(੧੨) ੩. ਕਙ੍ਖਾਕਥਾ

੩੧੮. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਂ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਯੋਜਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ, ਸਙ੍ਘੇ ਕਙ੍ਖਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਾ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਾ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਾ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ.

ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਾ…ਪੇ… ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ.

੩੧੯. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਙ੍ਕਤੋ ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਅਰਹਤੋ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹੀਨਂ…ਪੇ… ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ; ਨਨੁ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ, ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

੩੨੦. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾਤਿ. ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹੀਨਂ…ਪੇ… ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯ…ਪੇ… ਮੋਹਪ੍ਪਹਾਨਾਯ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ …ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ… ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਰਾਗੋ ਪਹੀਨੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਦੋਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਮੋਹੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਹੀਨਂ…ਪੇ… ਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯ…ਪੇ… ਮੋਹਪ੍ਪਹਾਨਾਯ…ਪੇ… ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਪਹਾਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ…ਪੇ… ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਪਰਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਸਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਅਰਹਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ ਵੀਤਮੋਹੋ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੩੨੧. ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਜਾਨਤੋਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ! ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਕਿਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ? ‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ’…ਪੇ… ‘ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ – ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਜਾਨਤੋਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ! ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਕਿਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ? ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ; ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਜਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਂ ਵਿਰਾਜਯਂ ਪਜਹਂ ਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਸਹਾਵਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਯ …ਪੇ… ਛਚ੍ਚਾਭਿਠਾਨਾਨਿ ਅਭਬ੍ਬ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ, ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ – ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ’’ਤਿ! ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਯਦਾ ਹਵੇ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾ,

ਆਤਾਪਿਨੋ ਝਾਯਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ;

ਅਥਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਪਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾ,

ਯਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ ਸਹੇਤੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਦਾ ਹਵੇ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾ,

ਆਤਾਪਿਨੋ ਝਾਯਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ;

ਅਥਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਾ ਵਪਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾ,

ਯਤੋ ਖਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਵੇਦੀਤਿ.

‘‘ਯਦਾ ਹਵੇ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾ,

ਆਤਾਪਿਨੋ ਝਾਯਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ;

ਵਿਧੂਪਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਮਾਰਸੇਨਂ,

ਸੂਰਿਯੋਵ [ਸੁਰਿਯੋਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਓਭਾਸਯਮਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ [ਮਹਾਵ. ੩; ਉਦਾ. ੩].

‘‘ਯਾ ਕਾਚਿ ਕਙ੍ਖਾ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ,

ਸਕਵੇਦਿਯਾ ਵਾ ਪਰਵੇਦਿਯਾ ਵਾ;

ਝਾਯਿਨੋ [ਯੇ ਝਾਯਿਨੋ (ਉਦਾਨੇ)] ਤਾ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾ,

ਆਤਾਪਿਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤਾਤਿ [ਉਦਾ. ੪੭ ਉਦਾਨੇਪਿ].

‘‘ਯੇ ਕਙ੍ਖਾਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਕਙ੍ਖਾਭੂਤੇਸੁ ਪਾਣਿਸੁ;

ਅਸਂਸਯਾ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਤਾਦਿਸੀ ਧਮ੍ਮਪਕਾਸਨੇਤ੍ਥ,

ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਙ੍ਖਤਿ ਕੋਚਿ ਸਾਵਕੋ;

ਨਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਓਘਂ [ਨਿਤਿਣ੍ਣਓਘਂ (ਸੀ. ਕ.), ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਓਘਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਛਿਨ੍ਨਂ,

ਬੁਦ੍ਧਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮ ਜਿਨਂ ਜਨਿਨ੍ਦਾ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫੪].

ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਅਰਹਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਤਿਣਕਟ੍ਠਵਨਪ੍ਪਤੀਨਂ ਨਾਮੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਰਹਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਤਿਣਕਟ੍ਠਵਨਪ੍ਪਤੀਨਂ ਨਾਮੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ; ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਅਰਹਾ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਤਿਣਕਟ੍ਠਵਨਪ੍ਪਤੀਨਂ ਨਾਮੇ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਕਙ੍ਖਾਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਅਰਹਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਵਾ ਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਕਙ੍ਖਾਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.