੩. ਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯ

ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ;

ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਟਵਤ੍ਥਯਾ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ, ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦਚਿਨ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯਯੋਗੋ, ਸਮਾਨਾਸਮਾਨਵਸੇਨਵਚਨਸਙ੍ਗਹੋ, ਆਗਮਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਚਨਸਙ੍ਗਹੋ, ਕਾਲਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਚਨਸਙ੍ਗਹੋ, ਕਾਲਸਙ੍ਗਹੋ, ਪਕਰਣਸਂਸਨ੍ਦਨਾ, ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਦੀਨਂ ਵਚਨਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ ਚਾਤਿ ਨਵਧਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇ ਤਾਵ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਪਦਾਨਮਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਏਤ੍ਥਾਖ੍ਯਾਤਪਦਸਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਭੋਤਿਸਦ੍ਦ ਭਵੇਸਦ੍ਦਾਨਮਤ੍ਥੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹੇਤੇ ਨਾਮਿਕਪਦਸਞ੍ਞਿਤੇਹਿ ਅਪਰੇਹਿ ਭੋਤਿਸਦ੍ਦ ਭਵੇਸਦ੍ਦੇਹਿ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਪਿ ਅਸਮਾਨਤ੍ਥਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ ਚ. ਸਾਸਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕੇਚਿ ਸਦ੍ਦਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾ ਸਮਾਨਾਪਿ ਅਸਮਾਨਤ੍ਥਾ ਅਸਮਾਨਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਲਿਙ੍ਗਾ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ ਅਸਮਾਨਵਚਨਕਾ ਅਸਮਾਨਨ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਕਾਲਿਕਾ ਅਸਮਾਨਪਦਜਾਤਿਕਾ ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ.

ਤੇਸਮਸਮਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਹਿ ਤਂ ਜੀਰਤਿ ਦੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਬਲਿਬਦ੍ਦੋਵ ਜੀਰਤਿ. ਸਨ੍ਤੋ ਤਸਿਤੋ. ਪਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਭਰਤਿ. ਸਨ੍ਤੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤੇ ਮੁਨਿ. ਸਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਲੋਕੇ. ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਏਤ੍ਥ ਜੀਰਤਿਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਨਵਭਾਵਾਪਗਮਵਡ੍ਢਨਵਾਚਕਂ. ਸਨ੍ਤੋਸਦ੍ਦਪਞ੍ਚਕਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਰਿਸ੍ਸਮਪ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਨੋਪਸਨ੍ਤੋਪਲਬ੍ਭਮਾਨਵਾਚਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਸਮਾਨਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਅਕਤਞ੍ਞੂ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭੀ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਕਤਞ੍ਞੂਚਾ’’ਤਿਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਕਤਞ੍ਞੂਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਕਤਾਕਤਾਜਾਨਨਜਾਨਨਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਸਮਾਨਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤੇ ‘‘ਸੁਖੀ ਹੋਤੁ ਪਞ੍ਚਸਿਖ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਭਦ੍ਦੇ ਸੁਖੀ ਹੋਹਿ. ਯਤ੍ਥ ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਮਾਤਾ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾ ਮਯਾ ਪੋਸੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਸੁਖੀਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਸਾਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਞ੍ਚ ਪੁਮਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਅਸਮਾਨਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਹਾਰੇ ਉਦਰੇ ਯਤੋ. ਯਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ ਸਹੇਤੁਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਤੋਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਪਠਮਾਪਞ੍ਚਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਸਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਸਮਾਨਵਚਨਕਤ੍ਤੇ ਇਮੇ ਪਯੋਗਾ –

‘‘ਯਾਯ ਮਾਤੁ ਭਤੋ ਪੋਸੋ, ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਤਿ;

ਤਮ੍ਪਿ ਪਾਣਦਦਿਂ ਸਨ੍ਤਿਂ, ਹਨ੍ਤਿ ਕੁਦ੍ਧੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ

ਆਦੀਸੁ ਹਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਏਕਵਚਨੋ.

‘‘ਇਮੇ ਨੂਨ ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ, ਮਿਗਸਙ੍ਘਾਨਿ ਲੁਦ੍ਦਕਾ;

ਵਾਕੁਰਾਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪ, ਸੋਬ੍ਭਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇ;

ਵਿਕ੍ਕੋਸਮਾਨਾ ਤਿਬ੍ਬਾਹਿ, ਹਨ੍ਤਿ ਨੇਸਂ ਵਰਂ ਵਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਆਦੀਸੁ ਪਨ ਬਹੁਵਚਨੋ. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਏਥ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸੀਲਵਾ ਹੋਥ. ਸਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤੋ ਨਿਯਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ. ਸਨ੍ਤੋ ਹਵੇ ਸਬ੍ਭਿ ਪਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਸਸ੍ਸੀ ਸੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸੀਲਵਾਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਏਕਵਚਨਬਹੁਵਚਨਕਾ.

ਅਸਮਾਨਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਸਮਾਨਵਚਨਤ੍ਤਂ ਵਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਤੇਯੇਵ ਪਯੋਗਾ. ਤਂ ਯਥਾ? ‘‘ਸਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਂ, ਸਤਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਨ੍ਤੋ ਦਨ੍ਤੋ, ਸਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ.

ਅਸਮਾਨਕਾਲਤ੍ਤੇ ‘‘ਨਨੁ ਤੇ ਸੁਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ, ਦੇਵਾ ਨ ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮਸ੍ਸ. ਤੇ ਜਨਾ ਪਾਰਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਂ ਸੁਦੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਇਸ੍ਸਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਕਾਲਵਸੇਨ ਅਸਮਾਨਕਾਲਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਵਿਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿਪਿ.

ਅਸਮਾਨਪਦਜਾਤਿਕਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਯਂ ਸਮਾਹਿਤੋ ਨਾਗੋ, ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਕਮੁਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਂ. ਪਥੇ ਧਾਵਨ੍ਤਿਯਾ ਪਤਿ, ਏਕਂਸਂ ਅਜਿਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਪਤਿ. ਗਿਰਿਂ ਚਣ੍ਡੋਰਣਂ ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਸਯਂਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਂ ਨਾਮਨਿਪਾਤਵਸੇਨ ਪਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਤਯਂ ਨਾਮਾਖ੍ਯਾਤੋਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਸਮਾਨਪਦਜਾਤਿਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਾਸਨਸ੍ਮਿਂ ਕੇਚਿ ਸਦ੍ਦਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾ ਸਮਾਨਾਪਿ ਅਸਮਾਨਤ੍ਥਾ ਅਸਮਾਨਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਲਿਙ੍ਗਾ ਅਸਮਾਨਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ ਅਸਮਾਨਵਚਨਕਾ ਅਸਮਾਨਨ੍ਤਾ ਅਸਮਾਨਕਾਲਿਕਾ ਅਸਮਾਨਪਦਜਾਤਿਕਾ ਚ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤਾਦਿਸੇਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੁ ਯੋ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਤਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਨ ਸੋ ਨਾਮਿਕਪਦਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਚ ਨਾਮਿਕਪਦਤ੍ਤਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਨ ਸੋ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸੁਤਿਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਰਣੀਯੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕ੍ਰਿਯਾਪਦਾਨਂ ਨਾਮਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਭੋਤਿਸਦ੍ਦ ਭਵੇ ਸਦ੍ਦਾਨਮਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਂ ਵਦਾਮ.

ਕਥਂ? ਭੋਤਿਸਦ੍ਦੋ ਕਤ੍ਤੁਯੋਗੇ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਂ, ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੇ ਨਾਮਿਕਪਦਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਥੇ ਨਾਮਿਕਪਦਤ੍ਥੇ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਸੇਨ, ਨਾਮਿਕਪਦਤ੍ਥੇ ਪਨਾਲਪਨਵਸੇਨ. ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਥੇ ਤਾਵ ‘‘ਏਕੋ ਭੋਤਿ’’, ਨਾਮਿਕਪਦਤ੍ਥੇ ‘‘ਮਾ ਭੋਤਿ ਪਰਿਦੇਵੇਸਿ’’. ਅਤ੍ਰਿਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

ਭਾਵੇ ਨਾਮਪਦਤ੍ਥੇ ਚ, ਆਲਪਨਵਿਸੇਸਿਤੇ;

ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ, ਭੋਤਿਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਭਵੇਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ‘‘ਭਵਾਮੀ’’ਤਿਮਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਤ੍ਥੇਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਭਵਾਮੀ’’ਤਿਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਆਣਤ੍ਯਾਸੀਸਨਤ੍ਥੇਸੁਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਭਵੇਯ੍ਯਾਮੀ’’ਤਿਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਸਹਿਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨੁਮਤਿਪਰਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੇਸੁਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਠਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਆਹਚ੍ਚਵਚਨਂ –

‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਅਧਿਕੋ ਹੋਮਿ, ਭਵਾਮਿ ਮਨੁਜਾਧਿਪੋ;

ਰੂਪਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਸਮੋ ਭਵੇ’’ਤਿ.

ਅਯਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤੇਸਮਤ੍ਥਾਨਂ ਸਾਧਿਕਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਾਥਾਰਚਨਾ –

‘‘ਸੁਖੀ ਭਵਤਿ ਏਸੋ ਚ, ਅਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖੀ ਭਵੇ;

ਸੁਖੀ ਭਵਤੁ ਏਸੋ ਚ, ਅਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖੀ ਭਵੇ.

ਇਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯ, ਭਵਨ੍ਤੁ ਸੁਖਿਤਾ ਪਜਾ;

ਭਵੇ’ਹਞ੍ਚ ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸਾਮਚ੍ਚੋ ਸਹ ਞਾਤਿਭਿ.

ਸੁਖੀ ਭਵੇਯ੍ਯ ਏਸੋ ਚ, ਅਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖੀ ਭਵੇ;

ਸੁਖੀ ਭਵੇਯ੍ਯ ਚੇ ਏਸੋ, ਅਹਞ੍ਚਾਪਿ ਸੁਖੀ ਭਵੇ’’ਤਿ.

ਇਚ੍ਚੇਵਂ –

ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਂ, ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਞ੍ਚ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਂ;

ਏਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਭਵੇਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

ਏਕਧਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯਂ, ਪਞ੍ਚਮੀਸਤ੍ਤਮੀਸੁ ਚ;

ਦ੍ਵੇਧਾ ਦ੍ਵੇਧਾਤਿਮਸ੍ਸਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਧਾ ਪਰਿਦੀਪਯੇ.

ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ-ਮਾਦਿਪੁਰਿਸਵਾਚਕੋ;

ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਭਵੇ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ, ‘‘ਭਵਤੀ’’ਤਿਪਿਯੁਜ੍ਜਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਏਤਸ੍ਸ, ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ;

ਏਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਤੁ, ਆਹਰਿਸ੍ਸਂ ਸੁਣਾਥ ਮੇ.

ਕੋ’ਯਂ ਮਜ੍ਝੇਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਮਿਂ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਤੀਰਮਾਯੁਹੇ;

ਕਂ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਥਵਸਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਏਵਂ ਵਾਯਮਸੇ ਭੁਸਂ.

ਨਿਸਮ੍ਮ ਵਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਚ ਦੇਵਤੇ;

ਤਸ੍ਮਾ ਮਜ੍ਝੇਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਮਿਂ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਤੀਰਮਾਯੁਹੇ.

ਅਸ੍ਸਂ ਪੁਰਿਮਗਾਥਾਯਂ, ‘‘ਆਯੁਹੇ’’ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਹਿ;

‘‘ਆਯੂਹਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਭਾਵਿਨਾ.

ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸ-ਵਸੇਨਾਯਂ ਸਮੀਰਿਤੋ;

ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਮੀਤਿ, ਤਿਸ੍ਸੇਕਾਰਵਸੇਨ ਵਾ.

ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਚ ਗਾਥਾਯਂ, ‘‘ਆਯੁਹੇ’’ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਤੁ;

‘‘ਆਯੂਹਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਞ੍ਞੂ ਵਿਭਾਵਯੇ.

ਤਥਾ ‘‘ਭਵੇ’’ਤਿਏਤਸ੍ਸ, ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਵਿਭਤ੍ਤਿਯਂ;

‘‘ਭਵਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਭਵਾਮੀ’’ਤਿ, ਚਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਭਾਵਯੇ.

ਏਵਂਵਿਧੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ, ਪਾਠੇਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ;

ਨੇਤਬ੍ਬੋ ਨਯਦਕ੍ਖੇਨ, ਨਯਸਾਗਰਸਾਸਨੇ.

ਏਵਮਯਂ ਭਵੇਸਦ੍ਦੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਛਸੁ ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਤ੍ਥੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਯਨ੍ਤਨਾਮਿਕਪਦਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਸਂਸਾਰਕਮ੍ਮਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਭਵਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁਪਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਭਵੇ ਨਨ੍ਦਤਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਵੇ ਤਸ੍ਸ ਨ ਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਦ੍ਧਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਭਵੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਂਸਾਰੇ. ‘‘ਭਵੇ ਖੋ ਸਤਿ ਜਾਤਿ ਹੋਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਭਵੇ. ‘‘ਏਵਂ ਭਵੇਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਭੂਧਾਤੁਤੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਾਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮਤ੍ਥੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬੋ.

ਆਖ੍ਯਾਤਤ੍ਥਮ੍ਹਿਮੇ ਅਤ੍ਥਾ, ਨ ਲਾਤਬ੍ਬਾ ਕੁਦਾਚਨਂ;

ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨੇਤੇ, ਉਦ੍ਧਟਾ ਨਾਮਤੋ ਯਤੋ.

ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਨਯਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦਚਿਨ੍ਤਾਯਂ ਪਨ ਏਵਮੁਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਭਵਨ੍ਤੇ, ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੇ, ਪਰਾਭਵੇ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਗਚ੍ਛਂ ਗਚ੍ਛਤੋਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਾ, ਨ ਯਾਚਨੋਪਤਾਪਨਤ੍ਥਾਦਿਵਾਚਕੋ ਨਾਥਤਿਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ, ਨ ਚ ਰਾਜਦੇਵਤਾਦਿਵਾਚਕੋ ਦੇਵਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਾ. ਯੇ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਾਵ. ਯੇ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਾ, ਤੇਪਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਾਵ.

ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਤਾ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ – ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਕਂ ਨਾਮਪਦਂ, ਏਕਮਾਖ੍ਯਾਤਂ. ਤਥਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਨਾਮਪਦਂ, ਏਕਮਾਖ੍ਯਾਤਂ. ਗਚ੍ਛਤੋਤਿ ਏਕੋ ਕਿਤਨ੍ਤੋ, ਅਪਰੋ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੋ. ਸਤਿਪਿ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਤ੍ਤੇ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਸੁਤਿਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਤਬ੍ਬਿਸਯਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਵਿਨਾਵ’ਤ੍ਥਪ੍ਪਕਰਣਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ‘‘ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਨ੍ਤਂ ਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨਾਖ੍ਯਾਤਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਸ ਗਚ੍ਛਂ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਨ੍ਤਂ ਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਂ ਪੁਤ੍ਤਨਿਵੇਦਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਖ੍ਯਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਤੋ ਹਯਤੋ ਪਤਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਤਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਤੋ ਪਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਵਾਚਕੋ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੋਤਿ. ਇਤਿ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਾਨਂ ਆਖ੍ਯਾਤਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਾਖ੍ਯਾਤੇਹਿ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਞਾਪਕੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਵਸ੍ਸਮਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ‘‘ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਆਖ੍ਯਾਤਨਾਮਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਠਿਤਾਨਂ ਏਕੇਕਤ੍ਥਵਾਚਕਾਨਂ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

‘‘ਨਾਥਤਿ ਦੇਵੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਨ ਆਖ੍ਯਾਤਨਾਮਾਨਂ ਨਾਮਾਖ੍ਯਾਤੇਹਿ ਅਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਅਨੇਕਤ੍ਥਵਾਚਕਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਤਾ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਹਿ ਵਿਨਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ‘‘ਨਾਥਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਯਾਚਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਉਪਤਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਸੀਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਪਟਿਭਾਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਦੇਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮੇਘੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵੋ’’ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਪਟਿਭਾਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ‘‘ਨਾਥਤਿ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਦਾ ‘‘ਨਾਥਤੀ’’ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਯਾਚਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ‘‘ਨਾਥਤਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਉਪਤਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਨਾਥਤਿ ਸਕਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਨਾਥਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਸੀਸਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਦੇਵੋ ਗਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੇਵੋ’’ਤਿ ਨਾਮਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਮੇਘੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਵਿਦ੍ਧੋ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੋ ਦੇਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਪਿਵਤੁ ਦੇਵੋ ਪਾਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਦੇਵੋ ਦੇਵਕਾਯਾ ਚਵਤਿ ਆਯੁਸਙ੍ਖਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੋ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦਾ ਞਾਤਬ੍ਬਾ.

ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਅਤ੍ਥੋ ਸਦ੍ਦੇਨ, ਸਦ੍ਦੋ ਚਤ੍ਥੇਨ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾਤ੍ਥਸਦ੍ਦਾ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਾ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਾਕਾਰਨਿਦਸ੍ਸਨਂ – ‘‘ਅਤ੍ਥਕੁਸਲਾ ਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਭਵਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥਵਂ ਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਭਵਨ੍ਤੇ ਜਨੇ ਪਸਂਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕਾਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੋਪਯੋਗਤ੍ਥਵਨ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਪਦਾਨੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਚੋਰਾ ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਤਿਕਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੇ ਜਨਾ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਮਿਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਾਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਉਪਯੋਗਪਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਥਵਨ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਪਦਾਨੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਏਸੋ ਪਰਾਭਵੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਾਭਵੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਰਾਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਏਤੇ ਪਰਾਭਵੇ ਲੋਕੇ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਰਾਭਵੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥਵਂ ਬਹੁਵਚਨਂ ਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਪਰਾਭਵੇ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਲਕ੍ਖਣਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇਕਵਚਨਕਂ ਨਾਮਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮੇ ਪਸਾਦਾ ਸਮ੍ਭਵੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਮ੍ਭਵੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸਮ੍ਭਵਥਾ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਭਵਵ੍ਹੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਸਮ੍ਭਵਵ੍ਹੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਮ੍ਭਵਾਯ ਨਾਮ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾਚਕਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਸਾਲਪਨਂ ਨਾਮਿਕਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਭਵਵ੍ਹੇਪਤਿਟ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਭਵਨਾਮਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾਚਕਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ.

‘‘ਵਰੁਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵੋ ਚ, ਅਹੇਸੁਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ;

ਸਮ੍ਭਵੋ ਨਾਮੁਪਟ੍ਠਾਕੋ, ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਨੋ’’ਤਿ –

ਹਿ ਪਾਲ਼ਿ. ‘‘ਧਮ੍ਮਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਸਨਿਪਾਤਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਪਾਤੁ ਭਵਨ੍ਤੇ ਜਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤੇ ਜਨੇ ਭਵਂ ਰਕ੍ਖਤੂ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕਾਨਿ ਆਖ੍ਯਾਤਕਿਤਨ੍ਤਸਬ੍ਬਨਾਮਿਕਪਦਾਨੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਪਾਤੁਭਵਸੇ ਤ੍ਵਂ ਗੁਣੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਸੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਸੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਪਾਤੁਭਵਸੇ ਗੁਣੇ ਯੋ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਾਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਹੇਤੁ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕਾਨਿਨਿਪਾਤਯੁਤ੍ਤਾਖ੍ਯਾਤਨਾਮਪਦਾਨੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਅਹਮਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇਹਿ ਪਾਤੁਭਵੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਾਤੁਭਵੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਾਤੁਭਵਾਮੀ’’ਤਿਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਸਨਿਪਾਤਮਾਖ੍ਯਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ‘‘ਮਂ ਪਾਤੁ ਭਵੇ ਇਦਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਮਂ ਰਕ੍ਖਤੁ ਸਂਸਾਰੇ ਇਦਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕਾਨਿ ਆਖ੍ਯਾਤਨਾਮਪਦਾਨੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਰਹਮਤ੍ਥਸਦ੍ਦਾ ਚਿਨ੍ਤਨੀਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ‘‘ਨ ਤੇਸਂ ਕੋਟ੍ਠੇ ਓਪੇਨ੍ਤਿ. ਨ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਗਚ੍ਛੇ. ਸਤ੍ਤ ਵੋ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਅਪਰਿਹਾਨੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਮੇ ਤੇ ਦੇਵ ਸਤ੍ਤਵੋ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਮਸਤ੍ਤਵੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਵਿਯ ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਇਚ੍ਛਨੀਯੋ. ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੇ ਹਿ ਸਤਿ ਪਦਾਨਿ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਦੇਸੁ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਧਿਗਮੋ ਅਕਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਦਾਸਤਲੇ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ, ਸੋ ਚ ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਸਙ੍ਕੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਞਾਤੇਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਥਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –

‘‘ਵਿਸਯਤ੍ਤਮਨਾਪਨ੍ਨਾ, ਸਦ੍ਦਾ ਨੇਵਤ੍ਥਬੋਧਕਾ;

ਨ ਪਦਮਤ੍ਤਤੋ ਅਤ੍ਥੇ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਤਾ ਪਕਾਸਕਾ’’ਤਿ.

ਯਦਿਦਮੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਮਮ੍ਹੇਹਿ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਇਚ੍ਛਨੀਯੋ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਰਾਯਮੁਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸਦੀਪਨੀ ਗਾਥਾ ਸਹਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਨਯਦਾਨਗਾਥਾਯ.

‘‘ਨ ਤੇ ਸਂ ਕੋਟ੍ਠੇ ਓਪੇਨ੍ਤਿ’’, ਇਤਿ ਪਾਠੇ ਸੁਮੇਧਸੋ;

ਪਦਂ ‘‘ਨ ਤੇ’’ਤਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਂ ਕੋਟ੍ਠੇ’’ਤਿ ਪਠੇਯ੍ਯ ਵੇ.

‘‘ਸਂ ਨ ਓਪੇਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਮੀਰਯੇ;

ਏਵਮਿਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ, ਪਾਠੇਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ.

ਅਥ ਯਂ ਪਨਿਦਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ? ‘‘ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ, ਭਵਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਤ੍ਥਕੁਸਲਾ ਭਵਨ੍ਤੇ, ਵਦਨ੍ਤਂ ਏਕਪੋਕ੍ਖਰਾ, ਵਦਨ੍ਤਂ ਪਟਿਵਦਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਮੁਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ – ਯਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਮੁਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਚ ਪਦਾਨਂ ਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਅਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਯੋਗੇ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਮੇਕਚ੍ਚਂ ਪਦਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ‘‘ਹੇਤੁ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਾਸਤਿ, ਸੋਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ. ਭਵਨ੍ਤੇ ਜਨੇ ਪਸਂਸਤਿ, ਭਵਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇ ਜਨੇ’’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸੇਸਂ ਪਨ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੀਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਾਨੇ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਠਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਦਵਿਭਾਗਾਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਮਤ੍ਥੁਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਸੋ ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਦ੍ਵਿਪਦਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਭਾਗੋ, ਏਕਪਦਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਮਵਿਭਾਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਂ ਅਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਭਾਵਪਰਿਕਪ੍ਪਨਂ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਨ ਹਿ ਏਤਾਨਿ ‘‘ਸਪ੍ਪੋ ਸਪ੍ਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵਤ੍ਥੇ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਏਕਜ੍ਝਕਰਣੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਸਮਾਨਸੁਤਿਲੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ‘‘ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ –

ਯਤ੍ਥ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਕਾਰੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਸਦ੍ਦਵਿਲਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਾਦਿਸੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਰ ਕਤਮੇਨ ਚਾਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੋ ਭਵਤਿ? ਪਦਾਨਂ ਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਅਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਅਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਚਨੀਯਵਸੇਨ ਵਾ ਭਯਕੋਧਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਥਿਤਾਮੇਡਿਤਵਚਨਵਸੇਨ ਵਾ ਗੁਣਵਾਚਕਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਰੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਰੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾ ਸਂਹਿਤਾਪਦਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵਾ ਅਗਾਰਵਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਨਨਿਰਨ੍ਤਰਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਮਿਚ੍ਚਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪਮਾਨੇ ਇਵ ਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਵਾ ਇਤਿਸਦ੍ਦਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਵਾਚਕਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਇਮੇਸੁਟ੍ਠਾਰਸਾਕਾਰੇਸੁ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਛਬ੍ਬੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਸੁ ਤਤੋ ਵਾਧਿਕੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੋ ਭਵਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਪਦਾਨਂ ਤਾਵ ਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਅਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਾਨਮਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਸਾ ਨਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਪਾਲੇਤਿ, ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਮਾ ਨੋ ਦੇਵ ਅਵਧਿ, ਮਾਨੋ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ.

ਅਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਸਨ੍ਤੇਹਿ ਮਹਿਤੋ ਹਿਤੋ. ਸਙ੍ਗਾ ਸਙ੍ਗਾਮਜਿਂ ਮੁਤ੍ਤਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ. ਦਾਠੀ ਦਾਠੀਸੁ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ, ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਯਥਾ ਪੁਰੇ. ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੁਂਵ ਸਿਰਸਾਸਿਰਸਾ ਨਮਾਮਿ. ਭੂਮਿਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਾ ਯਾਵ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਵਿਧਾਵਤਿ. ਅਚ੍ਚਿ ਅਚ੍ਚਿਮਤੋ ਲੋਕੇ, ਡਯ੍ਹਮਾਨਮ੍ਹਿ ਤੇਜਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ.

ਪਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਆਪੋ ਆਪੋਗਤਂ. ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦਯੋ, ਸੁਖੋ’ਲੋਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਕਾਰਕੋ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਦੋ, ਨਿਰਾਪਦੇ ਪਦੇ ਨਿਨ੍ਨੋ, ਅਨਨ੍ਤਞਾਣਂ ਕਰੁਣਾਲਯਂ ਲਯਂ, ਮਲਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਹਿਤਂ. ਨਮਾਮਿ ਧਮ੍ਮਂ ਭਵਸਂਵਰਂ ਵਰਂ, ਗੁਣਾਕਰਞ੍ਚੇਵ ਨਿਰਙ੍ਗਣਂ ਗਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ.

ਪਦਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਪਮਾਣਰਹਿਤਂ ਹਿਤਂ, ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥੋ, ਤਿਲੋਕਮਹਿਤੋ ਹਿਤੋ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਤਤ੍ਰਿਮਾ ਅਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਾਦੀਸੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਨਿਯੋ ਗਾਥਾ –

ਮਹਿਤੋਇਤਿ ਸਦ੍ਦਮ੍ਹਾ, ਮਕਾਰੋ ਚੇ ਵਿਵੇਚਿਤੋ;

ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਏਤ੍ਥ, ‘‘ਅਕ੍ਖਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇ ਬੁਧੋ.

ਞੇਯ੍ਯਾ ਅਕ੍ਖਰਯੋਗੇਨ,

‘‘ਸਨ੍ਤੇਹਿ ਮਹਿਤੋ ਹਿਤੋ’’;

ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਸਰੂਪਾਨਂ,

ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਤਾ.

ਉਪਸਗ੍ਗਾ ਨਿਪਾਤਾ ਚ, ਯਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਜੋਤਕਂ;

ਏਕਕ੍ਖਰਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ, ਤਂ ‘‘ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮੀਰਿਤਂ.

ਪਦਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਞ੍ਚ, ਪਦਕ੍ਖਰਾਨਮੇਵ ਚ;

ਸਮਾਸੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਂ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਲਪਿਤਂ ਮਯਾ.

ਵਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਗਾਮੇ ਗਾਮੇ ਸਤਂ ਕੁਮ੍ਭਾ, ਗਾਮੋ ਗਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਗਾਮਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ.

ਨਾਨਾਧਿਕਰਣਾਨਂ ਤੁ, ਵਤ੍ਤੁਮੇਕਕ੍ਖਣਮ੍ਹਿ ਯਾ;

ਇਚ੍ਛਤੋ ਬ੍ਯਾਪਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾ, ਸਾ ਵਿਚ੍ਛਾਤਿ ਪਕਿਤ੍ਤਿਤਾ.

ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਚਨੀਯਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਪਤਿ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ ਚਨ੍ਦੋ, ਰੁਕ੍ਖਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ ਚਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪਯੋਗਾ, ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਉਪਰਿ ਉਪਰਿ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭਯਕੋਧਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਥਿਤਾਮੇਡਿਤਵਚਨਵਸੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ਇਮੇ ਪਯੋਗਾ – ਭਯੇ ਤਾਵ ‘‘ਚੋਰੋ ਚੋਰੋ, ਸਪ੍ਪੋ ਸਪ੍ਪੋ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਕੋਧੇ ‘‘ਵਸਲ ਵਸਲ, ਚਣ੍ਡਾਲ ਚਣ੍ਡਾਲ, ਵਿਜ੍ਝ ਵਿਜ੍ਝ, ਪਹਰ ਪਹਰ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਪਸਂਸਾਯਂ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਤੁਰਿਤੇ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛ, ਲੁਨਾਹਿ ਲੁਨਾਹਿ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਕੋਤੂਹਲੇ ‘‘ਆਗਚ੍ਛ ਆਗਚ੍ਛ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਅਚ੍ਛਰਿਯੇ ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਹਾਸੇ ‘‘ਅਹੋ ਸੁਖਂ ਅਹੋ ਸੁਖਂ, ਅਹੋ ਮਨਾਪਂ ਅਹੋ ਮਨਾਪਂ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਸੋਕੇ ‘‘ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਪਸਾਦੇ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜੀ’’ਇਚ੍ਚਾਦਯੋ. ਏਵਂ ਭਯਕੋਧਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਥਿਤਾਮੇਡਿਤਵਚਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੋ ਭਵਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਾਭਾਵੇਪਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਦਾਨਮਤ੍ਥਜੋਤਕਭਾਵੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੋ.

ਭਯੇ ਕੋਧੇ ਪਸਂਸਾਯਂ,

ਤੁਰਿਤੇ ਕੋਤੂਹਲ’ਚ੍ਛਰੇ;

ਹਾਸੇ ਸੋਕੇ ਪਸਾਦੇ ਚ,

ਕਰੇ ਆਮੇਡਿਤਂ ਬੁਧੋ.

ਚਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਗਰਹਾਅਸਮ੍ਮਾਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਾਪੋ ਪਾਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਗਰਹਾਯਂ. ‘‘ਅਭਿਰੂਪਕ ਅਭਿਰੂਪਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮਾਨੇ. ‘‘ਕ੍ਵਾਯਂ ਅਬਲਬਲੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥੇ ਆਮੇਡਿਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਗੁਣਵਾਚਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਰੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਕਣ੍ਹੋ ਕਣ੍ਹੋ ਚ ਘੋਰੋ ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ‘‘ਕਣ੍ਹੋ ਕਣ੍ਹੋ’’ਤਿ ਹਿ ਅਤੀਵ ਕਣ੍ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕ੍ਰਿਯਾਪਦਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਰੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਧਮੇ ਧਮੇ ਨਾਤਿਧਮੇ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਧਮੇ ਧਮੇਤਿ ਧਮੇਯ੍ਯ ਨੋ ਨ ਧਮੇਯ੍ਯ. ਨਾਤਿਧਮੇਤਿ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪਨ ਨ ਧਮੇਯ੍ਯ. ਸਂਹਿਤਾਪਦਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਨਰਾਨਰਾ, ਸੁਰਾਸੁਰਾ, ਕਤਾਕਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਸਯਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸੋਚਨਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਰਮਕੋਸਲ੍ਲਜਨਨਤ੍ਥਂ ਸਿਲੋਕਂ ਰਚਯਾਮ –

ਹਿਤਾਹਿਤਾ ਹਿਤਂਹਿਤਂ, ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਤੇ ਜਿਨ;

ਪਵਰਾਪਵਰਾਹਚ੍ਚ, ਭਵਾਮਾ’ਨਾਮਯਾ ਮਯਨ੍ਤਿ.

ਅਗਾਰਵਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਤੁਵਂਤੁਵਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞਕਲਹਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਨਨਿਰਨ੍ਤਰਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਖਣੇ ਖਣੇ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਮਿਚ੍ਚਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਮੁਹੁਂ ਮੁਹੁਂ ਭਾਯਯਤੇ ਕੁਮਾਰੇ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਉਪਮਾਨੇ ਇਵਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਰਾਜਾ ਰਕ੍ਖਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਪਜਂ ਪਜ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਇਤਿਸਦ੍ਦਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਵਾਚਕਤ੍ਤਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕਥਯਨ੍ਤੋ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਵੇਦਯਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਲਾਭੇ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗਂ ਸੋਧੇਮਹਂ ਤਦਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਵਂ ਈਦਿਸੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਪਦਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਹਿ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਸਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਲਾਸੋ ਨ ਭਵਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਨ ‘‘ਕਤਾਕਤਾਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਏਕਾਬਦ੍ਧਂਯੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਛਬ੍ਬੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਧਿਕੇਹਿ ਚ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਅਸਮਾਨਸੁਤਿਕੇਸੁਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ – ਯਤ੍ਥ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਮ੍ਹਾ ਪਰਾਕਾਰਲੋਪੋਪਿ ਪਾਠੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸਂਯੋਗਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਸਂਯੋਗਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਤੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਪਦਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂਯੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ? ‘‘ਸਚੇ ਭੁਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਹਂ-ਸਾ’ਜੀਵੋ ਗਰਹਿਤੋ ਮਮ. ਪੁਪ੍ਫਂ’ਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਖਯਮਤ੍ਤਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ’ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਾਦਿਵਾਚਤੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਸਚੇ ਭੁਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਚ੍ਛੇਦਮਕਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਗਾਥਾਪਦੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰੀਭੂਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਸੁਤਿਕਪਦਾਨਂ ਏਕਤੋ ਉਚ੍ਚਾਰਣਮਿਵ ਅਨਨ੍ਤਰਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧੁਚ੍ਚਾਰਣਵਸੇਨ ‘‘ਸਚੇ ਭੁਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਹਂ-ਸਾ’ਜੀਵੋ ਗਰਹਿਤੋ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਰੂਪੋਯੇਵ ਹਿ ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ਸਕਲੇਹਿਪਿ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਅਨੁਮਤੋ ਉਚ੍ਚਾਰਿਤੋ ਚ ‘‘ਅਸ੍ਸ ਆਜੀਵੋ ਗਰਹਿਤੋ ਮਮ, ਅਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਅਸ੍ਸ ਗਮ੍ਭੀਰਾਦਿਵਾਚਤੋ’’ਤਿਏਵਮਾਦਿਅਤ੍ਥਪ੍ਪਟਿਪਾਦਨਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪਤ੍ਤਾ.

ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਯਾਦਿਸੇ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਕ੍ਵਚਿ ਚਸਦ੍ਦ ਪਨਸਦ੍ਦਾਦਿਯੋਗਟ੍ਠਾਨੇ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਮੁਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ‘‘ਵਾਲ਼ਾ ਚ ਲਪਸਕ੍ਖਰਾ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਾ ਪਨ ਯਾ, ਅਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਦਾ, ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਇਤਿ ਚ ਦਨ੍ਤਿ ਚ ਦੁਤਿ ਚ ਖਨ੍ਤਿ ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ.

ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਪਠਮਪਯੋਗੇ ‘‘ਵਾਲ਼ਾ ਚਾ’’ਤਿ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਪਸਕ੍ਖਰਾ’’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਲਪਸਕ੍ਖਰਾਤਿ ਸਕ੍ਖਰਸਦਿਸਮਧੁਰਵਚਨਾ. ਜਾਤਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਨਿਰਤ੍ਥਕਵਚਨੇਹਿ ਸਕ੍ਖਰਾ ਵਿਯ ਮਧੁਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਰ ਬਹੁਬ੍ਬੀਹਿਤਪ੍ਪੁਰਿਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਮਾਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਲਪਾ ਸਕ੍ਖਰਾ ਵਿਯ ਯਾਸਂ ਤਾ ਲਪਸਕ੍ਖਰਾ, ਲਪੇਹਿ ਵਾ ਸਕ੍ਖਰਾ ਵਿਯਾਤਿ ਲਪਸਕ੍ਖਰਾ’’ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਪਯੋਗੇ ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਾ ਪਨ’’ਇਤਿ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾ’’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਪਨ ਅਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਾਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤਿਯਪਯੋਗੇ ਇਤਿ ਚ ਦਨ੍ਤਿ ਚ ਦੁਤਿ ਚ ਖਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਇਕਾਰਞ੍ਚ ਦਂਕਾਰਞ੍ਚ ਦੁਕਾਰਞ੍ਚ ਖਂਕਾਰਞ੍ਚ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤਿ ਚ ਸਦ੍ਦਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਟ੍ਠੋ ਭਵਤਿ. ਕਥਂ? ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰਣੇ ਸਤਿ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਏਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਨਿਪਾਤੋ ਸਿਯਾ, ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਨ ਇਕਾਰਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਰੂਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਦਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਦਮਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ, ਦਂਕਾਰਵਾਚਕੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਦੁਤਿਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਸਿਯਾ, ਦੁਕਾਰਵਾਚਕੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਖਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਖਮਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ, ਖਂਕਾਰਵਾਚਕੋ ਨ ਸਿਯਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਕਾਰ ਦਂਕਾਰ ਦੁਕਾਰ ਖਂਕਾਰਾਨਿ ਈਸਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਇਇਤਿ ਦਂਇਤਿ ਦੁਇਤਿ ਖਂਇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਂਹਿਤਾਪਦਚ੍ਛੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਪਰਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ. ਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਰੂਪਸਰਾਨਂ ਵਿਸਯੇ ਪਰਭੂਤਸ੍ਸ ਸਰੂਪਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਸਰਸ੍ਸੇਵ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਰਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ‘‘ਅਕਿਲਾਸੁਨੋ ਵਣ੍ਣਪਥੇ ਖਣਨ੍ਤਾ, ਉਦਙ੍ਗਣੇ ਤਤ੍ਥ ਪਪਂ ਅਵਿਨ੍ਦੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਰੂਪਪਰਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਹਿ ‘‘ਪਵਦ੍ਧਂ ਆਪਂ ਪਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਇਇਤਿ ਚਾਤਿ ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਇਕਾਰੇਸੁ ਪਰਸ੍ਸ ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ.

ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਇਕਾਰਵਾਚਕੇ ਇਕਾਰੇ ਨਟ੍ਠੇ ਸਤਿ ਨਿਪਾਤਭੂਤੇਨ ਇਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਇਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ, ਨਿਪਾਤਭੂਤਸ੍ਸ ਪਨ ਇਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਇਕਾਰੇ ਨਟ੍ਠੇਪਿ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੇਵ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਤਿ ਮੇ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਦਤ੍ਥੋ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਭੂਤਸ੍ਸ ਇਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਲੋਪੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਇਕਾਰਵਾਚਕਸ੍ਸ ਇਕਾਰਸ੍ਸ. ਕਚ੍ਚਾਯਨੇ ਪਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਸਰੂਪਸਰਤੋ ਪਰਸ੍ਸੇਵ ਅਸਰੂਪਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਸਰੂਪਸਰਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਸਰੂਪਸਰਸ੍ਸ. ਮਹਾਪਦੇਸਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਸਰੂਪਸ੍ਸ ਪਰਸਰਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਰਾਜਗਹਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਚਸਦ੍ਦਾਦਿਯੋਗਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਸਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਂ ਨ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਤ੍ਥ ਚ ਆਗਮਕ੍ਖਰਾਦੀਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਪਯੋਗੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਪਦਾਨਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਆਗਮਕ੍ਖਰਵਨ੍ਤੇਹਿ ਪਰਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਰਾਜਾਰਿਵ ਤਾਰਕਾਨਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ’’ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਯਤ੍ਥ ਯੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ‘‘ਨਹਾਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਅਕਾਸਿ ਯਾਗੁਯਾ ਖਾਦਨੀਯੇ ਭਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਨਹਾਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਅਕਾਸੀ’’ਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਅਕਾਸਿ ਯਾਗੁਯਾ ਖਾਦਨੀਯੇ ਭਤ੍ਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਹਾਨੇਯੇਵ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਅਥ ਖੋ ਯਾਗੁਯਾਪਿ ਖਾਦਨੀਯੇਪਿ ਭਤ੍ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਅਕਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨੇ ਸਮਤ੍ਥੋ ਭਵਤਿ, ਅਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ.

ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਯੇਸਮਿਤਰੇਨ ਵਾ ਇਤਰੇਨ ਵਾ ਏਕੇਕਪਦੇਨ ਉਭਯਪਦੇਹਿ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਸਹੇਵਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ ਵੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਰੋਥ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਪਯੋਗਾ. ਤਤ੍ਰਿਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਿਕਾ ਗਾਥਾ –

ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ-ਚਰਿਯਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਪਦਂ;

ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਈਰਯੇ ਵਿਞ੍ਞੂ, ‘‘ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿਦਂ.

‘‘ਸਾਧੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਵਿਞ੍ਞੂ, ‘‘ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵਾ;

ਤਥਾ ‘‘ਮਨਸਿਕਰੋਥ’’, ਇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਦੇਨ ਵਾ;

ਈਰਯੇ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਉਭਯੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਾ.

ਏਕਮੇਕੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਉਭਯੇਹਿ ਵਾ;

ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਸਦ੍ਧਿਮੇਵਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਯਾ.

ਨਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਏਸੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਏਤ੍ਥ ਮਯਾ ਰੁਤੋ;

ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਸੀਹਾਨਂ, ਨਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮੇ ਰੁਤੋ.

ਏਵਂਵਿਧੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ, ਪਾਠੇਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ;

ਨੇਤਬ੍ਬੋ ਨਯਦਕ੍ਖੇਨ, ਸਾਸਨਤ੍ਥਗਵੇਸਿਨਾ.

ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਤੋ ਸਦ੍ਦਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਸਦ੍ਦਾਨੁਰੂਪਤੋ;

ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਨ ਮੇਧਾਵੀ, ਵੋਹਰੇ ਨ ਯਥਾ ਤਥਾਤਿ.

ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦਚਿਨ੍ਤਾ.

ਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯਯੋਗੇ ਏਵਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ – ਭੂਧਾਤੁਅਤ੍ਥਾਤਿਸਯਯੋਗਤੋ ਵਡ੍ਢਨੇ ਦਿਟ੍ਠਾ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ ‘ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜੀ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜੀ’ਤਿ’’ ਇਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਦੂਸਿਯਾ ਭੂਨਹਤਾ, ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਾਪਤਾਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਵੇਦਾ ਨ ਤਾਣਾਯ ਭਵਨ੍ਤਿਦਸ੍ਸ, ਮਿਤ੍ਤਦ੍ਦੁਨੋ ਭੂਨਹੁਨੋ ਨਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭੂਨਹਚ੍ਚਂ ਕਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਵਡ੍ਢਨੇ ਦਿਟ੍ਠਾ.

ਵਚਨਸਙ੍ਗਹੇ ਏਵਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ – ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਪਞ੍ਚਮਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵਥ.

ਵਤ੍ਤਮਾਨਪਞ੍ਚਮੀਨਂ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਚਤੁਕ੍ਕੇ ਏਕਵਚਨਂ ਏਕਵਚਨੇਨ, ਬਹੁਵਚਨਮ੍ਪਿ ਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਅਹਂ ਭਵਾਮਿ, ਮਯਂ ਭਵਾਮ.

ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਣ੍ਣਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਏਸ ਨਯੋ ਉਤ੍ਤਰਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤ੍ਵਂ ਭਵਸੇ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਰੂਪਂ. ਤ੍ਵਂ ਅਭਵਸੇ, ਇਦਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਰੂਪਂ.

ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਪਞ੍ਚਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਅਹਂ ਭਵੇ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਪਞ੍ਚਮੀਨਂ ਰੂਪਂ. ਤ੍ਵਂ ਬਭੂਵੇ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ.

ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਪਰੋਕ੍ਖਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਮਯਂ ਭਵਾਮ੍ਹੇ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਰੂਪਂ. ਮਯਂ ਬਭੂਵਿਮ੍ਹੇ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ. ਮਯਂ ਅਭਵਿਮ੍ਹੇ, ਇਦਮਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਰੂਪਂ.

ਪਞ੍ਚਮਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵਵ੍ਹੋ, ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਬਭੂਵਿਵ੍ਹੋ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਪਠਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਚ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਤੇ ਬਭੂਵੁ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ. ਤੇ ਅਭਵੁ, ਇਦਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਰੂਪਂ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਬਭੂਵਿਤ੍ਥ, ਸੋ ਬਭੂਵਿਤ੍ਥ, ਇਮਾਨਿ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਾਨਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਭਵਤ੍ਥ, ਸੋ ਅਭਵਤ੍ਥ, ਇਮਾਨਿ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਰੂਪਾਨਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਭਵਿਤ੍ਥ, ਇਦਮਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਰੂਪਂ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਅਹਂ ਬਭੂਵਂ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ. ਅਹਂ ਅਭਵਂ, ਇਦਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਰੂਪਂ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਮਯਂ ਬਭੂਵਿਮ੍ਹ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ. ਮਯਂ ਅਭਵਮ੍ਹ, ਇਦਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਰੂਪਂ.

ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਅਹਂ ਬਭੂਵਿਂ, ਇਦਂ ਪਰੋਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਂ. ਅਹਂ ਅਭਵਿਂ, ਇਦਂ ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਜ੍ਜਤਨੀਨਂ ਰੂਪਂ.

ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਪਠਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਸੋ ਅਭਵਾ.

ਹਿਯ੍ਯਤ੍ਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਅਜ੍ਜਤਨਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਤ੍ਵਂ ਅਭਵੋ.

ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਪਠਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਦਿਸਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵਿਸ੍ਸਥ, ਇਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਭਵਿਸ੍ਸਥ, ਸੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸਥ, ਇਮਾਨਿ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਾਨਿ.

ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਸੇ, ਇਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਤ੍ਵਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸਸੇ, ਇਦਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ.

ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪੁਰਿਸਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵਿਸ੍ਸਵ੍ਹੇ, ਇਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਭਵਿਸ੍ਸਵ੍ਹੇ, ਇਦਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ.

ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਸ੍ਸਪਦੇਨੁਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਕਵਚਨੇਨ ਸਦਿਸਂ. ਅਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਇਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਅਹਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਇਦਂ ਕਾਲਾਤਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਂ. ਸੇਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸਮਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਵਚਨਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸਦਿਸਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਰ –

ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਞ੍ਚਮੀਸੁ, ਥਦ੍ਵਯਂ ਸਮੁਦੀਰਿਤਂ;

‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਵਥ’’ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ, ਉਦਾਹਰਣਕਂ ਦ੍ਵਿਧਾ.

ਮਿਦ੍ਵਯਂ ਮਦ੍ਵਯਞ੍ਚੇਵ, ਤਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਦ੍ਵਿਧਾ;