੭. ਪਠਮਮਹਾਪਞ੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਅਭਿਜਾਨਾਥਾਤਿ ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਥ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਾਯ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚੇਥ, ਤਂ ਕਿਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਤੇ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਸਾਸਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮਧੁਰਂ ਠਪਯਿਂਸੁ. ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਂਸੂਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਂਸੂਤਿ ‘‘ਨ ਇਦਂ ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪ੍ਪਟਿਸੇਧੇਸੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇ ਕਿਰ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਨਾਮ ਅਨ੍ਧਸਦਿਸਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਥੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਿਂਸੁ.

ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਿ ਚ ਵਿਘਾਤਨ੍ਤਿ ਅਸਮ੍ਪਾਦਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਮਮ ਸਾਸਨਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਇਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤਤੋਪਿ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਤੋਪਿ. ਆਰਾਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਿਤੋਸੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਰਾਧਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਕਧਮ੍ਮੇਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ. ਇਮਿਨਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਪਰਤੋ ਕਤਮਸ੍ਮਿਂ ਏਕਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਮਾਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਦਯਬ੍ਬਯੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸਾਵੀ. ਸਮ੍ਮਦਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮੇਚ੍ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸਭਾਗਤ੍ਥਂ ਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਟੁਮਂ ਕਰੋ ਹੋਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਮਭਵਾਦੀਸੁ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵਾਦੀਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਆਹਾਰਤੋ ਠਿਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਠਿਤਿਹੇਤੁ ਆਹਾਰੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਧਮ੍ਮੇ. ਨਨੁ ਚ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾ ਦੇਵਾ ਅਹੇਤੁਕਾ ਅਨਾਹਾਰਾ ਅਫਸ੍ਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਭ. ੧੦੧੭), ਤਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਾਰਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੧) ਇਦਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਹਾਰਲਕ੍ਖਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸੋ ਚ ਯਂ ਯਂ ਫਲਂ ਜਨੇਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਤਿ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਹਾਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਮ੍ਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਹਾਰਂ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਅਨਾਹਾਰਂ. ਕੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਆਹਾਰੋ? ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੬੧). ਅਯਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੇ ਗਹਿਤੇ ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਾਹਾਰੋਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਗਹਿਤੋਵ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਸਞ੍ਞੀਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਧਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਧਿ ਵਤੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਅਭਾਵੋਯੇਵ ਸਾਧੁ. ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਧਬਨ੍ਧਾਦਿਪਚ੍ਚਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਸਤਿ ਨਤ੍ਥੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਤਿਂ ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸਞ੍ਞੀਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਯਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਪਣਿਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਰੂਪਸਦਿਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਸਯਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਯਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤਦੇਵ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਜਿਯਾਵੇਗੇਨ ਖਿਤ੍ਤਸਰੋ ਯਾਵ ਜਿਯਾਵੇਗੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਯਾਵ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇ ਖੀਣਵੇਗੋ ਵਿਯ ਸਰੋ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਚਵਨਕਾਲੇ ਚ ਤੇਸਂ ਸੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਕਾਮਾਵਚਰਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚੁਤਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ.

ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਨੇਰਯਿਕਾ ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਫਲੂਪਜੀਵੀ, ਨ ਪੁਞ੍ਞਫਲੂਪਜੀਵੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਕੋ ਆਹਾਰੋਤਿ? ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਆਹਾਰੋ. ਕਿਂ ਪਞ੍ਚ ਆਹਾਰਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਪਞ੍ਚ, ਨ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨਨੁ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਦੇਵ ਤੇਸਂ ਠਿਤਿਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨ ਚ ਤਾਵ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਾਵ ਨ ਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੦, ੨੬੮; ਅ. ਨਿ. ੩.੩੬).

ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭਾਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਵਾਦੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਮੁਖੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਖੇਲ਼ੋਪਿ ਹਿ ਤੇਸਂ ਆਹਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਖੇਲ਼ੋ ਹਿ ਨਿਰਯੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਗ੍ਗੇ ਸੁਖਵੇਦਨਿਯੋ. ਇਤਿ ਕਾਮਭਵੇ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਸਞ੍ਞੇ ਸੇਸਾਨਂ ਤਯੋ, ਅਸਞ੍ਞਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਵਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਯੋ ਵਾ ਪਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰੋ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ, ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਜਾਨਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.