(੧੭੭) ੧. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਕਥਾ
੮੦੨. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਅਤ੍ਥਿ ਬੁਦ੍ਧਵੁਤ੍ਥਾਨਿ ਚੇਤਿਯਾਨਿ ਆਰਾਮਵਿਹਾਰਗਾਮਨਿਗਮਨਗਰਾਨਿ ਰਟ੍ਠਾਨਿ ਜਨਪਦਾਨੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ ਬੁਦ੍ਧਵੁਤ੍ਥਾਨਿ ਚੇਤਿਯਾਨਿ ਆਰਾਮਵਿਹਾਰਗਾਮਨਿਗਮਨਗਰਾਨਿ ਰਟ੍ਠਾਨਿ ਜਨਪਦਾਨਿ, ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ.
ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਭਗਵਾ ਲੁਮ੍ਬਿਨਿਯਾ ਜਾਤੋ, ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਚਾਪਾਲੇ ਚੇਤਿਯੇ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠੋ, ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਭਗਵਾ ਲੁਮ੍ਬਿਨਿਯਾ ਜਾਤੋ…ਪੇ… ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ.
ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਸੁਭਗਵਨੇ ਸਾਲਰਾਜਮੂਲੇ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੧]; ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯਂ ਉਰੁਵੇਲਾਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧੇ ਪਠਮਾਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੪.੨੧]; ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯਂ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਾਮਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲ਼ਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੮੦]; ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ’’ਤਿ; ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯਂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯ’’ਨ੍ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧]! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ.
੮੦੩. ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਜਾਤੋ, ਲੋਕੇ ਸਂਵਡ੍ਢੋ, ਲੋਕਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਵਿਹਰਤਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇਨਾਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੪.੩੬]? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਜਾਤੋ, ਲੋਕੇ ਸਂਵਡ੍ਢੋ, ਲੋਕਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਵਿਹਰਤਿ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇਨ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.