੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ
(੧੬) ੧. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਕਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਕਸਭਾਵੋ. ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਵਟ੍ਟੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਾਗਾਯਾਤਿ ਵਟ੍ਟੇ ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ, ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਵਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਯ ਵਿਗਮਾਯ. ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਾਯ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯ, ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ. ਉਪਸਮਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ. ਸਮ੍ਬੋਧਾਯਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ, ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੯੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ੧੨੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯਾਤਿ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯ.
ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪਦੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਵਾਣਿਜੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣਿਯਸ੍ਸ. ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਵਾਣਿਜੋ ਨਾਮ ਗੁਲ਼ਵਾਣਿਜੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਗੁਲ਼ਫਾਣਿਤਖਣ੍ਡਸਕ੍ਕਰਾਦੀਨਿ ਸਕਟੇਨਾਦਾਯ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਾਮਿਕਾ ‘‘ਵਿਸਂ ਨਾਮ ਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਘੋਰਂ. ਯੋ ਨਂ ਖਾਦਤਿ, ਸੋ ਮਰਤਿ. ਕਣ੍ਟਕਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਉਭੋਪੇਤੇ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾ. ਕੋ ਏਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਥਕੇਸੁਂ, ਦਾਰਕੇ ਚ ਪਲਾਪੇਸੁਂ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾਣਿਜੋ ‘ਅਵੋਹਾਰਕੁਸਲਾ ਇਮੇ ਗਾਮਿਕਾ, ਹਨ੍ਦ ਨੇ ਉਪਾਯੇਨ ਗਾਹਾਪੇਮੀ’’ਤਿ ‘‘ਅਤਿਮਧੁਰਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਅਤਿਸਾਦੁਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਗੁਲ਼ਂ ਫਾਣਿਤਂ ਸਕ੍ਕਰਂ ਸਮਗ੍ਘਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਕੂਟਮਾਸਕਕੂਟਕਹਾਪਣਾਦੀਹਿ ਵਾਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਾਮਿਕਾ ਤੁਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਾ ਵਗ੍ਗਵਗ੍ਗਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ.
ਤਤ੍ਥ ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਵਾਣਿਜਸ੍ਸ ‘‘ਵਿਸਕਣ੍ਟਕਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਉਗ੍ਘੋਸਨਂ ਵਿਯ ਭਗਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਕਥਨਂ, ਵਿਸਕਣ੍ਟਕੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਕਰਣਂ ਵਿਯ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਪਦੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹਕਰਣਂ.
ਕਤਮੋ ਏਕਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਕਥਂ? ਯਦਾ ਹਿ ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੋ ਹੋਤਿ, ਵੀਥਿਂ ਨਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੂਟਗੋਣੋ ਵਿਯ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਧਾਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਏਸ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਪਸੀਦਤਿ, ਵਿਨੀਵਰਣੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਕਥਂ? ਯਥਾ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਕੂਟਾਗਾਰਕਣ੍ਣਿਕਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਸਾਖਾਪਲਾਸਚ੍ਛੇਦਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਫਰਸੁਧਾਰਾਯ ਵਿਪਨ੍ਨਾਯ ਮਹਾਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਪਿ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਕਮ੍ਮਾਰਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਖਿਣਂ ਫਰਸੁਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨੇਸ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਅਯਂ ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ, ਇਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨੁ ਖੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ, ਸਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਹਜਾਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਰੂਪਞ੍ਚ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਸੇਸਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਪੁਰਿਮਞ੍ਚ ਅਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਂ, ਪਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪੁਨ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਞ੍ਚਪੇਤੇ ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਭਾਵਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ, ਨਿਰੋਧਪਜਾਨਨਾ ਪਟਿਪਦਾ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਤਦਾਸ੍ਸ ਇਮਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਖੋਤਿਆਦਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੨੯੭. ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾਦਿਧਮ੍ਮਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਙ੍ਘਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਦਿਸਙ੍ਘਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਸੀਲਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਅਖਣ੍ਡਤਾਦਿਸੀਲਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਚਾਗਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਚਾਗਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਮੁਤ੍ਤਚਾਗਤਾਦਿਚਾਗਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਦੇਵਤਾ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਆਨਾਪਾਨੇ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਮਰਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਕੇਸਾਦਿਭੇਦਂ ਰੂਪਕਾਯਂ ਗਤਾ, ਕਾਯੇ ਵਾ ਗਤਾਤਿ ਕਾਯਗਤਾ, ਕਾਯਗਤਾ ਚ ਸਾ ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਰਸ੍ਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕੇਸਾਦਿਕਾਯਕੋਟ੍ਠਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਪਸਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਦੁਵਿਧੋ ਵਾ ਉਪਸਮੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੋ ਚ ਖਯੂਪਸਮੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੋ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਖਯੂਪਸਮੋ ਨਾਮ ਮਗ੍ਗੋ. ਏਵਮੇਤਂ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਉਪਸਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦਸਸੁ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ
(੧੬) ੨. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੨੯੮. ਦੁਤਿਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਵਿਧਾਯਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ.
੨੯੯. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਯਪਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ.
੩੦੨. ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਨੁਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ.
੩੦੩. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਨ ਯਾਵ ਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਾ ਪਵਡ੍ਢਤਿ. ਨਿਯਾਮੇ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵਡ੍ਢਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਨ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਪਵਡ੍ਢਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਪਤ੍ਤੇ ਵਡ੍ਢਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
੩੦੪. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾਵ, ਨ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ, ਏਕਚ੍ਚਾ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਨ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਯਂ ਤਿਵਿਧਾ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚ. ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾਵ ਹੋਤਿ ਨ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ. ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਨ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਵਿਧਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਸਗ੍ਗਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਨਿਰਯਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਪ੍ਪਮਾਣਾਪਿ ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਾ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਿਲਵਮਾਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਸਗ੍ਗਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਅਪਾਯੇਸੁਯੇਵ ਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪੇਤੀਤਿ.
੩੦੫. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਝਾਨਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ, ਝਾਨਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਦੇਤਿ, ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ, ਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਕਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਸਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਨਾਕਡ੍ਢਤਿ. ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਾਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਭਾਵਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਸਚੇ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਦੇਤਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਏਵਮਯਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਲੋਕਿਕਾ ਭਵਨਿਪ੍ਫਾਦਿਕਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੦੬. ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਯਾ ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਰੂਪਂ. ਸਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਂ. ਤਦੇਤਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਣਂ ਹਨਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਚਰਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ ਯਂ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤ-ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨ-ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਇਦਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ‘‘ਪਾਣਂ ਹਨਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਚਰਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਨ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਇਮਿਨਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤਦੇਵ ਪਨ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਣਂ ਹਨਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਚਰਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾ, ਏਵਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮਨੋਕਮ੍ਮੇਸੁ ‘‘ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ, ਪਿਸੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਫਰੁਸਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਫਂ ਪਲਪਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁਨੋ, ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਚ ਸਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਯਾ ਚ ਚੇਤਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾਵ ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਨਾ ਨਾਮ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾਵ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨਾਮ, ਚੇਤਨਾਪਤ੍ਥਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਾ ਪਣਿਧਿ ਨਾਮ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਚੇਤਨਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਾਮ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਿਕਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਪਿਕਾ ਲਾਮਿਕਾ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੋਪਿਤਂ. ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ.
‘‘ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸੂਪੇਤੋ, ਅਮ੍ਬੋਯਂ ਅਹੁਵਾ ਪੁਰੇ;
ਤਮੇਵ ਪੂਜਂ ਲਭਮਾਨੋ, ਕੇਨਮ੍ਬੋ ਕਟੁਕਪ੍ਫਲੋ.
‘‘ਪੁਚਿਮਨ੍ਦਪਰਿਵਾਰੋ, ਅਮ੍ਬੋ ਤੇ ਦਧਿਵਾਹਨ;
ਮੂਲਂ ਮੂਲੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠਂ, ਸਾਖਾ ਸਾਖਾ ਨਿਸੇਵਰੇ;
ਅਸਾਤਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ, ਤੇਨਮ੍ਬੋ ਕਟੁਕਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੭੧-੭੨) –
ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯ ਹਿ ਇਧਾਪਿ ਕਟੁਕਨ੍ਤਿ ਤਿਤ੍ਤਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਅਮਧੁਰਤ੍ਤਾਯ.
ਇਮਸ੍ਮਿ ਪਨ ਬੀਜੂਪਮਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾ ਆਹਂਸੁ. ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਧ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਾਵ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਕਥਿਤਾ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ
(੧੬) ੩. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦੮. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਅਯਾਥਾਵਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋਤਿ ਤਾਯੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਦਸਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਛਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਏਵਰੂਪਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੦੯. ਦੁਤਿਯੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਯਾਥਾਵਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਅਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋਤਿ ਤਾਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ. ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦਸਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਤੋ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਬੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਚ.
੩੧੦. ਤਤਿਯੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਰਮਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਹਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਨਾਮ, ਤੇਹਿਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਰਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨਿਰਯੇ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਕੋਟਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਹਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯੇ ਤਸ੍ਸ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਾਦੇਤਿ. ਤਾਯ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸਗ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਮਗ੍ਗੋ. ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇ ਮਹਾਜਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਪਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਪਿਟ੍ਠਿਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਨ ਝਾਯਤੀਤਿ? ਝਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਝਾਯਮਾਨੇਪਿ ਏਸ ਆਕਾਸੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਪਚ੍ਚਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੩੧੧. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਮਕ੍ਖਲੀਤਿ ‘‘ਮਾ ਖਲੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ. ਨਦੀਮੁਖੇਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਦੀਨਂ ਸਮਾਗਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਨ੍ਦਰਾਨਂ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕਾਨਂ, ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ, ਲੋਣਿਯਾ ਚ, ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਨਦਿਯਾ ਚਾਤਿ ਏਤੇਸਮ੍ਪਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਮਾਗਤਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਉਦਕਂ. ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਕੁਮਿਨਂ. ਉਡ੍ਡੇਯ੍ਯਾਤਿ ਓਡ੍ਡੇਯ੍ਯ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਨਲ਼ੇਹਿ ਵਾ ਉਚ੍ਛੂਹਿ ਵਾ ਵੇਲ਼ੂਹਿ ਵਾ ਪਲਾਸਨ੍ਤਿਸਲਾਕਾਯ ਵਾ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾ ਕੁਮ੍ਭੇ ਗਣ੍ਹਨਪ੍ਪਮਾਣਕੁਮਿਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਾ ਯੋਤ੍ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਦੀਮੁਖਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਖਾਣੁਕੇ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਯੋਤ੍ਤੇਹਿ ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਖੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਸ੍ਸਾਪਿ ਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨਯਾਯਾਤਿ ਅਵਡ੍ਢਿਯਾ. ਬ੍ਯਾਸਨਾਯਾਤਿ ਵਿਨਾਸਾਯ. ਮਕ੍ਖਲਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋਤਿ ਅਯਂ ਮਕ੍ਖਲਿ ਗੋਸਾਲੋ ਤੁਚ੍ਛਪੁਰਿਸੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਖਿਪ੍ਪਂ ਮਞ੍ਞੇ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਮਨੁਸ੍ਸਕੁਮਿਨਂ ਵਿਯ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ.
੩੧੨. ਪਞ੍ਚਮਾਦੀਸੁ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇਤਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਨਾਮ ਬਾਹਿਰਕਸਾਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ, ਗਣੋਪਿ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤੀਤਿ ਯੋ ਆਚਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤੀਤਿ ਯਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਸਮਾਦਪੇਤਿ. ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਥਾਭਾਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਦਪਕੋ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਸੁ ਜਙ੍ਘਸਤਂ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲੇਨ ਸਮਕਮੇਵ ਅਕੁਸਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੩੧੩. ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਕ੍ਖਾਤੇ ਸੁਦੇਸਿਤੇ. ਏਵਰੂਪੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਗਣੋ ਚ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਦਪਕੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਕੁਸਲੇਨ ਸਮਕਂ ਕੁਸਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੩੧੪. ਦਾਯਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਾਯਕਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਮਾਣੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਥੋਕਂ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤਿਰੇਕੇ ਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਹਿ ਅਤਿਰੇਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨੋ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨਾਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸ੍ਸ ਪਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਮਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ ਮਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਮੂਲਿਕਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਲਭਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਰੇਕਗ੍ਗਹਣਮੂਲਂ ਹਿਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਭਰਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
੩੧੫. ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇਨ ਮਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਤੇਨ ਹਿ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਹਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁ ਹੋਤਿ, ਦਾਯਕੋ ਅਪ੍ਪਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪੋ, ਦਾਯਕੋ ਬਹੁਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋਪਿ ਬਹੁ, ਦਾਯਕੋਪਿ ਬਹੁਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਮਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭੋ ਥਾਵਰੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਪਸਨ੍ਨਾਪਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸਾਦਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਾਸਨਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਰੋਤਿ.
ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ – ਰੋਹਣਜਨਪਦੇ ਕਿਰ ਕੁਟਿਮ੍ਬਿਯਵਿਹਾਰੇ ਏਕੋ ਦਹਰੋ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਸਮਯੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਏਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕਾਰਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਕਟਚ੍ਛੁਭਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਕਟਚ੍ਛੁਭਤ੍ਤਮੇਵ ਲਭਤਿ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਏਕਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਮੇਵ ਕਟਚ੍ਛੁਭਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੂਪਕਭਦਨ੍ਤੋ ਏਵਰੂਪੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਕਥੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਗੁਣੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਏਕਦਿਵਸੇਨੇਵ ਸਟ੍ਠਿ ਧੁਰਭਤ੍ਤਾਨਿ ਠਪੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਲਾਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ.
ਸਦ੍ਧਾਤਿਸ੍ਸਮਹਾਰਾਜਾਪਿ ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਂ ਤਿਸ੍ਸਾਮਚ੍ਚਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਏਕਂ ਤਿਤ੍ਤਿਰਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਪਰਿਭੋਗਸਮਯੇ ‘‘ਅਗ੍ਗਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਸਾਲਪਰਿਵੇਣੇ ਮਹਾਥੇਰਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਗ੍ਗਾਹਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਤਿਰਮਂਸਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਥੋਕਂਯੇਵ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਗੁਣੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ, ਤਾਤ, ਅਟ੍ਠ ਤੇ ਧੁਰਭਤ੍ਤਾਨਿ ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਦੇਮੀਤਿ. ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠ ਦੇਮੀਤਿ. ਤਾਨਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਦੇਮੀਤਿ. ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਤਾਨਿ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠ ਦਮ੍ਮੀਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭੋ ਥਾਵਰੋ ਹੋਤਿ.
ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ – ਦੀਘਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਭੋਜੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤਸਰਕਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ‘‘ਸਮਣਾ ਕਿਰ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵੇਲਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਸਰਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਮੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਸਰਕਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ. ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਸਚ੍ਚੋਯੇਵ ਏਤੇਸਂ ਸਮਣਾਨਂ ਗੁਣੋ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਿਹਾਰੇ ਚੇਤਿਯਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ.
ਪਸਨ੍ਨਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਸਨ੍ਨਾਨਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਾਦੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਡ੍ਢਤਿਯੇਵ.
ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸੇ ਪਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਭਵਿਤੁਂ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਮੋਸਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਧਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੧੬-੧੨੯) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਾਸਨਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ.
ਨੋ ਦਾਯਕੇਨਾਤਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਨ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਤ੍ਤਕੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਕਾਰਣਾ ਹਿ ਏਸ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਮੇਵ ਲਭਤਿ.
੩੧੬. ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਾਤਪਤਪ੍ਪਨਮਰੁਪ੍ਪਪਾਤਪਤਨਾਦਿਚ੍ਚਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ-ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਨਿ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਬਾਹਿਰਸਮਯੇ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਪਚਰਣਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਨਿਰਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.
੩੧੭. ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਥਂ? ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਂ ਪਸ੍ਸਸੁਖਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਤਯੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਸੋ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾ ਚਵਤਿ? ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚ –
‘‘ਕੁਸੋ ਯਥਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਹਤ੍ਥਮੇਵਾਨੁਕਨ੍ਤਤਿ;
ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੁਪ੍ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ, ਨਿਰਯਾਯੁਪਕਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੧੧) –
ਅਪਾਯਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਤਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.
੩੧੮. ਯੋ ਕੁਸੀਤੋ, ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਤਪਚਰਣੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਪਚਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨੋ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਧਰੋ ਮਧੁਰਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਮੁਦੁਕਾਸੁ ਸੇਯ੍ਯਾਸੁ ਸਯਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚੇਵ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ. ਸੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਤਪਚਰਣਸ੍ਸ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਤਿਬਹੁਂ ਨਿਰਯੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਾਮ.
੩੧੯. ਯੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਸੋ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਤ੍ਤੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪੂਰਣਞ੍ਚੇਵ ਉਗ੍ਗਹਿਤਬੁਦ੍ਧਵਚਨਞ੍ਚ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਿਰਿਯਞ੍ਚ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ. ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਵੇ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇਪਿ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ ਨਾਮ.
੩੨੦. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗੂਥੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਤਰਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ? ਨਵਕਨਿਪਾਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧੨) ਸਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸੁਤ੍ਤ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਨਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨਿਰਯਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਥੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਖੀਣਨਿਰਯਮ੍ਹਾ ਖੀਣਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਕਾ ਖੀਣਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਖੀਣਾਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤਾਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਫਲਤ੍ਥਾਯ ਵਾਯਮਿਤੁਂ ਨ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਂ ਸਂਵੇਗਂ ਜਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਮਾਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਤਿ ਥੋਕਮਤ੍ਤਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੋ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਿਙ੍ਘਿਯਮਾਨੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋਵ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮੀਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਨ ਵਣ੍ਣਯਾਮਿ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯੋ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਹਰਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ
(੧੬) ੪. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੨. ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇਤਿ ਜਮ੍ਬੁਯਾ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਪਾਕਟੋ ਦੀਪੋਤਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਕਿਰ ਦੀਪਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਣਭੂਤਾ ਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧਾ ਪਣ੍ਣਾਸਯੋਜਨਸਾਖਾ ਪਞ੍ਚਦਸਯੋਜਨਾਵਟ੍ਟਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਬ੍ਬਤੇ ਜਾਤਾ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਾਯਿਨੀ ਮਹਾਜਮ੍ਬੂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਾਯ ਅਯਂ ਦੀਪੋ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦੀਪੇ ਜਮ੍ਬੁਰੁਕ੍ਖੋ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਾਯੀ, ਤਥਾ ਅਪਰਗੋਯਾਨੇ ਕਦਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ, ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੂਸੁ ਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖੋ, ਪੁਬ੍ਬਵਿਦੇਹੇ ਸਿਰੀਸਰੁਕ੍ਖੋ, ਅਸੁਰਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਾਟਲਿਰੁਕ੍ਖੋ, ਸੁਪਣ੍ਣਾਨਂ ਸਿਮ੍ਬਲਿਰੁਕ੍ਖੋ, ਦੇਵਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋਤਿ ਇਮੇਪਿ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਾਯਿਨੋਵ.
‘‘ਪਾਟਲੀ ਸਿਮ੍ਬਲੀ ਜਮ੍ਬੂ, ਦੇਵਾਨਂ ਪਾਰਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ;
ਕਦਮ੍ਬੋ ਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖੋ ਚ, ਸਿਰੀਸੋ ਭਵਤਿ ਸਤ੍ਤਮੋ’’ਤਿ.
ਆਰਾਮਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮਫਲਾਰਾਮਾਨਂ ਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨ-ਜੀਵਕਮ੍ਬਵਨ-ਜੇਤਵਨਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮਸਦਿਸਂ. ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ, ਨ ਬਹੁਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਨਾਗਵਨਸਾਲਵਨਚਮ੍ਪਕਵਨਾਦਿਸਦਿਸਂ ਵਙ੍ਕਪਬ੍ਬਤਹਿਮਵਨ੍ਤਪਬ੍ਬਤਪਦੇਸਾਦੀਸੁ ਅਰਞ੍ਞਵਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭੂਮਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਜੇਤਵਨਵਿਹਾਰਮਗਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤਾਦਿਸਦਿਸਂ ਸਮਂ ਭੂਮਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਜੇਤਵਨਪੋਕ੍ਖਰਣਿਗਗ੍ਗਰਾਪੋਕ੍ਖਰਣਿਸਦਿਸਾਨਂ ਵਟ੍ਟਚਤੁਰਸ੍ਸਦੀਘਵਙ੍ਕਾਦਿਸਣ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀਨਂ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਕ੍ਕੂਲਵਿਕੂਲਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕੂਲਞ੍ਚ ਵਿਕੂਲਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕੂਲਂ ਉਨ੍ਨਤਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਕੂਲਂ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਨਦੀਨਂ ਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਤਂ ਦੁਗ੍ਗਮਤ੍ਤਾ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥਜਾਤਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਆਹਰਿਯਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਾਦੀਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਨ੍ਤਿ ਗਿਰਿਵਿਸਮਂ. ਯੇ ਓਦਕਾਤਿ ਯੇ ਚ ਉਦਕੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਯੇਵ ਬਹੁਤਰਾ. ਇਤੋ ਕਿਰ ਸੁਵਣ੍ਣਭੂਮਿ ਸਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਨਿ ਯੋਜਨਸਤਾਨਿ ਹੋਤਿ, ਏਕੇਨ ਵਾਤੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਨਾਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤੇਹਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਨਾਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਮ੍ਪਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਮਚ੍ਛਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵ ਗਤਾ. ਏਵਂ ਓਦਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਪਿਚ ਥਲਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਦਕਸ੍ਸ ਚ ਬਹੁਭਾਵੇਨਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਹਾਤਲ਼ਾਕੇ ਏਕੋਵ ਉਪ੍ਪਲਗਚ੍ਛੋ ਅਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਪਣ੍ਣਾਨਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਚ ਏਕਂ ਉਪ੍ਪਲਮਕੁਲਂ ਅਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਵਿਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦੀਪਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਉਪ੍ਪਲਮਕੁਲਂ ਵਿਯ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤੋ, ਸੇਸਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਉਦਕਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਓਕਾਸੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਦੀਪਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤੋ ਮਜ੍ਝੇ ਉਪ੍ਪਲਮਕੁਲਂ ਵਿਯ, ਸੇਸਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਉਦਕਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਓਕਾਸੋ. ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤੇ ਉਦਕੇ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਓਦਕਾਵ ਬਹੁਤਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੨੩. ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਇਧ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਗਜਙ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਨਿਗਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰੇਨ ਮਹਾਸਾਲਾ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਸਲ੍ਲਵਤੀ ਨਾਮ ਨਦੀ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ. ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਸੇਤਕਣ੍ਣਿਕਂ ਨਾਮ ਨਿਗਮੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਥੂਣਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ. ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਉਸੀਰਦ੍ਧਜੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ, ਤਤੋ ਪਰਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ, ਓਰਤੋ ਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੯) ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਜਨਪਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਜਨਪਦੋ ਮੁਦਿਙ੍ਗਸਣ੍ਠਾਨੋ ਉਜੁਕੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਸੀਤਿਯੋਜਨੋ ਹੋਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਮਜ੍ਝੇਨ ਪਨ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕੋ, ਪਰਿਯਨ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨਵਮਤ੍ਤਯੋਜਨਸਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਮਹਾਸਾਵਕਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਕਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਬੁਦ੍ਧਮਾਤਾ ਬੁਦ੍ਧਪਿਤਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯਾਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਕਲੋਪਿ ਹਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸੋ ਨਾਮ, ਸੇਸਦੀਪਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਾ ਜਨਪਦਾ. ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪੇ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪਦੇਸੋ ਨਾਮ, ਸੇਸੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੩੨੪. ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ ਅਜਲ਼ਾ ਅਨੇਲ਼ਮੂਗਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਪਞ੍ਞਾ, ਝਾਨਪਞ੍ਞਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ, ਫਲਪਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ ਨਾਮ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਜਲ਼ਾ ਨਾਮ. ਯੇਸਂ ਏਲ਼ਾ ਮੁਖਤੋ ਨ ਗਲਤਿ, ਤੇ ਅਨੇਲ਼ਮੂਗਾ ਨਾਮ, ਅਨੇਲ਼ਮੁਖਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਮੁਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਬਲਾਤਿ ਸਮਤ੍ਥਾ, ਕਾਯਬਲੇਨ ਚੇਵ ਞਾਣਬਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਂ ਜਾਨਿਤੁਂ. ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾ. ਜਲ਼ਾਤਿ ਮਨ੍ਦਾ ਮੋਮੂਹਾ.
੩੨੫. ਅਰਿਯੇਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਗਤਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ.
੩੨੬. ਯੇ ਲਭਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯਾਤਿ ਯੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿ.
੩੨੭. ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਵੇਦਿਤਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ. ਸਵਨਾਯਾਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸੋਤੁਂ.
੩੨੮. ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਪਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
੩੨੯. ਧਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਪਗੁਣਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.
੩੩੦. ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਮਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ.
੩੩੧. ਸਂਵੇਜਨੀਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਸਂਵੇਗਜਨਕੇਸੁ ਕਾਰਣੇਸੁ. ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਵੇਗਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
੩੩੨. ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.
੩੩੩. ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਭਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਞ੍ਚ ਫਲਸਮਾਧਿਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ.
੩੩੪. ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮਰਸਾਨਞ੍ਚ. ਉਞ੍ਛੇਨ ਕਪਾਲਾਭਤੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਉਞ੍ਛਾਚਾਰੇਨ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲੇਨ ਵਾ ਕਪਾਲੇਨ ਆਭਤਭਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯੋ ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵ ਖਾਦਨੀਯਸ੍ਸ ਭੋਜਨੀਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਂਖਣਂਯੇਵ ਨ ਤਂ ਲਭਤਿ, ਅਯਂ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਂ ਨ ਲਾਭੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸਪਿ ਤਂਖਣਂਯੇਵ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸਾ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਂ ਨ ਲਾਭੀ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸਾ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਾਨਂ ਲਾਭੀ ਨਾਮ. ਸੋ ਉਤ੍ਤਮਕੋਟਿਯਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਸੋਕੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਪਾਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਇਦਂ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਤ੍ਤਮਪਣੀਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਕਿਂ ਨਾਮਾਤਿ? ਇਦਂ ਉਞ੍ਛੇਨ ਕਪਾਲਾਭਤੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤੇ ਉਪਾਦਾਯ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
੩੩੫. ਅਤ੍ਥਰਸਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਰਸੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋ ਨਾਮ ਅਮਤਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.
ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਪੇਯ੍ਯਾਲੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.