੧. ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ – ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਛਾਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਤੇਨ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਇਧ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਕਾਮੋ ਤੇਸਂ ਗਣਨਵਸੇਨ ਸਂਖੇਪਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਦੇਸੇਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਕਾਸਨਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੬੯) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਇਧ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਹਿ ਛ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਛ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਕਾਸਨਾਤਿਪਿ; ਛ ਠਪਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾਤਿਪਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਮੇਵ. ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹਿ ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿਪਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਠਪੇਤਿਪਿ.

ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿਆਦਿ ਪਨ ਸਂਖੇਪਤੋ ਤਾਸਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ‘ਖਨ੍ਧਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਕਾਸਨਾ ਠਪਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਆਯਤਨਾਨਂ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ, ਧਾਤੂਨਂ ਧਾਤੁਯੋਤਿ, ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਕਾਸਨਾ ਠਪਨਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ.

ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਅਪਰਾਪਿ ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ – ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਸਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਪਿ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਞ੍ਚਮਸਚ੍ਚਾਦਿਕਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਣੁਪਕਤਿਪੁਰਿਸਾਦਿਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਸਾ ਪਨ ਸਾਸਨਾਵਚਰਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਸੇਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ’, ‘ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ, ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ‘ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ’, ‘ਪੁਰਿਸਰੂਪ’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ, ਰੂਪਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਪੁਰਿਸਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਏਵਰੂਪਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿਆਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦਯੋਪਿ ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਜਾਤੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਭੂਤੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਏਵਰੂਪਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਖਤ੍ਤਿਯਪੁਤ੍ਤੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਤ੍ਤੋ, ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਏਵਰੂਪਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਾਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਪੁਰਿਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ‘‘ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਾਨੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਦੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਪਰਤੋ ਪਨ ‘ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ’, ‘ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ.

ਅਟ੍ਠਕਥਾਮੁਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਆਚਰਿਯਨਯੇਨ ਅਪਰਾਪਿ ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ – ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਮੋਧਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਜ੍ਜਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਤਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਸਭਾਵੋਪਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਭੇਦੇ ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਤ੍ਤੋ. ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਰਥੋ ਗੇਹਂ ਮੁਟ੍ਠਿ ਉਦ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਚ; ਤੇ ਤੇਯੇਵ ਰੂਪਾਦਯੋ ਉਪਾਦਾਯ ਘਟੋ ਪਟੋ; ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਾਦਯੋ ਉਪਾਦਾਯ ਕਾਲੋ, ਦਿਸਾ; ਤਂ ਤਂ ਭੂਤਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਭਾਵਨਾਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਉਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਏਵਰੂਪਾ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਚੇਸਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਯਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਅਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ.

ਯਾ ਪਠਮਦੁਤਿਯਾਦੀਨਿ ਉਪਨਿਧਾਯ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਉਪਨਿਧਾਯ ਦੀਘਂ ਰਸ੍ਸਂ, ਦੂਰਂ, ਸਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ; ਅਯਂ ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਪਿਚੇਸਾ ਉਪਨਿਧਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ – ਤਦਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖੂਪਨਿਧਾ, ਹਤ੍ਥਗਤੂਪਨਿਧਾ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੂਪਨਿਧਾ, ਸਮਾਰੋਪਿਤੂਪਨਿਧਾ, ਅਵਿਦੂਰਗਤੂਪਨਿਧਾ, ਪਟਿਭਾਗੂਪਨਿਧਾ, ਤਬ੍ਬਹੁਲੂਪਨਿਧਾ, ਤਬ੍ਬਿਸਿਟ੍ਠੂਪਨਿਧਾਤਿਆਦਿਨਾ ਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਾ.

ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਵ ਤਦਞ੍ਞਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਤਦਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਛਤ੍ਤਪਾਣਿ, ਸਤ੍ਥਪਾਣੀਤਿਆਦਿਕਾ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਹਤ੍ਥਗਤੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਕੁਣ੍ਡਲੀ, ਸਿਖਰੀ, ਕਿਰਿਟੀਤਿਆਦਿਕਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਧਞ੍ਞਸਕਟਂ, ਸਪ੍ਪਿਕੁਮ੍ਭੋਤਿਆਦਿਕਾ ਸਮਾਰੋਪਿਤਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਮਾਰੋਪਿਤੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਇਨ੍ਦਸਾਲਗੁਹਾ, ਪਿਯਙ੍ਗੁਗੁਹਾ, ਸੇਰੀਸਕਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਵਿਦੂਰਗਤਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਅਵਿਦੂਰਗਤੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ, ਉਸਭਗਾਮੀਤਿਆਦਿਕਾ ਪਟਿਭਾਗਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਪਟਿਭਾਗੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਪਦੁਮਸ੍ਸਰੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋਤਿਆਦਿਕਾ ਤਬ੍ਬਹੁਲਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਤਬ੍ਬਹੁਲੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ. ਮਣਿਕਟਕਂ, ਵਜਿਰਕਟਕਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਤਬ੍ਬਿਸਿਟ੍ਠਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਤਬ੍ਬਿਸਿਟ੍ਠੂਪਨਿਧਾ ਨਾਮ.

ਯਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਮੋਧਾਨਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਿਦਣ੍ਡਂ, ਅਟ੍ਠਪਦਂ, ਧਞ੍ਞਰਾਸਿ, ਪੁਪ੍ਫਰਾਸੀਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਅਯਂ ਸਮੋਧਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯਾ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ, ਤੀਣਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਅਯਂ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯਾ ਤਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵੀ, ਤੇਜੋ, ਕਕ੍ਖਲ਼ਤਾ, ਉਣ੍ਹਤਾਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਅਯਂ ਤਜ੍ਜਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯਾ ਪਨ ਸਨ੍ਤਤਿਵਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਆਸੀਤਿਕੋ, ਨਾਵੁਤਿਕੋਤਿਆਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਅਯਂ ਸਨ੍ਤਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਤਾਸੁ ਪਨ ਤਜ੍ਜਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੇਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖਞ੍ਚੇਵ, ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਭਜਨ੍ਤਿ.

ਅਟ੍ਠਕਥਾਮੁਤ੍ਤਕੇਨ ਆਚਰਿਯਨਯੇਨੇਵ ਅਪਰਾਪਿ ਛ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ – ਕਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਣ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਭੂਮਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਸਙ੍ਖਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਾਣਕੋ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿਆਦਿਕਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਕਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਕਿਸੋ, ਥੂਲੋ, ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੋ, ਚਤੁਰਸ੍ਸੋਤਿਆਦਿਕਾ ਸਣ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਸਣ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋਤਿਆਦਿਕਾ ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਲਿਙ੍ਗਪਞ੍ਞਤਿ ਨਾਮ. ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਰੂਪਾਵਚਰਾ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ, ਕੋਸਲਕਾ, ਮਾਧੁਰਾਤਿਆਦਿਕਾ ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਭੂਮਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਿਸ੍ਸੋ, ਨਾਗੋ, ਸੁਮਨੋਤਿਆਦਿਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਾਮਕਰਣਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਨਿਰੋਧੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਅਸਙ੍ਖਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚਾ ਭੂਮਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਕਿਚ੍ਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਕ੍ਖਂ ਭਜਤਿ. ਸੇਸਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਨਾਮ.

੨. ਇਦਾਨਿ ਯਾਸਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਂ, ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਯੇਵ ਤਾਵ ਤਾਸਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਤਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਤਾਵ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯਾ ਅਯਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ‘ਖਨ੍ਧਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ, ਦਸ੍ਸਨਾ, ਠਪਨਾ, ਸਾ ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਪਰਤੋ ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਆਯਤਨਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਵਾ ਪਭੇਦਤੋ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਾ; ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਾਮਾਵਚਰੋ, ਸੇਸਾ ਚਤੁਭੂਮਿਕਾਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ; ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ‘ਖਨ੍ਧਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.

੩. ਤਥਾ ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਵਾ, ਪਭੇਦਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ; ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦਸਾਯਤਨਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵਾਯਤਨਾ ਚਤੁਭੂਮਿਕਾਤਿ ਵਾ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ; ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਆਯਤਨਾਨਂ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.

੪. ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋਤਿ ਵਾ, ਪਭੇਦਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵਾ; ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਸੋਲ਼ਸ ਧਾਤੁਯੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ ਚਤੁਭੂਮਿਕਾਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ; ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਧਾਤੂਨਂ ਧਾਤੂਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.

੫. ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਵਾ, ਪਭੇਦਤੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ; ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ; ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ‘ਸਚ੍ਚਾਨੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.

੬. ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਬਾਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਵਾ, ਪਭੇਦਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ; ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ, ਨਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ, ਤੀਣਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਹੋਤਿ; ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

੭. ਇਦਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਹਿ ਤਿਲੇ ਵਿਸਾਰਯਮਾਨੇਨ ਵਿਯ, ਵਾਕੇ ਹੀਰਯਮਾਨੇਨ ਵਿਯ ਚ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਕਰਣੇ ਇਮਾਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਕਥਿਤਾਤਿ ਤੇਨ ਤੇ ਇਧ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਕਥੇਸਿ. ਛਟ੍ਠਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਕਥਿਤਾਵ. ਇਧਾਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਕਥਿਤਾ; ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਸੀਤਿ.

ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ.