(੧੩) ੩. ਕੁਸਿਨਾਰਵਗ੍ਗੋ

੧. ਕੁਸਿਨਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੪. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਬਲਿਹਰਣੇ ਵਨਸਣ੍ਡੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਭੂਤਬਲਿਕਰਣਤ੍ਥਂ ਬਲਿਂ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਲਿਹਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਇਚ੍ਛਮਾਨੋ. ਸਹਤ੍ਥਾਤਿ ਸਹਤ੍ਥੇਨ. ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤੀਤਿ ਅਲਂ ਅਲਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਚੇਵ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰੇਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਪੇਤਿ. ਸਾਧੁ ਵਤ ਮਾਯਨ੍ਤਿ ਸਾਧੁ ਵਤ ਮਂ ਅਯਂ. ਗਥਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਗੇਧੇਨ ਗਥਿਤੋ. ਮੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮੁਚ੍ਛਨਾਯਯੇਵ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ. ਅਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਹਾਯ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਤਾਦਿਸੋ, ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ. ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੨. ਭਣ੍ਡਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੫. ਦੁਤਿਯੇ ਪਜਹਿਂਸੂਤਿ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਬਹੁਲਮਕਂਸੂਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਤਯੋ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਮਿਸ੍ਸਕਾਵ ਕਥਿਤਾ.

੩. ਗੋਤਮਕਚੇਤਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੬. ਤਤਿਯੇ ਗੋਤਮਕੇ ਚੇਤਿਯੇਤਿ ਗੋਤਮਕਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨੇ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਕਦਾਚਿ ਚਾਪਾਲੇ ਚੇਤਿਯੇ, ਕਦਾਚਿ ਸਾਰਨ੍ਦਦੇ, ਕਦਾਚਿ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤੇ, ਕਦਾਚਿ ਗੋਤਮਕੇਤਿ ਏਵਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦੇਵਕੁਲੇਸੁਯੇਵ ਵਿਹਾਸਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਾਲੇ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੋਤਮਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਹਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਗੋਤਮਕੇ ਚੇਤਿਯੇ’’ਤਿ. ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਵੋਚ.

ਇਦਞ੍ਚ ਭਗਵਤਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਰਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ? ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧ ਆਦਯੋ). ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜਾਨਨਮਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਗ੍ਗਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਞਾਤਮੇਵ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੇਸਨਾਯ ਨੇਵ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਥਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀ’ਤਿ ਮੁਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਮਨਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਆਰਭਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ, ਬਾਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਨਵ ਹੇਤੂ, ਸਤ੍ਤ ਫਸ੍ਸਾ, ਸਤ੍ਤ ਵੇਦਨਾ, ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾ, ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞਾ, ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ – ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ, ਨੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ. ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਪਟਿਹਰਣੇਨ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਮਿ, ਨੋ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਵੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ. ਤੁਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਤੀਣਿ ਰਤਨਾਨਿ ਗੁਣਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥਾਤਿ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਪਥਵਿਕਮ੍ਪੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇਪਿ ਅਹੋਸਿ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਕਿਰ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਅਭਿਰੁਲ਼੍ਹੇ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਭਾਗੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ, ਉਤ੍ਤਰਭਾਗੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਂ ਗਤੇ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ, ਪਾਚੀਨਭਾਗੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਂ ਗਤੇ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾਭਾਗੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾਭਾਗੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਪਾਚੀਨਦਿਸਂ ਗਤੇ ਪਾਚੀਨਦਿਸਾਭਾਗੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖੋਪਿ ਸਕਿਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਸਕਿਂ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਵਗ੍ਗਂ ਅਭਿਹਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਏਵਂ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸੀ ਮਹਾਪਥਵੀ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ.

੪. ਭਰਣ੍ਡੁਕਾਲਾਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੭. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਕਲਕਪ੍ਪਂ. ਅਨ੍ਵਾਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ. ਨਾਦ੍ਦਸਾਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਨ ਅਦ੍ਦਸ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਭਰਣ੍ਡੁ ਕਾਲਾਮੋ ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਏਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੋ ਆਵਸਥੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਅਦ੍ਦਸ. ਪੁਰਾਣਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਤਿ ਪੋਰਾਣਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ. ਸੋ ਕਿਰ ਆਲ਼ਾਰਕਾਲਾਮਕਾਲੇ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਸ੍ਸਮੇ ਅਹੋਸਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਵਮਾਹ. ਸਨ੍ਥਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਹੀਤਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਥਰਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਥਰਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚਕੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਕਾਮਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਨ ਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਭੂਤਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਨ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਗਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ. ਉਦਾਹੁ ਪੁਥੂਤਿ ਉਦਾਹੁ ਨਾਨਾ.

੫. ਹਤ੍ਥਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੮. ਪਞ੍ਚਮੇ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਖਯਸੁਨ੍ਦਰਾਭਿਰੂਪਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਠਮੋ ਯਾਮੋ, ਚਿਰਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ, ਉਦ੍ਦਿਸਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਖਯੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੦੦) ਸੁਨ੍ਦਰੇ.

‘‘ਕੋ ਮੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਪਾਦਾਨਿ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਯਸਸਾ ਜਲਂ;

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਸਬ੍ਬਾ ਓਭਾਸਯਂ ਦਿਸਾ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੫੭) –

ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਭਿਰੂਪੇ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧੫) ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨੇ. ਇਧ ਪਨ ਸੁਨ੍ਦਰੇ. ਤੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾਤਿ ਇਧ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿਰੂਪੇ, ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਛਵਿਥੁਤਿਕੁਲਵਗ੍ਗਕਾਰਣਸਣ੍ਠਾਨਪਮਾਣਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਸਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੯੯; ਸੁ. ਨਿ. ੫੫੩) ਛਵਿਯਂ. ‘‘ਕਦਾ ਸਞ੍ਞੂਲ਼੍ਹਾ ਪਨ ਤੇ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੭) ਥੁਤਿਯਂ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧੫) ਕੁਲਵਗ੍ਗੇ. ‘‘ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਗਨ੍ਧਤ੍ਥੇਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੪) ਕਾਰਣੇ. ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੮) ਸਣ੍ਠਾਨੇ. ‘‘ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਪਮਾਣੇ. ‘‘ਵਣ੍ਣੋ ਗਨ੍ਧੋ ਰਸੋ ਓਜਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨੇ. ਸੋ ਇਧ ਛਵਿਯਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾਤਿ ਅਭਿਰੂਪਚ੍ਛਵਿ, ਇਟ੍ਠਵਣ੍ਣਾ ਮਨਾਪਵਣ੍ਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਵਲਸਦ੍ਦੋ ਅਨਵਸੇਸਯੇਭੁਯ੍ਯਾਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸਾਨਤਿਰੇਕਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥਵਿਸਂਯੋਗਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧) ਅਨਵਸੇਸਤਾ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਾ ਚ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੪੩) ਯੇਭੁਯ੍ਯਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੨੨੫) ਅਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲਂ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕਂ ਨੂਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੨੪੪) ਅਨਤਿਰੇਕਤਾ. ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬਾਹਿਯੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੩) ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲੀ ਵੁਸਿਤਵਾ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੭) ਵਿਸਂਯੋਗੋ. ਇਧ ਪਨ ਅਨਵਸੇਸਤਾ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.

ਕਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨਵੋਹਾਰਕਾਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਛੇਦਨਵਿਕਪ੍ਪਲੇਸਸਮਨ੍ਤਭਾਵਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ‘‘ਓਕਪ੍ਪਨਿਯਮੇਤਂ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨਮਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪੇਹਿ ਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੦) ਵੋਹਾਰੋ. ‘‘ਯੇਨ ਸੁਦਂ ਨਿਚ੍ਚਕਪ੍ਪਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਕਾਲੋ. ‘‘ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੯੮; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਕਪ੍ਪਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ੧੧੭, ਕਪ੍ਪਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ੬੧) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੩੬੮; ਵਿ. ਵ. ੧੦੯੪) ਛੇਦਨਂ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੬) ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਪ੍ਪੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੦) ਲੇਸੋ. ‘‘ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੯੪) ਸਮਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਜੇਤਵਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਜੇਤਵਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਆਭਾਯ ਫਰਿਤ੍ਵਾ. ਵਾਲੁਕਾਯਾਤਿ ਸਣ੍ਹਾਯ ਵਾਲੁਕਾਯ. ਨ ਸਣ੍ਠਾਤੀਤਿ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਾਯ ਹਿ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਮਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਪਥਵੀ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਗ੍ਗਹਿਤਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨੋ ਅਹੇਸੁਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਮੂਲ਼੍ਹਕਾ ਵਾਚਾ ਪਰਿਹੀਨਾਯੇਵ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੋਤਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ.

ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ. ਅਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਦਸਵਿਧਂ ਸੀਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੀਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਵਿਹਂ ਗਤੋਤਿ ਅਵਿਹਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੬. ਕਟੁਵਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੯. ਛਟ੍ਠੇ ਗੋਯੋਗਪਿਲਕ੍ਖਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਗਾਵੀਨਂ ਵਿਕ੍ਕਯਟ੍ਠਾਨੇ ਉਟ੍ਠਿਤਪਿਲਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਨ੍ਤਿ ਝਾਨਸੁਖਾਭਾਵੇਨ ਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਂ. ਬਾਹਿਰਸ੍ਸਾਦਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਸੁਖਵਸੇਨ ਬਾਹਿਰਸ੍ਸਾਦਂ. ਕਟੁਵਿਯਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਂ. ਆਮਗਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਕੋਧਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਗਨ੍ਧੇਨ. ਅਵਸ੍ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਤਿਨ੍ਤਂ. ਮਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਕ੍ਖਿਕਾ. ਨਾਨੁਪਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਨਾਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨ ਖਾਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਂਵੇਗਮਾਪਾਦੀਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਜਾਤੋ.

ਕਟੁਵਿਯਕਤੋਤਿ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਤੋ. ਆਰਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦੂਰੇ ਹੋਤਿ. ਵਿਘਾਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗੀ. ਚਰੇਤੀਤਿ ਚਰਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦੁਮ੍ਮੇਧੋਤਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਟ੍ਟਮੇਵ ਕਥਿਤਂ, ਗਾਥਾਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਟ੍ਟਮੇਵ ਭਾਸਿਤਂ.

੮. ਦੁਤਿਯਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੧. ਅਟ੍ਠਮੇ ਇਦਂ ਤੇ ਮਾਨਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਤੇ ਨਵਵਿਧੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਤੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਵ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵੋ. ਇਦਂ ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ.

੯. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੨. ਨਵਮੇ ਆਵਹਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਆਵਹਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ. ਵਿਵਟੋ ਵਿਰੋਚਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਤੋ ਉਭਤੋ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਤੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਵਿਵਟਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਤੋ ਵਿਵਟਂ ਨਾਮ ਅਸਾਧਾਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਉਭਤੋ ਵਿਵਟਂ ਨਾਮ ਸਾਧਾਰਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਅਤ੍ਤਤੋ ਵਿਵਟਂ ਨਾਮ ਪਟਿਲਦ੍ਧਧਮ੍ਮਗੁਣੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਵਿਵਟਂ ਨਾਮ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ.

੧੦. ਲੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੩. ਦਸਮੇ ਅਭਿਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ. ਆਗਾਲ਼੍ਹੇਨਾਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹੇਨ ਕਕ੍ਖਲ਼ੇਨ. ਫਰੁਸੇਨਾਤਿ ਫਰੁਸਵਚਨੇਨ. ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਫਰੁਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਮਨਾਪੇਨਾਤਿ ਮਨਂ ਅਨਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤੇਨ ਅਵਡ੍ਢਨ੍ਤੇਨ. ਸਨ੍ਧਿਯਤਿਮੇਵਾਤਿ ਘਟਿਯਤਿਯੇਵ. ਸਂਸਨ੍ਦਤਿਮੇਵਾਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਤਿਮੇਵਾਤਿ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਕੁਸਿਨਾਰਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.