੧. ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੬੨. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਤਿਤ੍ਥਭੂਤਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਾ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਤ੍ਥਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਿਤ੍ਥਕਰਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਿਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਤਿਤ੍ਥਿਕਰਾ ਨਾਮ ਤਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕਾ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਨਾਮ ਯੇਸਂ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਰੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾ ਨਾਮ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾ. ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਮ੍ਬੋਜੋ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਆਯਤਨਂ, ਗੁਨ੍ਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੋ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਞ੍ਜਾਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਆਯਤਨਂ ਨਾਮ.

‘‘ਮਨੋਰਮੇ ਆਯਤਨੇ, ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾ;

ਛਾਯਂ ਛਾਯਤ੍ਥਿਨੋ ਯਨ੍ਤਿ, ਫਲਤ੍ਥਂ ਫਲਭੋਜਿਨੋ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੮) –

ਏਤ੍ਥ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੨੬) ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ. ਤਂ ਇਧ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਸਞ੍ਜਾਯਮਾਨਾ ਇਮੇਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਮੋਸਰਣਮਾਨਾਪਿ ਏਤੇਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮੋਸਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਭਾਵੇ ਚ ਨੇਸਂ ਏਤਾਨੇਵ ਤੀਣਿ ਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਤਿਤ੍ਥਭੂਤਾਨਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿਪਿ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਤ੍ਥੇਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਆਯਤਨਾਨੀਤਿਪਿ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਿ. ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਾਨੀਤਿ ਕਾ ਨਾਮੇਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨਾਨਿ. ਸਮਨੁਗਾਹਿਯਮਾਨਾਨੀਤਿ ਕਿਂਕਾਰਣਾ ਏਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਿਯਮਾਨਾਨਿ. ਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਾਨੀਤਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ ਏਤਾਨਿ ਪਾਪਕਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁਸਾਸਿਯਮਾਨਾਨਿ. ਅਪਿਚ ਤੀਣਿਪਿ ਏਤਾਨਿ ਅਨੁਯੋਗਪੁਚ੍ਛਾਵੇਵਚਨਾਨੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ – ‘‘ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਵਾ ਸਮਨੁਗ੍ਗਾਹਤੀਤਿ ਵਾ ਸਮਨੁਭਾਸਤੀਤਿ ਵਾ ਏਸੇਸੇ ਏਕਟ੍ਠੇ ਸਮੇ ਸਮਭਾਗੇ ਤਜ੍ਜਾਤੇ ਤਞ੍ਞੇਵਾ’’ਤਿ.

ਪਰਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾ ਲਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਮ੍ਪਰਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਮ੍ਪਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਪਿ. ਅਕਿਰਿਯਾਯ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕਿਰਿਯਮਤ੍ਤੇ ਸਂਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਚਰਿਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੀ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਚਰਿਯੋ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦੀ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਚਰਿਯੋ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਵਾਦੀ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਵਾਦੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ ਹਿ ਏਤਾਨਿ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਲਦ੍ਧਿਕੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਚਰਿਯੋ…ਪੇ… ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯੋ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਲਦ੍ਧਿਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ ਲਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਾਚਰਿਯਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਹੇਤੁ ਅਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਮ੍ਪਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਨ ਸੁਵਿਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ ਅਕਿਰਿਯਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਏਕੋਪਿ ਏਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸੋਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤੋਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾ ਨਾਮ ਯੋ ਯਥਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਨੁਭਵਤਿ ਵਾ. ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾ, ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮਵੇਦਨਞ੍ਚ ਕਿਰਿਯਵੇਦਨਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਮੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਵਾ ਇਮੇ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਆਬਾਧਾ ਸੇਮ੍ਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਾ ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਾ ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾ ਆਬਾਧਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ ਆਬਾਧਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਰੋਗਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਂ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਤਯੋ ਕਮ੍ਮਰਾਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿਮੇ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯੋ ਵਿਪਾਕੋ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯੋ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯੋਤਿ ਤਯੋ ਵਿਪਾਕਰਾਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵਿਪਾਕਮੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿਮੇ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਵਿਪਾਕਚੇਤਨਾ ਕਿਰਿਯਚੇਤਨਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚੇਤਨਾਰਾਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁਪਿ ਤਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਿਪਾਕਚੇਤਨਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਹੇਤੂਤਿ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਕਾਰਣਾ, ਇਸ੍ਸਰੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਹਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਆਣਤ੍ਤਿਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤੇਨ ਵਾ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਾ ਵਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤੁਂ ਨਾਮ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਕਾਰਣਾਯੇਵ ਪਨ ਇਮਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਪਨੇਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਰੋਗੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਤੀਸੁ ਕਮ੍ਮਰਾਸੀਸੁ ਤੀਸੁ ਵਿਪਾਕਰਾਸੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਚੇਤਨਾਰਾਸੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ.

ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਵਿਨਾ, ਅਕਾਰਣੇਨੇਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਨੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਆਣਤ੍ਤਿਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤੇਨ ਵਾ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਹੇਤੁਨਾ ਵਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤੁਂ ਨਾਮ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਾਯੇਵ ਪਨ ਇਮਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਪਨੇਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਰੋਗਾਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਮਾਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲਦ੍ਧਿਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਲਦ੍ਧਿਤੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨ ਮਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦਂ ਵਦਾਮਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾਯ ਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤਾ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਨੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਆਹ. ਤੇਨਹਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋਤਿ ਤੇਨ ਹਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਦਿ ਏਤਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੇਨ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ ਪਾਣਂ ਅਤਿਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਨ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੂਲਕੇਨ ਨ ਆਣਤ੍ਤਿਮੂਲਕੇਨ ਨ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਹੇਤੁਨਾ ਨ ਅਹੇਤੁਅਪਚ੍ਚਯਾ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੁਂ, ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁਯੇਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵੋ ਲਦ੍ਧਿ. ਯਥਾ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ, ਏਵਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁਯੇਵ ਵਿਰਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂਯੇਵ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯਿਨੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤਨ੍ਤਿ ਸਾਰਭਾਵੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦੋ. ਇਦਂ ਵਾ ਕਰਣੀਯਂ ਇਦਂ ਵਾ ਅਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਇਦਂ ਵਾ ਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਰਣਤ੍ਥਾਯ, ਇਦਂ ਵਾ ਅਕਰਣੀਯਨ੍ਤਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੋ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਾਯਾਮੇਸੁ ਵਾ ਅਸਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਇਦਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਕਰਣੀਯਾਕਰਣੀਯੇ ਖੋ ਪਨ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਿਯਮਾਨੇਤਿ ਏਵਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਚ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਚ ਭੂਤਤੋ ਥਿਰਤੋ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨੇ. ਯਦਿ ਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਾਤੁਂ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਚ ਵਿਰਮਿਤੁਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਕਰਣੀਯਾਕਰਣੀਯਂ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਸ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਿਯਮਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀਨਨ੍ਤਿ ਨਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀਨਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀਨਂ. ਅਨਾਰਕ੍ਖਾਨਂ ਵਿਹਰਤਨ੍ਤਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਨਿਰਾਰਕ੍ਖਾਨਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾਨਂ. ਨ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਸਮਣਵਾਦੋਤਿ ਏਵਂ ਭੂਤਾਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਮਯਂ ਸਮਣਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਸਕਾਰਣੋ ਸਮਣਵਾਦੋ ਨ ਹੋਤਿ ਨ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਸਮਣਾਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਸ੍ਸਮਣਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵਾਤਿ. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਸਕਾਰਣੋ. ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਮਮ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦਿਨੋ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦਿਨੋ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਥਾ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦੇਪਿ.

