੩. ਗੁਣਾਵਬੋਧਪਰਿਚ੍ਛੇਦ
ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੬. ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਗੁਣਾ ਯਸ੍ਮਾ,
ਦੋਸਾਨੇ’ਵ’ਮਤਿਕ੍ਕਮੇ;
ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਂ ਤੇ ਤਤੋ ਦਾਨਿ,
ਸਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਭੂਸਯਨ੍ਤਿ ਯੇ.
੧੧੬. ਏਵਂ ਦੋਸਪਰਿਹਾਰੋਪਦੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੋਸਪਰਿਹਾਰਾ ਸਮੁਪਗਤਗੁਣਂ ਉਪਦਸ੍ਸਿਤੁਮਧਿਕਾਰਂ ਵਿਰਚਯਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਦੋਸਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਦਦੋਸਾਦੀਨਂ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇ ਸਤਿ ਗੁਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਸਭਾਵਾ ਪਸਾਦਾਦਯੋ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ‘‘ਪਸਾਦੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਵਜ੍ਜਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਯਥਾਯੋਗਂ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਤਤੋ ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ ਯੇ ਗੁਣਾ ਸਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਭੂਸਯਨ੍ਤਿ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਗੁਣੇ ਇਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਂ ਉਪਦਿਸਿਸ੍ਸਾਮਿ.
੧੧੬. ਏਵਂ ਦੋਸਪਰਿਹਾਰਪਵੇਸੋਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਨਂ ਪਰਿਹਾਰੇਨ ‘‘ਬਨ੍ਧਨਿਸ੍ਸਿਤਗੁਣਾ ਏਤੇ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਗਾਥਮਾਹ. ਦੋਸਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਦਦੋਸਾਦੀਨਂ ਏਵਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਕ੍ਕਮੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇ ਸਤਿ ਗੁਣਾ ਪਸਾਦਾਦਿਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਸਾਦਾਦਯੋ ਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਯੇ ਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦੇ ਸਮ੍ਭੂਸਯਨ੍ਤਿ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਂ ਪਕਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਕਿਲਿਟ੍ਠਦੋਸਬ੍ਯਾਕਿਣ੍ਣਦੋਸਪਰਿਹਾਰੇਹਿ ਪਸਾਦਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਸੇਸਾਪਿ ਯਥਾਲਾਭਤੋ ਞਾਤਬ੍ਬਾ.
ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਉਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੭. ਪਸਾਦੋ’ਜੋ ਮਧੁਰਤਾ,
ਸਮਤਾ ਸੁਖੁਮਾਲਤਾ;
ਸਿਲੇਸੋ’ਦਾਰਤਾ ਕਨ੍ਤਿ,
ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਤ੍ਤਿਸਮਾਧਯੋ.
੧੧੭. ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਵਿਭਜਤਿ ‘‘ਪਸਾਦੋ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਸਤ੍ਥਿ ਪਸਾਦੋ ਪਕਾਸਤ੍ਥਤਾ, ਓਜੋ ਸਮਾਸਵੁਤ੍ਤਿਬਾਹੁਲ੍ਲਂ ਅਤ੍ਥਪਾਰਿਣਤ੍ਯਞ੍ਚ, ਮਧੁਰਤਾ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਰਸਵਨ੍ਤਤਾ, ਸਮਤਾ ਪਜ੍ਜਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਦਾਨਮੇਕਜਾਤਿਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾ, ਗਜ੍ਜਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਤੁ ਪਦਾਨਂ, ਸੁਖੁਮਾਲਤਾ ਅਫਰੁਸਕ੍ਖਰਬਾਹੁਲ੍ਲਂ, ਸਿਲੇਸਨਂ ਸਿਲੇਸੋ ਬਨ੍ਧਗਾਰਵਂ, ਉਦਾਰਤਾ ਉਕ੍ਕਂਸਤਾ ਕੇਨਚਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਨਾਥਤਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਵਿਸੇਸਨਯੁਤ੍ਤਤਾ ਚ, ਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਲੋਕਮਨੋਹਰਤਾ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਤ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਞਾਯੇਨ ਵਾ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਗਹਣਂ, ਸਮਾਧਿ ਲੋਕਪ੍ਪਤੀਤ੍ਯਨੁਸਾਰਿਅਮੁਖ੍ਯਤ੍ਥਤਾ, ਤੇਸੁ ਓਜਉਦਾਰਤਾ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਗੁਣਾ, ਸਮਾਧਿ ਅਤ੍ਥਗੁਣੋ, ਅਤ੍ਥਾਨੁਗਾਮਿਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਾਨਂ, ਅਞ੍ਞੇ ਤੁ ਸਦ੍ਦਗੁਣਾਵ.
੧੧੭. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਪਸਾਦੋਜੋ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਤੇ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰੇ ਕਮੇਨ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਪਸਾਦੋ ਪਸਨ੍ਨਫਲ਼ਿਕਾਵਲਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਆਵੁਨਿਤਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਸੁਤ੍ਤਮਿਵ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਸਾਦਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਪਸਾਦਾਲਙ੍ਕਾਰੋ ਚ, ਓਜੋ ਸਮਾਸਵੁਤ੍ਤਿਬਾਹੁਲ੍ਯਅਤ੍ਥਪਾਰਿਣਤ੍ਯਸਙ੍ਖਤੋ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਾਨਂ ਗੁਣੋ ਚ, ਮਧੁਰਤਾ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਰਸਵਨ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਕਣ੍ਣਮਧੁਰਤਾ ਚ, ਸਮਤਾ ਪਜ੍ਜੇ ਪਾਦਸ੍ਸ ਸੁਤਿਤੋ ਸਦਿਸਤਾ ਚ, ਗਜ੍ਜੇ ਪਦਾਨਂ ਤਥੇਵ ਸਦਿਸਤਾਤਿ ਏਵਂ ਪਾਦਾਨਂ ਪਦਾਨਞ੍ਚ ਤੁਲ੍ਯਗੁਣਤਾ ਚ, ਸੁਖੁਮਾਲਤਾ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਤਿਫਰੁਸਅਤਿਸਿਥਿਲਭਾਵਂ ਵਿਨਾ ਸਮਪ੍ਪਮਾਣਮੁਦੁਗੁਣੋ ਚ, ਸਿਲੇਸੋ ਠਾਨਕਰਣਾਦਿਸਮ੍ਭੂਤਸਭਾਗਵਣ੍ਣਸੁਤੀਹਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਗੁਰੁਗੁਣੋ ਚ, ਉਦਾਰਤਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਜ੍ਜਿਤਭਾਵੋ ਚ, ਵਿਸਿਟ੍ਠਵਿਸੇਸਨਪਦੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤਾ ਚ, ਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਿਯਗੁਣਤਾ ਚ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਤ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਨ੍ਯਾਯੇਨ ਵਾ ਸੁਪਾਕਟਭਾਵੋ ਚ, ਸਮਾਧਯੋ ਲੋਕਪ੍ਪਤੀਤਿਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਰੋਪਨੇਨ ਅਮੁਖ੍ਯਤ੍ਥਤਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਗੁਣਾ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਮਾਧਯੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਬਹੁਤ੍ਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਇਮੇਸੁ ਦਸਸੁ ਓਜੋਦਾਰਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਗੁਣਾ, ਸਮਾਧਿ ਅਤ੍ਥਗੁਣੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਕਸਦ੍ਦਗੁਣੋਪਿ, ਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤ ਸਦ੍ਦਗੁਣਾ ਏਵ, ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਮਨੇਨਾਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾ ਨਾਮ.
ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਪਯੋਜਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੮. ਗੁਣੇਹੇ’ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਬਨ੍ਧੋ ਕਵਿਮਨੋਹਰੋ;
ਸਮ੍ਪਾਦਯਤਿ ਕਤ੍ਤੂਨਂ, ਕਿਤ੍ਤਿਮਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਮ੍ਮਲਂ.
੧੧੮. ‘‘ਗੁਣੇਹਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਤੇਹਿਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਦਸਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਸਬ੍ਭਾਵੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਵਾ ਕਵੀਨਂ ਮਨੋ ਹਰਤਿ ਸਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਕਵਿਮਨੋਹਰੋ ਕਵਿਹਦਯਹਿਲਾਦਕਾਰੀ ਬਨ੍ਧੋ ਕਤ੍ਤੂਨਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਾਨਂ ਕਵੀਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਮ੍ਮਲਂ ਅਤਿਸਯਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਗੁਣਲੇਸੇਨਾਪ’ਨਾਲਿਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਗੁਣਘੋਸਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ.
੧੧੮. ‘‘ਗੁਣੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਇਮੇਹਿ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਦਸਵਿਧਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਵਾ ਬਨ੍ਧੋ ਪਜ੍ਜਾਦਿਬਨ੍ਧੋ ਕਵਿਮਨੋਹਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਰਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ ਕਵੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੀਣੇਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਤੂਨਂ ਰਚਯਨ੍ਤਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਮ੍ਮਲਂ ਅਪ੍ਪਕਦੋਸੇਨਾਪਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤ੍ਤਾ ਅਤਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਬਨ੍ਧਨਵਿਸਯਭੂਤਯਸੋਰਾਸਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦਯਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਸਵਿਧਗੁਣਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਸਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਨੋ ਹਰਤੀਤਿ ਮਨੋਹਰੋ, ਕਵੀਨਂ ਮਨੋਹਰੋ ਕਵਿਮਨੋਹਰੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧੯. ਅਦੂਰਾਹਿਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧ-ਸੁਭਗਾ ਯਾ ਪਦਾਵਲਿ;
ਸੁਪਸਿਦ੍ਧਾਭਿਧੇਯ੍ਯਾ’ਯਂ, ਪਸਾਦਂ ਜਨਯੇ ਯਥਾ.
੧੧੯. ਇਦਾਨਿ ਯਥੋਦ੍ਦੇਸਾਨਮੇਸਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਸੋਦਾਹਰਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਦੂਰ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਦੂਰੇ ਆਸਨ੍ਨੇ ਅਦੂਰੇਨ ਵਾ ਅਦੂਰਾਹਿਤਕ੍ਰਿਯਾਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਮਾਦਿਪਦਵਸੇਨ ਆਹਿਤੋ ਠਪਿਤੋ ਕਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਨ੍ਵਯੋ, ਤੇਨ ਸੁਭਗਾ ਮਨੋਹਰਾ ਸੁਪਸਿਦ੍ਧੋ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸੋ ਸੁਗਮ੍ਮੋ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਯਸ੍ਸਾ ਸਾਤਿ ਤਥਾ, ਨ ਤੁ ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਤਸ੍ਸ ਸਭਾਵਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਕਵੀਨ’ਧਿਪ੍ਪਾਯ’ਮਸਦ੍ਦਗੋਚਰਂ,
ਪਦੇ ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਮੁਦੁਕਮ੍ਹਿ ਕੇਵਲਂ;
ਵਿਸਨ੍ਤਿ ਭਾਵਾਵਗਮਾ ਕਤਸ੍ਸਮਾ,
ਪਕਾਸਯਨ੍ਤ੍ਯਾ’ਕਤਿਯੋ ਤੁ ਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ.
ਤਾਦਿਸਾ ਯਾ ਪਦਾਵਲਿ ਪਦਪਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਸਾਦਂ ਤਨ੍ਨਾਮਕਂ ਗੁਣਂ ਜਨਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦਯਤਿ. ਯਥਾਤਿ ਤਮੁਦਾਹਰਤਿ.
੧੧੯. ਇਦਾਨਿ ਉਦ੍ਦੇਸਕ੍ਕਮੇਨ ਏਤੇਸਂ ਸਦ੍ਦਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦੀਨਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਸੋਦਾਹਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਦੂਰਾਹਿਤੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਦੂਰੇ ਆਸਨ੍ਨਪਦੇਸੇ ਤਦੁਪਚਾਰੇਨ ਆਸਨ੍ਨੇ ਵਾ ਆਹਿਤੋ ਕ੍ਰਿਯਾਯ, ਲਦ੍ਧਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਮਾਦਿਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚ ਕਤੋ, ਨੋ ਚੇ ਵਿਨ੍ਯਾਸਵਸੇਨ ਠਪਿਤੋ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਪਤੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰਕਯੋਗੋ ਤੇਨ ਸੁਭਗਾ ਮਨੋਹਰਾ, ਸੁਪਸਿਦ੍ਧੋ ਪਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਵਿਸਯੇ ਸਦ੍ਦਪਯੋਗਤੋ ਅਤਿਪਾਕਟੋ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਯਸ੍ਸਾ ਸਾ ਅਯਂ ਪਦਾਵਲਿ ਪਦਪਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਂ ਪਸਾਦਨਾਮਕਂ ਗੁਣਂ ਜਨਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦਯਤਿ. ਯਥਾਤਿ ਲਕ੍ਖਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਦੂਰੇ ਆਹਿਤੋਤਿ ਵਾ, ਉਪਚਰਿਤਤ੍ਤਾ ਅਦੂਰੋ ਚ ਸੋ ਆਹਿਤੋ ਚਾਤਿ ਵਾ, ਸੋ ਚ ਸੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਚੇਤਿ ਚ, ਤੇਨ ਸੁਭਗਾਤਿ ਚ, ਸੁ ਅਤਿਸਯੇਨ ਪਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਚ, ਸੋ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਸ੍ਸੇਤਿ ਚ ਵਾਕ੍ਯਂ. ਏਤ੍ਥ ਸੁਪਸਿਦ੍ਧੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥੋ ਪਨ ਪਕਤਿਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਕਵੀਨ’ਧਿਪ੍ਪਾਯ’ਮਸਦ੍ਦਗੋਚਰਂ,
ਪਦੇ ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਮੁਦੁਕਮ੍ਹਿ ਕੇਵਲਂ;
ਵਿਸਨ੍ਤਿ ਭਾਵਾਵਗਮਾ ਕਤਸ੍ਸਮਾ,
ਪਕਾਸਯਨ੍ਤ੍ਯਾ’ਕਤਿਯੋ ਤੁ ਤਾਦਿਸਾ’’ਤਿ.
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਅਸਦ੍ਦਗੋਚਰਂ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਕਮ੍ਹਿ ਪਦੇ ਕੇਵਲਂ ਵਿਸੁਂ ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਚਾਪੇਨ੍ਤਂ ਕਵੀਨਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਕਵੀਨਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਕਤਸ੍ਸਮਾ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਵਿਸਯੇ ਕਤਪਰਿਚਯਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਭਾਵਾਵਗਮਾ ਪਦਤ੍ਥਾਵਬੋਧੇਨ ਵਿਸਨ੍ਤਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸਾ ਆਕਤਿਯੋ ਤੁ ਸਦ੍ਦਸਦ੍ਦਤ੍ਥਾਨਂ ਆਕਾਰਾ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਨ੍ਤੀਤਿ.
੧੨੦. ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਦਨਂ, ਮੁਨਿਨੋ’ਧਰਰਂਸਿਯੋ;
ਸੋਭਨ੍ਤੇ’ਰੁਣਰਂਸੀ’ਵ, ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤਾ’ਮ੍ਬੁਜੋਦਰੇ.
੧੨੦. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਮੁਨਿਨੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਦਨਂ ਸਭਾਵਮਧੁਰਪਕਤਿਮੁਖਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸੋਭਯਮਾਨਾ ਅਧਰਾਨਂ ਰਂਸਿਯੋ ਸੁਪਕ੍ਕਬਿਮ੍ਬਫਲੋਪਮਓਟ੍ਠਯੁਗਲ਼ਵਿਨਿਸ੍ਸਟਬਹੁਤਰਕਨ੍ਤਿਚ੍ਛਿਤਾਭਾ ਮੁਨਿਨੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸੁਤਤ੍ਤਾ. ਅਮ੍ਬੁਜੋਦਰੇ ਤਾ ਕਾਲੋਪਨਤਪੁਪ੍ਫਕਾਸਰਮਣੀਯੇ ਪਦੁਮਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਰੁਣਰਂਸੀਵ ਬਾਲਸੂਰਿਯਰਂਸਿਯੋ ਵਿਯ ਸੋਭਨ੍ਤੇ ਵਿਰਾਜਨ੍ਤਿ.
੧੨੦. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਮੁਨਿਨੋ ਵਦਨਂ ਪਕਤਿਸੁਨ੍ਦਰਮੁਖਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਅਧਰਰਂਸਿਯੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਮੁਨਿਨੋ ਓਟ੍ਠਦ੍ਵਯਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿਸਮੂਹਾ ਅਮ੍ਬੁਜੋਦਰੇ ਵਿਕਸਨਾਨੁਰੂਪਕਾਲਾਭਿਮੁਖੇ ਪਦੁਮਗਬ੍ਭੇ ਉਪਡ੍ਢਵਿਕਸਿਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਪਤਨ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਰੁਣਰਂਸੀ ਇਵ ਬਾਲਸੂਰਿਯਰਂਸੀਵ ਸੋਭਨ੍ਤੇ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਦੂਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਪਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਸਾਦਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ. ਅਧਰਰਂਸੀਨਂ ਮੁਨਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਸੁਤਾਨੁਮਿਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਸੁ ਸੁਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਬਲਵਤ੍ਤਾ [ਸੁਤਾਨੁਮਿਤੇਸੁ ਸੁਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਬਲਵਾ (ਪਰਿਭਾਸੇਨ੍ਦੁਸੇਰੇ ੧੧੨)], ਕਾਕਕ੍ਖਿਗੋਲ਼ਕਨਯੇਨ ਵਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਅਧਰੇ ਰਂਸੀਤਿ ਚ, ਅਮ੍ਬੁਜਸ੍ਸ ਉਦਰਨ੍ਤਿ ਚ ਵਾਕ੍ਯਂ.
੧੨੧. ਓਜੋ ਸਮਾਸਬਾਹੁਲ੍ਯ-
ਮੇਸੋ ਗਜ੍ਜਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ;
ਪਜ੍ਜੇਪ੍ਯ’ਨਾਕੁਲੋ ਸੋ’ਯਂ,
ਕਨ੍ਤੋ ਕਾਮੀਯਤੇ ਯਥਾ.
੧੨੧. ‘‘ਓਜੋ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵੋ ਇਤ੍ਯਨੁਵਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਓਜੋ ਵਿਧੀਯਤੇ, ਏਸੋ ਓਜੋ ਸਮਾਸਬਾਹੁਲ੍ਲਲਕ੍ਖਣੋ ਗਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਿਰੂਪਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਹਦਯਂ ਸਾਰਂ ਤਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਗਜ੍ਜਸ੍ਸ, ਨ ਪਜ੍ਜਸ੍ਸ, ਸੋਯਂ ਓਜੋ ਅਨਾਕੁਲੋ ਅਗਹਨੋ ਅਤੋਯੇਵ ਕਨ੍ਤੋ ਹਦਯਙ੍ਗਮੋ, ਪਜ੍ਜੇਪਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਗਜ੍ਜੇ ਕਾਮੀਯਤੇ ਪਯੁਜ੍ਜਤੇ. ਯਥੇਤ੍ਯੁਦਾਹਰਤਿ.
੧੨੧. ਇਦਾਨਿ ਓਜਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਓਜੋ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਓਜੋ ਨਾਮ ਸਮਾਸਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਥੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਸਦ੍ਦਾਨਂ ਏਕਤ੍ਥਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਬਹੁਲਤਾ, ਏਸੋ ਓਜੋ ਗਜ੍ਜਸ੍ਸ ਗਜ੍ਜਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਹਦਯਂ, ਜੀਵਿਤਸੀਸੇਨ ਹਦਯਸਙ੍ਖਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਅਯਂ ਓਜੋ ਅਨਾਕੁਲੋ ਨਿਬ੍ਯਾਕੁਲੋ ਕਨ੍ਤੋ ਤਤੋਯੇਵ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਿਯਭੂਤੋ ਪਜ੍ਜੇਪਿ ਪਜ੍ਜਬਨ੍ਧੇਪਿ ਕਾਮੀਯਤੇ ਕਵੀਹਿ ਪਯੁਜ੍ਜਤੇਤਿ. ਬਹੁਲਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਬਾਹੁਲ੍ਯਂ, ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਬਾਹੁਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਗਜ੍ਜਬਨ੍ਧਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸਾਭਾਵਾ ਪਜ੍ਜਵਿਸਯਸ੍ਸ ਓਜਗੁਣਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯਥੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ.
੧੨੨. ਮੁਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਦਸਞ੍ਜਾਤ-ਹਾਸਚਨ੍ਦਨਲਿਮ੍ਪਿਤਾ;
ਪਲ੍ਲਵਾ ਧਵਲਾ ਤਸ੍ਸੇ-ਵੇਕੋਨਾ’ਧਰਪਲ੍ਲਵੋ.
੧੨੨. ‘‘ਮੁਨਿਨ੍ਦ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਂ ਈਸਕਂ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਹਾਸਸ੍ਸ [ਯਸਸ੍ਸ (ਕ.)] ਹਾਸੋ ਹਸਿਤਂ ਸੋਵ ਚਨ੍ਦਨਮਿਵ ਚਨ੍ਦਨਂ ਧਵਲਤ੍ਤਰੂਪਤ੍ਤਾ, ਤੇਨ ਲਿਮ੍ਪਿਤਾ ਉਪਦੇਹਿਤਾ ਪਲ੍ਲਵਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਕਿਲਸਯਾਨਿ ‘‘ਇਦਮੇਵੇ’’ਤਿ ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ, ਧਵਲਾ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਸੁਕ੍ਕਾ ਅਹੇਸੁਂ ਗਾਹਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਸਗੁਣਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਤੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਏਕੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸਾਭਾਵਾ ਅਧਰਪਲ੍ਲਵੋ ਨ ਧਵਲੋ ਧਵਲੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਦੇਸਿਯੋਪਿ ਬਹੁਮਨ੍ਤਬ੍ਬੋ’ਯ’ਮਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵੋਤਿ.
‘‘ਪੇਮਾਵਬਨ੍ਧਹਦਯੇ ਸਦਯੇ ਜਿਨਸ੍ਮਿਂ,
ਤਸ੍ਮਿਂ ਨੁ ਕਿਂ ਕੁਮਤਯੋ ਭਵਥ’ਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ;
ਕਿਂ ਤੇਨ ਵੋ ਨ ਵਿਹਿਤਂ ਹਿਤ’ਮੁਗ੍ਗਦੁਗ੍ਗ-
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਸਮੁਤ੍ਤਰਣਾਵਸਾਨਂ’’.
ਇਚ੍ਚਪਰਮੁਦਾਹਰਣਂ. ਏਵਮੇਤਾਦਿਸੋ ਅਨਾਕੁਲੋ ਕਨ੍ਤੋ ਓਜੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਯ-ਤਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਂ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵੇਕੋ ਨਾਧਰਪਲ੍ਲਵੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸਦ੍ਦਾਭਾਵੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਸਯੋ, ਤਥਾ ਪਸਿਦ੍ਧਵਿਸਯੋ, ਅਨੁਭੂਤਵਿਸਯੋ ਚ ਤਸਦ੍ਦੋ ਯਸਦ੍ਦਂ ਨਾਪੇਕ੍ਖਤੇ. ਯਥਾ –
‘‘ਸਵਾਸਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ, ਏਕੋ ਸਬ੍ਬੇ ਨਿਘਾਤਿਯ;
ਅਹੁ ਸੁਸੁਦ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਪੂਜਾਨਞ੍ਚ ਸਦਾਰਹੋ’’.
ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਮਾਦਿਤੋ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ.
ਪਸਿਦ੍ਧਵਿਸਯੋ ਯਥਾ –
‘‘ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦ’ ਅਥ ਵਾ, ‘ਪਬ੍ਬਤਗ੍ਗਾ ਪਤੇ’ਤਿ ਵਾ;
ਯਦਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਞਾਤਕਾਰੀਹਿ ਸੋ ਜਿਨੋ’’.
ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਅਨੁਭੂਤਵਿਸਯੋ ਯਥਾ –
‘‘ਅਤੀਤਂ ਨਾਨੁਸੋਚਾਮਿ, ਨਪ੍ਪਜਪ੍ਪਾਮ’ਨਾਗਤਂ;
ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਮਿ, ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੋ ਪਸੀਦਤਿ’’.
ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਯਸਦ੍ਦੋ ਤੁਤ੍ਤਰਵਾਕ੍ਯਟ੍ਠੋ ਪੁਬ੍ਬਵਾਕ੍ਯੇ ਤਸਦ੍ਦਮੇਵ ਗਮਯਤਿ. ਯਥਾ –
‘‘ਬੋਧਿਂ ਨਮਾਮਿ ਨਤਿਭਾਜਨਮਚ੍ਚੁਲ਼ਾਰਂ,
ਪੁਞ੍ਞਾਕਰਂ ਭੁਵਨਮਣ੍ਡਲਸੋਤ੍ਥਿਭੂਤਂ;
ਯੋ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਸਤਿਗੋਚਰਤਂ ਸਮੇਤੋ,
ਦੋਸਾਰਿਦਪ੍ਪਮਥਨੇ’ਕਰਸੋ ਬੁਧਾਨਂ’’.
ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਪੁਬ੍ਬਵਾਕ੍ਯੋਪਾਤ੍ਤੋ ਤੁ ਯਸਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਰਵਾਕ੍ਯੇਤਸਦ੍ਦੋਪਾਦਾਨਂ ਵਿਨਾ ਸਾਕਙ੍ਖੇ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਊਨਤ੍ਤਂ ਜਨੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਸਯੋ ਤਸਦ੍ਦੋ.
੧੨੨. ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਂ ਈਸਕਂ ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ ਹਾਸੋਯੇਵ ਸਿਤਂ ਚਨ੍ਦਨਚੁਣ੍ਣਮਿਵ ਤੇਨ ਲਿਮ੍ਪਿਤਾ ਆਲੇਪਿਤਾ ਪਲ੍ਲਵਾ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਨਂ ਪਕਤਿਰਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਸਲਯਾਨਿ ਧਵਲਾ ਸਗੁਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਸੇਤਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਕੋ ਅਤੁਲੋ ਅਸਹਾਯੋ ਵਾ ਅਧਰਪਲ੍ਲਵੋ ਦਨ੍ਤਾਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤਪਲ੍ਲਵੋ ਨ ਰਂਸਿਸਂਸਟ੍ਠੋਪਿ ਸਮੀਪਟ੍ਠੋਪਿ ਧਵਲੋ ਸੇਤੋ ਨਾਹੋਸਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਗਹਨਸਮਾਸਬਾਹੁਲ੍ਯਂ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਪੇਮਾਵਬਨ੍ਧਹਦਯੇ ਸਦਯੇ ਜਿਨਸ੍ਮਿਂ,
ਤਸ੍ਮਿਂ ਨੁ ਕਿਂ ਕੁਮਤਯੋ ਭਵਥ’ਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ;
ਕਿਂ ਤੇਨ ਵੋ ਨ ਵਿਹਿਤਂ ਹਿਤ’ਮੁਗ੍ਗਦੁਗ੍ਗ-
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਸਮੁਤ੍ਤਰਣਾਵਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਪਰਮੁਦਾਹਰਣਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਕੁਮਤਯੋ ਹੇ ਅਞ੍ਞਾਣਾ! ਪੇਮਾਵਬਨ੍ਧਹਦਯੇ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦਲ਼੍ਹਪੇਮਾਨੁਬਨ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇ ਸਦਯੇ ਤਤੋਯੇਵ ਦਯਾਸਹਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਿਨਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਕਿਂ ਨੁ ਕਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਭਵਥ, ਤਥਾ ਹਿ ਵੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤੇਨ ਜਿਨੇਨ ਉਗ੍ਗੋ ਦਾਰੁਣੋ ਚ, ਦੁਗ੍ਗੋ ਗਨ੍ਤੁਮਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ ਚ, ਸੋਯੇਵ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰੋ ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਤ੍ਤਰਣਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਵਸਾਨਂ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਨ ਵਿਹਿਤਂ ਅਕਤਂ ਹਿਤਂ ਵੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਕਿਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੇਵ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਓਜੋ ਗੁਣੋ ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.
ਨਨੁ ਯ-ਤਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਕਥਂ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵੇਕੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਨੁ ਕਿਂ ਕੁਮਤਯੋ’’ਤਿ ਚ ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਯਸਦ੍ਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਤਥਾਪਿ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਥਵਿਸਯੋ, ਪਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਵਿਸਯੋ, ਅਨੁਭੂਤਤ੍ਥਵਿਸਯੋ ਵਾ ਤਸਦ੍ਦੋ ਯਸਦ੍ਦਂ ਨਾਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ –
‘‘ਸਵਾਸਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ, ਏਕੋ ਸਬ੍ਬੇ ਨਿਘਾਤਿਯ;
ਅਹੁ ਸੁਸੁਦ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਪੂਜਾਨਞ੍ਚ ਸਦਾਰਹੋ’’ਤਿ.
ਏਵਮਾਦੀਸੁ ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਮਾਦਿਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤੀਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸਦ੍ਦੇਨ ਵਚਨੀਯਵਿਸਯੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦ’ ਅਥਵਾ, ‘ਪਬ੍ਬਤਗ੍ਗਾ ਪਤੇ’ਤਿ ਵਾ;
ਯਦਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਞਾਤਕਾਰੀਹਿ ਸੋ ਜਿਨੋ’’ਤਿ.
ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਤਸਦ੍ਦੋ ਞਾਤਕਾਰੀਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਸਿਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਪਦਤ੍ਥਵਿਸਯੋ.
‘‘ਅਤੀਤਂ ਨਾਨੁਸੋਚਾਮਿ, ਨਪ੍ਪਜਪ੍ਪਾਮ’ਨਾਗਤਂ;
ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਮਿ, ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੋ ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ.
ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਨਨੁਸੋਚਨਨਪ੍ਪਜਪ੍ਪਨਯਾਪਨਸਙ੍ਖਾਤਵਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਨੁਭੂਤਤ੍ਥਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਤਸਦ੍ਦੋ ਯਸਦ੍ਦਂ ਨਾਪੇਕ੍ਖਤੇ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਸਯੋ ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਪਿਚ ਉਤ੍ਤਰਵਾਕ੍ਯੇ ਠਿਤੋ ਯਸਦ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਵਾਕ੍ਯੇ ਤਸਦ੍ਦੇ ਅਸਤਿਪਿ ਤਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ –
ਬੋਧਿਂ ਨਮਾਮਿ ਨਤਿਭਾਜਨਮਚ੍ਚੁਲ਼ਾਰਂ,
ਪੁਞ੍ਞਾਕਰਂ ਭੁਵਨਮਣ੍ਡਲਸੋਤ੍ਥਿਭੂਤਂ;
ਯੋ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਸਤਿਗੋਚਰਤਂ ਸਮੇਤੋ,
ਦੋਸਾਰਿਦਪ੍ਪਮਥਨੇ’ਕਰਸੋ ਬੁਧਾਨਨ੍ਤਿ.
ਯੋ ਬੁਧਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਸਤੀਨਂ ਗੋਚਰਤਂ ਵਿਸਯਭਾਵਂ ਸਮੇਤੋ ਪਤ੍ਤੋ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਦੋਸਾਰੀਨਂ ਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਦਪ੍ਪਮਥਨੇ ਦਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨੇ ਏਕਰਸੋ ਪਧਾਨਕਿਚ੍ਚੋ ਸਮਿਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਬੋਧਿਂ ਨਮਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਬ੍ਬਵਾਕ੍ਯੇ ਪਯੋਜਿਤੋ ਯਸਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਰਵਾਕ੍ਯੇ ਤਸਦ੍ਦੋਪਾਦਾਨੇ ਅਸਤਿ ਸਂਸਯਮੁਪ੍ਪਾਦਯਮਾਨੋ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਊਨਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਦਾਹਰਣਂ ਪਨ ਪਾਕਟਂ.
੧੨੩. ਪਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਵਿਸਯਂ,
ਸਮਾਸਬ੍ਯਾਸਸਮ੍ਭਵਂ;
ਯਂ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਂ ਹੋਤਿ’ਹ,
ਸੋਪਿ ਓਜੋਵ ਤਂ ਯਥਾ.
੧੨੩. ‘‘ਪਦਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪਦਸ੍ਸ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸੋ ਵਿਸਯੋ ਯਸ੍ਸ. ਯਤ੍ਥ ਪਚੁਰਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਪਦੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਸੋ ਸਮਾਸੋ. ਯਤ੍ਥਪ੍ਪਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ ਪਚੁਰਪਦੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਸੋ ਬ੍ਯਾਸੋ. ਤਤੋ ਸਮਾਸਬ੍ਯਾਸਤੋ ਸਮ੍ਭਵੋ ਯਸ੍ਸ. ਤਂ ਤਥਾਵਿਧਂ ਯਂ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਂ ਪਰਿਣਤਭਾਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਵਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋਪਿ ਇਹ ਸਸਤ੍ਥੇ ਓਜੋਵਾਤਿ ਵਿਧੀਯਤੇ. ਤਂ ਯਥੇਤ੍ਯੁਭਯਮ੍ਪਿ ਉਦਾਹਰਤਿ.
੧੨੩. ‘‘ਪਦੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਪਦਾਨਂ ਬਹੂਨਂ ਅਪ੍ਪਕਾਨਂ ਵਾ ਪਦਾਨਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਵਿਸਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਖਿਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਸਯਵਨ੍ਤਂ ਸਮਾਸਬ੍ਯਾਸਸਮ੍ਭਵਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਦ੍ਵਯੇਨ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਯਂ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਂ ਕਤ੍ਤੂਨਂ ਗਨ੍ਥਵਿਸਯੇ ਪਰਿਣਤਿਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਯੋ ਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਗੁਣੋ ਅਤ੍ਥਗੁਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੋਪਿ ਇਹ ਸੁਬੋਧਾਲਙ੍ਕਾਰੇ ਓਜੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦਗੁਣੋ ਅਤ੍ਥਗੁਣੋ. ਤਂ ਯਥਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਲਕ੍ਖਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਦਾਨਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਵਿਸਯੋ ਯਸ੍ਸ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਸ੍ਸੇਤਿ ਚ, ਸਮਾਸੋ ਚ ਬ੍ਯਾਸੋ ਚਾਤਿ ਚ, ਤਤੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ, ਤਤੋ ਸਮ੍ਭਵੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਚ, ਪਰਿਣਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਨੋ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਏਵ ਵਾ ਭਾਵੋਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਕਤ੍ਤੁ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਪਕ੍ਖੇ ਤਪ੍ਪਕਾਸਕਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥੇਨ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ.
੧੨੪. ਜੋਤਯਿਤ੍ਵਾਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ,
ਸਨ੍ਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ;
ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਖਨ੍ਧੋ’ਵ,
ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੋ ਸਸਾਵਕੋ.
੧੨੪. ‘‘ਜੋਤਯਿਤ੍ਵਾਨੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਇਮਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਚੁਰਪਦਾਭਿਹਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧਵਂਸੋ ਸਙ੍ਖੇਪਰੂਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੧੨੪. ‘‘ਜੋਤਯਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਸੋ ਤਥਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸਪਰਿਯਤ੍ਤਿਕਂ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਜੋਤਯਿਤ੍ਵਾਨ ਞਾਣਾਲੋਕੇਨ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਮੁਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਖਨ੍ਧੋਵ ਮਹਾਤੇਜੇਨ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇ ਸਸਾਵਕੋ ਸਾਵਕੇਹਿ ਸਹ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਕਲਬੁਦ੍ਧਵਂਸੇ ਬਹੂਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਖੇਪਕ੍ਕਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਚ, ਸਹ ਦੇਵੇਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਤਿ ਚ, ਸਹ ਸਾਵਕੇਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੨੫. ਮਤ੍ਥਕਟ੍ਠੀ ਮਤਸ੍ਸਾਪਿ, ਰਜੋਭਾਵਂ ਵਜਨ੍ਤੁ ਮੇ;
ਯਤੋ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਤੇ ਸੇਨ੍ਤਿ [ਸੇਨ੍ਤੁ (ਕ.)], ਜੇਨਪਾਦਮ੍ਬੁਜਦ੍ਵਯੇ.
੧੨੫. ‘‘ਮਤ੍ਥਕਟ੍ਠੀ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਮਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮਰਣਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਮੇ ਮਤ੍ਥਕੇ ਮੁਦ੍ਧਨਿ ਅਟ੍ਠੀ ਰਜੋਭਾਵਂ ਧੂਲਿਤ੍ਤਂ ਵਜਨ੍ਤੁ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਕੁਸਲੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਤੇ ਰਜਾ ਜਿਨਸ੍ਸ ਇਮੇ ਜੇਨਾ, ਪਾਦਾ, ਤੇਯੇਵ ਅਮ੍ਬੁਜਾਨਿਵ ਅਮ੍ਬੁਜਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਯੇ ਸੇਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਹੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਪਣਤਿਗੇਧੇਨੇਵ ਵਦਤਿ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਥਮਹਂ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਿਰਸਾ ਪਣਮਾਮੀ’’ਤ੍ਯਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੧੨੫. ‘‘ਮਤ੍ਥਕਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਮਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਮਤ੍ਥਕਟ੍ਠੀ ਮੁਦ੍ਧਨਿ ਅਟ੍ਠੀਨਿ ਰਜੋਭਾਵਂ ਅਤਿਸੁਖੁਮਰਜਤ੍ਤਂ ਵਜਨ੍ਤੁ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ. ਕਸ੍ਮਾ ਆਸੀਸਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਰਣਾ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਤਥਾਵਿਧੇਨ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਤੇ ਰਜਾ ਜੇਨਪਾਦਮ੍ਬੁਜਦ੍ਵਯੇ ਜਿਨਪਟਿਬਦ੍ਧਚਰਣਪਦੁਮਯੁਗਲ਼ੇ ਸੇਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਿਰਿਪਾਦੇ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਨ ਉਪਲਿਮ੍ਪਤੇਵ, ਤਥਾਪਿ ਵਨ੍ਦਨਾਭਿਲਾਸੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਥਮਹਂ ਭਗਵਤੋ ਸਿਰਿਪਾਦੇ ਮੁਦ੍ਧਨਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਣਮਾਮੀ’’ਤ੍ਯਭਿਲਾਸੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮਤ੍ਥਕੇ ਅਟ੍ਠੀਤਿ ਚ, ਰਜਸੋ ਭਾਵੋਤਿ ਚ, ਜਿਨਸ੍ਸ ਇਮੇਤਿ ਚ, ਜੇਨਾ ਚ ਤੇ ਪਾਦਾ ਚੇਤਿ ਚ, ਤੇਯੇਵ ਅਮ੍ਬੁਜਾਨੀਤਿ ਚ, ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੨੬. ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਨਿਚ੍ਚਂਪਣਤਿ-ਗੇਧੋ ਸਾਧੁ ਪਦਿਸ੍ਸਤਿ;
ਜਾਯਤੇ’ਯਂ ਗੁਣੋ ਤਿਕ੍ਖ-ਪਞ੍ਞਾਨ’ਮਭਿਯੋਗਤੋ.
੧੨੬. ਬ੍ਯਾਸਤ੍ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਵਿਵਰਤਿ ‘‘ਇਚ੍ਚਤ੍ਰਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾਯਂ ਪਣਤਿਯਂ ਪਣਾਮੇ ਗੇਧੋ ਅਧਿਕਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਸਾਧੁ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਪਦਿਸ੍ਸਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇ, ਅਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਓਜੋ ਗੁਣੋ ਪਰਿਣਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯਮਤੀਨਂ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਭਿਯੋਗਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਪਰਿਚਯਬਲੇਨ ਜਾਯਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
੧੨੬. ਇਦਾਨਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਕਾਸਿਤਭਾਵਂ ‘‘ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਗਾਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਅਤ੍ਰ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ ਨਿਚ੍ਚਂਪਣਤਿਗੇਧੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਪਣਾਮੇ ਅਧਿਕਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਸਾਧੁ ਵਿਭੂਤੋ ਵਿਭੂਤਂ ਵਾ ਪਦਿਸ੍ਸਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਗੁਣੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਅਯਂ ਪਰਿਣਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੋ ਓਜੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਗੁਣੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾਨਂ ਸੁਖੁਮਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਯੋਗਤੋ ਗਨ੍ਥਵਿਸਯਭੂਤੇਨ ਨਿਰਨ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਸੇਨੇਵ ਜਾਯਤੇ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਵਤ੍ਤੁ ਪਾਰਿਣਤ੍ਯੇਨੇਵ ਭਵਨਤੋ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਣਤੀਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸਂ ਗੇਧੋਤਿ ਚ, ਤਿਕ੍ਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਚ, ਅਭਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯੋਗੋ ਯੁਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੨੭. ਮਧੁਰਤ੍ਤਂ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ-ਰਨੁਪ੍ਪਾਸਵਸਾ ਦ੍ਵਿਧਾ;
ਸਿਯਾ ਸਮਸੁਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾ, ਵਣ੍ਣਾਵੁਤ੍ਤਿ ਪਰੋ ਯਥਾ.
੧੨੭. ਮਾਧੁਰਿਯਮਵਧਾਰਯਮਾਹ ‘‘ਮਧੁਰਤ੍ਤ’’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਵਨੀਯਤ੍ਤੇਨ ਮਨੋਹਰਤ੍ਤਂ ਮਧੁਰਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਦਾਨਿ ਵਾਕ੍ਯਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸਮਾਨਾਨਿ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਹਿ, ਤੇਸਂ ਆਸਤ੍ਤਿ ਠਾਨਾਦਿਨਾਯਥਾਕਥਞ੍ਚਿ ਸਮਸੁਤੀਨਂ ਆਸਨ੍ਨਤਾ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ, ਪਠਮਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਕ੍ਖਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਪਾਸੋ ਪਕ੍ਖੇਪੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ, ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਚ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ‘‘ਕੀਦਿਸਾ ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਪਠਮਾਭਿਹਿਤਾ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਸਮਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਠਾਨਮਤ੍ਤਾਸਂਯੋਗਾਦਿਨਾ ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਸੁਤਿ ਵਣ੍ਣੋ ਯਸ੍ਸਾ ਸਾ ਸਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਰੋ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਤੁ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸਰਬ੍ਯਞ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਆਵੁਤ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਬਨ੍ਧੇ ਸਮਾਨਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਦੁਭਯਂ, ਦ੍ਵਯੇਨ ਰਹਿਤੋ ਵਿਰਸੋ ਬਨ੍ਧੋ ਨਸ੍ਸਾਦੀਯਤੇ ਕਵੀਹਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਮਧੁਰਤ੍ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਿਲੇਸਸਮਤਾਨ੍ਵਿਤਨ੍ਤੁਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਰਮਣੀਯਂ ਸਿਯਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥੇ’’ਤਿ ਲਕ੍ਖਿਯਮੁਭਯਤ੍ਥੋਦਾਹਰਤਿ ‘‘ਯਦੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ‘‘ਮੁਨਿਨ੍ਦਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਚ.
੧੨੭. ਇਦਾਨਿ ਮਧੁਰਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਮਧੁਰਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਮਧੁਰਤ੍ਤਂ ਸਵਨੀਯਭਾਵਤੋ ਮਨੋਹਰਤ੍ਤਂ ਮਧੁਰਗੁਣਂ, ਪਦਾਨਂ ਵਾਕ੍ਯਾਵਯਵਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਾਦੀਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਨਂ ਆਸਤ੍ਤਿ ਠਾਨਕਰਣਾਦਿਨਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਸਨ੍ਨਤਾ, ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਪੁਬ੍ਬੁਚ੍ਚਾਰਿਤਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪੁਨ ਪਕ੍ਖਿਪਨਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸਾ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਾ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਸਮਸੁਤਿ ਸਿਯਾ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਣ੍ਣਾਨਂ ਠਾਨਮਤ੍ਤਾਕਰਣਾਦੀਹਿ ਆਸਨ੍ਨਸੁਤਿਸਙ੍ਖਤਵਣ੍ਣਵੁਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਪਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਪਨ ਵਣ੍ਣਾਵੁਤ੍ਤਿ ਸਰਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਭਾਵਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੁਚ੍ਚਾਰਿਤਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਯਥਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਦਾਹਰਣਮਾਦਿਸਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਬਨ੍ਧੇ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਦੁਭਯਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪਨ ਬਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨੀਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਉਪਰਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਹਿ ਸਿਲੇਸਸਮਤਾਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਮਧੁਰਤ੍ਤਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਨੀਯਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਮਧੁਰਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਚ, ਪਦਾਨਂ ਆਸਤ੍ਤੀਤਿ ਚ, ਅਨੁ ਪਚ੍ਛਾ ਪਾਸੋ ਪਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਚ, ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਚਾਤਿ ਚ, ਤੇਸਂ ਵਸੋ ਭੇਦੋਤਿ ਚ, ਸਮਾ ਸੁਤਿ ਵਣ੍ਣੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਚ, ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਆਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੨੮. ਯਦਾ ਏਸੋ’ਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ,
ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੋ;
ਤਦਾ ਪਭੁਤਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ,
ਲੋਕੇ ਜਾਤੋ ਮਹੁਸ੍ਸਵੋ.
੧੨੮. ਏਸੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੋ ਯਦਾ ਯਤੋ ਪਭੁਤਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਮਧਿਗਤੋ, ਤਦਾ ਪਭੁਤਿ ਤਤੋ ਆਰਬ੍ਭ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਹੁਸ੍ਸਵੋ ਮਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਭੁਦਯੋ ਨਿਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਤਿਵਿਧੇ ਜਾਤੋ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਇਹ ਕ੍ਵਚਿ ਦੀਘਤਾਕਤਂ ਸਦਿਸਤ੍ਤਂ, ਕ੍ਵਚਿ ਠਾਨਕਤਂ, ਕ੍ਵਚਿ ਸਂਯੋਗਕਤਂ, ਕ੍ਵਚਿ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਿਯਾ ਸਮਸੁਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.
੧੨੮. ‘‘ਯਦਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਸੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੋ ਯਦਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ, ਤਦਾ ਪਭੁਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਪਭੇਦਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਹੁਸ੍ਸਵੋ ਮਹਾਭਿਵੁਦ੍ਧਿ ਲੋਕੇ ਕਾਮਾਦਿਲੋਕਤ੍ਤਯੇ ਜਾਤੋਤਿ. ਇਹ ‘‘ਯਦਾ ਏਸੋ’’ਤਿ ਦੀਘਕਾਲਵਸੇਨ ਆਸਨ੍ਨਤਾ, ‘‘ਯ ਏ’’ਤਿ ਠਾਨਵਸੇਨ ਆਸਨ੍ਨਤਾ, ‘‘ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਆਸਨ੍ਨਤਾ, ‘‘ਭਿ ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਧਨਿਤਤੋ ਆਸਨ੍ਨਤਾਤਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਦਾਸਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਚ, ਪੁਮਾ ਚ ਸੋ ਗੋਚੇਤਿ ਚ, ਮੁਨੀਨਂ ਪੁਙ੍ਗਵੋਤਿ ਚ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਚ ਸੋ ਉਸ੍ਸਵੋ ਚਾਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੨੯. ਮੁਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਦਹਾਸਾ ਤੇ, ਕੁਨ੍ਦਸਨ੍ਦੋਹਵਿਬ੍ਭਮਾ;
ਦਿਸਨ੍ਤ’ਮਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਹਸਨ੍ਤਾ ਚਨ੍ਦਕਨ੍ਤਿਯੋ.
੧੨੯. ਕੁਨ੍ਦਾਨਂ ਕੁਸੁਮਾਨਂ ਸਨ੍ਦੋਹੋ ਸਮੂਹੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਬ੍ਭਮੋ ਯੇਸਂ ਤੇ, ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਹਾਸਾ ਮਨੁਞ੍ਞਾ ਹਸਿਤਾਨਿ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਕਨ੍ਤਿਯੋ ਸੋਭਾਯੋ ਹਸਨ੍ਤਾ ਵਿਡਮ੍ਬਯਨ੍ਤਾ ਦਿਸਨ੍ਤਮਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਅਨੁਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਨਕਾਰਸਹਿਤਸ੍ਸ ਦਕਾਰਸ੍ਸ, ਤਕਾਰਸ੍ਸ ਚਾਨੁਵਤ੍ਤਨਂ.
‘‘ਇਨ੍ਦਨੀਲਦਲਦ੍ਵਨ੍ਦ-ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸਿਰਿਮਨ੍ਦਿਰਂ;
ਮੁਨਿਨ੍ਦਨਯਨਦ੍ਵਨ੍ਦਂ, ਵਿਨ੍ਦਤਿ’ਨ੍ਦੀਵਰਜ੍ਜੁਤਿਂ’’.
ਇਚ੍ਚਪਰਮੁਦਾਹਰਣਂ.
੧੨੯. ‘‘ਮੁਨਿਨ੍ਦਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਕੁਨ੍ਦਸਨ੍ਦੋਹਵਿਬ੍ਭਮਾ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਕੁਨ੍ਦਕੁਸੁਮਰਾਸਿਸਦਿਸਲੀਲਾਵਨ੍ਤਾ ਤੇ ਮੁਨਿਨ੍ਦਮਨ੍ਦਹਾਸਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਨੁਞ੍ਞਾ ਹਸਿਤਾ ਚਨ੍ਦਕਨ੍ਤਿਯੋ ਨਿਮ੍ਮਲਚਨ੍ਦਕਿਰਣੇ ਹਸਨ੍ਤਾ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਦਿਸਨ੍ਤਂ ਤਂ ਤਂ ਦਿਸਂ, ਦਿਸਾਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਨੁਧਾਵਨ੍ਤਿ ਵਿਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਨਕਾਰਸਹਿਤਦਕਾਰਸ੍ਸ, ਨਕਾਰਸਹਿਤਤਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਆਵੁਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਮਨ੍ਦਾ ਚ ਤੇ ਹਾਸਾ ਚੇਤਿ ਚ, ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਹਾਸਾਤਿ ਚ, ਕੁਨ੍ਦਾਨਂ ਸਨ੍ਦੋਹੋਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਬ੍ਭਮੋ ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਚ, ਦਿਸਾਯੇਵ ਦਿਸਨ੍ਤਂ, ਦਿਸਾਨਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
‘‘ਇਨ੍ਦਨੀਲਦਲਦ੍ਵਨ੍ਦ-ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਸਿਰਿਮਨ੍ਦਿਰਂ;
ਮੁਨਿਨ੍ਦਨਯਨਦ੍ਵਨ੍ਦਂ, ਵਿਨ੍ਦਤਿ’ਨ੍ਦੀਵਰਜ੍ਜੁਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਕਾਰਸਹਿਤਦਕਾਰਵਣ੍ਣਾਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਮੁਦਾਹਰਣਂ.
ਤਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦਨੀਲਦਲਦ੍ਵਨ੍ਦਸੁਨ੍ਦਰਂ ਇਨ੍ਦਨੀਲਮਣਿਸਕਲਿਕਾਯੁਗਲ਼ਮਿਵ ਮਨੋਹਰਂ ਸਿਰਿਮਨ੍ਦਿਰਂ ਤਤੋਯੇਵ ਸੋਭਾਯ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਮੁਨਿਨ੍ਦਨਯਨਦ੍ਵਨ੍ਦਂ ਇਨ੍ਦੀਵਰਜ੍ਜੁਤਿਂ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਕਨ੍ਤਿਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਇਨ੍ਦੀਵਰਜ੍ਜੁਤਿਸਮਾਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੧੩੦. ਸਬ੍ਬਕੋਮਲਵਣ੍ਣੇਹਿ, ਨਾ’ਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਪਸਂਸਿਯੋ;
ਯਥਾ’ਯਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲਾ, ਲਿਨਲੋਲਾਲਿਮਾਲਿਨੀ.
੧੩੦. ਯੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਆਵੁਤ੍ਤਿਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋਤਿ ਚੇ? ਨੇਤ੍ਯਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬ’’ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਕੋਮਲੇਹਿ ਸੁਕੁਮਾਰੇਹਿ ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਨ ਪਸਂਸਿਯੋ ਸਿਲਾਘਨੀਯੋ ਨ ਹੋਤਿ ਸਿਲੇਸਵਿਰੋਧਿਤ੍ਤਾ. ‘‘ਯਥੇ’’ਤਿ ਤਂ ਉਦਾਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲਾ ਜਾਤਿਕੁਸੁਮਦਾਮਂ ਲਿਨਾਨਂ ਬ੍ਯਾਧਿਤਾਨਂ ਲੋਲਾਨਂ ਕੁਸੁਮਰਸਾਰਬ੍ਭ ਲੋਲੁਪਾਨਂ ਅਲੀਨਂ ਭਮਰਾਨਂ ਮਾਲਾ ਪਨ੍ਤਿ ਸਾ ਅਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਿਨਲੋਲਾਲਿਮਾਲਿਨੀ.
੧੩੦. ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਾਸੋਪਿ ਸਬ੍ਬਕੋਮਲਵਣ੍ਣੇਹਿ ਵਿਰਚਿਤੋ ਨ ਪਸਂਸਿਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਕੋਮਲਵਣ੍ਣੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਕੋਮਲਵਣ੍ਣੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸੁਕੁਮਾਰਕ੍ਖਰੇਹਿ ਕਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਸੋ ਵਣ੍ਣਾਵੁਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣੋ ਨ ਪਸਂਸਿਯੋ ਸਿਲੇਸਾਲਙ੍ਕਾਰਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਸਤ੍ਥੋ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿ ਤਮੁਦਾਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਮਾਲਤੀਮਾਲਾ ਏਸਾ ਜਾਤਿਸੁਮਨਮਾਲਿਕਾ ਲਿਨਾਨਂ ਬ੍ਯਾਵਟਾਨਂ ਪਤਨ੍ਤਾਨਂ ਲੋਲਾਨਂ ਗਨ੍ਧਲੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਲੀਨਂ ਭਮਰਾਨਂ ਮਾਲਿਨੀ ਪਨ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਲਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਕੋਮਲਵਣ੍ਣਾਵੁਤ੍ਤਿ. ਮਾਲਤੀਨਂ ਮਾਲਾਤਿ ਚ, ਲੋਲਾ ਚ ਤੇ ਅਲਯੋ ਚਾਤਿ ਚ, ਲਿਨਾ ਚ ਤੇ ਲੋਲਾਲਯੋ ਚਾਤਿ ਚ, ਤੇਸਂ ਮਾਲਾਤਿ ਚ, ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.
੧੩੧. ਮੁਦੂਹਿ ਵਾ ਕੇਵਲੇਹਿ,
ਕੇਵਲੇਹਿ ਫੁਟੇਹਿ ਵਾ;
ਮਿਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਤਿਧਾ ਹੋਤਿ,
ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਸਮਤਾ ਯਥਾ.
੧੩੧. ਸਮਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਮੁਦੂਹਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ. ਕੇਵਲੇਹਿ ਕੇਵਲਫੁਟਾਦਿਭਾਵਾਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਸਕਲੇਹਿ ਮੁਦੂਹਿ ਚਤੂਸੁਪਿ ਪਾਦੇਸੁ ਸਜਾਤਿਯੇਹਿ ਅਸਿਥਿਲਕੋਮਲੇਹਿ ਵਾ ਕਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਾ ਸਿਥਿਲਕੋਮਲਸ੍ਸ ਸਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਕੇਵਲੇਹਿ ਫੁਟੇਹਿ ਵਾ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸੁਤੀਹਿ ਭਕਾਰਾਦੀਹਿ [ਰਾਗਾਦੀਹਿ (ਕ.)] ਵਾ ਅਕਿਚ੍ਛਵਚਨੀਯੇ ਕਿਚ੍ਛਵਚਨੀਯਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਾਲਵਿਪਰਿਯਯਤ੍ਤਾ ਮਿਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਸੁਤੀਹਿ ਮੁਦੁਭੂਤਸਂਸਟ੍ਠੇਹਿ ਵਾ ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਸਮਤਾ ਤਿਧਾ ਹੋਤਿ ਗਜ੍ਜੇ ਪਜ੍ਜੇ ਵਾ. ‘‘ਯਥੇ’’ਤਿ ਤਿਵਿਧਮੁਦਾਹਰਤਿ.
੧੩੧. ਇਦਾਨਿ ਸਮਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਮੁਦੂਹਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਮਾਹ. ਕੇਵਲੇਹਿ ਫੁਟਮਿਸ੍ਸੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸਕਲੇਹਿ ਮੁਦੂਹਿ ਸਿਥਿਲਕੋਮਲੇਹਿ ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਕਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਾ ਕੇਵਲੇਹਿ ਫੁਟੇਹਿ ਕੇਵਲਕੋਮਲਵਣ੍ਣਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਕਲੇਹਿ ਅਕਿਚ੍ਛੁਚ੍ਚਾਰਣੀਯੇਹਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸੁਤੀਹਿ ਭਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਵਾ ਮਿਸ੍ਸੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੁਦੁਫੁਟਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੇਹਿ ਵਣ੍ਣੇਹਿ ਵਾ ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਸਮਤਾ ਗਜ੍ਜੇ ਵਾ ਪਜ੍ਜੇ ਵਾ ਤਿਧਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਸਿਥਿਲਕੋਮਲਵਣ੍ਣੇਹਿ ਵਿਚਰਿਤਂ ਸਿਲੇਸਾਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸ, ਕਿਚ੍ਛੁਚ੍ਚਾਰਣੀਯੇਹਿ ਫੁਟਵਣ੍ਣੇਹਿ ਕਤਂ ਸੁਖੁਮਾਲਾਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿ ਤਿਵਿਧਮੁਦਾਹਰਤਿ.
ਕੇਵਲਮੁਦੁਸਮਤਾ
੧੩੨. ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸਂਵਾਦੀ,
ਮੁਨਿਨ੍ਦਾਲਾਪਵਿਬ੍ਭਮੋ;
ਹਦਯਙ੍ਗਮਤਂ ਯਾਤਿ,
ਸਤਂ ਦੇਤਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ.
੧੩੨. ‘‘ਕੋਕਿਲੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਕੋਕਿਲਾਨਂ ਕਰਵੀਕਸਕੁਣਾਨਂ ਆਲਾਪੋ ਕੂਜਿਤਂ, ਤਂ ਸਂਵਦਤਿ ਪਕਾਸਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸਂਵਾਦੀ, ਤਂਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਆਲਾਪੋ ਵਿਸਟ੍ਠਾਦਿਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਸਰੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਬ੍ਭਮੋ ਵਿਲਾਸੋ ਸਤਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਦਯਙ੍ਗਮਤਂ ਮਨੋਨੁਸਾਰਿਤਂ ਮਧੁਰਭਾਵਂ ਯਾਤਿ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਦੇਤਿ.
੧੩੨. ‘‘ਕੋਕਿਲਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਕੋਕਿਲਾਨਂ ਕਰਵੀਕਸਕੁਣਾਨਂ ਆਲਾਪਂ ਨਾਦਲੀਲਂ ਸਂਵਾਦੀ ਪਕਾਸਨਸੀਲੋ, ਤਂਸਦਿਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਮੁਨਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਆਲਾਪਸ੍ਸ ਵਿਸਟ੍ਠਾਦਿਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਨਾਦਸ੍ਸ ਵਿਬ੍ਭਮੋ ਵਿਲਾਸੋ ਸਤਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਦਯਙ੍ਗਮਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਰਾਧਿਤਭਾਵਂ ਯਾਤਿ ਚ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਂ ਸੁਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਾਧੂਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦੇਤਿ ਚ ਦੇਨ੍ਤੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇ ਨਿਸ੍ਸਯਵੋਹਾਰੇਨ ਲੀਲਾ ਗਹਿਤਾ.