਵਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੇਵ ਸੋ ਤਂ ਘਾਤੇਯ੍ਯ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਚ ਬਲਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਸਾਵਜ੍ਜੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵੋ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦੀਨਿਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਮਹਾਬਲੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ; ਸੋ ਏਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ.

ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦੋਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਪਿਵਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਂ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਪਞ੍ਚਹੁਪਾਲਿ, ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ – ਕਮ੍ਮੇਨ, ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ, ਵੋਹਰਨ੍ਤੋ, ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨ, ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੫੮).

ਤਤ੍ਥ ‘ਕਮ੍ਮੇਨਾ’ਤਿ ਅਪਲੋਕਨਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ. ‘ਉਦ੍ਦੇਸੇਨਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ. ‘ਵੋਹਰਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤੋ, ਤਾਹਿ ਤਾਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ‘ਅਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭੇਦਕਰਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ. ‘ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨਾ’ਤਿ ‘ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇ ਜਾਨਾਥ ਮਯ੍ਹਂ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਾਵਞ੍ਚ! ਮਾਦਿਸੋ ਨਾਮ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਗਾਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਵੀਚਿ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਵਨਂ ਵਿਯ ਸੀਤਲੋ? ਕਿਮਹਂ ਅਪਾਯਤੋ ਨ ਭਾਯਾਮੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨ. ‘ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ ਇਮਂ ਸਲਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਪਮਾਣਂ ਵੋਹਾਰਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ. ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਤ੍ਥੁਦੀਪਨਵਸੇਨ ਹਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਰੁਚਿਜਨਨਤ੍ਥਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਲਾਕਾਯ ਗਾਹਿਤਾਯਪਿ ਅਭਿਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਾ ਪਨ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਾ ਵਾ ਸਲਾਕਂ ਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਆਵੇਣਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ. ਤੇਸਂ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ –

ਕਮ੍ਮਤੋ ਦ੍ਵਾਰਤੋ ਚੇਵ, ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋ ਤਥਾ;

ਪਾਕਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ‘ਕਮ੍ਮਤੋ’ ਤਾਵ – ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਅਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਮਹਾਚੇਤਿਯਪ੍ਪਮਾਣੇਹਿ ਕਞ੍ਚਨਥੂਪੇਹਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾਪਿ, ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾਪਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾਪਿ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਨਿਰਯਮੇਵ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ, ਸਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੋਯੇਵ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਆਹਚ੍ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋ.

ਏਤ੍ਥ ਏਲ਼ਕਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਸਙ੍ਗਾਮਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਚੋਰਚਤੁਕ੍ਕਞ੍ਚ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ‘ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਮੀ’ਤਿ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾਪਿ ਹਿ ਏਲ਼ਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਮਾਤਰਂ ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ. ਏਲ਼ਕਾਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਪਨ ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਵਾ ਏਲ਼ਕਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨ ਫੁਸਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਿਅਭਿਸਨ੍ਧਿਨਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਫੁਸਤੇਵ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਦ੍ਵਯੇ. ਯਥਾ ਚ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ, ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਪਿ ਏਤਾਨਿ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਮੇਵ ਚ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਫੁਸਤਿ, ਨ ਯਕ੍ਖਭੂਤਂ; ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਮੇਵ. ਮਨੁਸ੍ਸਅਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇਯੇਵ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੇ ਵਾ ਵਿਸੇ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਯਦਿ ਸੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਮਰਤਿ, ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਵ ਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਭਾਰਿਯਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਮੇਵ.

ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਭੇਜ੍ਜਕਾਯਤਾਯ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਚਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਪਗ੍ਘਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਲੋਹਿਤਂ ਸਮੋਸਰਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਿਲਾਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਸਕਲਿਕਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦਨ੍ਤਂ ਪਹਰਿ. ਫਰਸੁਨਾ ਪਹਟੋ ਵਿਯ ਪਾਦੋ ਅਨ੍ਤੋਲੋਹਿਤੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਸਤ੍ਥਕੇਨ ਚਮ੍ਮਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਦੁਟ੍ਠਲੋਹਿਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਫਾਸੁਕਮਕਾਸਿ. ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤਿ.

ਅਥ ਯੇ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਤਥਾਗਤੇ ਚੇਤਿਯਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਬੋਧਿਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਧਾਤੁਮ੍ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਕਿਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਸਦਿਸਂ. ਸਧਾਤੁਕਂ ਪਨ ਥੂਪਂ ਵਾ ਪਟਿਮਂ ਵਾ ਬਾਧਯਮਾਨਂ ਬੋਧਿਸਾਖਞ੍ਚ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਲੀਨਾ ਸਕੁਣਾ ਚੇਤਿਯੇ ਵਚ੍ਚਂ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਪਰਿਭੋਗਚੇਤਿਯਤੋ ਹਿ ਸਰੀਰਚੇਤਿਯਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ. ਚੇਤਿਯਵਤ੍ਥੁਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਬੋਧਿਮੂਲਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਬੋਧਿਸਾਖਾ ਬੋਧਿਘਰਂ ਬਾਧਤਿ, ਤਂ ਗੇਹਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਬੋਧਿਅਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਗੇਹਂ, ਨ ਗੇਹਤ੍ਥਾਯ ਬੋਧਿ. ਆਸਨਘਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਆਸਨਘਰੇ ਧਾਤੁ ਨਿਹਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਬੋਧਿਸਾਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬੋਧਿਜਗ੍ਗਨਤ੍ਥਂ ਓਜੋਹਰਣਸਾਖਂ ਵਾ ਪੂਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ; ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨੇ ਵਿਯ ਪੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ.

ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ ਸੀਮਟ੍ਠਕਸਙ੍ਘੇ ਅਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤਵੋਹਾਰਾਨੁਸ੍ਸਾਵਨਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਚ ਹੋਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ. ਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਭੇਦੋ ਹੋਤਿ ਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਂ. ਤਥਾ ਨਵਤੋ ਊਨਪਰਿਸਾਯਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਨਵਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਯੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਵਤ੍ਤਕਾਨਂ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਕਮ੍ਮਂ; ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਅਨਵਜ੍ਜਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਵਨ੍ਨਮੇਵ ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਕਤੋ, ਉਪਾਲਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਨਵਮੋ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਤਿ ਸਲਾਕਂ ਗਾਹੇਤਿ – ‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਯਂ ਵਿਨਯੋ, ਇਦਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ, ਇਦਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਇਦਂ ਰੋਚੇਥਾ’ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਚ. ਨਵਨ੍ਨਂ ਵਾ, ਉਪਾਲਿ, ਅਤਿਰੇਕਨਵਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੧).

ਏਤੇਸੁ ਚ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

‘ਦ੍ਵਾਰਤੋ’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਚੇਤਾਨਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕਵਿਜ੍ਜਾਮਯਪਯੋਗਵਸੇਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਭੇਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪੂਰੇਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

‘ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋ’ਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋਯੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯੋ. ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਹਿ ਕਪ੍ਪੇ ਕਪ੍ਪਵੇਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇਯੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ‘ਸ੍ਵੇ ਕਪ੍ਪੋ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਸ੍ਵੇਯੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਕਦਿਵਸਮੇਵ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਾਨੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਯਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

‘ਪਾਕਤੋ’ਤਿ ਯੇਨ ਚ ਪਞ੍ਚਪੇਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋਯੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਸਾਨਿ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਭਾਵੇ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਤਦਭਾਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤੋ, ਤਦਭਾਵੇ ਸਚੇ ਪਿਤਾ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਮਾਤਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਨੋ ਵਾ ਤਥਾ ਸੀਲਵਤੀ, ਪਿਤੁਘਾਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਮਾਤਾ ਮਾਤੁਘਾਤੋ. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨੇਸੁ ਮਾਤੁਘਾਤੋਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ; ਮਾਤਾ ਹਿ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਣੀ ਬਹੂਪਕਾਰਾ ਚ ਪੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

‘ਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹੀ’ਤਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾਨਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਪਨ ‘‘ਨ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੀ, ਨ ਉਪਾਸਕੋ, ਨ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੋ, ਉਪਾਲਿ, ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੧) ਵਚਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ; ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਹਗਤਾ ਦੋਸਮੋਹਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਾਧਾਰਣਾਦੀਹਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਥੁਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਿਤ੍ਥਕਰਂ ‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋਪਿ ਸਤ੍ਤਮਂ ਭਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਉਤ੍ਤਮਕੋਟਿਯਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਮਂ ਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਵੇਸ ‘‘ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਨਿਯਾਮੇਤਿ? ਕਿਂ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਾਮੇਤਿ ਉਦਾਹੁ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗੋ ਉਦਾਹੁ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾਤਿ? ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਗਹਿਤਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ ਨਿਯਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਾਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਹੇਤੁ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ‘‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯਾਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਅਕਿਚ੍ਚਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗੋਵ ਸਕਿਚ੍ਚਕੋ, ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਨਿਯਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਅਕਿਚ੍ਚਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾਵ ਸਕਿਚ੍ਚਕਾ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਾ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨਿਯਾਮੇਤਿ, ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨਿਯਾਮੇਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਸੂਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ, ਏਕਂਯੇਵ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ. ਤਤੋ ਮਨ੍ਦਤਰਪਞ੍ਞੋ ਦੁਤਿਯੇ ਵਾ ਤਤਿਯੇ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਾ ਛਟ੍ਠੇ ਵਾ ਭਵੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤਮਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਟ੍ਠਮੇ ਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਗਹਿਤਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਤੁਲਾਯ ਤੁਲੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਬ੍ਬਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਤਿਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਏਕਮੇਵ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ‘ਏਕਬੀਜੀ’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ; ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦੁਤਿਯਂ, ਤਤਿਯਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ, ਛਟ੍ਠਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ‘ਕੋਲਂਕੋਲੋ’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ; ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਤ੍ਤਮਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ.

ਕੋਚਿ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਭਵਾਨਂ ਨਿਯਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਪਿ ਆਕਾਰੇਨ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ. ਸਕ੍ਕਸਦਿਸੋਪਿ ਵਟ੍ਟਾਭਿਰਤੋ ਸਤ੍ਤਮਂਯੇਵ ਭਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਭਵੇ ਸਬ੍ਬਕਾਰੇਨ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਹਿਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮੇ ਭਵੇ ਨਿਦ੍ਦਂ ਵਾ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਰਮ੍ਮੁਖਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਤਿਖਿਣੇਨ ਅਸਿਨਾ ਕੋਚਿਦੇਵ ਸੀਸਂ ਪਾਤੇਯ੍ਯ, ਉਦਕੇ ਵਾ ਓਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਯ੍ਯ, ਅਸਨਿ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਸੀਸੇ ਪਤੇਯ੍ਯ, ਏਵਰੂਪੇਪਿ ਕਾਲੇ ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾਤਿ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਾ. ਤੀਣਿ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ – ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ, ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ, ਵਿਸਯਕ੍ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ’ ਨਾਮ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ. ਸਾ ਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਓਕ੍ਕਮਨਕਾਲੇ, ਨਿਕ੍ਖਮਨਕਾਲੇ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਕਾਲੇ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪਵਤ੍ਤਨੇ, ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਪਨ ‘ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਂ’ ਨਾਮ. ਆਟਾਨਾਟਿਯਮੋਰਪਰਿਤ੍ਤਧਜਗ੍ਗਪਰਿਤ੍ਤਰਤਨਪਰਿਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਆਣਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ’ ਪਨ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਯਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਯਾਵਤਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞਾਣਂ, ਞਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਞੇਯ੍ਯਪਰਿਯਨ੍ਤਿਕਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫) ਵਚਨਤੋ ਅਵਿਸਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਖੇਤ੍ਤੇਸੁ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ – ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਂ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ – ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤਿ, ਯਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤਿ, ਮੋਗ੍ਗਲਿਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗੀਤੀਤਿ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹੇ ਤੇਪਿਟਕੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਇਮਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ.

ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਨ੍ਤਿ ਅਪੁਰੇ ਅਪਚ੍ਛਾ; ਏਕਤੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਰੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ‘‘ਬੋਧਿਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਉਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਂ ਤਾਵ ਪੁਬ੍ਬੇਨ੍ਤਿ ਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਕਮ੍ਪਨੇਨੇਵ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਯਾਵ ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾਪਿ ਧਾਤੁਯੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਾਵ ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਾਤੂਸੁ ਹਿ ਠਿਤਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾ ਠਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਨ ਜਾਤੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤਾ.

ਤੀਣਿ ਹਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਾਨਿ ਨਾਮ – ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਪਟਿਵੇਧਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤਰਧਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਪਰਿਯਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ; ‘ਪਟਿਵੇਧੋ’ਤਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੋ; ‘ਪਟਿਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਪਟਿਪਦਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿਪਿ ਨ ਹੋਤਿਪਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਪਟਿਵੇਧਕਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹੂ ਹੋਨ੍ਤਿ; ‘ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦੀਪੇ ਏਕਵਾਰਂ ਕਿਰ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਕਾਪਿ ਕਦਾਚਿ ਬਹੂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਅਪ੍ਪਾ. ਇਤਿ ਪਟਿਵੇਧੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿਪਿ ਨ ਹੋਤਿਪਿ.

ਸਾਸਨਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯੇਵ ਪਮਾਣਂ. ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਹਿ ਤੇਪਿਟਕਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੂਰੇਤਿ. ਯਥਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸੋ ‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਆਹ; ਤਤੋ ਉਦਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿ; ਸੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿ; ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿ; ਏਵਮੇਵ ਪਞ੍ਞਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੂਰੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਾਯ ਸਾਸਨਂ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਤਦਾ ਪਠਮਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ ਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਇਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਿਟਕੇਸੁ ਠਿਤੇਸੁ ਸਾਸਨਂ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਮਾਨੇ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੋ ਏਕਾਦਸਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਏਕਕਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ ਚਕ੍ਕਪੇਯ੍ਯਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਓਘਤਰਣਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਦੀਘਨਿਕਾਯੋ ਦਸੁਤ੍ਤਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਏਕਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ; ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਭਿਯਪੁਚ੍ਛਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੫੧੫ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਆਲ਼ਵਕਪੁਚ੍ਛਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੮੩ ਆਦਯੋ; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬) ਵਿਯ ਚ. ਏਤਾ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲਿਕਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ.

ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਪਿਟਕੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇਸੁਪਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕੇ ਠਿਤੇ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਪਰਿਵਾਰਖਨ੍ਧਕੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇਸੁ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇ ਠਿਤੇ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਮਾਤਿਕਾਯ ਠਿਤਾਯਪਿ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਮਾਤਿਕਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਉਪਸਮ੍ਪਦਾਸੁ ਠਿਤਾਸੁ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਲਿਙ੍ਗਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਤਵਤ੍ਥਸਮਣਵਂਸੋ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਸਨਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸ ਪਨ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਕਸ੍ਸ ਸੀਲਭੇਦਤੋ ਚ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਾਰਿਤਾ.

ਤੀਣਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਨਾਮ – ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ’ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਹੋਸਿ, ‘ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ’ ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ, ‘ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ’ ਅਨਾਗਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਕਿਰ ਓਸਕ੍ਕਨਕਾਲੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇ ਧਾਤੁਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਚੇਤਿਯਤੋ ਨਾਗਦੀਪੇ ਰਾਜਾਯਤਨਚੇਤਿਯਂ, ਤਤੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨਾਗਭਵਨਤੋਪਿ ਦੇਵਲੋਕਤੋਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋਪਿ ਧਾਤੁਯੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾਪਿ ਧਾਤੁ ਨ ਅਨ੍ਤਰਾ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਧਾਤੁਯੋ ਮਹਾਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਰਾਸਿਭੂਤਾ ਸੁਵਣ੍ਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਏਕਘਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਫਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਸਤ੍ਥਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਸਾਸਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਦਸ੍ਸਨਂ ਦਾਨਿ ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਦਿਵਸਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸਵੇ ਅਵਸੇਸਾ ਸਕਭਾਵੇਨ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਧਾਤੂਸੁ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਾਸਪਮਤ੍ਤਾਯਪਿ ਧਾਤੁਯਾ ਸਤਿ ਏਕਜਾਲਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਧਾਤੂਸੁ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਤਾਸੁ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਆਨੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੂਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਸੁ ਸਾਸਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਾਵ ਏਵਂ ਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਤਾਵ ਅਚਰਿਮਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਤ੍ਤਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਯਥਾਹ – ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੭੨). ਯਦਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਿਹਾਰੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚੇਤਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਲ਼ਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਬਹੁਤਾਯ ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਜਾਤਾ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ; ਤਸ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਦੇਸਨਾਯ ਚ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਏਕੋ ਦੇਸੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸੋਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ. ਤਤੋ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯੋ ਸਿਯਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇ ਦੇਸਨਾਪਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਹੋਤਿ. ਵਿਵਾਦਭਾਵਤੋ ਚ. ਬਹੂਸੁ ਚ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਬਹੂਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਵਿਯ ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਧੁਰਸ੍ਸਰੋ ਲਾਭੀ ਪੁਞ੍ਞਵਾ’ਤਿ ਵਿਵਦੇਯ੍ਯੁਂ; ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਏਵਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਅਪਿਚੇਤਂ ਕਾਰਣਂ ਮਿਲਿਨ੍ਦਰਞ੍ਞਾ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ (ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੧) –

‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੭੭; ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੯). ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਕਥਯਮਾਨਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਾ ਚ ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਾਸਮਾਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਏਕਾ ਦੇਸਨਾ ਏਕਾ ਕਥਾ ਏਕਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਏਕਾਨੁਸਿਟ੍ਠਿ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਏਕੇਨਪਿ ਤਾਵ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਓਭਾਸਜਾਤੋ. ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਭਾਯ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਓਭਾਸਜਾਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਓਵਦਨ੍ਤਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਤਥਾਗਤਾ ਸੁਖਂ ਓਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਨੁਸਾਸਮਾਨਾ ਚ ਸੁਖਂ ਅਨੁਸਾਸੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਹਿ ਯਥਾਹਂ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਯਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ, ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਾਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਚਲੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨਮੇਯ੍ਯ ਓਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ ਵਿਧਮੇਯ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਾਵਾ ਏਕਪੁਰਿਸਸਨ੍ਧਾਰਣੀ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸੇ ਅਭਿਰੂਲ਼੍ਹੇ ਸਾ ਨਾਵਾ ਸਮੁਪਾਦਿਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਤਾਦਿਸੋ ਆਯੁਨਾ ਵਣ੍ਣੇਨ ਵਯੇਨ ਪਮਾਣੇਨ ਕਿਸਥੂਲੇਨ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇਨ. ਸੋ ਤਂ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੂਹੇਯ੍ਯ. ਅਪਿਨੁ ਸਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਾਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਲੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਪੇਯ੍ਯ ਨਮੇਯ੍ਯ ਓਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਨਮੇਯ੍ਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ ਵਿਧਮੇਯ੍ਯ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਓਸੀਦੇਯ੍ਯ ਉਦਕੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਯਦਿ ਦੁਤਿਯੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਾਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਚਲੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਛਾਦੇਨ੍ਤਂ ਯਾਵਕਣ੍ਠਮਭਿਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਤਤੋ ਪੀਣਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰੋ ਤਨ੍ਦੀਗਤੋ ਅਨੋਨਮਿਤਦਣ੍ਡਜਾਤੋ ਪੁਨਦੇਵ ਤਤ੍ਤਕਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਪਿਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਖਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕਿਂ ਭੁਤ੍ਤੋਵ ਮਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਬੁਦ੍ਧਧਾਰਣੀ…ਪੇ… ਨ ਠਾਨਮੁਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨ ਪਥਵੀ ਚਲਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਕਟਾ ਰਤਨਪਰਿਪੂਰਿਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ ਯਾਵਸ੍ਮਾ ਮੁਖਸਮਾ. ਏਕ ਸਕਟਤੋ ਰਤਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮ੍ਹਿ ਸਕਟੇ ਆਕਿਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਪਿਨੁ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਟਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਕਟਾਨਂ ਰਤਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਭਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਚਲੇਯ੍ਯ, ਅਰਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੇਮਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਓਪਤੇਯ੍ਯ, ਅਕ੍ਖੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਰਤਨਭਾਰੇਨ ਸਕਟਂ ਭਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤਿਧਮ੍ਮਭਾਰੇਨ ਪਥਵੀ ਚਲਤੀਤਿ.

‘‘ਅਪਿਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਬਲਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਓਸਾਰਿਤਂ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਲਵਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਮਚ੍ਚੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਮਚ੍ਚੋ’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਦਿ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਂ ਪਰਿਸਾਯ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਜਾਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਮਹਾਰਾਜ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ‘ਅਗ੍ਗੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘ਜੇਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਸੇਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਉਤ੍ਤਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਪਵਰੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਅਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਅਸਮਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਟਿਸਮੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗੀ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਤਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਪਿਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਭਾਵਪਕਤਿ ਏਸਾ ਯਂ ਏਕੋਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ? ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਂ ਲੋਕੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਤਂ ਏਕਂਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਥਵੀ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਨ੍ਤਾ, ਸਾ ਏਕਾਯੇਵ; ਸਾਗਰੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ; ਸਿਨੇਰੁ ਗਿਰਿਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ; ਆਕਾਸੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ; ਸਕ੍ਕੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ; ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ; ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਕੋਯੇਵ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਯਤ੍ਥ ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਏਕੋਯੇਵ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੁਕਥਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਞ੍ਹੋ ਓਪਮ੍ਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੧).

ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਇਮਿਨਾਵ ਪਦੇਨ ਦਸ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਾਨਿਪਿ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਵਾਰਿਤੇ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਰਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਰਤਨਪਾਤੁਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਚਰਿਮਂ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਧਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤਿ – ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਮਾਨਞ੍ਚ ਪਨ ਤਂ ਕਾਲਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਤੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਅਵਾਰਿਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ? ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਮਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਿਵਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਚ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਦੀਪਪਰਿਵਾਰੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਦੀਪੇਸੁ ਇਸ੍ਸਰਿਯਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਸਮਤ੍ਥੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਸੋ ਪਰਿਹਾਯੇਯ੍ਯ. ਇਤਿ ਵਿਵਾਦੁਪਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ ਨ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਦ੍ਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

ਯਂ ਇਤ੍ਥੋ ਅਰਹਂ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਤ੍ਤਾਰਣਸਮਤ੍ਥੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋ, ਪਣਿਧਾਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਹੇਤੁ ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਂ;

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਧਿਕਾਰੋ ਚ ਛਨ੍ਦਤਾ;

ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਧਾਨਾ, ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੫੯);

ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਪਣਿਧਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਾਨਿ. ਇਤਿ ਪਣਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੁਤੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਰਹਂ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੋ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਮੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸੋਵ ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ.

ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕੋਸੋਹਿਤਵਤ੍ਥਗੁਯ੍ਹਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਚ ਅਧਿਕੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾਦੀਨਿਪਿ ਤੀਣਿ ਠਾਨਾਨਿ ਉਤ੍ਤਮਾਨਿ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਞ੍ਚ ਹੀਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਾਦੀਨਿਪਿ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾਨਿ. ਨਨੁ ਚ ਯਥਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਏਵਂ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯ – ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ? ਨੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਇਧ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਇਧ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ. ਪੁਰਿਸੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਮਾਨੇਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਉਭਯਲਿਙ੍ਗਾਭਾਵੇ ਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾਨਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਸਣ੍ਠਾਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ.

ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾ ਨਿਮ੍ਬਬੀਜਕੋਸਾਤਕੀਬੀਜਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਂ ਫਲਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਾਤਂ ਅਮਧੁਰਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਂ ਵਿਪਾਕਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਮਧੁਰਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਉਚ੍ਛੁਬੀਜਸਾਲਿਬੀਜਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਂ ਸਾਧੁਰਸਮੇਵ ਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਸਾਤਂ ਕਟੁਕਂ, ਏਵਂ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਮਧੁਰਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਮਧੁਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਯਾਦਿਸਂ ਵਪਤੇ ਬੀਜਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਹਰਤੇ ਫਲਂ;

ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰੀ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਚ ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫੬);

ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮਙ੍ਗੀਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਙ੍ਗੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾ – ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਵਿਪਾਕਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ‘ਆਯੂਹਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ’ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ‘ਚੇਤਨਾਸਮਙ੍ਗਿਤਾ’. ਯਾਵ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪਚਿਤਂ ਵਿਪਾਕਾਰਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ – ਏਸਾ ‘ਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾ’. ‘ਵਿਪਾਕਸਮਙ੍ਗਿਤਾ’ ਪਨ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਾਵ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਾਵ ਤੇਸਂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਤਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਲੋਹਕੁਮ੍ਭੀਆਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਹਿ ਨਿਰਯੋ, ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ, ਦੇਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਵਿਮਾਨਾਦੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਹਿ ਦੇਵਲੋਕੋਤਿ ਏਵਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਤਿ ਨੇਸਂ ਇਮਿਨਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਪਰਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ’ ਨਾਮ. ਸਾਵ ਚਲਤਿ, ਸੇਸਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ. ਨਿਰਯੇ ਹਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਦੇਵਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ; ਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਨਿਰਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ; ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ; ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਚ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਯਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਸੋਣਗਿਰਿਪਾਦੇ ਕਿਰ ਅਚੇਲਵਿਹਾਰੇ ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਸੁਨਖਵਾਜਿਕੋ ਨਾਮ ਲੁਦ੍ਦਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋਪਿ ਸਂਵਰੇ ਠਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘ਮਾ ਨਸ੍ਸਿ ਵਰਾਕੋ’ਤਿ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਅਕਾਮਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸੇਯ੍ਯਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨਿਰਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋਣਗਿਰਿਪਾਦਤੋ ਮਹਨ੍ਤਾ ਮਹਨ੍ਤਾ ਸੁਨਖਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਾ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰੇਸੁਂ. ਸੋ ਮਹਾਭਯਭੀਤੋ ‘‘ਵਾਰੇਹਿ, ਤਾਤ ਸੋਣ! ਵਾਰੇਹਿ, ਤਾਤ ਸੋਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਮਹਾਥੇਰਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਹਮਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣੇਸੁ ਮਾਲਾਸਨ੍ਥਾਰਪੂਜਞ੍ਚ ਆਸਨਪੂਜਞ੍ਚ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਿਤਰਂ ਮਞ੍ਚੇਨ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ, ਮਹਾਥੇਰ, ਪੂਜਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਾ; ‘ਅਯਂ ਮੇ, ਭਗਵਾ, ਦੁਗ੍ਗਤਪਣ੍ਣਾਕਾਰੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਮਹਾਥੇਰੋ ਪੂਜਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਸਿ. ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਸ ਦੇਵਲੋਕੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ, ਨਨ੍ਦਵਨਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਮਿਸ੍ਸਕਵਨਫਾਰੁਸਕਵਨਵਿਮਾਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦੇਵਨਾਟਕਾਨਿ ਚ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਿ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਅਪੇਥ, ਸੋਣ! ਅਪੇਥ, ਸੋਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਮਿਦਂ, ਮਹਾਥੇਰਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਾ ਤੇ, ਤਾਤ, ਮਾਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘ਥੇਰੋ ਸਗ੍ਗੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਚਲਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤਾਸੁ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾਸੁ ਇਧ ਆਯੂਹਨਚੇਤਨਾਕਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਤਾਵਸੇਨ ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮਙ੍ਗੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਪਠਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਦੁਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੧੦. ਦੁਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨੀਤਿ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤਾਨਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਨਿ ਪਟਿਸੇਧਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਤਿ ਦੇਵਲੋਕੋ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਚ. ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਗਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ. ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਮਿਦ੍ਧਿ. ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਹੀਨਅਤ੍ਤਭਾਵਤਾ. ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸੁਰਾਜਸੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੁਰਾਜਦੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਪਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੋ. ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਪਯੋਗੋ.

ਤਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਵੇਸੁ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਦਿਸੇ ਚ ਠਾਨੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਵਾਰੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸਦਿਸੋ. ਸਚੇਪਿ ਦਾਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਦਾਸਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ‘ਏਵਰੂਪੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਅਸ੍ਸਬਨ੍ਧਕਗੋਪਾਲਕਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਤਂ ਨ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ; ਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਿਵਾਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਇਤ੍ਥੀ ਹੋਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਭਤ੍ਤਪਚਨਾਦੀਨਿ ਨ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ; ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਨਪਾਲਿਕਂ ਵਾ ਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋਮਦੇਵਿ ਵਿਯ ਵਲ੍ਲਭਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਾਤਿਕਰਾਜਕਾਲੇ ਕਿਰ ਗੋਮਂਸਖਾਦਕੇ ਬਹੁਜਨੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ. ਤੇ ‘ਦਣ੍ਡਂ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਥਾ’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਾ’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਸੋਧਕੇ ਅਕਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਏਕਾ ਧੀਤਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਅਭਿਨੇਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲਭਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੇਸਞਾਤਕਾਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਂਸੁ. ਤਾਦਿਸਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਏਕਸ੍ਸ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਾਨਂ ਵਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਯੇ ਸੁਰਾਜਸੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਦਿਸੇ ਚ ਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਓਕਾਸੋਤਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਰਤੋ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤਿ. ਤਾਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਓਕਾਸੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨੇਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਰੇਨ ਵਾਰੇਨ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਨ੍ਤਿ – ਕਾਲੇਨ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ, ਕਾਲੇਨ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ, ਕਾਲੇਨ ਅਸੁਰਕਾਯੇ, ਦੀਘੇਨਾਪਿ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਅਪਾਯਤੋ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਦੁਰੂਪੋ ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤੋ ਬੀਭਚ੍ਛੋ ਪਿਸਾਚਸਦਿਸੋ. ਸੋ ਸਚੇ ਦਾਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਦਾਸਜਾਤੋ ‘ਇਮਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨੀ’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਂ ਕਿਲਿਟ੍ਠਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪੁਪ੍ਫਛਡ੍ਡਕਕਮ੍ਮਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਸਚੇ ਇਤ੍ਥੀ ਹੋਤਿ ‘ਇਮਾਨਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਨੀ’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਂ ਹਤ੍ਥਿਭਤ੍ਤਪਚਨਾਦੀਨਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਕੁਲਗੇਹੇ ਜਾਤਮ੍ਪਿ ਬਲਿਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ‘ਗੇਹਦਾਸੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕੋਤਲਵਾਪੀਗਾਮੇ ਮਹਾਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਘਰਣੀ ਵਿਯ. ਏਵਂ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦੁਰਾਜਦੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲੇ ਕਸਟੇ ਨਿਰੋਜੇ ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਚ ਗੋਰਸਾ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੁਦ੍ਰੂਸਕਂ ਅਗ੍ਗਭੋਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਮਿਗਪਸੁਸਰਿਕ੍ਖਜੀਵਿਕੋ ਪਨ ਹੋਤਿ. ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਲੇ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਸਹੋਡ੍ਢਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਬਹੂਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਨਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤਾਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਗਮ੍ਮ ਦੇਤਿ.

ਯਥਾ ਹਿ ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਮ੍ਮੇਨ ਰਾਜਾਨਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯ. ਅਥਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਕ੍ਕਟੇਨ ਗਹਿਤਭਤ੍ਤਪੁਟਂ ਵਿਯ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ; ਯਸ੍ਸ ਯਂ ਯਾਨਂ ਵਾ ਵਾਹਨਂ ਵਾ ਦਾਸਂ ਵਾ ਦਾਸਿਂ ਵਾ ਆਰਾਮਂ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਬਲਕ੍ਕਾਰੇਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘ਰਾਜਵਲ੍ਲਭੋ’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਲ੍ਲਭਤਰਸ੍ਸ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪੋਥਿਤਂ ਪੋਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਯਾ ਘਂਸਾਪੇਨ੍ਤੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਤੇ, ਦੇਵ, ਜਨਪਦਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯ. ਰਾਜਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਅਸੁਕੇਨ ਨਾਮ ਕਸ੍ਸ ਕਿਂ ਅਵਹਟ’ਨ੍ਤਿ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਂ ਚਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਗਹਿਤਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਗਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਰਵਸਹਸ੍ਸਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਰਾਜਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਕੁਦ੍ਧੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਤਂ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਕਿਲਮੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਗਚ੍ਛਥ ਨਂ ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਾ ਆਹਰਥਾ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਮ੍ਮੇਨ ਰਾਜਾਨਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਲਦ੍ਧਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸਂ ਅਲਭਨਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਦਿਵਸਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰਾਜਵਲ੍ਲਭਤਰੇ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕੁਦ੍ਧੇਨ ਨਂ ਪੋਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਬਨ੍ਧਾਪਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਗਹਿਤਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਇਦਂ ਗਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਰਵਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਕਾਲੋ. ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਲਿਕਾਨਂ ਆਹਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਖੀਣੇ ਇਤਰਸ੍ਸ ਇਤਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਨਿਰਯਤੋ ਸੀਸਂ ਅਨੁਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਨਕਾਲੋ. ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਨਕਸਤ੍ਤਾ ਨੇਵ ਏਕੋ, ਨ ਦ੍ਵੇ, ਨ ਸਤਂ, ਨ ਸਹਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਨਕਸਤ੍ਤਾ ਕਿਰ ਗਣਨਪਥਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ.

ਅਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਰਯੇ ਵਾ ਅਸੁਰਕਾਯੇ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਦਿਸੇ ਚ ਠਾਨੇ ਕੁਸਲਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਪਿਸਾਚਸਦਿਸੋ. ਸੋ ਸਚੇਪਿ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁਅਚ੍ਚਯੇਨ ‘ਕਿਂ ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਿਰੀਕਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜੇਨਾ’ਤਿ ਰਜ੍ਜਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਸੇਨਾਪਤਿਗੇਹਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਪਿ ਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਨ ਲਭਤਿ.

ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ ਦੀਪਰਾਜਵਤ੍ਥੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ – ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਪੁਤ੍ਤੇ ਜਾਤੇ ਦੇਵਿਯਾ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਸਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਵਸ੍ਸਕਾਲੇਵ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟੇ ਯੁਜ੍ਝਾਪੇਸਿ. ਏਕੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿ. ਕੁਮਾਰਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ੍ਨਰਸਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ‘ਰਜ੍ਜਂ ਵਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਦੇਵ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਜਾਤਕਾਲੇ ਵਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ. ਮਯਾ ਸੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ; ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਦੇਵਿ, ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯਾ, ਦੇਵ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਂ ਵਾਰੇਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੇਵਿ, ਤਵ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਙ੍ਗਵਿਕਲੋ. ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਂ ਦਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯ੍ਹਂ ਰੁਚ੍ਚਨਕਵਰਂ ਅਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਕਸ੍ਮਾ ਵਰਂ ਅਦਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ਰਾਜਾ ਅਤਿਵਿਯ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇ ਰਜ੍ਜਂ ਦਾਤੁਂ; ਨਾਗਦੀਪੇ ਪਨ ਛਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸਤੂ’’ਤਿ ਨਾਗਦੀਪਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਦੀਪਰਾਜਾ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਸਚੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਕਲੋ ਨਾਭਵਿਸ੍ਸਾ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕੇ ਸਕਲਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਵਾਰਂ ਰਜ੍ਜਂ ਅਲਭਿਸ੍ਸਾ. ਏਵਂ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦੁਰਾਜਦੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲੇ ਕਸਟੇ ਨਿਰੋਜੇ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕੇ ਗਤਿਕੋਟਿਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਾਦਿਸੇ ਚ ਕਾਲੇ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਪਾਣਂ ਹਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਪੂਰੇਤਿ. ਤਥਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਜਾਤਿਕਾਨਿਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਆਵਾਹਵਿਵਾਹਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ; ‘ਇਤ੍ਥਿਧੁਤ੍ਤੋ ਸੁਰਾਧੁਤ੍ਤੋ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੋ ਅਯਂ ਪਾਪਪੁਰਿਸੋ’ਤਿ ਆਰਕਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨਿ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਚਤੂਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਰੇਨ ਵਾਰੇਨ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਨ੍ਤਿ – ਕਾਲੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਕਾਲੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ. ਏਵਂ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਗਤਿਮਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਚ੍ਛਸਦਿਸੋ. ਤਸ੍ਸ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਤਿਕੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ‘ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਸਮਿਦ੍ਧੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਛਤ੍ਤੇ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤੇ ਲੋਕਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤਮੇਵ ਰਜ੍ਜੇ ਅਭਿਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਉਪਰਾਜਗੇਹਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁਅਚ੍ਚਯੇਨ ਓਪਰਜ੍ਜਂ, ਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਸੁਰਾਜਸੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲੇ. ਤਾਦਿਸਾਯ ਕਾਲਸਮਿਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ – ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਭਯੇ ਕਿਰ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿਂ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇ. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇਸੁ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਵਟ੍ਟਂ ਏਕਰਤ੍ਤਮੇਵ ਮਹਾਮੂਸਿਕਾਯੋ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਥੁਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਠਪੇਸੁਂ. ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ‘ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ‘ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇ ਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵਿਹਾਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਉਭਤੋਪਿ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਗਮ੍ਭੀਰਕਨ੍ਦਰਾਯ ਤੀਰੇ ਸਮਾਗਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਖੀਣਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਮ੍ਭੀਰਕਨ੍ਦਰਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਨੀਹਾਰੇਨੇਵ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੁ. ਪਚ੍ਛਾ ਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਸਕ੍ਕਂ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਯੋ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਅਕਾਸਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਚੋਰੋਪਿ ਜਨਪਦਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਸਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੋਰਂ ਪਟਿਬਾਹਤੂ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਟ੍ਠ ਥੇਰੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚੋਰੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ. ਸਙ੍ਘੋ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਗਚ੍ਛਤੁ. ਅਹਂ ਸਮੁਦ੍ਦਾਰਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਹਿ ਨਾਗਦੀਪਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਕੋਲਪਟ੍ਟਨੇ ਤਿਭੂਮਿਕਂ ਮਹਾਉਲ਼ੁਮ੍ਪਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸਿ. ਏਕਾ ਭੂਮਿਕਾ ਉਦਕੇ ਓਸੀਦਿ. ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਨਿ ਠਪਯਿਂਸੁ. ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਣਕਚੂਲ਼ਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ, ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ, ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋਤਿ ਤਯੋ ਥੇਰਾ ਤਾਸਂ ਪਰਿਸਾਨਂ ਪਾਮੋਕ੍ਖਾ. ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਸੋਣ, ਅਭਿਰੁਹ ਮਹਾਉਲ਼ੁਮ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਉਦਕੇ ਮਰਣਮ੍ਪਿ ਥਲੇ ਮਰਣਮ੍ਪਿ ਏਕਮੇਵ. ਨ ਮਯਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਨ ਅਨਾਗਤੇ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਵੇਣੀ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾਪਿ ਥੇਰਂ ਆਰੋਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ.

ਅਥ ਚੂਲ਼ਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤ, ਅਨਾਗਤੇ ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਾਸਨਪਵੇਣੀ ਠਸ੍ਸਤਿ; ਮਾ ਖੋ ਤਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਥੇਰੇ ਅਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਮਹਾਵਿਹਾਰੋ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇ ਏਰਣ੍ਡਾ ਜਾਤਾ. ਚੇਤਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਹਿ ਪਰਿਵਾਰਿਤਂ, ਸੇਵਾਲੇਨ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਂ. ਥੇਰੋ ਧਰਮਾਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਪਚ੍ਚਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਾਯ ਸਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਧਾਤੁਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨਾਥਂ ਜਾਤ’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਅਵਿਦੂਰੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਧਿਕਮਨੁਸ੍ਸਰੂਪੇਨ ਤਣ੍ਡੁਲਨਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਂ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਸਹ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਦੁਬ੍ਬਲੋ; ਤਵ ਗਤਿਯਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ; ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗਤਿਯਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਤਿਸ੍ਸਵਾਪਿਪਾਲ਼ਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਕਾਲੇ ਚ ਪਤ੍ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੀਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਬਲਮਤ੍ਤਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਦੇਵਤਾ ਪਥਵਿਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੇਣੁਨਦੀਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਂ ਛਡ੍ਡਿਤਵਿਹਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰੇਨ ਮੁਖੇ ਧੋਵਿਤਮਤ੍ਤੇ ਯਾਗੁਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ; ਯਾਗੁਂ ਪੀਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਠਪੇਹਿ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਿਦਹਿ. ‘‘ਅਹਂ ਨ ਦੂਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਪਤ੍ਤੇ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਪਥਵਿਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਜਜ੍ਜਰਨਦੀਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਪਣ੍ਣਖਾਦਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਧੂਮੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਹਂ ਪੁਰਤੋ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਭਯਕਾਲਂ ਪਣ੍ਣਖਾਦਕਮਨੁਸ੍ਸੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿ.

ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਲ਼ਜਨਪਦਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਤਿਪਕ੍ਕਾਨਿ ਮਧੁਕਫਲਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਂ ਆਦਾਯ ਤਚਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਸੋਣ, ਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਰੁਣਦਾਰਕਾ ਥੇਰਂ ਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਇਮਿਨਾ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਵਾਲੁਕਂ ਪੁਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਧੁਕਫਲਤ੍ਤਚਂ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਦਂਸੁ; ਥੇਰਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਂ ਸੋਯੇਵ ਆਹਾਰੋ ਅਹੋਸਿ.

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚੋਰਿਯਸ੍ਸਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕੁਮੁਦਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮੁਦਨਾਲੇ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ. ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਮਹਾਸੋਣ, ਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਕੁਮੁਦਨਾਲੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਦਂਸੁ; ਥੇਰਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਂ ਸੋਵ ਆਹਾਰੋ ਅਹੋਸਿ.

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਰਨ੍ਤਾ ਪਣ੍ਣਖਾਦਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਂ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਾਰਿਕਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਅਯ੍ਯੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾ ਅਦਾਸਿ; ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਾ ਥੇਰੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ. ਗੇਹੇ ਧਞ੍ਞਜਾਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਵਾਸਿਂ ਪਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੁਞ੍ਜਚੋਚਰੁਕ੍ਖਤ੍ਤਚਂ ਗੁਞ੍ਜਲਤਾਪਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਯੋ ਪਿਣ੍ਡੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਏਕਂ ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਅਤਿਰੇਕਪਿਣ੍ਡਂ ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਹਤ੍ਥੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਇਸਿਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਭਯੇ ਗੁਞ੍ਜਚੋਚਪਿਣ੍ਡੇ ਵਿਪਾਕਦਾਯਕਕਮ੍ਮਂ ਦੇਸਕਾਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਕੀਵਪਮਾਣਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਸਾਪਿ ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਆਗਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ ਆਗਤਾ. ਤੇਸਂ ਮੇ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਥੇਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਮਯਂ ਲਭਾਮ, ਤੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮ; ਇਧੇਵ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਥੇਰਾਪਿ ਸਬ੍ਬਭਯਕਾਲਂ ਤੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਂਸੁ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਚੋਰੇ ਮਤੇ ਪਿਤੁਮਹਾਰਾਜਾ ਛਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਸਿ. ‘ਭਯਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ, ਜਨਪਦੋ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਨਾਵਾਯ ਮਹਾਤਿਤ੍ਥਪਟ੍ਟਨੇ ਓਰੁਯ੍ਹ ‘ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਕਹਂ ਵਸਤੀ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਕਾਲਕਗਾਮੇ ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਲਕਗਾਮੇ ਸਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਨਿ ਕੁਲਸਤਾਨਿ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ. ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਦੇਵਤਾ ਆਹਿਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਪਞ੍ਚਭਿਕ੍ਖੁਸਤਪਰਿਵਾਰੋ ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਵਿਹਾਰਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਏਕੇਕੋ ਨਵਹਤ੍ਥਸਾਟਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੇਕਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦੇਤੂ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਅਵੋਚੁਂ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਚ ਥੇਰਾ ਕਾਲਕਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਅਦਂਸੁ. ਮਣ੍ਡਲਾਰਾਮਵਾਸੀ ਤਿਸ੍ਸਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰੋ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕੋ ਮਹਾਉਪਾਸਕੋ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਸੋਣਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਕਤਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਥੇਰੋ ਨਵਕੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਥੇਰੋ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸੋਣੋ ਨਾਮ ਏਸ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਉਪਾਸਕੋ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਥੇਰੋ ਨ ਦੇਤਿ. ਤਿਸ੍ਸਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਸੋਣ, ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ ਨ ਜਾਨਾਮ; ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ; ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਹਿ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਪਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਿ. ਮਹਾਉਪਾਸਕੋ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨਵਹਤ੍ਥਸਾਟਕਂ ਆਧਾਰਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਸਿ; ਅਪਰੋਪਿ ਉਪਾਸਕੋ ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤ ਸਾਟਕਸਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਤਾਨਿ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਅਦਂਸੁ.

ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਂਵਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਥੂਪਾਰਾਮੇ ਠਿਤੋ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵਾਰੋ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਤੋ ਯਾਵ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਸਾਲਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸਟ੍ਠਿਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਲਭਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਮਧੁਕਫਲਤ੍ਤਚੋਪਿ ਕੁਮੁਦਨਾਲ਼ਿਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਜਾਤਾ. ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਮਹਾਲਾਭੋ ਉਦਪਾਦਿ.

ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਨਿਗ੍ਰੋਧਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਮਣੇਰਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤਿਸ੍ਸਭਯਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਚ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਚਸ੍ਸ ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਂ ਨਾਗਮਿਂਸੁ; ‘ਪਣ੍ਣਖਾਦਕਮਨੁਸ੍ਸੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਾਭਿਮੁਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਂ ਅਨਾਹਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮਟ੍ਠਾਨੇ ਤਾਲਰੁਕ੍ਖੇ ਤਾਲਪਕ੍ਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਥੋਕਂ ਆਗਮੇਥ; ਤਾਲਪਕ੍ਕਂ ਪਾਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲੋਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਮਣੇਰ, ਮਾ ਅਭਿਰੁਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਰੁਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਾਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਾਲਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਤਾਲਪਿਣ੍ਡਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਵਾਸਿਫਲਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ.

ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਲਨ੍ਤੋਵ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ; ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰੋ ਤਾਲਪਣ੍ਣਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਿਦਣ੍ਡਕੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਧੁ ਵਤਸ੍ਸ ਸਚੇ ਵਾਸਿਫਲਂ ਏਤ੍ਥ ਪਵੇਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘ਉਪਾਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮਣੇਰੋ’ਤਿ ਵਾਸਿਫਲਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਵਾਸਿਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਾਲਫਲਾਨਿ ਪਾਤੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਵਾਸਿਂ ਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਟ੍ਟਿਤ੍ਵਾ ਗਤਂ ਤਾਲਫਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਓਤਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਤ੍ਵਂ ਦੁਬ੍ਬਲੋ, ਇਦਂ ਤਾਵ ਖਾਦਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਖਾਦਿਤੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਾਲਫਲਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਾਲਮਿਞ੍ਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਖਾਦਿ. ਯਾਵ ਤਾਲਫਲਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਾਵ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਫਲੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪਣ੍ਣਖਾਦਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਂ ਛਡ੍ਡਿਤਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਥੇਰੋ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ‘ਅਨਾਯਤਨੇ ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤਂ ਕਰੋਤਿ; ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਂ ਨਿਰਾਹਾਰਤਾਯ ਪਵੇਧਮਾਨੋ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨਕੋਵ ਤਿਣਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਚਰਨ੍ਤਾ ਮਧੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੂਨਿ ਚੇਵ ਸਾਕਪਣ੍ਣਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਣਚਲਨਸਞ੍ਞਾਯ ‘ਮਿਗੋ ਨੁ ਖੋ ਏਸੋ’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਸਿ, ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਤਿਣਗਣ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ, ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮੇ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭੇ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਖਾਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਮਧੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ. ਏਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਥੇਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਗਮਂਸੁ.

ਸਾਮਣੇਰੋ ਮਧੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘ਸਾਮਣੇਰੋ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਅਨੁਡਯ੍ਹਮਾਨੋ ਆਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਸਾਮਣੇਰ, ਦੁਬ੍ਬਲਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸੁਖੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ਥੇਰੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਸਾਮਣੇਰ, ਲਦ੍ਧਂ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਮਧੁ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਖਾਦਿਤੁਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਏਵਮੇਵ ਖਾਦਿਤੁਂ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਪਾਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਪਾਨਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਸਿ, ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਯਮੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਪਾਤੋਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਅਜ੍ਜੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.

ਸਾਮਣੇਰੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਮਯਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਅਰੁਣਂ ਨਾਮ ਨ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤਪੁਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਮਹਾਥੇਰੋ ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘ਮਨੁਸ੍ਸਖਾਦਕੇਹਿ ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤੇਨ ਉਦਕਞ੍ਚ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਮਿ. ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਕੁਹਿਂ ਗਤੋਸਿ? ਮਹਲ੍ਲਕਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ; ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿ. ਉਭੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਭੋਗਂ ਕਨ੍ਦਮੂਲਫਲਪਣ੍ਣਂ ਅਦਂਸੁ. ਥੇਰੋਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਦੇ ਧੋਵਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਤ੍ਵਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ? ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਮੇ ਅਰੁਣਂ ਨ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤਪੁਬ੍ਬਂ; ਅਰੁਣੁਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਾਯ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਗਮਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਮੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਵਸਿ; ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਚ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ ‘‘ਮਯਂ ਤਾਵ ਮਹਲ੍ਲਕਾ; ‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਤੁਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਅਨਾਗਾਮੀ. ਤਂ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਨੁਸ੍ਸਖਾਦਕਾ ਖਾਦਿਂਸੁ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੇ ਤਥਾਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਪਿਟਕਧਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਨਿਗ੍ਰੋਧਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.

ਪਿਤੁਮਹਾਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਪਰਸਮੁਦ੍ਦਾ ਆਗਤਾਗਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਨਿਗ੍ਰੋਧਤ੍ਥੇਰੋ, ਕਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਨਿਗ੍ਰੋਧਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਥੇਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਂ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਥੂਪਾਰਾਮਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਾਯਾਸਿ. ਯਾਵ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਿਚੀਵਰਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿ; ਅਨ੍ਤੋਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਇਤਿ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤਾਲਫਲਕਨ੍ਦਮੂਲਪਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਜਾਤਂ. ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਮਹਾਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ. ਏਵਂ ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਤੀਣਿ ਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤਿ, ਪਞ੍ਚਸੀਲਂ ਦਸਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾਨੋ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਤਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਰਾਜਕਞ੍ਞਾਯੋ ‘ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ’ਤਿ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਵਾਹਨਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਾਦਿਭੇਦਂ ਤਂ ਤਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ‘ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’ਨ੍ਤਿ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ.

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤੋਪਿ ਮਹਾਯਸੋ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਕੂਟਕਣ੍ਣਰਾਜਾ ਕਿਰ ਗਿਰਿਗਾਮਕਣ੍ਣਵਾਸਿਕਂ ਚੂਲ਼ਸੁਧਮ੍ਮਤ੍ਥੇਰਂ ਮਮਾਯਤਿ. ਸੋ ਉਪ੍ਪਲਵਾਪਿਯਂ ਵਸਮਾਨੋ ਥੇਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾਰਾਮਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ. ਰਾਜਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਥੇਰੋ ਪਿਯਾਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਨ੍ਦਂ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਕਨ੍ਦਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਦਮਾਨੋ ਮੁਖਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਚ ਬਹਿਪਰਿਵੇਣੇ ਦੇਵਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਥੇਰੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ; ਅਹਂ ਕਥਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ? ਨਾਹਂ ਜਾਨਾਮਿ ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ‘ਮਮ ਰਟ੍ਠੇ ਬਲਿਕਾਰਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਾਮਿ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਤ ਭੋ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਅਪ੍ਫੋਟੇਸਿ. ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਮ੍ਪਿ ਮਮਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਂ ਏਕਾ ਪਿਲ਼ਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਰਾਜਾ ‘ਥੇਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਲਵਪੇਮੇਨ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਮੁਖੇਨ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਨ੍ਤੋਮੁਖੇਯੇਵ ਪਿਲ਼ਕਾ ਭਿਨ੍ਨਾ, ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਂ ਅਨੁਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਸਿਨੇਹੇਨ ਅਮਤਂ ਵਿਯ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿ. ਸੋਯੇਵ ਥੇਰੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਰਣਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਰਾਜਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਸੁਚਿਕਪਲ੍ਲਕਂ ਸੀਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਧਮ੍ਮਸਕਟਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਅਕ੍ਖੋ ਭਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਵਿਚਰਿ. ਪਥਵਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸ ਅਸੁਚਿਕਪਲ੍ਲਕਂ ਸੀਸੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਂ ਨਾਮ ਕਸ੍ਸ ਗਤਮਗ੍ਗੋ? ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗਸ੍ਸ ਗਤਮਗ੍ਗੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਵਿਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਗਮ੍ਮ ਦੇਤਿ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਭੂਤਮਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਪਮ੍ਮਂ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਏਕਸ੍ਸ ਅਮਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਬਨ੍ਧਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਞਾਤਕਾ ਰਞ੍ਞੋ ਕੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਚਣ੍ਡਕੋਪੇ ਵਿਗਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਰਪਰਾਧਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਸੁਂ. ਰਾਜਾ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨਾਹੋਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਬਨ੍ਧਾਪਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਞਾਤਕੇਹਿ ਰਾਜਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਕਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਗਮ੍ਮ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਵਲੋਕਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਦੇਵਲੋਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸੁਖਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸੁਖਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਨੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਂ ਬਲਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੩੪) ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਯੇਨਾਪਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤੇਯੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਯੇਨ ਪਨ ਅਤੀਤੇ ਵਿਪਾਕੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦੀਸੁ ਪਨ ਬਹੂਸੁਪਿ ਆਯੂਹਿਤੇਸੁ ਏਕਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਅਵਿਪਾਕਾਨਿ. ਏਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਅਵਿਪਾਕਾਨਿ. ਏਕੇਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯੇਨ ਨਿਰਯੇ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਅਵਿਪਾਕਾਨਿ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਏਕਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਸੇਸਾ ਅਵਿਪਾਕਾ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਨਾਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ ‘ਨਾਹੋਸਿ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤਂ ਏਤਰਹਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਪਾਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਤਂ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤਂ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਅਵਿਪਾਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ.

ਯਂ ਏਤਰਹਿ ਆਯੂਹਿਤਂ ਏਤਰਹਿਯੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ ਤਂ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਪਾਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਤਂ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਏਤਰਹਿ ਆਯੂਹਿਤਂ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਪਾਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ.

ਯਂ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤਂ, ਵਿਪਾਕੋਪਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤੋ ਤਂ ‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਪਾਕਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਤਂ ‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’ ਨਾਮ.

ਇਦਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਏਤੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਜਾਨਨਞਾਣਂ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਦੁਤਿਯਬਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਤਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੧੧. ਤਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਟ੍ਠੇਨ ਨਿਰਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਚ ਨਿਰਯੋ. ਉਦ੍ਧਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਚਿਤਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ; ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਯੇਵ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ. ਪੇਤਤਾਯ ਪੇਤ੍ਤਿ; ਇਤੋ ਪੇਚ੍ਚ ਗਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੇਤ੍ਤਿਯੇਵ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ. ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ; ਮਨੁਸ੍ਸਾਵ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਯ ਵਾ ਠਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦੇਵਾ; ਦੇਵਾਵ ਦੇਵਲੋਕੋ. ਵਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ; ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਰਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨਿਰਯਗਾਮੀ. ਇਦਂ ਮਗ੍ਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪਦਾ ਪਨ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਦਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਕਥਂ? ਸਕਲਗਾਮਵਾਸਿਕੇਸੁਪਿ ਹਿ ਏਕਤੋ ਏਕਂ ਸੂਕਰਂ ਵਾ ਮਿਗਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚੇਤਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਾਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਸਂ ਆਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਨਾਨਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਏਕੋ ਆਦਰੇਨ ਛਨ੍ਦਜਾਤੋ ਕਰੋਤਿ. ਏਕੋ ‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਕਰੋਹੀ’ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਿਤਤ੍ਤਾ ਕਰੋਤਿ. ਏਕੋ ਸਮਾਨਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯਮਾਨੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਏਕੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ, ਏਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ. ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਆਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ‘ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਆਯੂਹਿਤਤ੍ਤਾ ਏਸ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ, ਏਸ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ‘ਏਸ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਹਾਨਿਰਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ‘ਏਸ ਅਪਾਦਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋ, ਏਸ ਚਤੁਪ੍ਪਾਦਕੋ, ਏਸ ਬਹੁਪ੍ਪਾਦਕੋ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ‘ਏਸ ਨਿਜ੍ਝਾਮਤਣ੍ਹਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਿਕੋ, ਏਸ ਪਰਦਤ੍ਤੂਪਜੀਵੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਚ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਉਪਧਿਵੇਪਕ੍ਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਤਥਾ ਸਕਲਗਾਮਵਾਸਿਕੇਸੁ ਏਕਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਦਮਾਨੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚੇਤਨਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਸਂ ਆਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਨਾਨਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਕੇਚਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਆਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ‘ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਆਯੂਹਿਤਤ੍ਤਾ ਏਸ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਦੇਵਲੋਕੇ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ‘ਏਸ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਸੁ, ਏਸ ਤੁਸਿਤੇਸੁ, ਏਸ ਯਾਮੇਸੁ, ਏਸ ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ, ਏਸ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਸੁ, ਏਸ ਭੁਮ੍ਮਦੇਵੇਸੁ; ਏਸ ਪਨ ਜੇਟ੍ਠਕਦੇਵਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚਾਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ‘ਏਸ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ, ਏਸ ਵੇਸ੍ਸਕੁਲੇ, ਏਸ ਸੁਦ੍ਦਕੁਲੇ; ਏਸ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚਾਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਸੁ ਚ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ‘ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਉਪਧਿਵੇਪਕ੍ਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਤਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਯੇਨ ਨੀਹਾਰੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ‘ਏਸ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਅਨਾਗਾਮੀਯੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਸਕਦਾਗਾਮੀਯੇਵ, ਏਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਯੇਵ; ਏਸ ਪਨ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਮੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ; ਏਸ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇਯੇਵ, ਏਸ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਯੇਵ, ਏਸ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਯੇਵ, ਏਸ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਯੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਮਹਾਭੂਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ‘ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ; ਏਸ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ; ਏਸ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ.

ਤਤਿਯਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਚਤੁਤ੍ਥਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੧੨. ਚਤੁਤ੍ਥਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਖਨ੍ਧਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਸੁਪਿ ‘ਏਕਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਕਾਦਸਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਏਕਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਕਵਿਧੇਨ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਕਵਿਧੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਕਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਆਯਤਨਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘ਇਦਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਾਮ…ਪੇ… ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਾਯਤਨਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਆਯਤਨਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਲ਼ਸ ਧਾਤੁਯੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾ’ਤਿ ਏਵਂ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ.

ਪੁਨ ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਲੋਕਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਕੇਵਲਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸੇਵ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸਾਪਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਗਹਿਤਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਚ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸਾਪਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਏਕਦੇਸਤੋਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਨੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਲੋਕਸ੍ਸ ਪਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ‘ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਨਾਮ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੋ ਸੇਤੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ਕੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਮਟ੍ਟੋ; ਇਮਸ੍ਸ ਬਹਲਤ੍ਤਚੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤਚੋ; ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ; ਇਮਾਯ ਪਨ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਂ ਨੀਲਕਂ ਹੋਤਿ, ਪੀਤਕਂ, ਲੋਹਿਤਕਂ, ਓਦਾਤਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ; ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਫਲਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਹੋਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਂ, ਦੀਘਂ, ਰਸ੍ਸਂ, ਵਟ੍ਟਂ, ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਮਟ੍ਠਂ, ਫਰੁਸਂ, ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ, ਮਧੁਰਂ, ਤਿਤ੍ਤਕਂ, ਅਮ੍ਬਿਲਂ, ਕਟੁਕਂ, ਕਸਾਵਂ ਹੋਤਿ; ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਣ੍ਟਕੋ ਤਿਖਿਣੋ ਹੋਤਿ, ਅਤਿਖਿਣੋ, ਉਜੁਕੋ, ਕੁਟਿਲੋ, ਤਮ੍ਬੋ, ਕਾਲ਼ਕੋ, ਨੀਲੋ, ਓਦਾਤੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਸ੍ਸ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਹਿ ਏਤਂ ਬਲਂ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਨ੍ਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਪਞ੍ਚਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੧੩. ਪਞ੍ਚਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ. ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਨ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇਪਿ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸੇ ਸਾਰੁਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੂਯੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੂ, ਇਤਰੇ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਾ, ਤੇਪਿ ਨ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸੇ ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਏਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ ਪਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਏਤਰਹੇਵ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਤੀਤਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸੇਵਨਮੇਵ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਸੇਵਨਮੇਵ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਸੇਵਨਮੇਵ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸੇਵਨਮੇਵ ਕੋ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿ? ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁ ਨਿਯਾਮੇਤਿ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਂ ਗਾਮਂ ਗਣਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਚਰਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬਹੁਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਯਥਾਸਭਾਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਆਹਂਸੁ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਧਾਤੁਸਂਯੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇ ਪਯੋਜੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਨਾਗਦੀਪੇ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨਾਯ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੋ. ਥੇਰੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੋ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਧੁਰਵਿਹਾਰੇਪਿ ਏਕੋ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਸੁ ਗਾਮਂ ਓਸਰਨ੍ਤੇਸੁ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਜਨਾ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਨ ਨੇਵਾਸਿਕੋ ਨੇਵਾਸਿਕੇਨ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ, ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਹਸਿਤ੍ਵਾ ਕਥਯਮਾਨਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਏਵਂ ‘ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁ ਨਿਯਾਮੇਤੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਸਂਯੁਤ੍ਤੇਨ ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਪਬ੍ਬਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਗਿਲਾਨਸੇਯ੍ਯਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾ ਆਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾਦੀਸੁ ਏਕਮੇਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖੋ ਏਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੯੯) ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਛਟ੍ਠਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੧੪. ਛਟ੍ਠਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਸਯਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਆਸਯਨ੍ਤਿ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਵਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣਂ ਵਾ. ਅਨੁਸਯਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨੁਸਯਿਤਂ ਕਿਲੇਸਂ. ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ. ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖੇਤਿਆਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਾਮਯੇ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਰਜਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਰਜਕ੍ਖਾ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਰਜਕ੍ਖਾ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਮਨ੍ਦਕਿਲੇਸੇ ਮਹਾਕਿਲੇਸੇ ਚ ਸਤ੍ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਿਕ੍ਖਾਨਿ, ਤੇ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ. ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਮੁਦੂਨਿ, ਤੇ ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ. ਯੇਸਂ ਆਸਯਾਦਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ, ਤੇ ਸ੍ਵਾਕਾਰਾ. ਵਿਪਰੀਤਾ ਦ੍ਵਾਕਾਰਾ. ਯੇ ਕਥਿਤਕਾਰਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤਿ, ਸੁਖੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ, ਤੇ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾ. ਵਿਪਰੀਤਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਾ. ਯੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਭਬ੍ਬਾ. ਵਿਪਰੀਤਾ ਅਭਬ੍ਬਾ.

੮੧੫. ਏਵਂ ਛਟ੍ਠਬਲਸ੍ਸ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਭਾਜੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮੋ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦੫) ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਇਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ; ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਨਞ੍ਹਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠੀ ਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਇਮਾਵ ਦ੍ਵੇ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਦ੍ਵਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਲੋਕੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ – ਅਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚੇਵ ਨਤ੍ਥਿਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫). ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਨਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਏਤੇ ਵਾ ਪਨ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਤੇ ਵਾ ਪਨਾਤਿ ਏਤੇਯੇਵ. ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇਤਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਸਙ੍ਖਾਤੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨ੍ਤੇ. ਅਨੁਪਗਮ੍ਮਾਤਿ ਅਨਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ. ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਾ ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਵਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇ ਚੇਵ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਏਤੇ ਉਭੋ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ, ਯਞ੍ਚ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਗ੍ਗਞਾਣਂ – ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ, ਅਯਂ ਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯੋ, ਇਦਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਨਤ੍ਥਕਥਾ.

ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨਾਹ – ‘ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਵਾਸਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਵਾਸੋਤਿ ਵਦੇਸੀ’ਤਿ? ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ‘ਤ੍ਵਂ ਅਰਿਯਵਾਸਭਾਣਕੋ ਹੋਸਿ ਨ ਹੋਸੀ’ਤਿ? ਸਚੇ ਪਨ ‘ਨ ਹੋਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘ਅਭਾਣਕਤਾਯ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ‘ਭਾਣਕੋਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ‘ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇ ਆਹਰਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ; ਨੋ ਚੇ ਆਹਰਤਿ ਸਯਂ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਦਸਯਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਵਾਸਾ, ਯੇ ਅਰਿਯਾ ਆਵਸਿਂਸੁ ਵਾ ਆਵਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਆਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੧੯). ਏਤਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾਸਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਕਥਿਤਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਪਿ ਜਾਨਾਤਿ ਏਵ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਕਾਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਮਗਰੁਕੋ ਕਾਮਾਸਯੋ ਕਾਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਸਯੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ…ਪੇ… ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ… ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ…ਪੇ… ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ ਸੇਵਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਗਰੁਕੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਸਯੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੩).

੮੧੬. ਅਨੁਸਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਾਮਰਾਗੋ ਚ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯੋ ਚਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਜਾਤਿਕਂ. ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਾਤਜਾਤਿਕਂ ਅਸ੍ਸਾਦਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਉਦਕੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਭਾਗੇ ਚ ਉਦਕਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਾ. ਤਥਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਘੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਵਨ੍ਤੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪਤਿਤਾ. ਤਦੇਕਟ੍ਠੋਤਿ ਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਏਕਟ੍ਠੋ. ਮਾਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਨਵਵਿਧੋ ਮਾਨੋ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਵਿਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਾ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੮੧੭. ਚਰਿਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤੇਰਸ ਚੇਤਨਾ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕੋ, ਇਤਰੋ ਮਹਾਭੂਮਕੋ. ਤੀਸੁਪਿ ਵਾ ਏਤੇਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਪ੍ਪਵਿਪਾਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਕੋ, ਬਹੁਵਿਪਾਕੋ ਮਹਾਭੂਮਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੮੧੮. ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਕਾਸਿਤੋਵ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਪੁਨ ਗਹਿਤਾਤਿ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਬਲਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਗਹਿਤਾ, ਇਧ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.

੮੧੯. ਮਹਾਰਜਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਉਸ੍ਸਦਗਤਾਨੀਤਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਗਤਾਨਿ. ਪਹਾਨਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਚੇਸ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ.

੮੨੦. ਅਨੁਸ੍ਸਦਗਤਾਨੀਤਿ ਅਵੇਪੁਲ੍ਲਗਤਾਨਿਂ. ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਾਮ ਕਥਿਤਾਨਿ. ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਯੋਜਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੮੨੩. ਤਥਾ ਦ੍ਵਾਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਪਾਪਾਸਯਾਤਿ ਅਕੁਸਲਾਸਯਾ. ਪਾਪਚਰਿਤਾਤਿ ਅਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਪੂਰਕਾ. ਪਾਪਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਾਭਿਰਤਾ ਵਟ੍ਟਜ੍ਝਾਸਯਾ.

੮੨੪. ਸ੍ਵਾਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਯਸ੍ਮਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ ਅਨੁਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਲ੍ਯਾਣਾਨੁਸਯਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੮੨੬. ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮੇਨ. ਕਿਲੇਸਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ. ਵਿਪਾਕਾਵਰਣੇਨਾਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਿ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਧਾਰਹਿਤਾ. ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦਰਹਿਤਾ. ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਭਵਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਪਿ ਯਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਾਦਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਅਭਬ੍ਬਾ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਾ.

੮੨੭. ਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣੇਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਦਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਞਾਣਾਨਂ ਭਾਜਨੀਯਂ – ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਸ੍ਸ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਿਞਾਣਮ੍ਪਿ ਭਾਜਿਤਂ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਾਨਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਬਲਞਾਣਂ ਨਾਮ ਜਾਤਨ੍ਤਿ.

ਛਟ੍ਠਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਸਤ੍ਤਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੨੮. ਸਤ੍ਤਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਯੀ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਝਾਯੀਤਿ ਝਾਯਿਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਤਾਵ ਪਠਮੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਸਮਾਨੋਯੇਵ ‘ਨ ਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’ਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਾਨਂਯੇਵ ‘ਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭੀਯੇਵ ‘ਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’ਤਿ, ਅਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਾਨਂਯੇਵ ‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦਾਝਾਯੀ ਨਾਮ. ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤਤਿਯੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਸਮਾਨੋ ‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’ਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਸਮਾਨਂ ‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਅਲਾਭੀਯੇਵ ‘ਅਲਾਭੀਮ੍ਹੀ’ਤਿ, ਅਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ‘ਅਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਜਨਾ ਅਜ੍ਝਾਯਿਨੋਵ ਝਾਯੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਝਾਯੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਦੁਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕੇ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਬਨ੍ਧਿਕਧਮ੍ਮੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਵੁਟ੍ਠਹਤਿ ਨਾਮ. ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਨ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਬਨ੍ਧਿਕਧਮ੍ਮੇ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਅਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਧਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਜਨਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋਵ.

ਤਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕੇ ‘ਇਦਂ ਝਾਨਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ, ਇਦਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕ’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਛੇਕੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਪਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਜੂਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤੁਂ ਅਛੇਕੋ ਨੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ਇਤਰੇਪਿ ਤਯੋ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਮੇਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋਯੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ਯਾਨਿ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ‘ਝਾਯੀ’ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਤਯੋ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੬੦, ੨੪੮) ਪਕਾਸਿਤਾ. ਸੇਸਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੋ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ. ਅਟ੍ਠਮੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਗਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ. ਸਮਾਧੀਸੁ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਪਞ੍ਚਕਨਯੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੋ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਸਮਾਧਿ ਨਾਮ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਪਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇਪਿ ਉਪਰਿ ਤੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਸਮਾਧਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕ ਅਵਿਚਾਰਸਮਾਧਿ ਨਾਮ. ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਹਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ‘ਸਮਾਧੀ’ਤਿਪਿ ਨਾਮਂ ‘ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’ਤਿਪਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਦਭਾਵਤੋ ਨ ਸਮਾਧੀਤਿ ਨਾਮਂ.

ਹਾਨਭਾਗਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਪ੍ਪਗੁਣੇਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਕਾਮਾਦਿਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ. ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਗੁਣੇਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਿਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ. ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਗੁਣਵੋਦਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਞ੍ਹਿ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਵਙ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ. ਭਵਙ੍ਗੇਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਰੋਧਤੋ ਪਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਅਟ੍ਠਮਬਲਾਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੨੯. ਅਟ੍ਠਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਨਵਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ.

ਨਵਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.

ਦਸਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੮੩੧. ਦਸਮਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਫਲਸਮਾਧਿਂ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਫਲਞਾਣਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਨਤ੍ਥਕਥਾ. ਪਰਵਾਦੀ ਪਨਾਹ – ‘‘ਦਸਬਲਞਾਣਂ ਨਾਮ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਸ੍ਸੇਵਾਯਂ ਪਭੇਦੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਨ ਤਥਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਹਿ ਦਸਬਲਞਾਣਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ. ਦਸਬਲਞਾਣਞ੍ਹਿ ਸਕਸਕਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਪਨ ਤਮ੍ਪਿ ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਦਸਬਲਞਾਣੇਸੁਪਿ ਹਿ ਪਠਮਂ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਮੇਵ, ਤਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮੇਵ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਕਰਣਮੇਵ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਮੇਵ, ਛਟ੍ਠਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਮੁਦੁਭਾਵਮੇਵ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਮੇਵ, ਅਟ੍ਠਮਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵੁਤ੍ਥਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਤਿਮੇਵ, ਨਵਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮੇਵ, ਦਸਮਂ ਸਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮੇਵ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਪਨ ਏਤੇਹਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤੇਸਂ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਦ੍ਧਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਕੁਬ੍ਬਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

ਅਪਿਚ ਪਰਵਾਦੀ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਦਸਬਲਞਾਣਂ ਨਾਮ ਏਤਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਂ, ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਤਕ੍ਕਾਵਿਚਾਰਂ, ਕਾਮਾਵਚਰਂ, ਰੂਪਾਵਚਰਂ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ, ਲੋਕਿਯਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ? ਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਞਾਣਾਨਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ; ਤਤੋ ‘‘ਪਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਾਨਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਾਵਿਚਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ; ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਂ ਸਿਯਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਂ, ਸਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਸਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ, ਤਤੋ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਿ, ਅਵਸਾਨੇ ਏਕਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ; ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਪਨ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਮੇਵ, ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ, ਲੋਕਿਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਇਤਿ ਅਞ੍ਞਦੇਵ ਦਸਬਲਞਾਣਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਨ੍ਤਿ.

ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਾ ਵਿਭਙ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਞਾਣਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.