ਏਵਂ ਇਮੇਸਂ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਕਿਰਿਯਾਯ ਸਣ੍ਠਹਨਭਾਵੇਨ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਂ, ਅਸਾਰਭਾਵੇਨ ਥੁਸਕੋਟ੍ਟਨਸਦਿਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨਭਾਵੇਨ ਅਗ੍ਗਿਸਞ੍ਞਾਯ ਧਮਮਾਨਖਜ੍ਜੁਪਨਕਸਰਿਕ੍ਖਤਂ ਤਂਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸਪਿ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਧਵੇਣੂਪਮਤਂ ਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਬੇਲੁਵਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦਦ੍ਦਭਾਯਿਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਥਵੀ ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨਾ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਲਾਯਨ੍ਤੇਨ ਸਸਕੇਨ ਸਰਿਕ੍ਖਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੇਸਿਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਾਰਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠੋਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ, ‘‘ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਤਥਾ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ਅਨੁਪਵਜ੍ਜੋਤਿ ਉਪਵਾਦਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠੋਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਹਰਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ, ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ ਵਾ. ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ. ਅਪਣ੍ਡਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ ਆਹ.

ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾ ਛ ਧਾਤੁਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਇਮਾ ਛ ਧਾਤੁਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਧਾਤੁਯੋਤਿ ਸਭਾਵਾ. ਨਿਜ੍ਜੀਵਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਹਿ ਸਭਾਵਟ੍ਠੋ ਧਾਤ੍ਵਟ੍ਠੋ ਨਾਮ. ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸਾਨਂ ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਮਨਸ੍ਸ ਉਪਵਿਚਾਰਾ.

ਪਥਵੀਧਾਤੂਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਧਾਤੁ. ਆਪੋਧਾਤੂਤਿ ਆਬਨ੍ਧਨਧਾਤੁ. ਤੇਜੋਧਾਤੂਤਿ ਪਰਿਪਾਚਨਧਾਤੁ. ਵਾਯੋਧਾਤੂਤਿ ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਨਧਾਤੁ. ਆਕਾਸਧਾਤੂਤਿ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਧਾਤੁ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਵਿਜਾਨਨਧਾਤੁ. ਏਵਮਿਦਂ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ. ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤੇ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਛਧਾਤੁਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ. ਤਂ ਉਭਯਥਾਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਛਧਾਤੁਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਪਿ ਏਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ – ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਆਪੋਧਾਤੁ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਵਾਯੋਧਾਤੂਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ, ਆਕਾਸਧਾਤੁ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਸੇਸਾਨਿ ਤੇਵੀਸਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੇਵਾਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਚੇਤਨਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਨ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਂ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਜੀਵੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਂ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਛਧਾਤੁਵਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਧਾਤੁਪਰਿਗ੍ਗਹਾਨੁਸਾਰੇਨ ਤੇਵੀਸਤਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਚਤ੍ਤਾਰੇਵ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਵੀਸਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਾ, ਆਪੋਧਾਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ, ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਛਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਚ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਤੇਵੀਸਤਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿ ਰੂਪਾਨਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤਾਨਿ ਚ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਛਸਟ੍ਠਿ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਨ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਏਕਾਸੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋਪਿ ਤਤ੍ਤਕਾਯੇਵਾਤਿ ਏਕਾਸੀਤਿ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਾਸੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਾਸੀਤਿ ਚੇਤਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਚਤੁਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਤੀਣਿ ਧਮ੍ਮਸਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤਿ ਇਮੇ ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਛਸਟ੍ਠਿ ਚ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਜੀਵੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਤੀਤੇਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਇਦਂ ਵਟ੍ਟਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਥ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਏਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਤਰਹਿਪਿ ਏਤੇਹਿਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਛਧਾਤੁਵਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਚਕ੍ਖੁ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਆਕਰੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਨ੍ਤੀਰਣਾਨੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਕਰੋਤਿ ਆਯਤਨਂ. ਸੋਤਂ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨੋ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਤਿ ਹਿਦਂ ਛਫਸ੍ਸਾਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ. ਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤਾਵ – ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਆਯਤਨਾਨਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ, ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਅਵਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ ਆਯਤਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਸੇਸਾ ਤਯੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਂ. ਉਪਵਿਚਰਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਮਨਂ ਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਉਪਵਿਚਰਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਇਟ੍ਠਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਵਾ, ਯਂ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ. ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤੇ ਇਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮਨੋਪਵਿਚਾਰਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ. ਤਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤਾਵ – ਚਕ੍ਖੁ ਸੋਤਂ ਘਾਨਂ ਜਿਵ੍ਹਾ ਕਾਯੋ, ਰੂਪਂ ਸਦ੍ਦੋ ਗਨ੍ਧੋ ਰਸੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਨਵ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਤੀਣਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠੇਹਿ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਮਨੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਤਯੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਾਨਿ, ਅਰਿਯਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨੇਤਂ ਪਦਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੨੯) ਪਕਾਸਿਤਂ. ਛਨ੍ਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਆਰਦ੍ਧਂ? ਸੁਖਾਵਬੋਧਨਤ੍ਥਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਤਥਾਗਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਂ ਪਚ੍ਚਯਾਵਟ੍ਟਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਕਥੇਤੁਮ੍ਪਿ ਸੁਖਂ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਅਵਬੋਧੇ ਉਤੁਮ੍ਪੀਤਿ ਸੁਖਾਵਬੋਧਨਤ੍ਥਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦੀਨਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਏਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਛਧਾਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਸ ਛਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ, ਕਿਂ ਮਾਤੁ, ਉਦਾਹੁ ਪਿਤੂਤਿ? ਨ ਮਾਤੁ ਨ ਪਿਤੁ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਛਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਗਬ੍ਭੋ ਚ ਨਾਮੇਸ ਨਿਰਯਗਬ੍ਭੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਗਬ੍ਭੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਗਬ੍ਭੋ ਮਨੁਸ੍ਸਗਬ੍ਭੋ ਦੇਵਗਬ੍ਭੋਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਮਨੁਸ੍ਸਗਬ੍ਭੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ? ਇਧ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤਾ ਚ ਨ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਚ ਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਨੇਵ ਤਾਵ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਚ ਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੮).

ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਤ੍ਥੁਦਸਕਂ ਕਾਯਦਸਕਂ ਭਾਵਦਸਕਂ ਤਯੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਯਥੇਵ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਏਵਂ ਨਾਮਰੂਪੇ ਸਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਸਲ਼ਾਯਤਨੇ ਸਤਿ ਫਸ੍ਸਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਫਸ੍ਸੇ ਸਤਿ ਵੇਦਨਾਪਾਤੁਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਵੇਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋਪਿ ਵੇਦਿਯਮਾਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ. ‘‘ਵੇਦਿਯਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਦਿਯਤੀਤਿ ਮਂ ਸਙ੍ਘੋ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੨) ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਵੇਦਿਯਮਾਨੋ ਨਾਮ, ‘‘ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਮਾਨੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਾਮੀਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੩; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੮੦; ਵਿਭ. ੩੬੩) ਏਤ੍ਥ ਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਇਧਾਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ ਬੋਧੇਮਿ ਜਾਨਾਪੇਮਿ. ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਥਾ – ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿ ਤਣ੍ਹਂ ਤੇਭੂਮਕਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਭਾਵਿਕਾ ਪੁਬ੍ਬਤਣ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ ਨਾਮ, ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ ਨਾਮ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵੇਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਜਾਨਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਕਥੇਸਿ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਵੇਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵੇਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਜਾਨਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਕਥੇਸਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪਿਤਾਨਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੩੭) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਯਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੩; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੦; ਵਿਭ. ੨੦੩) ਇਮਾਯ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਆਗਤਂ, ਇਧ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ‘‘ਯੋ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੪; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੧; ਵਿਭ. ੨੦੪) ਇਮਾਯ ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਆਗਤਂ, ਇਧ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਨਿਰੋਧਵਸੇਨ.

ਤਤ੍ਥ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਤਿ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗੇਨ ਚ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧੇਨ ਚ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਮੇਵ. ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਪਦੇਹਿ ਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋਤਿਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋਤਿਪਿ ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਰੋਧਨਾਮੇਨ ਕਥੀਯਤਿ. ਕੇਵਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ. ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਰਾਸਿਸ੍ਸ. ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਾਮ ਖੀਣਾਕਾਰੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਖੀਣਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਸੁਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋਤਿ ਨ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਤੂਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤੂਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਤ੍ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ. ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਿ ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ‘‘ਨ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਹਾਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਛ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਾਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.