੪. ਭੂਧਾਤੁਮਯਨਾਮਿਕਰੂਪਵਿਭਾਗ
‘‘ਭੂ ਸਤ੍ਤਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਧਾਤੁਸ੍ਸ, ਰੂਪਮਾਖ੍ਯਾਤਸਞ੍ਞਿਤਂ;
ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਲਪਿਤਂ ਨਾਨ-ਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਨਾਕੁਲਂ.
ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ, ਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਰੂਪਂ ਨਾਮਿਕਸਵ੍ਹਯਂ;
ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ ਭਾਸਿਤਤ੍ਥੇਸੁ, ਪਟੁਭਾਵਾਯ ਸੋਤੁਨਂ.
ਯਦਤ੍ਥੇ’ਤ੍ਤਨਿ ਨਾਮੇਤਿ, ਪਰ’ਮਤ੍ਥੇਸੁ ਵਾ ਸਯਂ;
ਨਮਤੀਤਿ ਤਦਾਹਂਸੁ, ਨਾਮਂ ਇਤਿ ਵਿਭਾਵਿਨੋ.
ਨਾਮਂ ਨਾਮਿਕਮਿਚ੍ਚਤ੍ਰ, ਏਕਮੇਵੇਤ੍ਥਤੋ ਭਵੇ;
ਤਦੇਵਂ ਨਾਮਿਕਂ ਞੇ ਯ੍ਯਂ, ਸਲਿਙ੍ਗਂ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਕਂ.
ਸਤ੍ਵਾਭਿਧਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਪੁਮਨਪੁਂਸਕਂ;
ਵਿਭਤ੍ਤੀਤਿਧ ਸਤ੍ਤੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਚਟ੍ਠ ਪਵੁਚ੍ਚਰੇ.
ਪਠਮਾ ਦੁਤਿਯਾ ਤਤਿਯਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਪਞ੍ਚਮੀ ਤਥਾ;
ਛਟ੍ਠੀ ਚ ਸਤ੍ਤਮੀ ਚਾਤਿ, ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ.
ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥੇ ਪਠਮਾ ਸਾਯਂ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਸਿਯੋ ਇਤਿ;
ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਦੁਤਿਯਾ ਸਾਪਿ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਅਂ ਯੋ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ.
ਕਰਣੇ ਤਤਿਯਾ ਸਾਪਿ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਾ ਹਿ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ;
ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਸਾ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਸ ਨਂ ਇਤਿ.
ਅਪਾਦਾਨੇ ਪਞ੍ਚਮੀ ਸਾ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਸ੍ਮਾ ਹਿ ਇਤਿ;
ਛਟ੍ਠੀ ਸਾਮਿਮ੍ਹਿ ਸਾ ਚਾਪਿ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਸ ਨਂ ਇਤਿ.
ਓਕਾਸੇ ਸਤ੍ਤਮੀ ਸਾਪਿ, ਭਿਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਸ੍ਮਿਂਸੁ ਇਤਿ;
ਆਮਨ੍ਤਨਟ੍ਠਮੀ ਸਾਯਂ, ਸਿਯੋਯੇਵਾਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸ.
ਵਚਨਦ੍ਵਯਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਏਕੇਕਾ ਤਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ;
ਸਤ੍ਵਮਿਤਿਹ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਸੋ ਦਬ੍ਬਸਞ੍ਞਿਤੋ.
ਯੋ ਕਰੋਤਿਸ ਕਤ੍ਤਾਤੁ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਯਂ ਕਰੋਤਿ ਵਾ;
ਕੁਬ੍ਬਤੇ ਯੇਨ ਵਾ ਤਨ੍ਤੁ, ਕਰਣਂ ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਿਤਂ.
ਦੇਤਿ ਰੋਚਤਿ ਵਾ ਯਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮਤਂ;
ਯਤੋਪੇਤਿ ਭਯਂ ਵਾ ਤਂ, ਅਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਤਂ.
ਯਸ੍ਸਾਯਤ੍ਤੋ ਸਮੂਹੋਵਾ, ਤਂ ਵੇ ਸਾਮੀਤਿ ਦੇਸਿਤਂ;
ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਰੋਤਿ ਕਿਰਿਯਂ, ਤਦੋਕਾਸਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਿਤਂ.
ਯਦਾਲਪਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਆਮਨ੍ਤਨਮੁਦੀਰਿਤਂ;
ਸਦ੍ਦੇਨਾਭਿਮੁਖੀਕਾਰੋ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ.
ਵਿਨਾ ਆਲਪਨਤ੍ਥਂ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਪਠਮਾਦਿਵਿਭਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ – ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨੇ ਪਠਮਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਉਪਯੋਗਵਚਨੇ ਦੁਤਿਯਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਕਰਣਵਚਨੇ ਤਤਿਯਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨੇ ਪਞ੍ਚਮੀ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਸਾਮਿਵਚਨੇ ਛਟ੍ਠੀ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਭੁਮ੍ਮਵਚਨੇ ਸਤ੍ਤਮੀ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ, ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨੇ ਅਟ੍ਠਮੀ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭਵਤਿ. ਤਤ੍ਰੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਮੁਪਯੋਗਞ੍ਚ, ਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਿਯਂ;
ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਭੁਮ੍ਮਮਾਲਪਨਟ੍ਠਮਂ.
ਤਤ੍ਰ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧਲਿਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨਗਤਾਨਂ ਇਤ੍ਥਿਪੁਮਨਪੁਂਸਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਸਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥੋ. ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਨਾਮ ਯੋ ਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨ ਤਦੁਪਯੁਤ੍ਤਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਕਰਣਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਜ੍ਜਾਪਕਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਪ੍ਪਦਾਨਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਟਤਦਪਗਮਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਦਿਸ੍ਸਰਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨਂ ਨਾਮ ਤਦਾਮਨ੍ਤਨਪਰਿਦੀਪਨਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਯੋਗਾਨਿ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਭੂਤੋ, ਭਾਵਕੋ, ਭਵੋ, ਅਭਵੋ, ਭਾਵੋ, ਅਭਾਵੋ, ਸਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਭਾਵੋ, ਸਮ੍ਭਵੋ, ਪਭਵੋ, ਪਭਾਵੋ, ਅਨੁਭਵੋ, ਆਨੁਭਾਵੋ, ਪਰਾਭਵੋ, ਵਿਭਵੋ, ਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਆਵਿਭਾਵੋ, ਤਿਰੋਭਾਵੋ, ਵਿਨਾਭਾਵੋ, ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਓਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਅਭਿਭਵਿਤਾ, ਪਰਿਭਵਿਤਾ, ਅਨੁਭਵਿਤਾ, ਸਮਨੁਭਵਿਤਾ, ਭਾਵਿਤਾ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਿਤਾਤਿ ਆਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਭਵਂ, ਪਰਾਭਵਂ, ਪਰਿਭਵਂ, ਅਭਿਭਵਂ, ਅਨੁਭਵਂ, ਸਮਨੁਭਵਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਂ, ਪਭਵਂ, ਅਪ੍ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਧਨਭੂਤਿ, ਸਿਰਿਭੂਤਿ, ਸੋਤ੍ਥਿਭੂਤਿ, ਸੁਵਤ੍ਥਿਭੂਤੀਤਿ ਇਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਭਾਵੀ, ਵਿਭਾਵੀ, ਸਮ੍ਭਾਵੀ, ਪਰਿਭਾਵੀਤਿ ਈਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਸਯਮ੍ਭੂ, ਪਭੂ, ਅਭਿਭੂ, ਵਿਭੂ, ਅਧਿਭੂ, ਪਤਿਭੂ, ਗੋਤ੍ਰਭੂ, ਵਤ੍ਰਭੂ, ਪਰਾਭਿਭੂ, ਰੂਪਾਭਿਭੂ, ਸਦ੍ਦਾਭਿਭੂ, ਗਨ੍ਧਾਭਿਭੂ, ਰਸਾਭਿਭੂ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਭਿਭੂ, ਧਮ੍ਮਾਭਿਭੂ, ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੂਤਿ ਊਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ.
ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ.
ਉਕਾਰਨ੍ਤਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂਤੁ ਭੂਧਾਤੁਮਯਮਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਂ, ਅਞ੍ਞਧਾਤੁਮਯਂ ਪਨੁਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਸਿਦ੍ਧਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ, ਹੇਤੁ’’ਇਤਿ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾਨਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਤਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋਯੇਵ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਭੂਤਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਨਿਯੋਗਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਯੇ ਪਨ ‘‘ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਭੂਤੋ, ਯਾ ਧਮ੍ਮਜਾਤਿ ਭੂਤਾ, ਯਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯੇ ਯੋਜਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਅਨਿਯਤਲਿਙ੍ਗਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਭੂਤਪਰਾਭੂਤਸਮ੍ਭੂਤਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਵਚਨਵਰੇ, ਤੇਪਿ ਨਾਨੋਪਸਗ੍ਗਨਿਪਾਤਪਦੇਹਿ ਯੋਜਨਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦਰਚਨਾਯਂ ਸੁਖੁਮਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ਨਿਯਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ.
ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ਭੂਤੋ, ਪਰਾਭੂਤੋ, ਸਮ੍ਭੂਤੋ, ਵਿਭੂਤੋ, ਪਾਤੁਭੂਤੋ, ਆਵਿਭੂਤੋ, ਤਿਰੋਭੂਤੋ, ਵਿਨਾਭੂਤੋ, ਭਬ੍ਬੋ, ਪਰਿਭੂਤੋ, ਅਭਿਭੂਤੋ, ਅਧਿਭੂਤੋ, ਅਦ੍ਧਭੂਤੋ, ਅਨੁਭੂਤੋ, ਸਮਨੁਭੂਤੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੂਤੋ, ਭਾਵਿਤੋ, ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ, ਵਿਭਾਵਿਤੋ, ਪਰਿਭਾਵਿਤੋ, ਅਨੁਪਰਿਭੂਤੋ, ਪਰਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਰਿਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਪਰਿਭਵਨੀਯੋ, ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਭਿਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਅਭਿਭਵਨੀਯੋ, ਅਧਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਧਿਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਅਧਿਭਵਨੀਯੋ, ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਨੁਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਅਨੁਭਵਨੀਯੋ, ਸਮਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਸਮਨੁਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਸਮਨੁਭਵਨੀਯੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਬ੍ਬੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨੀਯੋ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਭਾਵਨੀਯੋ, ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯੋ, ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਵਿਭਾਵਨੀਯੋ, ਪਰਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਪਰਿਭਾਵਨੀਯੋ, ਭਵਮਾਨੋ, ਵਿਭਵਮਾਨੋ, ਪਰਿਭਵਮਾਨੋ, ਅਭਿਭਵਮਾਨੋ, ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ, ਸਮਨੁਭਵਮਾਨੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਮਾਨੋ, ਅਨੁਭੋਨ੍ਤੋ, ਸਮਨੁਭੋਨ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੋ, ਅਭਿਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੋ, ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਪਰਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਪਰਿਭਵਿਯਮਾਨੋ, ਪਰਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋ, ਅਭਿਭਵਿਯਮਾਨੋ, ਅਭਿਭੂਯਮਾਨੋ, ਅਨੁਭਵਿਯਮਾਨੋ, ਅਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋ, ਸਮਨੁਭਵਿਯਮਾਨੋ, ਸਮਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਿਯਮਾਨੋ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਨਿਯਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਏਵਮੋਕਾਰਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਪਕਾਸਿਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਦਾਹਰਣੁਦ੍ਦੇਸੋ.
