੨. ਅਨੁਸਯਵਗ੍ਗੋ
੩. ਕੁਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਤਤਿਯੇ ਨਾਲਨ੍ਤਿ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ. ਨ ਮਨਾਪੇਨਾਤਿ ਨ ਮਨਮ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਤੋ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਦਰਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਮਸ੍ਸ ਪਰਿਗੁਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਏਤਸ੍ਸ ਨਿਗੁਹਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਦੇਨ੍ਤਿ ਨੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਲੂਖਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਪਣੀਤਂ ਵਾ, ਅਸਹਤ੍ਥਾ ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੇਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੇਨ.
੪. ਪੁਗ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਨਾਮਕਾਯਤੋ. ਸੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਏਕੇਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਚ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਲ਼ਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੨੦੮) ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭਿਨੋ ਵਸੇਨ ਆਗਤਾ.
ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ, ਚਤੂਹਿ ਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਲ਼ਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ. ਸੋ ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ ਪਠਮਂ ਫੁਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਟ੍ਠਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੨੦੮).
ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣਂ – ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸੁਖੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਞਾਤਂ ਹੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫੁਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਸੋਪਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਵਿਯ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵੋਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵੋਚਰਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵੋਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵੋਚਰਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ…ਪੇ… ਨੋ ਚ ਖੋ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਓਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਕਿਲੇਸਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ ਅਦਨ੍ਧਂ ਤਿਖਿਣਂ ਸੂਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨਾਮ ਨਾਤਿਤਿਖਿਣੇਨ ਅਸਿਨਾ ਕਦਲਿਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਮਟ੍ਠਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਸਿ ਸੀਘਂ ਨ ਵਹਤਿ, ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਬਲਵਤਰੋ ਵਾਯਾਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਸੁਨਿਸਿਤੇਨ ਅਸਿਨਾ ਕਦਲਿਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਮਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਿ ਸੀਘਂ ਵਹਤਿ, ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਬਲਵਵਾਯਾਮਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਭੋਪੇਤੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਵਾਹਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਵਾਹਿਂ ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੨੦੮). ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨੇਸਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੭੧, ੮੮੯) ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਧਿਕਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
੫. ਉਦਕੂਪਮਾਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਉਦਕੂਪਮਾਤਿ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨਾਦਿਆਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਉਪਮਿਤਾ. ਸਕਿਂ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ. ਏਕਨ੍ਤਕਾਲ਼ਕੇਹੀਤਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਹਤਿ. ਸਾਧੂਤਿ ਸੋਭਨਾ ਭਦ੍ਦਕਾ. ਹਾਯਤਿਯੇਵਾਤਿ ਚਙ੍ਕਵਾਰੇ ਆਸਿਤ੍ਤਉਦਕਂ ਵਿਯ ਪਰਿਹਾਯਤੇਵ. ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਲੋਕੇਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਦਿਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ ਵਿਲੋਕੇਤਿ. ਪਤਰਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਦਿਸਾਭਿਮੁਖੋ ਤਰਤਿ ਨਾਮ. ਪਟਿਗਾਧਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਤਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨ ਪੁਨਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਥਲੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੋਘਂ ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਥਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਂ.
੬. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਫਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞੀ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਪਟਿਸਂਵੇਦੀ. ਸਤਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ. ਸਮਿਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਿਤਂ ਸਮੁਪਗਤਂ ਘਟ੍ਟਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ. ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚੇਤਸਾ ਅਸਂਮਿਸ੍ਸਂ. ਚੇਤਸਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਯਮਾਨੋ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਯੋਗਾਹਮਾਨੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪਵਿਸਮਾਨੋ.
ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਨ੍ਤਿ ਅਪੁਰੇ ਅਪਚ੍ਛਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਇਧ ਸਮਸੀਸੀ ਕਥਿਤੋ. ਸੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ ਰੋਗਸਮਸੀਸੀ, ਵੇਦਨਾਸਮਸੀਸੀ, ਇਰਿਯਾਪਥਸਮਸੀਸੀ, ਜੀਵਿਤਸਮਸੀਸੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਰੋਗੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਤੋ ਰੋਗਵੂਪਸਮੋ ਚ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਚ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਰੋਗਸਮਸੀਸੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤੋ ਵੇਦਨਾਵੂਪਸਮੋ ਚ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਚ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਵੇਦਨਾਸਮਸੀਸੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਞ੍ਚ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਚ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮਸੀਸੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਕ੍ਕਮਤੋ ਵਾ ਸਰਸਤੋ ਵਾ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਞ੍ਚ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਚ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਜੀਵਿਤਸਮਸੀਸੀ ਨਾਮ. ਅਯਮਿਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਸਵਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਸਮ੍ਭਵੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਆਸਵੇਸੁ ਖੀਣਮਤ੍ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਾਰਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਯੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਥੋਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਯੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਯੋ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤਿ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਯੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤਿ. ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀਤਿ ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚਤੂਸੁ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.
੭-੯. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸੀਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭-੧੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਪੀਲ਼ਨਾਕਾਰਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਨਵਮੇ ਸੁਖਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ.
੧੦. ਨਿਦ੍ਦਸਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦. ਦਸਮੇ ਨਿਦ੍ਦਸਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਨਿਦ੍ਦਸਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਿ, ‘‘ਨਿਦ੍ਦਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਿਬ੍ਬੀਸੋ, ਨਿਤ੍ਤਿਂਸੋ, ਨਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਲੀਸੋ, ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਚਨਕਾਰਣਾਨਿ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਞ੍ਹੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਹਿ ਦਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਮਤਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ਨਿਦ੍ਦਸੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਨ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦਸਵਸ੍ਸੋ, ਨਵਵਸ੍ਸੋਪਿ ਏਕਵਸ੍ਸੋਪਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਮਤਂ ਨਿਗਣ੍ਠਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੀਸੋ ਨਿਤ੍ਤਿਂਸੋ ਨਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾਲੀਸੋ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾਸੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਗਾਮੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਇਦਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਖੀਣਾਸਵੋ ਹਿ ਦਸਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਪੁਨ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਦਸਵਸ੍ਸੋਵ, ਨਵਵਸ੍ਸੋਪਿ…ਪੇ… ਏਕਵਸ੍ਸੋਪਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਏਕਵਸ੍ਸੋਵ, ਏਕਾਦਸਮਾਸਿਕੋਪਿ…ਪੇ… ਏਕਮਾਸਿਕੋਪਿ ਏਕਮੁਹੁਤ੍ਤਿਕੋਪਿ ਨ ਹੋਤਿਯੇਵ’’. ਕਸ੍ਮਾ? ਪੁਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਾ. ਨਿਬ੍ਬੀਸਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.
ਤਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਤ੍ਤਯਪੂਰਣੇ ਬਲਵਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਹੋਤਿ. ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨੇ ਅਵਿਗਤਪੇਮੋਤਿ ਅਨਾਗਤੇ ਪੁਨਦਿਵਸਾਦੀਸੁਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੂਰਣੇ ਅਵਿਗਤਪੇਮੇਨੇਵ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਨਿਸਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮਨਿਸਾਮਨਾਯ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਇਚ੍ਛਾਵਿਨਯੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਯੇ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨੇਤਿ ਏਕੀਭਾਵੇ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪੂਰਣੇ. ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਤਿ ਸਤਿਯਞ੍ਚੇਵ ਨਿਪਕਭਾਵੇ. ਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਵੇਧੇਤਿ ਮਗ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਅਨੁਸਯਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.