੭. ਸਤ੍ਤਮਵਗ੍ਗੋ

(੬੭) ੫. ਪਰਿਭੋਗਮਯਪੁਞ੍ਞਕਥਾ

੪੮੩. ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਪਰਿਭੋਗਮਯੋ ਫਸ੍ਸੋ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਵੇਦਨਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਞ੍ਞਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਚੇਤਨਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਦ੍ਧਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਤਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਮਾਧਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਲਤਾ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਮਾਲੁਵਾ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਿਣਂ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਮੁਞ੍ਜਪੁਞ੍ਜੋ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੪੮੪. ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਨਾਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ [ਅਨਾਵਟ੍ਟਨ੍ਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਅਨਾਵਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੋਤਿ… ਅਨਾਭੋਗਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਅਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਅਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਅਚੇਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਅਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਅਪ੍ਪਣਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਨਨੁ ਆਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਆਭੋਗਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਚੇਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਪਣਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਆਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਆਭੋਗਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਚੇਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ… ਪਣਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

੪੮੫. ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਫਸ੍ਸਾਨਂ…ਪੇ… ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਾ ਹੀਨਪਣੀਤਾ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਾ ਹੀਨਪਣੀਤਾ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਾਨਿ! ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਨਭਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਥਵੀ ਚ – ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਂ. ਓਰਿਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੀਰਂ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਾਰਿਮਞ੍ਚ ਤੀਰਂ – ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਂ. ਯਤੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਰੋਚਨੋ ਅਬ੍ਭੁਦੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਚ ਅਤ੍ਥਮੇਤਿ – ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਂ. ਸਤਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੋ ਅਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ – ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਂ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰਾਨੀਤਿ.

‘‘ਨਭਞ੍ਚ ਦੂਰੇ ਪਥਵੀ ਚ ਦੂਰੇ,

ਪਾਰਂ ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਦਾਹੁ ਦੂਰੇ;

ਯਤੋ ਚ ਵੇਰੋਚਨੋ ਅਬ੍ਭੁਦੇਤਿ,

ਪਭਙ੍ਕਰੋ ਯਤ੍ਥ ਚ ਅਤ੍ਥਮੇਤਿ.

‘‘ਤਤੋ ਹਵੇ ਦੂਰਤਰਂ ਵਦਨ੍ਤਿ,

ਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ;

ਅਬ੍ਯਾਯਿਕੋ ਹੋਤਿ ਸਤਂ ਸਮਾਗਮੋ,

ਯਾਵਮ੍ਪਿ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਤਥੇਵ ਹੋਤਿ.

‘‘ਖਿਪ੍ਪਞ੍ਹਿ ਵੇਤਿ [ਖਿਪ੍ਪਂਹਵੇਤਿ (ਬਹੂਸੁ)] ਅਸਤਂ ਸਮਾਗਮੋ;

ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਸਬ੍ਭਿ ਆਰਕਾ’’ਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੪.੪੭].

ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਾ ਹੀਨਪਣੀਤਾ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਾਗਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੪੮੬. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਆਰਾਮਰੋਪਾ ਵਨਰੋਪਾ, ਯੇ ਜਨਾ ਸੇਤੁਕਾਰਕਾ;

ਪਪਞ੍ਚ ਉਦਪਾਨਞ੍ਚ, ਯੇ ਦਦਨ੍ਤਿ ਉਪਸ੍ਸਯਂ.

‘‘ਤੇਸਂ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤੋ ਚ, ਸਦਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤਿ;

ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਜਨਾ ਸਗ੍ਗਗਾਮਿਨੋ’’ਤਿ [ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪੭].

ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ.

ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰਾ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ! ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ…ਪੇ… ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ…ਪੇ… ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੋ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕੋ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦਾ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰਾ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਇਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਾਯ ਮਨਾਪਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੪.੫੧]. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ.

੪੮੭. ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ਛਡ੍ਡੇਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਂ; ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਚੋਰਾ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਦਹਤਿ, ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਹਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਵਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਚੋਰਾ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਦਹਤਿ, ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਹਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਵਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਹੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਂ; ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਭੋਗਮਯਪੁਞ੍ਞਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.