ਭਾਵਿਕਾ, ਭਾਵਨਾ, ਵਿਭਾਵਨਾ, ਸਮ੍ਭਾਵਨਾ, ਪਰਿਭਾਵਨਾਤਿ ਆਕਾਰਨ੍ਤਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ.
ਭੂਮਿ, ਭੂਤਿ, ਵਿਭੂਤਿ. ਇਕਾਰਨ੍ਤਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ.
ਭੂਰੀ, ਭੂਤੀ, ਭੋਤੀ, ਵਿਭਾਵਿਨੀ, ਪਰਿਵਿਭਾਵਿਨੀ, ਸਮ੍ਭਾਵਿਨੀ, ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਪਾਤੁਭੋਨ੍ਤੀ, ਪਰਿਭਵਨ੍ਤੀ, ਪਰਿਭੋਨ੍ਤੀ, ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੀ, ਅਭਿਭੋਨ੍ਤੀ, ਅਧਿਭਵਨ੍ਤੀ, ਅਧਿਭੋਨ੍ਤੀ, ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਅਨੁਭੋਨ੍ਤੀ, ਸਮਨੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਸਮਨੁਭੋਨ੍ਤੀ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤੀ, ਅਭਿਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀ, ਅਭਿਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੀਤਿ ਈਕਾਰਨ੍ਤਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ.
ਭੂ, ਅਭੂ. ਊਕਾਰਨ੍ਤਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ.
ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ.
ਉਕਾਰਨ੍ਤਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਭੂਧਾਤੁਮਯਮਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਂ, ਅਞ੍ਞਧਾਤੁਮਯਂ ਪਨ ਉਕਾਰਨ੍ਤਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਪਸਿਦ੍ਧਂ ‘‘ਧਾਤੁ, ਧੇਨੁ’’ਇਤਿ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਓਕਾਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਗੋਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਤਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋਯੇਵਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਿਯਤਲਿਙ੍ਗਾ ਭੂਤਪਰਾਭੂਤਸਮ੍ਭੂਤਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੇ.
ਕਥਂ? ਭੂਤਾ, ਪਰਾਭੂਤਾ, ਸਮ੍ਭੂਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਨੁਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਨੁਭੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਨਵ ਪਦਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਈਕਾਰਨ੍ਤਵਸੇਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ. ਇਮਾਨਿ ਨਿਯਤਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਏਵਂ ਆਕਾਰਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਪਕਾਸਿਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਦਾਹਰਣੁਦ੍ਦੇਸੋ.
ਭੂਤਂ, ਮਹਾਭੂਤਂ, ਭਵਿਤ੍ਤਂ, ਭੂਨਂ, ਭਵਨਂ, ਪਰਾਭਵਨਂ, ਸਮ੍ਭਵਨਂ, ਵਿਭਵਨਂ, ਪਾਤੁਭਵਨਂ, ਆਵਿਭਵਨਂ, ਤਿਰੋਭਵਨਂ, ਵਿਨਾਭਵਨਂ, ਸੋਤ੍ਥਿਭਵਨਂ, ਪਰਿਭਵਨਂ, ਅਭਿਭਵਨਂ, ਅਧਿਭਵਨਂ, ਅਨੁਭਵਨਂ, ਸਮਨੁਭਵਨਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.
ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਿ, ਧਮ੍ਮਵਿਭਾਵਿ. ਇਕਾਰਨ੍ਤਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.
ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਚਿਤ੍ਤਸਹਭੁ, ਨਚਿਤ੍ਤਸਹਭੁ. ਉਕਾਰਨ੍ਤਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.
ਸਬ੍ਬਾਨੇਤਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋਯੇਵ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਭੂਤਰੂਪਵਾਚਕੋ ਭੂਤਸਦ੍ਦੋਯੇਵ ਨਿਯੋਗਾ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੋਤਿਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਿਯਤਲਿਙ੍ਗਾ ਭੂਤ ਪਰਾਭੂਤ ਸਮ੍ਭੂਤਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੇ.
ਕਥਂ? ਭੂਤਂ, ਪਰਾਭੂਤਂ, ਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਵਿਭੂਤਂ. ਪੇਯ੍ਯਾਲੋ. ਸਮਨੁਭਵਮਾਨਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਮਾਨਂ, ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਂ, ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਂ, ਸਮਨੁਭੋਨ੍ਤਂ, ਸਮਨੁਭਵਨ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਂ, ਪਾਤੁਭੋਨ੍ਤਂ, ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਂ, ਪਰਿਭੋਨ੍ਤਂ, ਪਰਿਭਵਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਭੋਨ੍ਤਂ, ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਂ, ਅਧਿਭੋਨ੍ਤਂ, ਅਧਿਭਵਨ੍ਤਂ, ਭਾਵੇਨ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤਂ, ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ, ਪਰਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ, ਪਰਿਭਾਵਿਯਮਾਨਂ, ਪਰਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨਂ, ਪੇਯ੍ਯਾਲੋ. ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਿਯਮਾਨਂ, ਪਚ੍ਚਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਨਿਯਤਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਨਿ. ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਾਨਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭੂਧਾਤੁਮਯਾਨਿ ਪਕਾਸਿਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਦਾਹਰਣੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਏਵਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯਂ ਭੂਧਾਤੁਮਯਮੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ.
ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਤਿ, ਯੇ ਯੇ ਸਦ੍ਦਾ ਪਕਾਸਿਤਾ;
ਤੇ ਤੇ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸੇਸੁ, ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਭਾਵਿਨਾ.
ਓ, ਆ, ਬਿਨ੍ਦੁ, ਇ, ਈ, ਉ, ਊ-ਅਨ੍ਤਿਮੇ ਸਤ੍ਤਧਾ ਠਿਤਾ;
ਞੇ ਯ੍ਯਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਭੇਦਾਤਿ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਞ੍ਞੂਹਿ ਭਾਸਿਤਾ.
ਆ ਇਵਣ੍ਣੋ ਚੁਵਣ੍ਣੋ ਚ, ਪਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਾ ਸਰੂਪਤੋ;
ਇਤ੍ਥਿਭੇਦਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ, ਓਕਾਰਨ੍ਤੇਨ ਛਾਪਿ ਵਾ.
ਬਿਨ੍ਦੁ, ਇ, ਉ-ਇਮੇ ਅਨ੍ਤਾ, ਤਯੋ ਞੇਯ੍ਯਾ ਵਿਭਾਵਿਨਾ;
ਨਪੁਂਸਕਪ੍ਪਭੇਦਾਤਿ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਞ੍ਞੂਹਿ ਭਾਸਿਤਾ.
ਅਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੇਵ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇ, ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਛ ਵਾ;
ਨਪੁਂਸਕੇ ਤਯੋ ਏਵਂ, ਦਸ ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਬ੍ਬਿਧਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਭੂਤੋ’’ਤਿਆਦਯੋ ਸਦ੍ਦਾ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯਕਥਨਤ੍ਥਸਾਧਕਵਚਨਪਰਿਯਾਯਵਚਨਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਦੀਨਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵਕ੍ਖਾਮ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਤੁਟ੍ਠਿਜਨਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸੋਤਾਰਾਨਮਤ੍ਥੇਸੁ ਪਟੁਤਰਬੁਦ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾਯ ਚ. ਤਤ੍ਰ ਭੂਤੋਤਿ ਖਨ੍ਧਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਭਵਤੀਤਿ ਭੂਤੋ, ਇਦਂ ਤਾਵ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ. ‘‘ਭੂਤੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਦਮਭਿਧੇਯ੍ਯਕਥਨਂ. ‘‘ਯੋ ਚ ਕਾਲਘਸੋ ਭੂਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭੂਤਾ ਲੋਕੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਭੂਤੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਯੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸੋ, ਇਦਮਭਿਧੇਯ੍ਯਕਥਨਂ. ‘‘ਭੂਤਵਿਜ੍ਜਾ, ਭੂਤਵੇਜ੍ਜੋ, ਭੂਤਵਿਗ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਵਚਨਂ. ਯਞ੍ਚ ਪਨ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਮਚ੍ਚੋ ਪਜਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਂ ਵਚਨਂ, ਇਦਂ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕਸ੍ਸ ਭੂਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਯਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਮਚ੍ਚੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ ਨਰੋ ਮਾਨਵੋ ਪੋਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਜੀਵੋ ਜਗੁ ਜਨ੍ਤੁ ਹਿਨ੍ਦਗੁ ਮਨੁਜੋ’’ਤਿ ਆਗਤਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਵ. ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੇ –
ਸਤ੍ਤੋ ਮਚ੍ਚੋ ਜਨੋ ਭੂਤੋ, ਪਾਣੋ ਹਿਨ੍ਦਗੁ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;
ਜਨ੍ਤੁ ਜੀਵੋ ਜਗੁ ਯਕ੍ਖੋ, ਪਾਣੀ ਦੇਹੀ ਤਥਾਗਤੋ.
ਸਤ੍ਤਵੋ ਮਾਤਿਯੋ ਲੋਕੋ, ਮਨੁਜੋ ਮਾਨਵੋ ਨਰੋ;
ਪੋਸੋ ਸਰੀਰੀਤਿ ਪੁਮੇ, ਭੂਤਮਿਤਿ ਨਪੁਂਸਕੇ.
ਪਜਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਲਿਙ੍ਗਤੋ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ;
ਏਵਂ ਤਿਲਿਙ੍ਗਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਦਾ ਸਤ੍ਤਾਭਿਧਾਨਕਾ.
ਯੋ ਸੋ ਜਙ੍ਘਾਯ ਉਲਤਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਜਙ੍ਘਲੋ ਇਧ;
ਪਾਣਦੇਹਾਭਿਧਾਨੇਹਿ, ਸਤ੍ਤਨਾਮਂ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ‘‘ਪਰਿਯਾਯਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਭਿਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਸਙ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ, ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਭੂਤਸਦ੍ਦੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਮਨੁਸ੍ਸਧਾਤੁਸਸ੍ਸਤਵਿਜ੍ਜਮਾਨਖੀਣਾਸਵਸਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਪ੍ਪਯੋਗੋ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਥਤ੍ਤਿਕਵਿਭਾਗੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਕੋਤਿ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਭਾਵਕੋ, ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ. ਯੋ ਭਾਵਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਭਾਵਕੋ. ਇਦਮਭਿਧੇਯ੍ਯਕਥਨਂ. ‘‘ਭਾਵਕੋ ਨਿਪਕੋ ਧੀਰੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਵਚਨਂ. ‘‘ਭਾਵਕੋ ਭਾਵਨਾਪਸੁਤੋ ਭਾਵਨਾਪਯੁਤ੍ਤੋ ਭਾਵਨਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਇਮਾਨਿ ‘‘ਭੂਤੋ ਭਾਵਕੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਆਦੀਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਵਚਨਂ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਞ੍ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਗਨ੍ਥਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਸਮਤ੍ਥੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਮਭਿਧੇਯ੍ਯਂ ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ, ਨਿਬ੍ਬਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਨੇਸਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਸਮਭਿਧੇਯ੍ਯਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮ.
ਭਵਨਂ ਭਵੋ, ਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਭੂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯਯੋਗਤੋ ਵਡ੍ਢਨੇਪਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ ਭਵਨਂ ਵਡ੍ਢਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਭਵੋ ਚ ਰਞ੍ਞੋ ਅਭਵੋ ਚ ਰਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ ਹਿ ਸਸ੍ਸਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਤਥਾ ਭਵੋਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਭਵਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ. ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਭਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਭਵੇਨ ਭਵਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਮਾਹਂਸੂ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਕਾਮਭਵਾਦਿਨਾ ਵਾ ਸਬ੍ਬਭਵਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂਸਾਰਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਕਥਯਿਂਸੂਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਭਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਭਵੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਤਿਭਵਾਭਵਤਞ੍ਚ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਭਵੋਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਭਵੋਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਭਵੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿ, ਅਭਵੋਤਿ ਹਾਨਿ. ਭਵੋਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਅਭਵੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ. ਭਵੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਭਵੋਤਿ ਪਾਪਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋਤਿ.
ਸਹੋਕਾਸਾ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਭਵੋ. ‘‘ਕਾਮਭਵੋ ਰੂਪਭਵੋ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾ ‘‘ਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸੋ ਸਰੂਪਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਵਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹਾਦਿਸਮੁਦਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਸਮੁਦੇਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ‘‘ਭਵਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਓਕਾਸੋ ਪਨ ‘‘ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਭਵੋ’’ਤਿ. ਅਪਿਚ ਕਮ੍ਮਭਵੋਪਿ ਭਵੋ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋਪਿ ਭਵੋ. ‘‘ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ ਦੁਵਿਧੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਭਵੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਭਵੋ ਕਮ੍ਮਭਵੋ. ਤਥਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਭਵੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ. ਏਤ੍ਥੂਪਪਤ੍ਤਿ ਭਵਤੀਤਿ ਭਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਯਥਾ ਸੁਖਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੁਖੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਭਵਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਭਵੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਭਾਵਨਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਭਵੋ. ਕਿਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ. ਇਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਭਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿਮਸ੍ਸ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਭਵਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਭਵੋਤਿ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;
ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ਸਂਸਾਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ
ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੋ ਸਂਸਾਰੋਪਿ ਭਵੋ. ‘‘ਭਵੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਵਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਵੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਾਨੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਰ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਸਾਰੋ ਭਵੋਤਿ ਕਥੀਯਤਿ? ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਸਮ੍ਮੁਤਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਪਾਟਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਪੁਞ੍ਜਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਇਦਂ ਭਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਭਾਵਕਤ੍ਤੁਕਰਣਾਧਿਕਰਣਸਾਧਨਵਸੇਨਤ੍ਥਕਥਨਂ.
ਏਤ੍ਥ ਭਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਂ ਵਦਾਮ –
ਵੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪੁਞ੍ਞਾਨਿ, ਖਨ੍ਧਾ ਸੋਕਾਸਸਞ੍ਞਿਤਾ;
ਸਂਸਾਰੋ ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਭਵਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਦਿਤਂ.
ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ ਤਥਾ;
ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਚ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਂ, ਭਵਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਦਿਤਂ.
ਭਵਤਣ੍ਹਾਭਵਦਿਟ੍ਠਿ-ਦ੍ਵਯਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ;
ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਭਵਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਦਿਤਂ.
ਅਭਵੋਤਿ ਨ ਭਵੋ ਅਭਵੋ.
ਵਿਪਤ੍ਤਿ ਹਾਨਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ, ਪਾਪਞ੍ਚੇਵ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ;
ਇਮੇ ਅਭਵਸਦ੍ਦੇਨ, ਅਤ੍ਥਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨੇ.
ਭਾਵੋਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਯੋ ‘‘ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਥੀਨਂਭਾਵੋ ਦੁਰਾਜਾਨੋ. ਨਾਮਚ੍ਚੋ ਰਾਜਭਰਿਯਾਸੁ, ਭਾਵਂ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਹਦਯਙ੍ਗਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਪਿਚ ਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮੋਪਿ ਭਾਵੋ. ‘‘ਭਾਵਸਙ੍ਕੇਤਸਿਦ੍ਧੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭਾਵੋ. ‘‘ਅਚ੍ਚਾਹਿਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਸਿ ਲੁਦ੍ਦਂ, ਭਾਵੇ ਚ ਤੇ ਕੁਸਲਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਕ੍ਰਿਯਾਪਿਭਾਵੋ. ‘‘ਭਾਵਲਕ੍ਖਣਂ ਭਾਵਸਤ੍ਤਮੀ’’ਤਿ ਚ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਪਿਚ ਭਾਵੋਤਿ ਸਤ੍ਤਵੇਵਚਨਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਧਾਤੁ ਵਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਭਵਤੀਤਿ ਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਪਨ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਭਾਵੋ, ਕ੍ਰਿਯਾ ਤੁ ਭਵਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵੋ. ਸਾ ਚ ਭਵਨਗਮਨਪਚਨਾਦਿਵਸੇਨਾਨੇਕਵਿਧਾ. ਅਪਿਚ ਭਾਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਭਾਵੋ, ਯਂ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਪੁਮ੍ਭਾਵੋ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਭਵਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਭਾਵੋ.
ਨਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਏਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਚਨਮੁਦਾਹਟਂ;
ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਸੀਹਾਨਂ, ਮਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਾਹਟਂ.
ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਭਾਵੋ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਇਤ੍ਥੀਤਿ ਵਾ ਭਵਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੋ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਮ੍ਭਾਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਮਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪੁਮ੍ਭਾਵੋ, ਪੁਮਾਤਿ ਵਾ ਭਵਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਪੁਮ੍ਭਾਵੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਸਮਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਭਾਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਕਰਣਸਾਧਨਵਸੇਨਤ੍ਥਕਥਨਂ.
ਅਭਾਵੋਤਿ ਨ ਭਾਵੋਤਿ ਅਭਾਵੋ, ਕੋ ਸੋ? ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਤ੍ਥਿਤਾ. ਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਵੋ ਸਭਾਵੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਭਾਵੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵੇ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਰੂਪਂ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖਣਮਿਤਿ ਸਞ੍ਞਿਤੋ ਨਮਨਰੁਪ੍ਪਨਕਕ੍ਖਲ਼ਫੁਸਨਾਦਿਆਕਾਰੋ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਭਾਵੋ ਵਾ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਪਿਚ ਸਭਾਵੋਤਿ ਸਲਕ੍ਖਣੋ ਪਰਮਤ੍ਥਧਮ੍ਮੋ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ? ਸਹ ਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਸਬ੍ਭਾਵੋਤਿ ਸਤਂ ਭਾਵੋ ਸਬ੍ਭਾਵੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੋ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਵੋ ਸਬ੍ਭਾਵੋ. ‘‘ਗਾਹਾਪਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਾ ਭਾਵੋ ਸਬ੍ਭਾਵੋ. ‘‘ਏਵਂ ਗਹਣਸਬ੍ਭਾਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਇਦਂ ਸਭਾਵ ਸਬ੍ਭਾਵਸਦ੍ਦਾਨਂ ਭਾਵਸਾਧਨਵਸੇਨਤ੍ਥਕਥਨਂ.
ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਸਮ੍ਭਵਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਸਮ੍ਭਵਨਕ੍ਰਿਯਾ, ਯੁਤ੍ਤਿ ਵਾ. ਯੁਤ੍ਤਿ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਭਵੋ ਗਹਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਯਤੋ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਸੋ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਪਭਵੋਤਿ ਪਭਵਨਂ ਪਭਵੋ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾ, ਪਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵਾ ਪਭਵੋ. ਯਤੋ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਭਵਤਿ, ਸੋ ਪਭਵੋ. ਇਮੇ ਪਨ ਸਮ੍ਭਵਪਭਵਸਦ੍ਦਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਮਾਨਤ੍ਥਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ? ਸਮ੍ਭਵਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਭਵਨਕ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵਦਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ, ਪਭਵਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਭਵਨਕ੍ਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵਦਤਿ ਨਦਿਪ੍ਪਭਵਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਥਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਨ ਪਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੇਤੁ ਨਿਦਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਪਭਵੋਤਿਆਦਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਮੂਲਂ ਹੇਤੁ ਨਿਦਾਨਞ੍ਚ, ਸਮ੍ਭਵੋ ਪਭਵੋ ਤਥਾ;
ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਹਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਮੁਦਯੇਨ ਚਾ’’ਤਿ
ਅਯਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਿਕਾ. ਇਦਂ ਸਮ੍ਭਵਪਭਵਸਦ੍ਦਾਨਂ ਭਾਵਾਪਾਦਾਨਸਾਧਨਵਸੇਨਤ੍ਥਕਥਨਂ.
ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਭਾਵਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਮਕਰਣਾਪਾਦਾਨਾਧਿਕਰਣਵਸੇਨ ਛ ਸਾਧਨਾਨਿ ਪਕਾਸਿਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਦਾਨਸਾਧਨੇਨ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਉਤ੍ਤਰਿ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਧਨਮਸ੍ਸ ਭਵਤੂਤਿ ਧਨਭੂਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਕਿਤਕਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾਨਿ ਸਾਧਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ‘‘ਕਾਰਕਾਨੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਸਾਧਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਧ ਪਯੋਗੇਸ੍ਵਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਟਵਤ੍ਥਂ ਸਾਧਨਨਾਮਂ ਪਕਾਸਿਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਦੁਨ੍ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਾਧਨੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜਿਤਾ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗਾ ਦੁਬ੍ਬੋਧਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੁਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਾਧਨੇਹਿ ਪਨ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜਿਤਾ ਸੁਬੋਧਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਯੋਗਾਸਾਧਨਮੂਲਕਾ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਪਯੋਗਮੂਲਕੋ. ਪਯੋਗਾਨੁਰੂਪਞ੍ਹਿ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥਨਸੀਲਾ ‘‘ਯਾਚਿਤੋਵ ਬਹੁਲਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਂ ਅਯਾਚਿਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਾਧਨਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚਤ੍ਥੇਸੁ ਪਟੁਤਰਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾਯੇਵ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਾਸਨਧਰਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਸਾਧਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਕੇਵਲਮਿਧ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਬਹੁਮਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਿਧਵਿਚਿਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਗਤਿਕੇ ਵਿਵਿਧਤ੍ਥਸਾਰੇ ਜਿਨਵਰਵਚਨੇ ਸੋਤੂਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਜਮ੍ਭਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਵਚਨਾਨਿਯੇਵ ਯਥਾਰਹਂ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਗਾਥਾਦੀਸੁ ਤਤੋ ਤਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ.
ਪਭਾਵੋਤਿ ਪਕਾਰਤੋ ਭਵਤੀਤਿ ਪਭਾਵੋ, ਸੋਯਮਾਨੁਭਾਵੋਯੇਵ. ‘‘ਪਭਾਵਂ ਤੇ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਿਥਿਲਂ ਵਜੇ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਨੁਭਵੋਤਿ ਅਨੁਭਵਨਂ ਅਨੁਭਵੋ, ਕਿਂ ਤਂ? ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਂ. ਆਨੁਭਾਵੋਤਿ ਤੇਜੁਸ੍ਸਾਹਮਨ੍ਤਪਭੂਸਤ੍ਤਿਯੋ. ‘‘ਤੇਜਸਙ੍ਖਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹਮਨ੍ਤਪਭੂਸਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੋ ਆਨੁਭਾਵੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ.
ਤੇਜੋ ਉਸ੍ਸਾਹਮਨ੍ਤਾ ਚ, ਪਭੂਸਤ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਿਮੇ;
ਆਨੁਭਾਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਪਭਾਵਾਤਿ ਚ ਤੇ ਵਦੇ.
ਤੇਜਾਦਿਵਾਚਕਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਆਨੁਭਾਵਪਦਸ੍ਸ ਤੁ;
ਅਤ੍ਥਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਧੀਰੋ, ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮੁਦ੍ਦਿਸੇ.
ਅਥ ਵਾ ਆਨੁਭਾਵੋਤਿ ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਫਲਂ. ‘‘ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਪਰਾਭਵੋਤਿ ਪਰਾਭਵਨਂ ਪਰਾਭਵੋ, ਅਥ ਵਾ ਪਰਾਭਵਤੀਤਿ ਪਰਾਭਵੋ. ‘‘ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਪਰਾਭਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਪਿਚ ‘‘ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸੀ ਪਰਾਭਵੋ’’ਤਿ ਪਾਠਾਨੁਰੂਪਤੋ ਪਰਾਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਰਾਭਵੋਤਿ ਅਨਾਗਤਕਾਲਵਸੇਨਪਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਾਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਰਾਭਵੋ. ਕਿਂ ਤਂ? ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸਿਤਾਦਿ. ‘‘ਪਠਮੋ ਸੋ ਪਰਾਭਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਵਿਭਵੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਭਵਤੋ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਭਵਤੋ ਵਿਗਤੋਤਿ ਵਿਭਵੋ, ਭਵਸ੍ਸ ਚ ਤਂਹੇਤੁ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤੋ ਭਵੋ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵਿਭਵੋ. ਵਿਭਵਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਅਰਿਯਧਨਵਿਲੋਮਕਾ ਕਿਲੇਸਮਹਾਚੋਰਾਤਿਪਿ ਵਿਭਵੋ. ਵਿਭਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਧਾਨਤ੍ਤੇ ‘‘ਏਵਂ ਭਵੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ, ਵਿਭਵੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਾਨਿ –
ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਭਵੋ ਮੋਕ੍ਖੋ, ਨਿਰੋਧੋ ਅਮਤਂ ਸਮਂ;
ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮੋ ਦੁਕ੍ਖ-ਨਿਰੋਧੋ ਅਚ੍ਚੁਤ’ਕ੍ਖਯੋ.
ਵਿਵਟ੍ਟ’ਮਕਤਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਸਨ੍ਤਿਪਦ’ਮਸਙ੍ਖਤਂ;
ਪਾਰਂ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਦੁਕ੍ਖ-ਕ੍ਖਯੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਕ੍ਖਯੋ.
ਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋ ਵਿਰਾਗੋ ਚ,
ਲੋਕਨ੍ਤੋ ਚ ਭਵਕ੍ਖਯੋ;
ਅਪਵਗ੍ਗੋ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰੋ,
ਸਬ੍ਭਿ ਸੁਦ੍ਧਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਚ.
ਵਿਮੁਤ੍ਯਾ’ਪਚਯੋ ਮੁਤ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਉਪਧਿਕ੍ਖਯੋ;
ਸਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ, ਦਿਸਾ ਚ ਸਬ੍ਬਤੋਪਭਂ.
ਵਿਨਾਪੇਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ, ਵਿਸੇਸਕਪਦਂ ਇਧ;
ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਚਕਾਨੀਤਿ, ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਸੁਮੇਧਸੋ.
‘‘ਤਾਣਂ ਲੇਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ-ਪੇਕ੍ਖਿਕਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ;
ਵਿਸੇਸਕਪਦਾਨਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥੇਤਾਨਿ ਪਕਾਸਯੇ.
ਤਾਣਂ ਲੇਣ’ਮਰੂਪਞ੍ਚ, ਸਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਚ’ਮਨਾਲਯਂ;
ਸੁਦੁਦ੍ਦਸਂ ਸਰਣਞ੍ਚ, ਪਰਾਯਣ’ਮਨੀਤਿਕਂ.
ਅਨਾਸਵਂ ਧੁਵਂ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ;
ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਸਿਵਂ ਖੇਮਂ, ਨਿਪੁਣਂ ਅਪਲੋਕਿਕਂ.
ਅਨਨ੍ਤ’ਮਕ੍ਖਰਂ ਦੀਪੋ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਕੇਵਲਂ ਪਦਂ;
ਪਣੀਤਂ ਅਚ੍ਚੁਤਞ੍ਚਾਤਿ, ਬਹੁਧਾਪਿ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਗੋਤ੍ਰਭੂਤਿ ਪਦਸ੍ਸਤ੍ਥਂ, ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਗਰੂਹਿ ਤੁ;
ਗੋਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ-ਮਿਤਿ ਗੋਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ.
ਵਿਭਵੋਤਿ ਵਾ ਵਿਨਾਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਧਨੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਾਸੋ ਵਿਭਵਨਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਂ ਨਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵਿਭਵੋ. ‘‘ਵਿਭਵੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਭਵਤੀਤਿ ਵਿਭਵੋ. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਸਿਰਿਵਿਭਵਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਧਨਂ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਭਵੋ. ‘‘ਅਸੀਤਿਕੋਟਿਵਿਭਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ –
ਧਨਂ ਸਂ ਵਿਭਵੋ ਦਬ੍ਬਂ, ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ;
ਓਡ੍ਡਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸਕਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਧਨਵਾਚਕਾ.
ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਵਿਭਵਤਿ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ ਪੁਨ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਗਹਣਤੋ ਵਿਭਵੋਤਿ. ‘‘ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾਤਿ ਹਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਾਮਂ. ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
ਧਨਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ-ਵਿਨਾਸੁਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ;
ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਭਵਸਦ੍ਦੇਨ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਵਿਭਾਵਯੇ.
ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਪਾਤੁਭਵਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ. ਆਵਿਭਾਵੋਤਿ ਆਵਿਭਵਨਂ ਆਵਿਭਾਵੋ, ਉਭਿਨ੍ਨਮੇਤੇਸਂ ਪਾਕਟਤਾ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਤਿਰੋਭਾਵੋਤਿ ਤਿਰੋਭਵਨਂ ਤਿਰੋਭਾਵੋ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਭਾਵੋ. ਵਿਨਾਭਾਵੋਤਿ ਵਿਨਾਭਵਨਂ ਵਿਨਾਭਾਵੋ, ਵਿਯੋਗੋ. ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਸੋਤ੍ਥਿਭਵਨਂ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਸੁਵਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਨਿਬ੍ਭਯਤਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਤਾ ਏਵ. ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਅਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾ. ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾ ਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾ ਰਿਤ੍ਤਤਾ ਤੁਚ੍ਛਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ. ਓਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤਾ, ਪਰਂ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਭਵਿਤਾ, ਅਨੁਭਵਤੀਤਿ ਅਨੁਭਵਿਤਾ, ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਏਵਂ ਸਮਨੁਭਵਿਤਾ. ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਿਤਾ, ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਥਾ ‘‘ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਦਾਤਾ’’ਤਿ ਪਦਾਨਂ ਕਤ੍ਤੁਵਾਚਕਾਨਂ ‘‘ਅਮਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਕੇਹਿ ਛਟ੍ਠਿਯਨ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਨਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਪਦਾਨਂ. ਆਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਭਵਤੀਤਿ ਭਵਂ. ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਾ ਭਵਂ, ਵਡ੍ਢਮਾਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘‘ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਭਵਂ ਹੋਤਿ, ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਪਰਾਭਵੋ. ਧਮ੍ਮਕਾਮੋ ਭਵਂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਦੇਸ੍ਸੀ ਪਰਾਭਵੋ’’ਤਿ ਇਦਮੇਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤਿ, ਸੋ ‘‘ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਭਵਂ ਕਚ੍ਚਾਯਨੋ. ਭਵਂ ਆਨਨ੍ਦੋ. ਮਞ੍ਞੇ ਭਵਂ ਪਤ੍ਥਯਤਿ, ਰਞ੍ਞੋ ਭਰਿਯਂ ਪਤਿਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਧਾਤੁਅਤ੍ਥੇ ਆਦਰੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਅਤ੍ਥੇਯੇਵਾਦਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਙ੍ਕੇਤਵਚਨਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਵੋਹਾਰਵਿਸਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿ ਏਵ ਪਧਾਨਾ ਅਵਿਲਙ੍ਘਨੀਯਾ. ਪਰਾਭਵਤੀਤਿ ਪਰਾਭਵਂ. ਏਵਂ ਪਰਿਭਵਂ. ਅਭਿਭਵਂ. ਅਨੁਭਵਂ. ਪਭਵਤਿ ਪਹੋਤਿ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਪਭਵਂ, ਪਹੋਨ੍ਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਨ ਪਭਵਂ ਅਪ੍ਪਭਵਂ, ‘‘ਅਪ੍ਪਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਜਾਤਕੇ ਦਿਟ੍ਠਂ –
‘‘ਛਿਨ੍ਨਬ੍ਭਮਿਵ ਵਾਤੇਨ, ਰੁਣ੍ਣੋ ਰੁਕ੍ਖਮੁਪਾਗਮਿਂ;
ਸੋਹਂ ਅਪ੍ਪਭਵਂ ਤਤ੍ਥ, ਸਾਖਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਅਗ੍ਗਹਿ’’ਨ੍ਤਿ
ਤਤ੍ਥ ਸਾਧਕਵਚਨਮਿਦਂ. ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਧਨਭੂਤੀਤਿ ਧਨਮਸ੍ਸ ਭਵਤੂਤਿ ਧਨਭੂਤਿ. ਸਿਰਿਭੂਤੀਤਿ ਸੋਭਾਯ ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪੁਞ੍ਞਾਨਞ੍ਚ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਭਵਤੂਤਿ ਸਿਰਿਭੂਤਿ. ਏਵਂ ਸੋਤ੍ਥਿਭੂਤਿ, ਸੁਵਤ੍ਥਿਭੂਤਿ. ਇਕਾਰਨ੍ਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਭਾਵੀਤਿ ਭਵਨਸੀਲੋ ਭਾਵੀ, ਭਵਨਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵੀ, ਭਵਨੇ ਸਾਧੁਕਾਰੀ ਭਾਵੀ. ਏਵਂ ਵਿਭਾਵੀ. ਸਮ੍ਭਾਵੀ. ਪਰਿਭਾਵੀਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਵਿਭਾਵੀਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨੇ ਸਮਤ੍ਥੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਵਿਦ੍ਵਾ, ਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋ, ਞਾਣੀਤਿਆਦਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਰ –
ਵਿਦ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਗਤੋ ਞਾਣੀ, ਵਿਭਾਵੀ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸੁਧੀ;
ਬੁਧੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਞ੍ਞੂ, ਦੋਸਞ੍ਞੂ ਵਿਦ੍ਦਸੁ ਵਿਦੂ.
ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਪਟਿਭਾਣੀ ਚ, ਮੇਧਾਵੀ ਨਿਪਕੋ ਕਵਿ;
ਕੁਸਲੋ ਵਿਦੁਰੋ ਧੀਮਾ, ਗਤਿਮਾ ਮੁਤਿਮਾ ਚਯਂ.
ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਕਣ੍ਣਵਾ ਦਬ੍ਬੋ, ਧੀਰੋ ਭੂਰਿ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ;