੫. ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੧. ਪਞ੍ਚਕੇ – ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ‘‘ਆਰਭਤਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਯ੍ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਅਯਂ. ਆਰਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਾਹਿਂਸਨਵੀਰਿਯਵਿਕੋਪਨਾਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਭਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੪੮) ਕਮ੍ਮੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਮਹਾਯਞ੍ਞਾ ਮਹਾਰਮ੍ਭਾ, ਨ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੯) ਕਿਰਿਯਾਯਂ. ‘‘ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਾਣਂ ਆਰਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੫੧-੫੨) ਹਿਂਸਨੇ. ‘‘ਆਰਭਥ, ਨਿਕ੍ਖਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫) ਵੀਰਿਯੇ. ‘‘ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਸਮਾਰਮ੍ਭਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੦, ੧੯੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੩) ਵਿਕੋਪਨੇ. ‘‘ਆਰਭਤਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੪੨) ਅਯਂ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਆਰਭਤਿ ਚੇਵ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਸ੍ਸ, ਯਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ. ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਧ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਫਲਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਰਮ੍ਭਜਾਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਮ੍ਭਵਾ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਜਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤੋ ਜਾਤਾ. ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਸਾਧੂਤਿ ਆਯਾਚਨਸਾਧੁ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾਵ ਅਪਰਦ੍ਧਞ੍ਚ ਵਤ ਆਯਸ੍ਮਤਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਾਚਾਮ – ‘‘ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ, ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਆਵਿਕਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਆਵਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਆਰਮ੍ਭਜੇ ਆਸਵੇ ਪਹਾਯ, ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੇ ਠਿਤਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਜੇ ਆਸਵੇ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵੇਤੂ’’ਤਿ. ਅਮੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਖੀਣਾਸਵਪੁਗ੍ਗਲੇਨ. ਸਮਸਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣੇਹਿ ਸਮਭਾਵੇਨੇਵ ਸਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਰਭਤਿ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਦੇਸੇਤੁਂ ਸਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਆਰਭਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਅਕੋਵਿਦਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਕਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਛਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਪਨ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਆਰਭਤਿ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੋ ਪਨੇਸ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ? ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ, ਅਨਾਗਤੇ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਪਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪੂਰੇਤਿ. ਸੋਪਿ ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਗਤਿ ਅਨਿਬਦ੍ਧਾ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵਂ ਲਭੇਯ੍ਯਪਿ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯਾਪੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਹੀ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋਵ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੯੨. ਦਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿਆਦੀਸੁ – ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞੋ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਲਾਭੀ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿਯੇਵ. ਅਥਸ੍ਸ ਇਤਰੋ ਥੋਕਂ ਕੁਪਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਙ੍ਕੁਭਾਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਵਦਤਿ – ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਨ ਲਭਤਿ, ਅਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਪਨ ਏਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਆਸਨਾਪਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਂਵਾਸੇਨ ਅਵਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ.

ਆਧੇਯ੍ਯਮੁਖੋਤਿ ਆਦਿਤੋ ਧੇਯ੍ਯਮੁਖੋ. ਪਠਮਵਚਨਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਪਿਤਮੁਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਏਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ‘ਅਸਾਰੁਪ੍ਪੋ ਏਸੋ’ਤਿ ਕਥੇਤਿ, ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਸ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਭਾਗੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘ਸਾਰੁਪ੍ਪੋ ਅਯ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਅਸੁਕੇਨ ਨਾਮ ‘ਅਸਾਰੁਪ੍ਪੋ ਅਯ’ਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵ ਕਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਪਰੋਪਿਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ‘ਸੀਲਵਾ’ਤਿ ਕਥੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਅਸਾਰੁਪ੍ਪੋ ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਾਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਕਥਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਪਰੋ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਥਿਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਥਿਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿਯੇਵ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਆਧੇਯ੍ਯਮੁਖੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਆਧਾਤਬ੍ਬਮੁਖੋ ਯਂ ਯਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਪਿਤਮੁਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਲੋਲੋਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਟ੍ਠਿਤਿਕਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਲੁਲਿਤਭਾਵੇਨ ਲੋਲੋ. ਇਤ੍ਤਰਸਦ੍ਧੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਸਦ੍ਧੋ, ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਦ੍ਧੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਜਨਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਾਵ ਭਤ੍ਤਿ. ਪੇਮਂ ਸਦ੍ਧਾਪੇਮਂ ਗੇਹਸਿਤਪੇਮਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਸਾਦੋ ਸਦ੍ਧਾਪਸਾਦੋਵ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਇਤ੍ਤਰਸਦ੍ਧਾਦਿਤਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੋਲੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗੋ ਵਿਯ, ਥੁਸਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਕੋਟ੍ਟਿਤਖਾਣੁਕੋ ਵਿਯ, ਅਸ੍ਸਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਪਿਤਕੁਮ੍ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਚ ਅਨਿਬਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਪਸੀਦਤਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ.

ਮਨ੍ਦੋ ਮੋਮੂਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਦੋ ਅਵਿਸਦਤਾਯ ਮੋਮੂਹੋ. ਮਹਾਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੯੩. ਯੋਧਾਜੀਵੂਪਮੇਸੁ – ਯੋਧਾਜੀਵਾਤਿ ਯੁਦ੍ਧੂਪਜੀਵਿਨੋ. ਰਜਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਪਾਦਪ੍ਪਹਾਰਭਿਨ੍ਨਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਉਗ੍ਗਤਂ ਰਜਕ੍ਖਨ੍ਧਂ. ਨ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਤੀਤਿ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸਹਤਿ ਰਜਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਰਜਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਧਜਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿਪਿਟ੍ਠੇਸੁ ਵਾ ਰਥੇਸੁ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤਾਨਂ ਧਜਾਨਂ ਅਗ੍ਗਂ. ਉਸ੍ਸਾਰਣਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਾਦੀਨਞ੍ਚੇਵ ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਂ. ਸਮ੍ਪਹਾਰੇਤਿ ਸਮਾਗਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪਿ ਪਹਾਰੇ. ਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਘਾਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਕਤਿਭਾਵਂ ਜਹਤਿ. ਸਹਤਿ ਸਮ੍ਪਹਾਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਪਹਾਰੇ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਸਹਤਿ, ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਗਾਮਸੀਸਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਜਯਖਨ੍ਧਾਵਾਰਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਜ੍ਝਾਵਸਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਮਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਆਵਸਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਹਾਰਾਨਂ ਪਹਾਰਜਗ੍ਗਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਕਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ਠਾਨਨ੍ਤਰਦਾਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸੁਖਾਨੁਭਵਨਤ੍ਥਞ੍ਚ.

੧੯੪. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥੁ ਯੋਧਾਜੀਵੇਹਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਾਸਨੇ ਤਥਾਰੂਪੇ ਪਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ ਆਭਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਸਂਸੀਦਤੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸੀਦਤਿ, ਅਨੁਪਵਿਸਤਿ. ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਗੋਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਕਿਮਸ੍ਸ ਰਜਗ੍ਗਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰਜਗ੍ਗਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਭਿਰੂਪਾਤਿ ਅਭਿਰੂਪਵਤੀ. ਦਸ੍ਸਨੀਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਯੋਗ੍ਗਾ. ਪਾਸਾਦਿਕਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਾਵਹਾ. ਪਰਮਾਯਾਤਿ ਉਤ੍ਤਮਾਯ. ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾਯਾਤਿ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੇਨ ਚੇਵ ਅਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਚ.

੧੯੬. ਊਹਸਤੀਤਿ ਅਵਹਸਤਿ. ਉਲ੍ਲਪਤੀਤਿ ਕਥੇਤਿ. ਉਜ੍ਜਗ੍ਘਤੀਤਿ ਪਾਣਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਤਿ. ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਨਕਥਂ ਕਥੇਤਿ.

੧੯੭. ਅਭਿਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ ਏਕਾਸਨੇ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤੀਤਿ ਅਵਤ੍ਥਰਤਿ.

੧੯੮. ਵਿਨਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਮੋਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਚੇਵ, ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਚ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

੧੯੯. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੇਸੁ – ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾਤਿ ਨੇਵ ਸਮਾਦਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਆਨਿਸਂਸਂ; ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਸ੍ਸ ਮੇ ਸਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ’’ਤਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਲਜ੍ਜੀ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿਆਦੀਹਿ ਚ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਪਾਪਿਕਾਯ ਇਚ੍ਛਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾਯ ਅਭਿਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਉਮ੍ਮਾਦਵਸੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਪਨ ਉਮ੍ਮਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਣ੍ਣਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਚ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਪਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ – ‘‘ਇਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਮੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ; ‘ਇਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਇਦਂ ਮੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ’; ‘ਇਤਿ ਕਿਲੇਸੇ ਸਂਲਿਖਿਸ੍ਸਾਮਿ’, ਇਦਂ ਮੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਂ ਕਿਲੇਸਸਲ੍ਲੇਖਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿਕਭਾਵਂ, ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਮਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕਭਾਵਂ. ਯਂ ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ ਤੇਨ ਤੇਨੇਵ ਯਾਪਨਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕੋ. ਸੇਸਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ.

ਗਵਾ ਖੀਰਨ੍ਤਿ ਗਾਵਿਤੋ ਖੀਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਗਾਵਿਯਾ. ਖੀਰਮ੍ਹਾ ਦਧੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਏਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਗੋਰਸੇਸੁ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ ਅਗ੍ਗੋ; ਏਵਮੇਵਂ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੇਸੁ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੇਸੁ ਦ੍ਵੇਵ ਜਨਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ, ਤਯੋ ਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ. ਨਾਮਮਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ.

ਪਞ੍ਚਕਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.