੧. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਂ
੧. ਸਙ੍ਗਹਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧੮. ਇਦਾਨਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਭਙ੍ਗੇ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਪਭੇਦਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਰਤੋ ਅਤ੍ਥੇ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਭੇਦਾ, ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਪਭੇਦਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ; ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਾਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਥੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਹਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਾਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਾਮ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਾਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਾਭਿਲਾਪੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਾਮ. ਪਟਿਭਾਨਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਾਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਣਸਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਭਾਨੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਾਮ.
ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੇ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਹੇਤੁਫਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਹੇਤੁਵਸੇਨ ਅਰਣੀਯਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਭਾਸਿਤਤ੍ਥੋ, ਵਿਪਾਕੋ, ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ.
ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਂ ਵਿਦਹਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚੇਵ ਪਾਪੇਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਯੋ ਕੋਚਿ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਹੇਤੁ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਭਾਸਿਤਂ, ਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ.
ਤਤ੍ਰ ਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤਾਭਿਲਾਪੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯਾ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਭਿਲਾਪੇ ਤਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਸਦ੍ਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਾਭਿਲਾਪੇ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਏਵਮਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਰਮ੍ਮਣਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹਿ ‘‘ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਯਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਫਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਫਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਨ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਞ੍ਞਂ ਪਨੇਸ ਨਾਮਆਖ੍ਯਾਤਉਪਸਗ੍ਗਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਦ੍ਦਂ ਜਾਨਾਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਨਯਿਦਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਕਥਿਤਂ –
ਤਿਸ੍ਸਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਸੁਵਣ੍ਣਸਲਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਭਾਸਾਸੁ ‘ਕਤਰਭਾਸਾਯ ਕਥੇਮੀ’ਤਿ ਪਵਾਰੇਸਿ. ਤਂ ਪਨ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਗ੍ਗਹੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰਿਤਂ, ਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਠਿਤੇਨ. ਸੋ ਹਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾਯ ਤਂ ਤਂ ਭਾਸਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿ; ਤਤੋ ਉਗ੍ਗਹੇ ਠਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਪਵਾਰੇਸਿ.
ਭਾਸਂ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਦਂ ਕਥਿਤਂ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਹਿ ਦਹਰਕਾਲੇ ਕੁਮਾਰਕੇ ਮਞ੍ਚੇ ਵਾ ਪੀਠੇ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਕਥਯਮਾਨਾ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਦਾਰਕਾ ਤੇਸਂ ਤਂ ਤਂ ਭਾਸਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਨ੍ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਭਾਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਮਾਤਾ ਦਮਿਲ਼ੀ, ਪਿਤਾ ਅਨ੍ਧਕੋ. ਤੇਸਂ ਜਾਤੋ ਦਾਰਕੋ ਸਚੇ ਮਾਤੁਕਥਂ ਪਠਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਦਮਿਲ਼ਭਾਸਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ; ਸਚੇ ਪਿਤੁਕਥਂ ਪਠਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਭਾਸਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਨ ਕਥਂ ਅਸ੍ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਮਾਗਧਭਾਸਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ.
ਯੋਪਿ ਅਗਾਮਕੇ ਮਹਾਰਞ੍ਞੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਵਚਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਮਾਗਧਭਾਸਮੇਵ ਭਾਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਨਿਰਯੇ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ, ਦੇਵਲੋਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਾਗਧਭਾਸਾਵ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਸਾ ਓਟ੍ਟਕਿਰਾਤਅਨ੍ਧਕਯੋਨਕਦਮਿਲ਼ਭਾਸਾਦਿਕਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭਾਸਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਵੇਕਾ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਵੋਹਾਰਅਰਿਯਵੋਹਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਾਗਧਭਾਸਾ ਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਤਨ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤੋ ਮਾਗਧਭਾਸਾਯ ਏਵ ਆਰੋਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਸੁਖਂ ਹੋਤਿ. ਮਾਗਧਭਾਸਾਯ ਹਿ ਤਨ੍ਤਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਸੋਤਪਥਾਗਮਨਮੇਵ ਪਪਞ੍ਚੋ; ਸੋਤੇ ਪਨ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਭਾਸਾਯ ਤਨ੍ਤਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਂ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਨੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.
ਞਾਣੇਸੁ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਞਾਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਭੇਦਗਤਂ ਞਾਣਂ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ. ਇਮਾ ਪਨ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਤਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ? ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਞ੍ਚ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸੀਤਿਯਾਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਅਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਂ ਪਭੇਦਂ ਗਤਾ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਖੁਜ੍ਜੁਤ੍ਤਰਾਯ ਉਪਾਸਿਕਾਯਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਂ ਪਭੇਦਂ ਗਤਾਤਿ ਇਮਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਪਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਧਿਗਮੇਨ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ, ਸਵਨੇਨ, ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ, ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੇਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਅਧਿਗਮੋ’ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ’ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਸਵਨਂ’ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ’ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠਕਥਾ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋ’ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰਤਾ, ਅਤੀਤਭਵੇ ਹਰਣਪਚ੍ਚਾਹਰਣਨਯੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤਾ; ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਨਬ੍ਬਸੁਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਨਕਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਵਂ ਅਭਿਰੁਹਨਤਿਤ੍ਥੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਙ੍ਖੋ ਯੋਜਨਸਤਮਗ੍ਗਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਸ੍ਸ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਵਾਸਿਯਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਕਿਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ? ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਜਨਤਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਾਯਾਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਤੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਙ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਕੋਲਪਟ੍ਟਨੇ ਓਰੁਯ੍ਹ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਵੇਲਾਯ ਵਾਲਿਕਵਿਹਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਇਦਂ ਵੀਤਰਾਗਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮ੍ਮਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਕਥੇਸੀਤਿ.
ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚੇਵ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਧਮ੍ਮਸਵਨੇਨ ਸੁਧਮ੍ਮਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਕਿਰ ਤਲਙ੍ਗਰਵਾਸੀ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਸੁਣਨ੍ਤੋਯੇਵ ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ ਪਗੁਣਾਨਿ ਅਕਾਸਿ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਏਵ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਸਦਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਨੁਲੋਮਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਨਂ ਵਿਸਦਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ.
ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਕਾਰਣੇਸੁ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ, ਸਵਨਂ, ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਭੇਦਸ੍ਸੇਵ ਬਲਵਕਾਰਣਾਨਿ. ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਥਾ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਵਨਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹੋਨ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚੇਵ ਏਤਰਹਿ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਸਮ੍ਮਸਨਂ ਵਿਨਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਮੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇਪਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਦਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਸਙ੍ਗਹਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ.
੨. ਸਚ੍ਚਵਾਰਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧੯. ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇਸਂ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨਨਯੇਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਪੁਨ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਭੇਦਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਸਚ੍ਚਵਾਰਹੇਤੁਵਾਰਧਮ੍ਮਵਾਰਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਾਰਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਾਰਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ, ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਸਚ੍ਚਵਾਰੋ’ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਨ ਹੇਤੁਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਹੇਤੁਨੋ ਧਮ੍ਮਭਾਵਂ, ਹੇਤੁਫਲਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਹੇਤੁਵਾਰੋ’ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਹੇਤੁਫਲਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਯੇ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾ ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਰੂਪਾਰੂਪਪ੍ਪਭੇਦਾ ਹੇਤੁਤੋ ਜਾਤਾ, ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਹੇਤੁਨੋ ਧਮ੍ਮਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਧਮ੍ਮਵਾਰੋ’ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਜਰਾਮਰਣਾਦੀਨਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ, ਜਰਾਮਰਣਾਦਿਸਮੁਦਯਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਜਾਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਾਰੋ’ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਭਾਵਂ, ਭਾਸਿਤਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਾਰੋ’ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਭਾਸਿਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਾਸਿਤਭਾਸਿਤਤ੍ਥਕ੍ਕਮੇਨ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਨਵਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਤਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਠਾਨੇ ਭਾਸਿਤਵਸੇਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਤਨ੍ਤਿ ਏਵ ਗਹਿਤਾਤਿ.
ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ.