(੨੧੭) ੧੦. ਖਣਿਕਕਥਾ

੯੦੬. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਆਪੋ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤੇਜੋ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਵਾਯੋ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਤਿਣਕਟ੍ਠਵਨਪ੍ਪਤਯੋ ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ, ਆਵੁਸੋ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਰੂਪਾ ਨ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਤਜ੍ਜੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਗਸ੍ਸ [ਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਵਸ੍ਸ (ਬਹੂਸੁ)] ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ, ਆਵੁਸੋ, ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਰੂਪਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਤਜ੍ਜੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਗਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਰੂਪਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਜ੍ਜੋ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਗਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ [ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੬]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸੋਤਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਘਾਨਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੋ ਚੇਵ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯੋ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਨ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ…ਪੇ… ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੋ ਚੇਵ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਯੋ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ…ਪੇ… ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੋ ਚੇਵ ਕਾਯੋ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਬਾਹਿਰਾ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਜ੍ਜੋ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਭਾਗਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ [ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੬]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਕਾਯਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੦੭. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ. ਤੇਨ ਹਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ.

ਖਣਿਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਬਾਵੀਸਤਿਮਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਅਰਹਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਰਹਾ ਆਨੇਞ੍ਜੇ ਠਿਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾਯ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਪਿਨਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਪਿਨਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਪਿਨਗਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ.