੧੬. ਸੋਲ਼ਸਮਵਗ੍ਗੋ

(੧੫੯) ੪. ਅਧਿਗਯ੍ਹਮਨਸਿਕਾਰਕਥਾ

੭੪੯. ਅਧਿਗਯ੍ਹ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਫਸ੍ਸੇਨ ਤਂ ਫਸ੍ਸਂ ਫੁਸਤਿ, ਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ…ਪੇ… ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ… ਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ… ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ… ਤੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ… ਤੇਨ ਵਿਚਾਰੇਨ… ਤਾਯ ਪੀਤਿਯਾ… ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ… ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਂ ਪਞ੍ਞਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੭੫੦. ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਤਿਣ੍ਣਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੭੫੧. ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਤਿਣ੍ਣਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੭੫੨. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਅਤੀਤਂ ‘‘ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਅਨਾਗਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਤਿਣ੍ਣਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੭੫੩. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਧਿਗਯ੍ਹ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ, ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ, ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ, ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ [ਧ. ਪ. ੨੭੭-੨੭੯].

ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਧਿਗਯ੍ਹ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ.

ਅਧਿਗਯ੍ਹਮਨਸਿਕਾਰਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.