ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭੭. ਏਵਂ ਭਵਤ੍ਤਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਭਵਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ? ਲੋਕਂ ਤਰਤੀਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਲੋਕਂ ਉਤ੍ਤਰਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ; ਲੋਕਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੩). ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਅਪ੍ਪਨਾਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤਿ ਜਨੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ.
ਲੋਕਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ. ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ, ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ, ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਆਚਿਨਾਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਆਚਯਗਾਮੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਦਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥਂ ਪਾਕਾਰਂ ਚਿਨਨ੍ਤੇ ਅਪਰੋ ਮਹਾਮੁਗ੍ਗਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਚਿਤਚਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲੇਨ ਚਿਤਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਕਰਣੇਨ ਅਪਚਿਨਨ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਪਚਯਗਾਮਿ.
ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ, ਗੂਥਗਤਂ ਮੁਤ੍ਤਗਤਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧੧) ਵਿਯ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਗਤਾਨੀਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਗਤਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਗਮਨਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨੀਤਿ? ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਅਪਾਯਗਮਨੀਯਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਕੁਸਲਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਯਾਵ ਪਠਮਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਗਮਨਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ. ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨੇਵ ਪਜਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਠਮਾਯਾਤਿ ਗਣਨਵਸੇਨਪਿ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਪਿ ਪਠਮਾਯ. ਭੂਮਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੭; ਮ. ਨਿ. ੨.੨੯੬) ਤਾਵ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਭੂਮੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਸੁਖਭੂਮਿਯਂ ਕਾਮਾਵਚਰੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੯੮੮) ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਇਧ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਭੂਮਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਸਮਾਨੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭਾਵੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਭਵਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਯ ਅਪਾਤੁਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਭੂਮੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ; ਤਸ੍ਸਾ ਪਠਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ. ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਵਿਚ੍ਚਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਵੇਕਵਸੇਨ ਵਿਵਿਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ, ਵਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ.
ਇਦਾਨਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਧ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯਂ ਪਹਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਂ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਂ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਆਦਿਤੋਵ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਹੋਤਿ; ਯੋ ਪਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤ ਕਿਲੇਸੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਾਰੋ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਕਤੋ.
ਕਤਮਂ ਪਨ ਵਾਰਂ ਰੋਚੇਸੁਨ੍ਤਿ? ਯਤ੍ਥ ਸਕਿਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਸਮੁਦਾਚਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਪੁਨ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇ ਪਨ ਤਥਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਇਮਂ ਵਾਰਂ ਰੋਚੇਸੁਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਵਾਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਨਾਮਂ ਕਤਂ. ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਨ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਯੋ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘ਰੂਪਾਰੂਪਂ’ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਾਰੂਪਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸੇ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਦਨ੍ਧਤਾਯ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਯੋਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਨਾਮਰੂਪਂ’ ਵਵਤ੍ਥਪੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇ ਚ ਨਾਮਰੂਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਪਚ੍ਚਯੇ’ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਯੇ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਅਪਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ’ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਲਕ੍ਖਣੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਅਪਰੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਤਿਕ੍ਖੇ ਸੂਰੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਕਨ੍ਤਿਂ’ ਪਰਿਯਾਦਿਯਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਚਿਰੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਮਂ ਵਾਰਂ ਰੋਚੇਸੁਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਵਾਰਸ੍ਸ ਏਤਂ ਨਾਮਂ ਕਤਂ. ਇਮਿਨਾਵ ਉਪਾਯੇਨ ਪਰਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਦਾਨਿ ਅਧਿਕਾਨਿ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗ’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਅਧਿਕਾਨਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਭੂਮਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤਾਵ ਇਧ ਵਿਸੇਸੋ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਅਨਞ੍ਞਾਤਂ ਅਮਤਂ ਪਦਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਪਸਤ੍ਥਾ ਵਾ ਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ. ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਕਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣਾ ਵਿਰਮਣਰਸਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਪ੍ਪਹਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਪਸਤ੍ਥੋ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸਮੁਚ੍ਛੇਦਿਕਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਸੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਰਮਣਰਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਪ੍ਪਹਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ. ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਪਸਤ੍ਥੋ ਵਾ ਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੋ ਵੋਦਾਨਲਕ੍ਖਣੋ ਞਾਯਾਜੀਵਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਰਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਪ੍ਪਹਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ.
ਅਪਿਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਰਤਿਤ੍ਤਯੇ ਵੁਤ੍ਤਵਸੇਨਪੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਚਕਂ ਇਧ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਵਾਪਨਕੇਸੁ ਚ ਇਮੇਸਂ ਅਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਨਂ. ਇਮੇ ਹਿ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾਵ ਯੇਵਾਪਨਕੇਸੁ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਤਾਪੇਤ੍ਥ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥੋ.
੨੮੩. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ; ਮਗ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਅਰਞ੍ਞਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੇ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ. ਮਗ੍ਗਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੮੫. ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੀਤਿ ਏਵ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਬੋਧਿਯਾ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਯਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨਕਾਮਸੁਖਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਉਪਦ੍ਦਵਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਯ ਸਤਿਧਮ੍ਮਵਿਚਯਵੀਰਿਯਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਬੋਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਨਨਿਦ੍ਦਾਯ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਬੋਧਿਯਾ ਅਙ੍ਗੋਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਿ ਵਿਯ. ਯੋਪੇਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਏਤਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੋਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੋਤਿਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ; ਸੇਨਙ੍ਗਰਥਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ – ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਤਿ ਵਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੪੬੬; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੧੮੨).
ਅਪਿਚ ‘‘ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ? ਬੋਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਨੁਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧੭) ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਯੇਨਾਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਸਤ੍ਥੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਏਵਂ ਪੀਤਿ ਏਵ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੨੯੬. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਟਿਵੇਧਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਅਨਞ੍ਞਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਞਾਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਪਨ ਪਕਤਿਯਾ ਅਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਕਤਿਯਾ ਅਨਾਗਤਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘ਅਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਠਾਨਂ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਪਕਤਿਯਾ ਅਪਿਲ਼ਨ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਮਾਲਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ, ਅਨਿਵਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਅਭੁਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਕਤਿਯਾ ਅਭੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਭੁਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਕਤਿਯਾ ਇਮਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਞਾਤਪੁਬ੍ਬਾ ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਞ੍ਞਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਦਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਵਿਦਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਪਾਕਟਕਤਾਨਂ. ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਤਾਨਂ. ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਯਥਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਪਦੇਨ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਞਾਣਾਯ, ਅਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਵਿਦਿਤਾਨਂ ਵੇਦਾਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
੨੯੯. ਚਤੂਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵਚੀਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਦੋਸਾਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਦੁਟ੍ਠਾਨਿ ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ. ਵਚੀਤੋ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ, ਵਚਿਯਾ ਵਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਾਨਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ. ਤੇਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ. ਆਰਕਾ ਰਮਤੀਤਿ ਆਰਤਿ. ਵਿਨਾ ਤੇਹਿ ਰਮਤੀਤਿ ਵਿਰਤਿ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਰਮਤੀਤਿ ਪਟਿਵਿਰਤਿ. ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਓਰਮਣਭਾਵਸ੍ਸੇਵਾਧਿਵਚਨਂ. ਵੇਰਂ ਮਣਤਿ, ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਵੇਰਮਣੀ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਓਰਮਣਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਯਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਿ ਭਾਸਮਾਨੋ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਵਿਰਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਕਿਰਿਯਾਪਥਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਕਿਰਿਯਾ. ਤਥਾ ਤਂ ਕਰਣਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਕਰਣਪਥਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਕਰਣਂ. ਯਾਯ ਚ ਚੇਤਨਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਭਾਸਮਾਨੋ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਅਨਜ੍ਝਾਪਤ੍ਤਿ.
ਵੇਲਾਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਾਯ ਵੇਲਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੪; ਮਹਾਵ. ੧-੩; ਉਦਾ. ੧ ਆਦਯੋ) ਤਾਵ ਕਾਲੋ ਵੇਲਾਤਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੭) ਏਤ੍ਥ ਰਾਸਿ. ‘‘ਠਿਤਧਮ੍ਮੋ ਵੇਲਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੪; ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯; ਉਦਾ. ੪੫) ਏਤ੍ਥ ਸੀਮਾ. ਇਧਾਪਿ ਸੀਮਾਵ. ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਵੇਲਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਇਤਿ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਭਾਸਮਾਨੋ ਵੇਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵੇਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਵੇਲਾਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵੇਲਾਯਤੀਤਿ ਵਾ ਵੇਲਾ, ਚਲਯਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਵੇਲਾਯਤਿ? ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ. ਇਤਿ ਵੇਲਾਯਨਤੋ ‘ਵੇਲਾ’. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਨ ਹਿਤਸੁਖਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘ਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋ’. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਦਦ੍ਵਯਵਸੇਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੇਤੁਂ ਹਨਤੀਤਿ ਸੇਤੁਘਾਤੋ; ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਪਦਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚਯਘਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿ ਇਧ ਸੇਤੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਰਾਗਾਦਿਕੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਿਨੋਤਿ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਸੇਤੁ. ਸੇਤੁਸ੍ਸ ਘਾਤੋ ਸੇਤੁਘਾਤੋ. ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪਚ੍ਚਯਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਕਾਯ ਵਿਰਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵਿਰਮਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਪੇਸੁਞ੍ਞਾਦੀਹਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯ ਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਚੇਤਨਾਯ ਪਦਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਪੂਰਯਮਾਨਾ ਏਕਾਵ ਵਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
੩੦੦. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹੀਤਿ ਕਾਯਤੋ ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤੇਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇਹਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਿਵਿਧਾਯ ਹਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਚੇਤਨਾਯ ਪਦਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਪੂਰਯਮਾਨਾ ਏਕਾਵ ਵਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
੩੦੧. ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਕਿਰਿਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਆਜੀਵਮਾਨੋ ਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਅਕਿਰਿਯਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਜੀਵੋ ਚ ਨਾਮੇਸ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇਸੁ ਗਹਿਤੇਸੁ ਗਹਿਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ. ਧੁਵਪਟਿਸੇਵਨਵਸੇਨ ਪਨਾਯਂ ਤਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਕਿਚ੍ਚਕੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਕਿਚ੍ਚਕੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਆਜੀਵੋ ਨਾਮ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁਯੇਵ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਜੀਵਭੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪੂਰਯਮਾਨੋਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਯੇ ਪੂਰਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਜੀਵਪੂਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਆਜੀਵਹੇਤੁਕੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਨਆਜੀਵਹੇਤੁਕੋਪਿ. ਤਥਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ.
ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਖਿਡ੍ਡਾਪਸੁਤਾ ਸੂਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ ਮਿਗਵਧਂ ਵਾ ਪਨ੍ਥਦੁਹਨਂ ਵਾ ਪਰਦਾਰਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿਪਿ ‘ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ’ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਨਆਜੀਵਹੇਤੁਕਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਅਕੁਸਲਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿਪਿ ‘ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ’ ਨਾਮ.
ਯਂ ਪਨ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਨੇਸਾਦਮਚ੍ਛਬਨ੍ਧਾਦਯੋ ਪਾਣਂ ਹਨਨ੍ਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ‘ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ’ ਨਾਮ. ਯਮ੍ਪਿ ਲਞ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਸਾ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਪੇਸੁਞ੍ਞਫਰੁਸਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੇ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਨਾਮ.
ਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ‘ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਆਜੀਵਹੇਤੁਕੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਨੋ ਵਾ ਆਜੀਵਹੇਤੁਕੋ, ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’ਤਿ. ‘ਆਜੀਵੋ ਕੁਹਿ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘ਤੀਣਿ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਭੋਗੋ’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਂ ਪਨ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੋ. ਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਨਾਮ.
ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ ਵਿਰਮਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਹਿ ਸਤ੍ਤਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਚੇਤਨਾਯ ਪਦਪਚ੍ਛੇਦਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਪੂਰਯਮਾਨਾ ਏਕਾਵ ਵਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸੋ.
ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗੇਸੁ ਚ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦੀਨਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ‘‘ਨਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੋ ਪਾਕਤਿਕੋਯੇਵਾਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਸੁਦ੍ਧਿਕਪਟਿਪਦਾਯ ਵਿਸੇਸੋ.
੩੪੩. ਇਤੋ ਪਰਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਪਟਿਪਦਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਪਟਿਪਦਾਤਿ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਭੇਦੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸੋ ਹਿ ਆਗਮਨਤੋ ਸਗੁਣਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਪਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਦਟ੍ਠੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕੇਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸੁਞ੍ਞਤੋਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ‘ਸੁਞ੍ਞਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ‘ਆਗਮਨਤੋ’ ਸੁਞ੍ਞਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸੁਞ੍ਞੋ ਤਸ੍ਮਾ ‘ਸਗੁਣੇਨੇਵ’ ਸੁਞ੍ਞਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੋ ‘ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ’ ਸੁਞ੍ਞਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਗੁਣਤੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਪਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ ਹੇਸਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਗੁਣਤੋ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਾ ਨਾਮਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਆਗਮਨਤੋਵ ਲਭਤਿ. ਆਗਮਨਮੇਵ ਹਿ ਧੁਰਂ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਧੁਰਂ, ਫਲਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਂ ਧੁਰਂ. ਇਧ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਮੇਵ ਧੁਰਂ ਜਾਤਂ.
੩੫੦. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਾਮਂ ਮਗ੍ਗੋ ਤੀਹੇਵ ਕਾਰਣੇਹਿ ਲਭਤਿ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਦਿਤੋਵ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋਪਿ ਦਟ੍ਠੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਚਰਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਪਣਿਧਿਂ ਸੋਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਅਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ‘ਆਗਮਨਤੋ’ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਪਣਿਧਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਸਗੁਣੇਨੇਵ’ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਪਣਿਧੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨਾਮਂ ਲਭਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਗੁਣਤੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਪਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ ਹੇਸਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਗੁਣਤੋ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਾ ਨਾਮਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਆਗਮਨਤੋਵ ਲਭਤਿ. ਆਗਮਨਮੇਵ ਹਿ ਧੁਰਂ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਧੁਰਂ, ਫਲਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਂ ਧੁਰਂ. ਇਧ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਮੇਵ ਧੁਰਂ ਜਾਤਂ.
ਨਨੁ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਾਨਿ? ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਯੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ – ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯). ਤੇਸੁ ਇਧ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ? ਆਗਮਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹਿ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ.
‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵੇਹਿ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਮੁਜ੍ਜਹ;
ਤਤੋ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ, ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੩੪੪);
ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਕਥੇਸਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਧੁਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਕਥਿਤਾ. ਸਾ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਰਤੀਤਿ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਪਰਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਹੇਤੁਵੇਕਲ੍ਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਵਸੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਕਥਿਤੋ. ਤੇਨ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਏਕਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਮਗ੍ਗਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤਾਵ ਵਸੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਕਥਿਤੋ. ਤੇਸੁ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਾਨਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੇਪਿ ਹਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮਵਿਭਜਨੇ ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਕਾਲੇ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਮਗ੍ਗਙ੍ਗਤ੍ਤਾਵ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਭਾਵੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਮੁਤ੍ਤਕੋ ਏਕਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਮਤਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਨ ਗਹਿਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਆਗਮਨਤੋ ਨਾਮਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋਪਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਨਾਮਂ ਲਭਤੀ’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ – ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤੇ ਸੁਞ੍ਞਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗਾਪਿ ਸਗੁਣਤੋਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਯੇਵ ਚ ਇਧ ਨਾਮਂ ਲਭੇਯ੍ਯੁਂ. ਨ ਪਨ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ – ਸਰਸਤੋ ਚ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਚ; ਸਭਾਵਤੋ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗਾ ਸਰਸਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋਪਿ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗਾ ਹਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਸੁਞ੍ਞਾ, ਰਾਗਪਣਿਧਿਆਦੀਹਿ ਚ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ‘ਸਰਸਤੋ’ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਪਣਿਧਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ‘ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ’ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਰਾਗਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵੇਨ ਸਰਸਤੋਵ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ, ਨੋ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਭਾਵੇ ਠਿਤਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.
ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨੇਸ ਏਵਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪਿਤੋ – ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਿਯ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਿਣ੍ਣਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਆਪਾਥਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਭੂਤਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਤੋ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੁ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਯਂ ਯਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦੇਤਿ. ਕਥਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਲਕ੍ਖਣਦ੍ਵਯਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ. ਏਕਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਆਦਿਤੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੁ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਯਂ ਯਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪਿਤੋ.
ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਿਮਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ? ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਗਤਿਕਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਭੂਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾਤਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਣ੍ਠੇ ਬਦ੍ਧਕੁਣਪਂ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਤ੍ਤਂ ਕਿਣਿਤੁਕਾਮੋ ਪਤ੍ਤਵਾਣਿਜੇਨ ਪਤ੍ਤਂ ਆਭਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਤੀਣਿ ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਨ ਛਿਦ੍ਦੇਸੁ ਨਿਰਾਲਯੋ ਹੋਤਿ, ਪਤ੍ਤੇ ਪਨ ਨਿਰਾਲਯੋ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਰਾਲਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਨੇਵ ਞਾਣੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਸ੍ਸੋਪਮਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਂ ਭਾਜੇਨ੍ਤੋ ਸੁਦ੍ਧਿਕਪਟਿਪਦਾਯ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਂ ਪਞ੍ਚਕਨਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਯੇ ਆਹਰਿ. ਤਥਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਪਟਿਪਦਾਯ ਸੁਦ੍ਧਿਕਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਯ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਪਟਿਪਦਾਯਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਆਹਰੀਤਿ? ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਚੇਵ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨ ਚ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਿਕਪਟਿਪਦਾਯ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਨਯਾ, ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਦਸ ਨਯਾ ਭਾਜਿਤਾ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ –
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ, ਰੂਪਾਰੂਪੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ;
ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਙ੍ਗਪਰਿਣਾਮਂ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਪਤੀਤਿ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ.
‘ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਙ੍ਗਪਰਿਣਾਮ’ਨ੍ਤਿ ਸੋ ਪਨੇਸ ਮਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕੋਪਿ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਪਿ ਸਤ੍ਤ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਛ ਵਾ. ਝਾਨਂ ਪਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਂ ਵਾ; ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ ਵਾ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ ਵਾ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਅਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਪਰਿਣਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਪਤੀ’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ; ‘ਪਟਿਪਦਾਪਤੀ’ਤਿ ਪਟਿਪਦਾਯ ਚ ਅਧਿਪਤਿਨੋ ਚ ਚਲਨਾਚਲਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਤਾਵ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਆਦਿਤੋਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ, ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨ ਸੁਦ੍ਧਅਜ੍ਝਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੇਪਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਸਙ੍ਖਾਰੇਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਕਾਲੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਕਾਲੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਸਮ੍ਮਸਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਯਤਿ. ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਪਿ.
ਅਪਰੋ ਆਦਿਤੋਵ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭੂਤਰੂਪਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਞ੍ਚ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ ਅਰੂਪਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਇਦਂ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਕਾਲੇਨ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਕਾਲੇਨ ਅਰੂਪਂ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਸਮ੍ਮਸਤੋ ਰੂਪਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਯਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਅਰੂਪਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਯਤਿ, ਏਵਂ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਾ ਚ ਰੂਪਾ ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਪਿ.
‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੬; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੯੮) ਏਵਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮਾਤਿ. ਅਯਂ ਤਿਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ.
ਯਥਾ ਹਿ ਛਾਤਜ੍ਝਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸਭੋਜਨਪੁਣ੍ਣਂ ਪਾਤਿਂ ਉਪਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਿਯੂਹਨ੍ਤੋ ਤਂ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਕਿਮਿਦ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗੂਥਪਿਣ੍ਡੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਧਿ ਧਿ, ਅਪਨੇਥਾ’ਤਿ ਭਤ੍ਤੇਪਿ ਪਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਨਿਰਾਲਯੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਭੋਜਨਪਾਤਿਦਸ੍ਸਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ‘ਅਹਂ ਮਮਾ’ਤਿ ਗਹਿਤਕਾਲੋ. ਗੂਥਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਿਣ੍ਣਂ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਕਾਲੋ. ਭਤ੍ਤੇਪਿ ਪਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਨਿਰਾਲਯਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਿਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਵੁਟ੍ਠਿਤਕਾਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
‘ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਙ੍ਗਪਰਿਣਾਮ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੋ ਅਙ੍ਗਪਰਿਣਾਮੋ ਯਥਾ ਹੋਤਿ ਤਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਮੇਵ ਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਝਾਨਙ੍ਗਵਿਸੇਸਂ ਨਿਯਮੇਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਥੇਰਾ ‘ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਝਾਨਙ੍ਗਵਿਸੇਸਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਯਮੇਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਯਮੇਤੀ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾਦੇਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਾ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਨ ਹਿ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੋਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੋਪਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਮਗ੍ਗੋਪਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵ ਹੋਤਿ.
ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਮਗ੍ਗੇਸੁ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਝਾਨਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਂ ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਨ ਸਤ੍ਤ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਛ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਿ. ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਨਿਯਮੇਨ ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਨ ਚ ਹੋਤਿ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵ.
ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਛ ਸਤ੍ਤ ਚੇਵ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਉਭਯਨਿਯਮਵਸੇਨ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਯੇ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਵ. ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਮਗ੍ਗੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਪਦੇਸੇ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸਭਾਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਭੂਮਿਵਣ੍ਣੋ ਵਿਯ ਗੋਧਾਵਣ੍ਣਸ੍ਸ.
ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਪਨ ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇ ਯੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਹੋਤਿ ਤਂਤਂਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਸਿਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤਿਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯਂ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪੇਨ ਯਂ ਯਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇ ਵਾ ਯੇ ਵਾ ਝਾਨਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਤਂਤਂਝਾਨਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਨਾ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਂ ਨ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਨਨ੍ਦਕੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਨ ਹੋਤਿ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਵਾ ‘ਊਨੋ ਨੁ ਖੋ ਚਨ੍ਦੋ ਪੁਣ੍ਣੋ ਨੁ ਖੋ ਚਨ੍ਦੋ’ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਪੁਣ੍ਣੋ ਚਨ੍ਦੋਤ੍ਵੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਚੇਵ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਚ. ਤਾਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਤਾਨਂ ਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੧੫).
ਤਾਸੁ ਹਿ ਯਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਸਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇਨੇਵ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ਯਸ੍ਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨੇਵ. ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪੇਨ ਯਂ ਯਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇ ਵਾ ਯੇ ਵਾ ਝਾਨਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਤਂਤਂਝਾਨਸਦਿਸੋਵ ਸੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਨਾ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਂ ਨ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਥ ‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਨਿਯਮੇਤੀ’ਤਿ ਏਵਂਵਾਦਿਂ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਆਹਂਸੁ – ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯਤ੍ਥ ਤਾਵ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਨਿਯਮੇਤੁ; ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰੂਪਭਵੇ ਕਿਂ ਨਿਯਮੇਤੀ’ਤਿ? ‘ਆਵੁਸੋ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਨਿਯਮੇਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਾਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਰੂਪੇ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਨ ਲੋਕਿਯਂ. ਏਵਂ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਨਿਯਮੇਤਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ. ‘ਸੁਕਥਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਹੋ’ਤਿ.
‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤਿ; ਯਂ ਯਂ ਹਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਤਂਤਂਸਦਿਸੋਵ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵਾਦਿਂ ਮੋਰਵਾਪਿਵਾਸਿਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਆਹਂਸੁ ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੇ ਦੋਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ – ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਹਿ ਰੂਪਸਦਿਸੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨਯਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂਸਦਿਸੇਨੇਵ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਨ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਤਾਦਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਿਕੋ ਪਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ.
‘ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਯਮੇਤੀ’ਤਿਵਾਦਿਨੋ ਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਆਹ – ‘ਯਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਯਮੇਤੁ, ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਤਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਯਮੇਸ੍ਸਤਿ ਨਿਦ੍ਧਨਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਗਵੇਸਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’ਤਿ.
ਤਂ ਕਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਨ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸੋ ‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਤੋ ਇਦਂ ਕਥਿਤਂ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਤੋ, ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਵਤੋਪਿ ਤਥੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਪਠਮਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਮਸਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੋ ਪਠਮਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇਨ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋ. ਦੁਤਿਯਵਾਦੇਨ ਪਠਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਾਦਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯਵਾਦੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਤਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਤੇ ਚ ਵਾਦਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਸਾਤ੍ਥਕੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਤਯੋਪਿ ਥੇਰਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਵਾਦਂ ਤਨ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਯਿਂਸੁ. ਇਧ ਪਨ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਯੋਪੇਤੇ ਵਾਦੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.
ਇਦਾਨਿ ‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਪਤੀ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਵਂ ਅਙ੍ਗਪਰਿਣਾਮਵਤੋ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕਾਲੇ ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਕੁਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ? ਮਗ੍ਗੋ ਕੁਤੋਤਿ? ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਤਾਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਂ ਛੇਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਕਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਹੇਸ. ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਉਭਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਹੇਸ. ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਯੋ – ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਨੇਵ ਏਕਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਞ੍ਚਮਂ. ਏਕਞ੍ਹਿ ਆਸੇਵਨਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਵੇਧਤਿ. ਤਦਾ ਹਿ ਜਵਨਂ ਪਤਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਏਕਂ ਹੋਤਿ ਨ ਪਞ੍ਚਮਂ. ਮਹਾਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ, ਤਤੋ ਭਵਙ੍ਗੋਤਰਣਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵੇ ਫਲਾਨਿ, ਤਤੋ ਭਵਙ੍ਗੋਤਰਣਂ. ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ, ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਛਟ੍ਠਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਫਲਂ, ਤਤੋ ਭਵਙ੍ਗੋਤਰਣਂ. ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਪਞ੍ਞਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ.
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗੋਚਰੇ ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤੇਨੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਗਹਿਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਠਮਂ ਜਵਨਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ. ਤਂ ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦੁਤਿਯਾਨੁਲੋਮਂ. ਤੇਸੁ ਪੁਰਿਮਂ ਅਨਾਸੇਵਨਂ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਂ ਆਸੇਵਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤ੍ਤਾ ਤਿਕ੍ਖਂ ਸੂਰਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਤਿਯਾਨੁਲੋਮਂ. ਤਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਆਸੇਵਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤ੍ਤਾ ਤਿਕ੍ਖਂ ਸੂਰਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਦਵਸੇਸਂ ਅਣੁਸਹਗਤਂ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਾਕਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਏਵਂ ਤੀਹਿ ਅਨੁਲੋਮੇਹਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮੇ ਵਿਨੋਦਿਤੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕੁਰੁਮਾਨਂ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਪਮਾ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਉਦ੍ਧਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਲਾਹਕੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚਨ੍ਦੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਅਥੇਕੋ ਵਾਤੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਥੂਲਥੂਲੇ ਵਲਾਹਕੇ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਸਿ. ਅਪਰੋ ਮਜ੍ਝਿਮੇ. ਅਪਰੋ ਸੁਖੁਮੇ. ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਨਭੇ ਚਨ੍ਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੋਗਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਤਯੋ ਵਲਾਹਕਾ ਵਿਯ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਥੂਲਮਜ੍ਝਿਮਸੁਖੁਮਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਾ. ਤਯੋ ਵਾਤਾ ਵਿਯ ਤੀਣਿ ਅਨੁਲੋਮਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਂ. ਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਾਤਸ੍ਸ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨ ਵਲਾਹਕਤ੍ਤਯਵਿਦ੍ਧਂਸਨਂ ਵਿਯ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਵਿਨੋਦਨਂ. ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਨਭੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਨ੍ਦਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਵਿਗਤੇ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕੇ ਤਮੇ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਕਰਣਂ.
ਯਥੇਵ ਹਿ ਤਯੋ ਵਾਤਾ ਚਨ੍ਦਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕੇ ਵਲਾਹਕੇਯੇਵ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਨ੍ਦਂ ਦਟ੍ਠੁਂ, ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮੇਯੇਵ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਤੁਂ. ਯਥਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚਨ੍ਦਮੇਵ ਦਟ੍ਠੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨ ਵਲਾਹਕੇ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੁਂ, ਏਵਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨ ਕਿਲੇਸਤਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ. ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ.
ਯਦਿ ਹਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਗਹਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਪੁਨ ਅਨੁਲੋਮਂ ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਅਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਚ੍ਛਤੋਪਵਤ੍ਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਹੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਮਗ੍ਗੋਪਿ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਅਵੀਚਿਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਤਂ ਞਾਣਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨੋ ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦੋਸਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਮੋਹਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਮਾਨੋਵ ਪਦਾਲਯਮਾਨੋਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਪਮਾ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਧਨੁਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਫਲਕਸਤਂ ਠਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੇਨ ਮੁਖਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਸਰਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਯਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚਕ੍ਕਯਨ੍ਤਂ ਆਵਞ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਇਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਫਲਕਸਤਂ ਅਭਿਮੁਖਂ ਹੋਤਿ ਤਦਾ ਤਤ੍ਥ ਦਣ੍ਡਕੇਨ ਸਞ੍ਞਂ ਦੇਤਿ, ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਦਣ੍ਡਕਸਞ੍ਞਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਸਰਂ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਫਲਕਸਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਣ੍ਡਕਸਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣਂ. ਇਸ੍ਸਾਸੋ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਇਸ੍ਸਾਸਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡਕਸਞ੍ਞਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਫਲਕਸਤਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਂ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਅਪਦਾਲਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਪਦਾਲਨਂ. ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਵਟ੍ਟਸੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਏਤਦੇਵ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਏਕਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਜਹਨਂ. ਇਤਿ ਸੋ ਅਨੁਸਯੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ, ਪਵਤ੍ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮ. ‘ਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ‘ਪਵਤ੍ਤ’ਮ੍ਪਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਪਵਤ੍ਤਮੇਵ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵਦਿਂਸੁ.
ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਤਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਤਯੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯੁਂ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾਰਯਮਾਨੋ ਸੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ.
ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨੀਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਛ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਣੁਸਹਗਤਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਤਾਨਿ ਏਵ ਛ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਚੇ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਤੇ ਮਗ੍ਗਾ ਅਭਾਵਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਤਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯੁਂ. ਤੇ ਪਨ ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾਰਯਮਾਨਾ ਸੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਅਭਬ੍ਬੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ.
ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਚ੍ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿਪਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਸਚੇ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ? ਏਵਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ.
ਸਚੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਭਵੇ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਵੇਸੁ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਿ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਵੇਸੁ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ? ਏਵਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ.
ਸਚੇ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਵਂ ਦੁਤਿਯਭਵੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਅਣੁਸਹਗਤਾਨਿ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਅਣੁਸਹਗਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਏਕਂ ਭਵਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਭਵੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ? ਏਵਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ.
ਸਚੇ ਅਰਹਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਅਭਾਵਿਤੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਰੂਪਰਾਗੋ ਅਰੂਪਰਾਗੋ ਮਾਨੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕੁਤੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ? ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ.
ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪਾਯਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਸੁਗਤਿਕਾਮਭਵੇਕਦੇਸਤੋ, ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕਾਮਭਵਤੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਏਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਪਾਲ਼ਿ – ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ.
‘ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਦ੍ਵੇ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਵੇਸੁ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ.
‘ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਏਕਂ ਭਵਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ.
‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਵਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਵਾ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਰਿਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਤਿ ਚ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੬). ਅਯਂ ਤਾਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
‘ਪਟਿਪਦਾਪਤੀ’ਤਿ – ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਟਿਪਦਾ ਚਲਤਿ ਨ ਚਲਤੀਤਿ? ਚਲਤਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਸੁਖਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਸੁਖਪਟਿਪਦੋ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ, ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨਿਦ੍ਦਾਭਿਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਿਰ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦਹਰਕੁਮਾਰਕਂ ਵਿਯ ਥੇਰਂ ਪਰਿਹਰਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਪਚਲਾਯਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਪਚਲਾਯਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੧). ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਮਹਾਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾ ਚਲਤਿ, ਸੇਸਾਨਂ ਕਿਂ ਨ ਚਲਿਸ੍ਸਤਿ? ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸੁਖਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸੁਖਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦੋ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੋ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਦੋ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ, ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੋ ਸੁਖਪਟਿਪਦੋ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੋ ਸੁਖਪਟਿਪਦੋ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋਤਿ.
ਯਥਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾ ਏਵਂ ਅਧਿਪਤਿਪਿ ਚਲਤਿ ਏਵ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਮਗ੍ਗਾ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਤਿਯੋ ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ, ਤਤਿਯੋ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋਤਿ.
ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮਮਗ੍ਗਵੀਸਤਿਮਹਾਨਯੋ
੩੫੭. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਝਾਨਂਯੇਵ ਭਾਵੇਤਿ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ, ਪਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਮ੍ਪਿ, ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਮ੍ਪਿ, ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ, ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਮ੍ਪਿ, ਬੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮ੍ਪਿ, ਤਥਟ੍ਠੇਨ ਸਚ੍ਚਮ੍ਪਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਮ੍ਪਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ, ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ, ਆਯਤਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਮ੍ਪਿ, ਸੁਞ੍ਞਸਭਾਵਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁਮ੍ਪਿ, ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਆਹਾਰਮ੍ਪਿ, ਫੁਸਨਟ੍ਠੇਨ ਫਸ੍ਸਮ੍ਪਿ, ਵੇਦਯਿਤਟ੍ਠੇਨ ਵੇਦਨਮ੍ਪਿ, ਸਞ੍ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਞਮ੍ਪਿ, ਚੇਤਯਿਤਟ੍ਠੇਨ ਚੇਤਨਮ੍ਪਿ, ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਸਂ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਪਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਭਾਵੇਤੀ’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਚੇਵ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨ ਚ ਵੀਸਤਿ ਨਯਾ ਦੇਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਹਿ ਯੇ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ‘ਝਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਂ…ਪੇ… ਯੇ ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ‘ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਥਿਤਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ‘ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋ’.
ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੋਧਿਤਾਯ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਚਤੁਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਤਾਯ ਛਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਯੋਗੇਨ ਚ ਦੇਸਨਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ…ਪੇ… ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ‘ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ’ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਯਥੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦਸ ਨਯਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁਪਿ ਤੇਯੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਦਸ ਦਸ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਨਯਸਤਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੩੫੮. ਇਦਾਨਿ ਅਧਿਪਤਿਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਂ ਧੁਰਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਝਾਨਂ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕੇ ਦ੍ਵੇਨਯਸਤਾਨਿ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਦੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪਠਮਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ.
ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੋ
੩੬੧. ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵਾਯਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵਤ੍ਥਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਨੁਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਅਧਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਮਨ੍ਦਤਾਯ ਚ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਹਿ, ਵਟ੍ਟਾਨੁਸਾਰਿਮਹਾਜਨਸ੍ਸੇਵ, ਕਿਲੇਸਾ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ; ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਪਿ ਵਿਰਲ਼ਾਕਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਰਲ਼ਵਾਪਿਤਖੇਤ੍ਤੇ ਅਙ੍ਕੁਰਾ ਵਿਯ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ, ਚ ਵਟ੍ਟਾਨੁਸਾਰਿਮਹਾਜਨਸ੍ਸੇਵ, ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਫਰਨ੍ਤਾ ਛਾਦੇਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਾ ਮਨ੍ਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਨੁਕਾਕਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਬ੍ਭਪਟਲਂ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾਪਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਚ.
ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਥੇਰਾ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚਿਰੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਬਹਲਾਵ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਚ ਧੀਤਰੋ ਚ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਏਤਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ਹਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਹਲਤਾਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਏਵ ਕਾਰਣੇਹਿਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਅਧਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਮਨ੍ਦਤਾਯ ਚਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਾਯਾਤਿ ਗਣਨਵਸੇਨਾਪਿ ਦੁਤਿਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਪਿ ਦੁਤਿਯਾਯ. ਭੂਮਿਯਾ ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ. ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਂਯੇਵ ਪਨ ਵਕ੍ਖਾਮ.
ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਜਾਨਨਕਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਞਾਤਮਰਿਯਾਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਞਾਤਾਨਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨਨਕਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇਪਿਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਾ
੩੬੨. ਤਤਿਯੇ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਤਨੁਭੂਤਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਪਜਹਨਤ੍ਥਾਯ.
ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਰੂਪਰਾਗਅਰੂਪਰਾਗਮਾਨਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਪਜਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਰਾਗੋਤਿ ਰੂਪਭਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਅਰੂਪਰਾਗੋਤਿ ਅਰੂਪਭਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਮਾਨੋਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਕੋ ਮਾਨੋ ਏਵ. ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾ. ਇਮੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਨਵਮਂ ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਹੋਤਿ.
ਚਤੁਮਗ੍ਗਨਯਸਹਸ੍ਸਂ
ਸਬ੍ਬਮਗ੍ਗੇਸੁ ਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਮਸਟ੍ਠਿਪਦਾਨਿ, ਚਤੂਹਿ ਅਪਣ੍ਣਕਙ੍ਗੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤੋ ਪਨ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵ. ਯਥਾ ਚ ਪਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਮੇਵਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗੇ ਚਤੂਹਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ.
ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਏਵ ਵਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੀਸਤਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੀਸਤਿ, ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਵਿਭਙ੍ਗੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਏਵ ਵਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ.
ਇਧ ਪਨ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿਯੇਵ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਭਾਜਿਤਾਨਿ; ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਪਜਹਨਟ੍ਠੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਾਮਂ ਕਥਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ? ‘ਯਥਾ ਵਿਸਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਾ, ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਅਗਦੋ ਅਗਦੋ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਥਿ ਵਾ, ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਅਯਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਨਾਮ’.
‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਾਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕਿਚ੍ਚਕਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ. ਸਕਿਚ੍ਚਕਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਯਥਾਲਾਭਨਿਯਮੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਵਜ੍ਝੋ ਹਿ ਏਕੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਾ ਤਂ ਮਾਨਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਾ ਤਂ ਮਾਨਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਹਜਾਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਹੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾਚਙ੍ਗਚੋਪਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਾਯਙ੍ਗਚੋਪਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਹਜਾਤਵਾਯਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਸਤਿਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਹਜਾਤਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਨਾਮ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਸਕਿਚ੍ਚਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਨਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝੋ ਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਪਹਾਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ. ‘ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਦਿਟ੍ਠਕਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਦਿਟ੍ਠਕਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਕਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਨਤ੍ਥਕਥਾ. ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨਾਹ ‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਕਤਮਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਜੇਸੀ’ਤਿ? ਜਾਨਮਾਨੋ ‘ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ‘ਉਪਰਿਮਗ੍ਗੇਸੁ ਕਤਰ’ਨ੍ਤਿ? ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤਿ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗੇਸੁਪਿ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਭਾਜੇਹਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਪਞ੍ਹੋ ਸਮੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਲੇਸੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੋ ਪਜਹਤਿ; ਪਹੀਨੇ ਏਵ ਪਜਹਤੀ’ਤਿ? ‘ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੋ ਪਜਹਤੀ’ਤਿ. ‘ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੋ, ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ. ਸਚ੍ਚਾਨਿਪਿ ਅਦਿਟ੍ਠਾਨੇਵ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਏਵਂਵਾਦੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ – ‘ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨਾਮ ਕਤੀ’ਤਿ? ਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘ਚਤ੍ਤਾਰੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਤਵ ਵਾਦੇ ਸੋਲ਼ਸ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਵਂ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿਪਿ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਪਸ੍ਸਸਿ. ਬਹੁਸਚ੍ਚਕੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ. ਏਵਂ ਮਾ ਗਣ੍ਹ. ਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਿਲੇਸੇ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ ਪਜਹਤੀ’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਪੁਬ੍ਬਾਭਾਵੇ ਪੇਲ਼ੋਪਮਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ – ਏਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਰਤਨਪੇਲ਼ਾ ਸਾਰਗਬ੍ਭੇ ਠਪਿਤਾ. ਸੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਚ੍ਚੋ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ, ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ, ਦੀਪੇਨ ਵਿਹਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ, ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਪਾਕਟਭਾਵਂ ਗਤਾਸੁ, ਤਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਪੁਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਅਵਤ੍ਥਰਿ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੇਪਿ ਤਤਿਯਵਾਰੇਪਿ ਤਥੇਵ ਅਕਾਸਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਵਟੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪੇਲ਼ਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸੂਰਿਯੋ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ, ਸੂਰਿਯੋਭਾਸੇਨ ਵਿਹਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੇਲ਼ਾ ਵਿਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਤਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਯ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ. ਦੀਪੋ ਭਾਸੋ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋਭਾਸੋ. ਵਿਹਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪੇਲ਼ਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵੋ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵੋ. ਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾਨਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕਾਲੋ. ਪੁਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਵਤ੍ਥਰਣਂ ਵਿਯ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਵਜ੍ਝਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ.
ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਦੀਪੋਭਾਸੋ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋਭਾਸੋ. ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕਾਲੋ. ਪੁਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਵਤ੍ਥਰਣਂ ਵਿਯ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਦ੍ਵਯਵਜ੍ਝਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ.
ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਦੀਪੋਭਾਸੋ ਵਿਯ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋਭਾਸੋ. ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕਾਲੋ. ਪੁਨ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਵਤ੍ਥਰਣਂ ਵਿਯ ਉਪਰਿਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਂ.
ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨੀਹਰਣਕਾਲੋ. ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨਂ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਵਿਨੋਦਨਂ. ਵਿਹਤੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤਸ੍ਸ ਪੇਲ਼ਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵੋ. ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾਨਿ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਾਕਟਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੇਲ਼ਾਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਖੇਪਨਂ. ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਲੋਕਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਾਭਾਵੋ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਪੁਬ੍ਬਾਭਾਵੇ ਓਪਮ੍ਮਂ.
ਦਿਟ੍ਠਕਮੇਵ ਹਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ‘ਕਿਲੇਸੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੋ ਪਜਹਤੀ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਖਾਰੋਪਮਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ. ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਵਤ੍ਥਂ ਰਜਕਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਰਜਕੋ ਊਸਖਾਰਂ ਛਾਰਿਕਖਾਰਂ ਗੋਮਯਖਾਰਨ੍ਤਿ ਤਯੋ ਖਾਰੇ ਦਤ੍ਵਾ ਖਾਰੇਹਿ ਖਾਦਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋਲ਼ਾਰਿਕਂ ਮਲਂ ਪਵਾਹੇਸਿ. ਤਤੋ ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਖਾਰੇ ਦਤ੍ਵਾ, ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਨਾਤਿਸਣ੍ਹਤਰਂ ਮਲਂ ਪਵਾਹੇਸਿ. ਤਤੋ ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਖਾਰੇ ਦਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਸਣ੍ਹਤਰਂ ਮਲਂ ਪਵਾਹੇਸਿ. ਤਤੋ ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਤੇ ਖਾਰੇ ਦਤ੍ਵਾ, ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਅਂਸੁਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤਮ੍ਪਿ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਮਲਂ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਧਕਰਣ੍ਡਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੇ ਪਰਿਦਹਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਲਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਾਨੁਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਿਵਿਧਖਾਰਦਾਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ. ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋਲ਼ਾਰਿਕਮਲਪ੍ਪਵਾਹਨਂ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਚਕਿਲੇਸਖੇਪਨਂ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਖਾਰਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਵਿਯ ‘ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਤਾਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਤਤੋ ਨਾਤਿਸਣ੍ਹਤਰਮਲਪ੍ਪਵਾਹਨਂ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਂਯੋਜਨਦ੍ਵਯਖੇਪਨਂ. ਤਤੋ ‘ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਖਾਰਤ੍ਤਯਦਾਨਂ ਵਿਯ ‘ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਤਾਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਤਤੋ ਸਣ੍ਹਤਰਮਲਪ੍ਪਵਾਹਨਂ ਵਿਯ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਣੁਸਹਗਤਸਂਯੋਜਨਦ੍ਵਯਖੇਪਨਂ. ‘ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਖਾਰਤ੍ਤਯਦਾਨਂ ਵਿਯ ‘ਨ ਤਾਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਤਾਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖਾਲਨੇਨ ਅਂਸੁਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੇ ਮਲੇ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਰਜਤਪਟ੍ਟਸਦਿਸਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਕਰਣ੍ਡਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਪਰਿਦਹਨਂ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਖੇਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮਨਂ. ਇਦਂ ‘ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤੀ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਓਪਮ੍ਮਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵਤ੍ਥਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਰਜਕਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਮੇਨਂ ਰਜਕੋ ਊਸੇ ਵਾ ਖਾਰੇ ਵਾ ਗੋਮਯੇ ਵਾ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛੇ ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿਯੇਵ ‘ਅਣੁਸਹਗਤੋ ਊਸਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਖਾਰਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਗੋਮਯਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਅਸਮੂਹਤੋ’. ਤਮੇਨਂ ਰਜਕੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਗਨ੍ਧਪਰਿਭਾਵਿਤੇ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਅਣੁਸਹਗਤੋ ਊਸਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਖਾਰਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਗੋਮਯਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿਯੇਵ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਣੁਸਹਗਤੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਮਾਨੋ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਛਨ੍ਦੋ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ – ‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਵੇਦਨਾ ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਿਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਣੁਸਹਗਤੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਮਾਨੋ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਛਨ੍ਦੋ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੯).
ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਦ੍ਵੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਤਨੁਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਤਾਨਿਯੇਵ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਪਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹੀਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪੁਨ ਪਚ੍ਛਤੋਪਵਤ੍ਤਨਕਕਿਲੇਸੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਆਰਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮਹਾਨਗਰੇ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਵਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪ੍ਪਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਨੋ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ‘ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋ’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪਹਿਣਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਥ, ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਪਠਮਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇ ਘਾਤਯਿਂਸੁ. ਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤ ਜਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸਯਿਂਸੁ.
ਰਾਜਾ ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ ਅਹਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੇਪਿ ਗਣ੍ਹਥਾ’ਤਿ ਧਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਦ੍ਵੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇ ਪਹਰਿਂਸੁ, ਪਰਿਵਾਰੇਪਿ ਤੇਸਂ ਦੁਬ੍ਬਲੇ ਅਕਂਸੁ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਤਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਅਮਚ੍ਚਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸਯਿਂਸੁ.
ਪੁਨ ਰਾਜਾ ‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਧਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਤਤਿਯਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਾਯਪੁਰਿਸੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪੇਸਯਿਂਸੁ.
ਪੁਨ ਰਾਜਾ ‘ਅਵਸੇਸੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਧਨਂ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸਪਰਿਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇ ਘਾਤਯਿਂਸੁ. ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਘਾਤਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕੋਚਿ ਚੋਰੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਖੇਮਾ ਜਨਪਦਾ ਉਰੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਨਚ੍ਚੇਨ੍ਤਾ ਮਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮੇਹਿ ਯੋਧੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਰਪਾਸਾਦਗਤੋ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਨੋ ਅਮਚ੍ਚਾ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਾਦਸ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾ ਵਿਯ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਸਹਾਯਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਪੁਰਿਸਾ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਾਪਧਮ੍ਮਾ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਕੁਪਿਤੋਤਿ ਪਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਲੇਸੋ ਮੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚਨਕਾਲੋ. ‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਧਨਦਾਨਂ ਵਿਯ ‘ਕਿਲੇਸੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਚਿਕ੍ਖਨਂ. ਸਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਘਾਤਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹਾਨਂ.
ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਵਤ੍ਤਿਪੇਸਨਂ ਵਿਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਾਰੋਚਨਂ. ‘ਸੇਸਕੇ ਚ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਪੁਨ ਧਨਦਾਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਕ੍ਖਨਂ. ਦੁਤਿਯਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਂ ਵਿਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵਕਰਣਂ.
ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਵਤ੍ਤਿਪੇਸਨਂ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਾਰੋਚਨਂ. ‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਪੁਨ ਧਨਦਾਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਕ੍ਖਨਂ. ਤਤਿਯਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਘਾਤਨਂ ਵਿਯ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹਾਨਂ.
ਪੁਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਵਤ੍ਤਿਪੇਸਨਂ ਵਿਯ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਾਰੋਚਨਂ. ‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਪੁਨ ਧਨਦਾਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਕ੍ਖਨਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਸਮ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਨਂ ਘਾਤਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਖੇਮਕਾਲੋ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਹੀਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਵਿਜਿਤਸਙ੍ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਮਚ੍ਚਗਣਪਰਿਵੁਤਸ੍ਸ ਵਰਪਾਸਾਦੇ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਨੁਭਵਨਂ ਵਿਯ ਖੀਣਾਸਵਪਰਿਵੁਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞੋ ਸੁਞ੍ਞਤਅਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਭੇਦੇਸੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖੇਸੁ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਾਨੁਭਵਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿਪਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.