੨੦. ਵੀਸਤਿਮਵਗ੍ਗੋ
(੧੯੮) ੫. ਮਗ੍ਗਕਥਾ
੮੭੨. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ …ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ –
‘‘ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਚਤੁਰੋ ਪਦਾ;
ਵਿਰਾਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਮਾ’’ਤਿ [ਧ. ਪ. ੨੭੩ ਧਮ੍ਮਪਦੇ].
ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ.
੮੭੩. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸਾ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….
੮੭੪. ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ; ਏਵਮਸ੍ਸਾਯਂ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ [ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੧]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ.
੮੭੫. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸਮਣੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਦੁਤਿਯੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਣੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤਿਯੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਣੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਚਤੁਤ੍ਥੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਣੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਖੋ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸਮਣੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਦੁਤਿਯੋਪਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯੋਪਿ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਣੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਖੋ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਇਧੇਵ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਸਮਣੋ, ਇਧ ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣੋ, ਇਧ ਤਤਿਯੋ ਸਮਣੋ, ਇਧ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸਮਣੋ. ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਸਮਣੇਭਿ ਅਞ੍ਞੇਹੀ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ.
ਮਗ੍ਗਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.